54.Memo Herijking gemeentefonds- brief kopgroup Newtowns; bijlage
Tekst van het document
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties mevrouw mr. drs. H.G.J. Bruins Slot Postbus 20011 2500 EA Den Haag
datum ons kenmerk 18 juli 2022
uw kenmerk
pagina
ons kenmerk
pagina
betreft
22U0008025
1 van 3
Herijking Gemeentefonds
aantal bijlagen
afdeling
behandelaar
Directie- en Bestuursadvies
R. Evenblij-Streekstra
Geachte mevrouw Bruins Slot, Met deze brief willen wij uw aandacht vragen voor de groep New Towns1 in de Onderzoeksagenda Herijkte verdeling van het Gemeentefonds. Uit de bijgestelde herverdeeleffecten zoals vermeld in de meicirculaire 2022 blijkt dat de groep New Towns of ex-groeikernen zeer nadelig uit herverdeling komen. Dit varieert van - € 16 per inwoner tot maar liefst - € 106 per inwoner. Deze nadelige effecten worden t/m 2025 weliswaar gemaximeerd tot € 37,5 per inwoner, maar voor 2026 en verder betekent het nog steeds een ongekend verlies aan baten. Dit leidt tot dusdanig grote tekorten op de begrotingen van deze gemeenten dat we ons genoodzaakt zien om hierover de noodklok te luiden.
Het algehele beeld wat vanuit de herverdeling van het Gemeentefonds naar voren komt is dat deze New Towns, gemeenten zijn met behoorlijk wat stedelijke kenmerken (profiel inwoners, inkomenssituatie, migranten) maar die door de ligging aan de periferie van grote steden, minder profiteren van de maatstaf centrumfunctie (die in het nieuwe model fors hoger is gewaardeerd). Dat leidt per saldo tot een omvangrijk herververdeeleffect voor alle gemeenten met deze specifieke kenmerken, vooral op de thema’s Basisvoorzieningen, Jeugd en Wmo. Het lijkt er dan ook op dat hier sprake is van een omissie in het nieuwe verdeelmodel.
1
Onder New Towns verstaan wij alle groeikernen die in de Derde Nota Ruimtelijke Ordening door het Rijk als groeikern zijn aangewezen en die zich ook zodanig hebben ontwikkeld. Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl Kenmerk digitale handtekening:
datum
ons kenmerk
18 juli 2022
Gemeente Duiven Hellevoetsluis Huizen Houten Nieuwegein Capelle aan den IJssel Hoorn Lelystad Nissewaard Purmerend Helmond Alkmaar Zoetermeer Haarlemmermeer Almere
pagina
betreft
2 van 3
Herijking Gemeentefonds
bedrag absoluut -650.671 -1.331.706 -23.112 -5.190.397 -4.196.238 -5.704.002 -1.524.506 -4.986.297 -6.335.029 -3.695.213 11.429.002 -2.460.202 -13.274.803 -2.528.405 -4.572.222
bedrag per inwoner -26 -33 -1 -103 -66 -85 -21 -62 -74 -40 123 -22 -106 -16 -21
New Towns kampen met grote uitdagingen op het gebied van stedelijke vernieuwing en kwetsbare wijken. We willen met dit schrijven het belang benadrukken om voormalige groeikernen als onderwerp toe te voegen aan de Onderzoeksagenda. Als ‘New Towns’ staan wij de komende jaren al voor een ongekende aanpassingsopgave, met name in onze oudere wijken. Doordat deze wijken massaal gebouwd zijn in dezelfde periode, waarin er andere (slechtere) kwaliteits- en duurzaamheids maatstaven golden dan nu worden ze nu ook massaal sleets. Hierdoor staan de leefbaarheid, de woonkwaliteit en de veiligheid onder druk. Daarnaast zien we de sociaal-economische status van deze gemeenten achteruit gaan, onder andere door een onbalans in de bevolkingssamenstelling en de ontstane sociaaleconomische afwentelingseffecten van de grote steden. Grootschalige herstructurering, vernieuwing en revitalisering is nodig. Daarbij gaat het niet alleen om de woningen, maar vaak om de complete wijk: zowel fysiek, sociaal als economisch. Dit is een opgave die de middelen en capaciteiten van onze eigen gemeenten nu al ver te boven gaat. Met de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds zien New Towns hun opgave nog groter worden. De vraag is in hoeverre het nog mogelijk om de leefbaarheid van deze steden voor de toekomst gewaarborgd te houden. Wij willen u dan ook vragen om met ons in gesprek te gaan over de
Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl
datum
ons kenmerk
18 juli 2022
pagina
betreft
3 van 3
Herijking Gemeentefonds
verdere invulling van de Onderzoeksagenda en willen daarbij dringend verzoeken om de herverdeling voor de New Towns opnieuw tegen licht te houden, specifiek voor het onderdeel centrumfunctie. Uiteraard zijn wij graag tot een nadere toelichting bereid.
Hoogachtend, De kopgroep Newtowns,
M.J. Bezuijen Burgemeester van de gemeente Zoetermeer
A.T.B. Bijleveld-Schouten Burgemeester van de gemeente Almere
M.C. Junius Burgemeester van de gemeente Hellevoetsluis
G. Isabella Burgemeester van de gemeente Houten
J. Nobel Wethouder Financiën, Luchthavenzaken, Woningbouw en Ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Haarlemmermeer
J. Nieuwenburg Burgemeester van de gemeente Hoorn
F. van Oosten Burgemeester van de gemeente Nissewaard
P. Oskam Burgemeester van de gemeente Capelle aan de IJssel
Voor correspondentie kunt u contact opnemen met burgemeester@nissewaard.nl
Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl