53. Memo Cie LO - Uitkomst Bestuurlijk Overleg Leefomgeving; Afsprakenlijst MIRT IenW - bijlage II
Tekst van het document
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2, 10 en 11 juni 2025
Inhoud Regio Noord-Nederland .................................................................................................... 2 1.
MIRT-onderzoek Westflank Groningen.......................................................................... 2
2.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming ....................................................... 2
3.
Deltaplan voor het Noorden ....................................................................................... 3
4.
NOVEX-gebied Lelylijn ............................................................................................... 3
5.
Nedersaksenlijn ........................................................................................................ 3
6.
Verbeteringen bestaand spoor .................................................................................... 3
Regio Zuidwest-Nederland ............................................................................................... 4 1.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming ....................................................... 4
2.
Publiek vervoer Zeeland............................................................................................. 4
3.
Publieke mobiliteit Drechtsteden ................................................................................. 4
Regio Oost-Nederland ...................................................................................................... 6 1.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming ....................................................... 6
2.
A1/A28 Knooppunt Hoevelaken (via regio Noordwest) ................................................... 6
3.
Nedersaksenlijn (via regio Noord) ............................................................................... 7
4.
Verbeteringen bestaand spoor (via regio Noord) ........................................................... 7
Regio Noordwest-Nederland ............................................................................................ 8 1.
Akkoord van Rijnenburg ............................................................................................ 8
2.
Poort van Hoorn ....................................................................................................... 8
3.
OV-knoop Haarlem Nieuw-Zuid ................................................................................... 8
4.
MIRT-verkenning OV en Woningen Utrecht en MIRT-onderzoek A12-zone ......................... 8
5.
A1/A28 Knooppunt Hoevelaken................................................................................... 9
6.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming ....................................................... 9
7.
Samenhang spoorprojecten ruit Amsterdam ................................................................. 9
8.
A6 Almere Oostvaarders – Lelystad ........................................................................... 10
Regio Zuid-Nederland .................................................................................................... 11 1.
Brainport Beethoven: MIRT-verkenningen OV-knoop (spoorknoop SKE en MMK) ............. 11
2.
Brainport Beethoven: HOV4 ..................................................................................... 11
3. Brainport Beethoven: Start MIRT-verkenning Brainport A2/N2, Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting .............................................................................................. 11 4. Brainport Beethoven: Actualisatie van het MIRT-onderzoek verstedelijking en bereikbaarheid Brainportregio .......................................................................................... 11 5.
Brainport Beethoven: Gebiedsontwikkeling BIC Noord ................................................. 11
6.
Brabants voorstel – Brabant bouwt ........................................................................... 12
7.
Procesafspraak Limburgs Voorstel en Brabants Voorstel (Brabant bouwt) ....................... 12
8.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming ..................................................... 12
9.
Groene rivier Well ................................................................................................... 13
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
1
10.
MIRT-verkenning Bosch Centraal ........................................................................... 13
Generieke, nationale afspraken ..................................................................................... 14 1. Financieel instrumentarium ten behoeve van woningbouw en afweegkaders voor verdeling €2,5 miljard voor nieuwe woningen en de bereikbaarheid daarvan ....................................... 14
Regio Noord-Nederland
1. MIRT-onderzoek Westflank Groningen Rijk en Regio stellen elk €88,56 miljoen inclusief BTW beschikbaar voor de realisatie van het pakket aan maatregelen. De Rijksbijdrage is taakstellend en betreft een maximum. De gemeente Groningen realiseert 3.800 woningen bovenop de reeds afgesproken realisatie van 4.300 woningen tot en met 2030, met een inspanningsverplichting om deze uiterlijk in 2040 gerealiseerd te hebben. Rijk en regio committeren zich aan de afspraken met betrekking tot de uitvoering van de maatregelen, de financiering en verdere samenwerking zoals gesteld in de ontwikkelagenda. Rijk en Regio spreken, in aanvulling op de afspraken in de ontwikkelagenda, af dat de uitvoering van de maatregelen in de ontwikkelagenda periodiek, uitgaande van 4 keer per jaar, wordt afgestemd met de provincie Groningen, de gemeente Groningen, ministerie IenW, ministerie VRO, de regio Groningen-Assen en Rijkswaterstaat. De Regio stuurt jaarlijks een voortgangsbericht (beleidsinformatie) om inzicht te geven in de voortgang met betrekking tot tijd, scope, geld en risico’s en eventuele knelpunten. Als een maatregel niet uitvoerbaar blijkt of onvoldoende effect heeft, doet de Regio een voorstel voor een alternatief, passend bij de hoofdopgave van de ontwikkelagenda.
In overleg met de provincie Groningen, de gemeente Groningen, ministerie IenW, ministerie VRO, de regio Groningen-Assen en Rijkswaterstaat wordt beoordeeld wat de effecten zijn op bereikbaarheid van de Westflank en de randwegen, en of het alternatief daarmee als passend kan worden beschouwd. De afspraken uit de ontwikkelagenda worden opgenomen in de uitvoeringsagenda voor het NOVEX gebied Regio Groningen-Assen. 2. Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming De regio Noord-Nederland heeft maatregelen voorgesteld bij IenW voor financiering vanuit het restbudget van € 280 miljoen voor ‘Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’. IenW heeft de voorgestelde maatregel inhoudelijk beoordeeld aan de hand van het vastgestelde beoordelingskader. Daarbij zijn de voorstellen beoordeeld als kansrijk (groen), kansrijk, mits nader onderbouwd (geel), en niet kansrijk (rood). Deze beoordeling is besproken met de regio. Onderstaand zijn de kansrijke (groen én geel) voor Noord opgenomen: 1. Aanpak Verkeersplein Gieten (N34/N33) 2. Afrit 36b A7 aanleg tunnel Brailleweg 3. Afrit 41 A7 Hoogezand 4. N7 Sneek oost doorstroming optimaliseren 5. Rotonde Veenoord (A37/N376) 6. N359-A7 (nz) Bolsward-west “De Marne” 7. Veerhaven Schiermonnikoog 8. Harlingen ontsluiting Oostpoort III 9. Afrit 34 A7 Leek verbeteren doorstroming 10. Afrit 47 A7 Winschoten aanpak Rozenbladrotonde 11.
Rotonde N392/A32 Akkrum-Oost 12. Rotonde A31 op-afrit Franeker zuidzijde
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
2
De regio werkt de kansrijke maatregelen (groen en geel) verder uit voor het BO MIRT 2025 waarbij het Rijk richting de regio aangeeft welke uitwerking nog nodig is. De niet kansrijke maatregelen (rood) worden nader beschouwd en besproken tussen Rijk en regio. Bij deze uitwerking voeren Rijk en regio op korte termijn gezamenlijk het gesprek over de maakbaarheid (capaciteit Rijkswaterstaat) van een aantal van de maatregelen, met als doel hier positief over te kunnen besluiten in het BO MIRT najaar 2025. De definitieve besluitvorming over de inzet van de € 280 mln. Rijksmiddelen, inclusief bijbehorende voorwaarden en condities, vindt plaats in het BO MIRT najaar 2025. 3. Deltaplan voor het Noorden Met de vervolgstappen voor de Lelylijn, Nedersaksenlijn en Bestaand spoor werken rijk en regio toe naar de realisatie van het gehele Deltaplan voor Noordelijk Nederland. Met het gezamenlijk vastgestelde Deltaplan Perspectief 2050 als integraal toekomstbeeld wordt gewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart en leefbaarheid van Noordelijk Nederland. De agenda voor samenwerking tussen rijk en regio uit het perspectief is daarbij een belangrijke leidraad. 4. NOVEX-gebied Lelylijn Rijk en regio blijven zich inzetten voor de totstandkoming van de Lelylijn voor 2050. Daarom wordt doorgewerkt met het Masterplan Lelylijn.
In het Masterplan worden de financierbaarheid en mogelijke financieringsopties van de Lelylijn uitgewerkt, om zo in de toekomst wel de stap naar de MIRT-verkenning te kunnen zetten. Daarnaast wordt gekeken naar vier gebiedsverdiepingen en wordt er vooruitgekeken naar de impact van de Lelylijn over 100 jaar. Door zowel in als uit te zoomen ontstaat er een beter beeld van de lokale inpassing van hoogkwalitatieve stationslocaties en de structuurversterkende werking van de Lelylijn voor ruimtelijk-economische ontwikkeling. De Lelylijn wordt verankerd in de Nota Ruimte. Het kabinet verkent een uitvoeringsstrategie langjarige infra en woningbouw, om eventuele volgende investeringen in grootschalige structuurversterkende infrastructuur, zoals de Lelylijn, te kunnen uitvoeren en bekostigen. 5. Nedersaksenlijn Het kabinet heeft een reservering van €1,9 mld. gemaakt voor een MIRT-verkenning naar de Nedersaksenlijn. Samen met de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel wordt gewerkt aan een startdocument om uiterlijk bij het BO MIRT 2025 een startbeslissing te kunnen nemen voor het starten van deze verkenning. Met de komst van de Nedersaksenlijn wordt het oostelijke deel van Groningen en Drenthe per spoor verbonden met Overijssel, de steden Groningen en Leeuwarden en de plaatsen hier tussenin.
Dit geeft een belangrijke impuls voor de leefbaarheid, woningbouw, bereikbaarheid van banen, onderwijs en voorzieningen en daarmee aan de kansen en brede welvaart voor de inwoners en bedrijven in dit gebied. Deze onderwerpen komen expliciet terug in een integraal plan van aanpak voor de MIRT-verkenning. 6. Verbeteringen bestaand spoor Ook het belang van een goede bereikbaarheid van Noord-Nederland via het bestaande spoor vindt het kabinet van groot belang. Om die reden is er, aanvullend op de eerdere €75 miljoen, €100 miljoen geheralloceerd voor de aanpak van de spoorinfrastructuur op en rond Meppel. Deze middelen worden gebruikt voor minder verstoringen, en meer en snellere treinen op het traject. Op het BO MIRT 2025 worden er met de regio nadere afspraken gemaakt over de invulling van dit budget.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
3
Regio Zuidwest-Nederland
1. Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming De regio Zuidwest-Nederland heeft maatregelen voorgesteld bij IenW voor financiering vanuit het restbudget van € 280 miljoen voor ‘Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’. IenW heeft de voorgestelde maatregel inhoudelijk beoordeeld aan de hand van het vastgestelde beoordelingskader. Daarbij zijn de voorstellen beoordeeld als kansrijk (groen), kansrijk, mits nader onderbouwd (geel), en niet kansrijk (rood). Deze beoordeling is besproken met de regio. Onderstaand zijn de kansrijke (groen én geel) voor Zuidwest opgenomen: 1. N57-Nieuweweg Voorne-Putten 2. Deltaweg (A58)-A256-N256 zuid 3. Aansluiting A4-N223 4. Bypass Rotonde N57-N497 5. Rotonde Serooskerke 6. A20 Coldenhovelaan 7. Aansluiting A29-N217 De regio werkt de kansrijke maatregelen (groen en geel) verder uit voor het BO MIRT 2025 waarbij het Rijk richting de regio aangeeft welke uitwerking nog nodig is. De niet kansrijke maatregelen (rood) worden niet meer in beschouwing genomen. Bij deze uitwerking voeren Rijk en regio op korte termijn gezamenlijk het gesprek over de maakbaarheid (capaciteit Rijkswaterstaat) van een aantal van de maatregelen, met als doel hier positief over te kunnen besluiten in het BO MIRT najaar 2025. De definitieve besluitvorming over de inzet van de € 280 mln.
Rijksmiddelen, inclusief bijbehorende voorwaarden en condities, vindt plaats in het BO MIRT najaar 2025. 2. Publiek vervoer Zeeland Op het BO MIRT van 2023 hebben IenW en de provincie Zeeland afspraken gemaakt om de transitie naar publieke mobiliteit te maken. Vanwege de landelijke reikwijdte heeft IenW € 6 mln. incl. btw toegezegd te investeren in een systeem om publiek vervoer in Zeeland én landelijk mogelijk te maken Per 1 januari 2024 is Zeeland gestart met de voorbereiding van de pilot publiek vervoer. IenW heeft de levering, implementatie en inrichting van een dispatcher (geavanceerd planningsysteem) voor haar rekening genomen. Op 1 februari 2025 is Zeeland gestart met de uitrol van publiek vervoer. De transitie naar publiek vervoer vergt o.a. onderzoek, analyse en bijsturing van het systeem. IenW wil hieraan bijdragen door de resterende reservering van € 1.9 mln. incl. btw om te zetten in een definitieve rijksbijdrage. Deze bijdrage is bestemd voor de succesvolle implementatie van publiek vervoer vóór de start van de nieuwe OV-concessie eind 2026. De provincie Zeeland zegt toe een minimale regionale cofinanciering van 50% (excl. btw) in te zetten Voor de uitkering van deze middelen wordt aangesloten op de doelen van artikel art. 3 lid 1.e van de tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur (2023–2027).
Uitkering zal plaatsvinden aan de provincie Zeeland. 3. Publieke mobiliteit Drechtsteden Op het BO MIRT van 2024 hebben IenW en Drechtsteden afgesproken om gezamenlijk een Plan van Aanpak (PvA) op te stelen om de transitie naar Publieke Mobiliteit vorm te geven. Ten behoeve van de realisatie van dit plan reserveert IenW € 600.000 incl. btw om, met een minimale regionale cofinanciering van 50% (excl. btw), te investeren in deze transitie. De reservering van IenW wordt omgezet in een definitieve rijksbijdrage op basis van de financiële (verdelings) afspraken in het plan van aanpak. De uiteindelijke cofinanciering wordt gebaseerd op de werkelijke kosten. Voor de uitkering van deze middelen wordt aangesloten op de doelen van artikel art. 3 lid 1.e van de tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
4
mobiliteitsinfrastructuur (2023–2027). Uitkering zal plaatsvinden aan de gemeente Dordrecht welke optreedt als regiokassier. Het rijksdeel van de financiering kan over de jaren 2025-2027 worden verdeeld, mits dit gelijk oploopt met de regionale cofinanciering.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
5
Regio Oost-Nederland
1. Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming De regio Oost-Nederland heeft maatregelen voorgesteld bij IenW voor financiering vanuit het restbudget van € 280 miljoen voor ‘Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’. IenW heeft de voorgestelde maatregel inhoudelijk beoordeeld aan de hand van het vastgestelde beoordelingskader. Daarbij zijn de voorstellen beoordeeld als kansrijk (groen), kansrijk, mits nader onderbouwd (geel), en niet kansrijk (rood). Deze beoordeling is besproken met de regio. Onderstaand zijn de kansrijke (groen én geel) voor Oost opgenomen: 1. A35 Almelo Zuid- reconstructie kruispunt en extra rechtsafstrook 2. A1-N342 Oldenzaal- bochtverruiming 3. N36 Wierden Noord- rotonde en ovatonde 4. A28- N377 De Lichtmis- ovatonde en extra rechtsafstrook 5. A28 Zwolle Centrum – realisatie 2x rotonde 6. A28 Zwolle Noord- VRI optimalisatie 7. A35 Enschede Zuid – VRI optimalisatie 8. A35 – N739 Hengelo Zuid- VRI optimalisatie 9. N36- N341 Westerhaar – 2x rotonde 10. N36 Aadorp- 2x rotonde 11. A1 Epse N348 12. A50 aansluiting 23 Loenen N786 13. A50 aansluiting 25 Apeldoorn Noord 14. N35 Enschede Oost- ongelijkvloerse aansluiting 15. A2 aansluiting 12 Culemborg N320 16. A73 knooppunt Ewijk N322 De regio werkt de kansrijke maatregelen (groen en geel) verder uit voor het BO MIRT 2025 waarbij het Rijk richting de regio aangeeft welke uitwerking nog nodig is.
De niet kansrijke maatregelen (rood) worden niet meer in beschouwing genomen. Bij deze uitwerking voeren Rijk en regio op korte termijn gezamenlijk het gesprek over de maakbaarheid (capaciteit Rijkswaterstaat) van een aantal van de maatregelen, met als doel hier positief over te kunnen besluiten in het BO MIRT najaar 2025. De definitieve besluitvorming over de inzet van de € 280 mln. Rijksmiddelen, inclusief bijbehorende voorwaarden en condities, vindt plaats in het BO MIRT najaar 2025. 2. A1/A28 Knooppunt Hoevelaken (via regio Noordwest) Rijk en regio onderschrijven het urgente belang van de realisatie van het MIRT project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken voor de verstedelijkingsopgave in het NOVEX-gebied UtrechtAmersfoort en NOVEX-gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Rijk en regio onderkennen op basis van de eerste onderzoeksresultaten de meerwaarde van een opgedeelde en gefaseerde aanpak van het project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken in combinatie met het voorkeursalternatief A1/A30 Barneveld. Rijk en regio concluderen dat van de onderzochte varianten, variant 4, waarbij hoofdzakelijk wordt ingezet op een gedeeltelijke verbreding van de A1 en het voorkeursalternatief A1/A30, leidt tot positieve verkeerskundige resultaten, tegen relatief beperkte middelen.
Rijk en Regio werken aan een besluit in het BO MIRT 2025 over een plan van aanpak om variant 4 nader uit te werken tot een (ontwerp)projectbesluit. Rijk en regio maken hierover afspraken in het BO MIRT 2025. Daarbij zet het Rijk zich in om de bijbehorende financiering en capaciteit te alloceren. Hierbij blijft zicht op volledige realisatie van het project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken in lijn met het Ontwerptracébesluit van 2018 en eerder gemaakte bestuurlijke afspraken. Rijk en regio onderkennen dat variant 4 een substantiële stikstofopgave kent (hoogst berekende bijdrage is 32 mol/ha per jaar in de directe nabijheid van de A1 op de Veluwe). Partijen werken samen om een oplossing te vinden voor de stikstofopgave.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
6
3. Nedersaksenlijn (via regio Noord) Het kabinet heeft een reservering van €1,9 mld. gemaakt voor een MIRT-verkenning naar de Nedersaksenlijn. Samen met de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel wordt gewerkt aan een startdocument om uiterlijk bij het BO MIRT 2025 een startbeslissing te kunnen nemen voor het starten van deze verkenning. Met de komst van de Nedersaksenlijn wordt het oostelijke deel van Groningen en Drenthe per spoor verbonden met Overijssel, de steden Groningen en Leeuwarden en de plaatsen hier tussenin. Dit geeft een belangrijke impuls voor de leefbaarheid, woningbouw, bereikbaarheid van banen, onderwijs en voorzieningen en daarmee aan de kansen en brede welvaart voor de inwoners en bedrijven in dit gebied. Deze onderwerpen komen expliciet terug in een integraal plan van aanpak voor de MIRT-verkenning. 4. Verbeteringen bestaand spoor (via regio Noord) Ook het belang van een goede bereikbaarheid van Noord-Nederland via het bestaande spoor vindt het kabinet van groot belang. Om die reden is er, aanvullend op de eerdere €75 miljoen, €100 miljoen geheralloceerd voor de aanpak van de spoorinfrastructuur op en rond Meppel. Deze middelen worden gebruikt voor minder verstoringen, en meer en snellere treinen op het traject. Op het BO MIRT 2025 worden er met de regio nadere afspraken gemaakt over de invulling van dit budget.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
7
Regio Noordwest-Nederland
•
•
•
•
•
1. Akkoord van Rijnenburg Rijk en regio spreken af dat als er stappen worden gezet naar het voorkeursbesluit voor de MIRT-verkenning OV & Wonen op het BO MIRT 2025 gelijktijdig heldere financiële afspraken te maken met grondeigenaren van Rijnenburg. Grondeigenaren en gemeente zijn in gesprek om te beoordelen of en onder welke voorwaarde grondeigenaren bereid zijn om naar draagkracht bij te dragen aan de kosten van de Merwedelijn en de aftakking naar Rijnenburg. Rijk en regio spreken af om samen met de huidige grondeigenaren grondspeculatie in Groot Merwede en Rijnenburg zoveel mogelijk te beperken. Hiertoe verkennen partijen bestaande en nieuwe constructies, zowel privaat als publiekrechtelijk. 2. Poort van Hoorn Rijk en regio hebben, zoals afgesproken op het BO MIRT Noordwest 2024, gezamenlijk gezocht naar oplossingen om het tekort op de spoor gerelateerde onderdelen binnen de gebiedsontwikkeling Poort van Hoorn van € 25,4 miljoen (incl. btw, prijspeil 2024) te dekken. Daarbij is onder meer gekeken of vooruit kan worden gelopen op de landelijke afweging voor de verdeling van de € 2,5 miljard die door het kabinet is gereserveerd voor de ontsluiting van nieuwe woningbouw en van de € 5 miljard voor woningbouw.
De provincie Noord-Holland heeft december 2024 besloten om, onder de voorwaarde dat het Rijk het resterende financiële tekort dekt, een extra bijdrage te doen aan de Poort van Hoorn van € 3 miljoen (excl. BTW). Daarmee bedraagt het resterende tekort op de gebiedsontwikkeling € 23 miljoen (incl. BTW, prijspeil 2025). Het Rijk constateert, dat er nu geen mogelijkheden zijn om het resterende tekort van € 23 miljoen (incl. BTW, prijspeil 2025) op dit BO Leefomgeving Noordwest te dekken. Er kan niet vooruitgelopen worden op de landelijke afweging voor de verdeling van de € 2,5 miljard voor de ontsluiting van nieuwe woningbouw en van de € 5 miljard voor woningbouw. Rijk en regio spreken af dat de gemeente Hoorn een propositie indient voor de regelingen voor (ontsluiting van) nieuwe woningbouw, zodat deze kan worden meegenomen bij de landelijke afweging voor de verdeling van de € 2,5 miljard en € 5 miljard voor woningbouw, en neemt hierover in het BO MIRT Noordwest 2025 een besluit. 3. OV-knoop Haarlem Nieuw-Zuid Haarlem zegt toe 729 extra woningen te realiseren, gekoppeld aan Nieuw-Zuid. Deze extra woningen worden gerealiseerd voor 2033 en komen bovenop de reeds toegezegde woningen bij eerdere besluitvorming Het Rijk zegt een aanvullende bijdrage van €14,157 miljoen incl. btw toe.
Dit zorgt ervoor dat de gunning van het regionaal OV-Knooppunt Nieuw-Zuid niet stilvalt en er voor de zomer van 2025 gunning kan plaatsvinden om tot realisatie over te gaan. De kostenverdeling is hiermee 50% Rijk en 50% Regio. 4. MIRT-verkenning OV en Woningen Utrecht en MIRT-onderzoek A12-zone Rijk en regio streven ernaar om op het BO MIRT 2025, te besluiten over een Voorkeursalternatief voor de Merwedelijn, en in samenhang daarmee afspraken te maken over woningbouw en werkgelegenheid in Groot Merwede en Rijnenburg, en de daarmee samenhangende thema’s als leefbaarheid, groen, en energie. Tevens streven Rijk en regio ernaar om op het BO MIRT 2025, op basis van de uitkomsten van het MIRT-onderzoek, vervolgstappen af te spreken om tot het benodigde pakket van multimodale maatregelen te komen voor zowel de doorstroming op de Ring Utrecht als voor de verstedelijking in de A12-zone en Rijnenburg.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
8
5. A1/A28 Knooppunt Hoevelaken
Rijk en regio onderschrijven het urgente belang van de realisatie van het MIRT project A1/A28
Knooppunt Hoevelaken voor de verstedelijkingsopgave in het NOVEX-gebied UtrechtAmersfoort en NOVEX-gebied Foodvalley. Rijk en regio onderkennen op basis van de eerste onderzoeksresultaten de meerwaarde van een opgedeelde en gefaseerde aanpak van het project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken in combinatie met het voorkeursalternatief A1/A30 Barneveld. Rijk en regio concluderen dat van de onderzochte varianten, variant 4, waarbij hoofdzakelijk wordt ingezet op een gedeeltelijke verbreding van de A1 en het voorkeursalternatief A1/A30, leidt tot positieve verkeerskundige resultaten, tegen relatief beperkte middelen. Rijk en Regio werken aan een besluit in het BO MIRT 2025 over een plan van aanpak om variant 4 nader uit te werken tot een (ontwerp)projectbesluit. Rijk en regio maken hierover afspraken in het BO MIRT 2025. Daarbij zet het Rijk zich in om de bijbehorende financiering en capaciteit te alloceren. Hierbij blijft zicht op volledige realisatie van het project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken in lijn met het Ontwerptracébesluit van 2018 en eerder gemaakte bestuurlijke afspraken. Rijk en regio onderkennen dat variant 4 een substantiële stikstofopgave kent (hoogst berekende bijdrage is 32 mol/ha per jaar in de directe nabijheid van de A1 op de Veluwe). Partijen werken samen om een oplossing te vinden voor de stikstofopgave. 6.
Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming De regio Noordwest-Nederland heeft maatregelen voorgesteld bij IenW voor financiering vanuit het restbudget van € 280 miljoen voor ‘Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’. IenW heeft de voorgestelde maatregel inhoudelijk beoordeeld aan de hand van het vastgestelde beoordelingskader. Daarbij zijn de voorstellen beoordeeld als kansrijk (groen), kansrijk, mits nader onderbouwd (geel), en niet kansrijk (rood). Deze beoordeling is besproken met de regio. Onderstaand zijn de kansrijke (groen én geel) voor Noordwest opgenomen: 1. A10 (16)- N247 Het Schouw 2. A4 (3a)- Oostelijke ontsluiting 3. A7 (10)- Wognum 4. A6- aansluiting 11 5. A6- aansluitingen 14 en 15 6. A28- Verbinding Energieweg 7. Rondweg Lelystad-Zuid 8. A27- Eemnes De regio werkt de kansrijke maatregelen (groen en geel) verder uit voor het BO MIRT 2025 waarbij het Rijk richting de regio aangeeft welke uitwerking nog nodig is. De niet kansrijke maatregelen (rood) worden niet meer in beschouwing genomen. Bij deze uitwerking voeren Rijk en regio op korte termijn gezamenlijk het gesprek over de maakbaarheid (capaciteit Rijkswaterstaat) van een aantal van de maatregelen, met als doel hier positief over te kunnen besluiten in het BO MIRT najaar 2025. De definitieve besluitvorming over de inzet van de € 280 mln.
Rijksmiddelen, inclusief bijbehorende voorwaarden en condities, vindt plaats in het BO MIRT najaar 2025. 7. Samenhang spoorprojecten ruit Amsterdam Rijk en regio nemen kennis van de top 3 aandachtspunten uit de rapportage liaisons ‘Samenhang spoorwerkzaamheden en productstappen Ruit Amsterdam’ voor het tijdig kunnen uitbreiden van de dienstregeling volgens de PHS-afspraken en de hoofdrailnetconcessie van IenW en NS (meer IC’s en meer sprinters): Aandachtspunt 1. Risico dat (1a) productstappen later plaatsvinden en/of (1b) de scope van projecten moet worden bijgesteld vanwege beperkte financiële middelen bij opdrachtgevers, beschikbaarheid van personeel, materiaal en materieel (in de gehele keten), marktwerking en niet tijdige aanleg ERTMS. Als dit risico optreedt, dan kunnen (1a) productstappen op de
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
9
corridor Alkmaar – Amsterdam, Haarlem – Amsterdam en SAAL vertragen en/of (1b) worden stationsprojecten niet (volledig) gerealiseerd, met een mindere kwaliteit tot gevolg. Aandachtspunt 2. Risico op significante extra reizigershinder de komende jaren door de grote hoeveelheid complexe werkzaamheden en buitendienststellingen in de Ruit van Amsterdam. Met ook het risico dat hierdoor mensen niet het OV nemen en ze er later niet meer in stappen. Hierbij is het van groot belang om zowel op landelijk als regionaal niveau de gedragsaanpak ‘spreiden en mijden’ uit te dragen, bijvoorbeeld in het rijk-regio bereikbaarheidsprogramma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB) en hierbij te starten met het initiatief ‘Overheden geven het goede voorbeeld’. Het bereikbaar houden van de regio wordt urgenter door de combinatie van de spoorse buitendienststellingen met de grote hoeveelheid wegwerkzaamheden mei-oktober 2025. Aandachtspunt 3. Risico dat als gevolg van huidige achterblijvende reizigersaantallen besluitvorming en/of projecten worden uitgesteld danwel afbesteld met tot gevolg dat projecten en daarmee productstappen alsnog te laat worden opgeleverd. De extra capaciteit die nu in de projecten wordt gerealiseerd is sowieso nodig. 8.
A6 Almere Oostvaarders – Lelystad Rijk en regio constateren dat het project A6 Almere Oostvaarders – Lelystad bij de recente Voorjaarsbesluitvorming is gepauzeerd. Rijk en regio herkennen de urgentie van de verbreding van de A6 voor bereikbaarheid van en woningbouw in Flevoland. Rijk en regio zijn met elkaar in gesprek hoe gezamenlijk de opgaven voor stikstof, capaciteit en middelen kunnen worden opgepakt om de verbreding van de A6 in Flevoland zo snel mogelijk te laten plaatsvinden.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
10
Regio Zuid-Nederland
1. Brainport Beethoven: MIRT-verkenningen OV-knoop (spoorknoop SKE en MMK) Rijk en Regio constateren dat de MIRT-verkenning OV-knoop Eindhoven voorspoedig plaatsvindt en continueren hun inzet om een voorstel op het BO MIRT 2025 het voorkeursalternatief voor twee onderdelen te kunnen vaststellen: de Multimodale knoop en de eerste stap (emplacement-west) van de spoorknoop Eindhoven. Daarbij constateren Rijk en Regio dat het wenselijk en mogelijk noodzakelijk is om stap 3 van de verkenning SKE, namelijk de uitbreiding van Eindhoven Centraal (twee extra perrons), als dit financieel haalbaar is, te combineren met stap 1. Rijk en Regio willen de komende periode benutten om hierover sluitende afspraken te maken, zodat bij het BO MIRT 2025 een voorstel ligt. Daarnaast resteren voor het, in de toekomst, goed kunnen blijven functioneren van de OVknoop Eindhoven voor Zuid-Nederland (inclusief Limburg) maatregelen voor ‘stap 2’: een keervoorziening in Helmond en een vrije kruising in Eindhoven (Tongelre). Rijk en Regio brengen tbv het BO MIRT 2025 in beeld wanneer en welke ontwikkelingen in Zuid-Nederland en op het gebied van internationale treinverbindingen en woningbouwlocaties in ZuidNederland relevant kunnen zijn voor het voortzetten van de MIRT-verkenning stap 2 SKE. 2.
Brainport Beethoven: HOV4 Rijk en regio sluiten een Bestuursovereenkomst voor de realisatie van de HOV4, tussen Eindhoven Centraal – Veldhoven De Run (Koningshof) – HTCE Eindhoven. Hiermee kan de regio een volgende stap voor een voortvarende realisatie van deze belangrijke OV-verbinding zetten. Start realisatie wordt verwacht vanaf eind 2026. De ondertekening van de Bestuursovereenkomst door alle partijen geschiedt na de zomer. 3. Brainport Beethoven: Start MIRT-verkenning Brainport A2/N2, Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting Rijk en regio hebben op 19 mei 2025 is het startdocument MIRT-verkenning A2/N2/Brainportlijn vastgesteld. Hierbij wordt door Rijk en Regio in samenhang uitwerking gegeven aan de benodigde maatregelen voor de bereikbaarheid op het hoofdwegennet alsmede de regionale OV-verbinding met de Brainport Industries Campus die op korte termijn uitbreiding krijgt. 4. Brainport Beethoven: Actualisatie van het MIRT-onderzoek verstedelijking en bereikbaarheid Brainportregio Rijk en regio constateren dat de actualisatie van het MIRT-onderzoek verstedelijking en bereikbaarheid Brainportregio is opgestart en werken gezamenlijk de actualisatie verder uit, zodat de eindrapportage geagendeerd kan worden in het BO MIRT 2025 met als doel deze vast te stellen. Het streven is om daarnaast procesafspraken voor het vervolg te agenderen in het BO MIRT 2025.
Rijk en regio hanteren het geactualiseerde MIRT-onderzoek voor de Brainport als leidraad voor het gesprek in het BO verstedelijking en mobiliteit en voor prioritering in de MMA. Het is daarmee een hulpmiddel bij het afwegen en prioriteren/faseren van toekomstige ruimtelijke en bereikbaarheidskeuzes in relatie tot de benodigde schaalsprong. 5. Brainport Beethoven: Gebiedsontwikkeling BIC Noord Recent zijn regionaal de te doorlopen stappen voor de gebiedsontwikkeling BIC-Noord (uitbreiding ASML) nader inzichtelijk geworden. Deze stappen vragen mogelijk versnelde realisatie van infrastructurele maatregelen die de bereikbaarheid borgen. De gebiedsontwikkeling heeft ook ruimtelijke impact op woningbouw en voorzieningen. Rijk en Regio bespreken op het BO Brainport van 30 juni aanstaande hoe de uitvoeringskracht hiervoor te borgen. Dit zodat we gezamenlijk adequaat en tijdig opvolging kunnen geven aan de afspraken van het convenant Beethoven en het BO MIRT 2024. Op het BO Brainport worden ook de bespreekpunten t.a.v. de OV-knoop en de voorzieningen geagendeerd.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
11
6. Brabants voorstel – Brabant bouwt Provincie en gemeenten overhandigen Brabants voorstel aan het Rijk. Het Rijk is verheugd met deze voortvarende en gezamenlijke aanpak van provincie en gemeenten in Noord-Brabant en ziet voor de versnelling van de woningbouwopgave de meerwaarde van deze aanpak. Regio zal voor alle woningbouwlocaties en mobiliteitsprojecten die nu zijn opgenomen in het Brabants Voorstel deze richting BO MIRT 2025 opwerken tot aanvragen voor de betreffende regelingen. Het Rijk stelt hiervoor kennis en kunde beschikbaar om regio hierbij te ondersteunen Rijk en regio bespreken hoe het Brabants Voorstel past in de uitvoeringsagenda NOVEX Stedelijk Brabant en welke verdere uitwerking en informatie hiervoor nodig is. Het Rijk hanteert voor zowel de grootschalige woningbouwlocaties als daarbuiten de vastgestelde afweegkaders en criteria voor de toekenning van middelen. Regionale overeenstemming, zoals blijkt uit het Brabants Voorstel, wordt daarin meegenomen. 7. Procesafspraak Limburgs Voorstel en Brabants Voorstel (Brabant bouwt) Rijk, Brabant en Limburg spreken af om de gezamenlijke uitvoeringskracht verder te versterken voor de kwalitatieve stedelijke schaalsprong en de woningbouwversnelling.
Dit door gezamenlijk regio-overstijgende vraagstukken met betrekking tot verstedelijking af te stemmen en indien nodig voor besluitvorming te agenderen op BO Leefomgeving en BO MIRT. Provincies Brabant en Limburg zullen hiervoor samen met gemeenten en waterschappen hun proces nader uitlijnen in overleg met het Rijk. Brabant Bouwt en Limburg Centraal vormen hiervoor de basis. Besluitvorming daarover vindt plaats op de afzonderlijke tafels van Rijk en regio zoals NOVEX Stedelijk Brabant, Limburg Centraal, SmartwayZ, BO Leefomgeving en BO MIRT. Het regionale proces leidt tot voorstellen voor de middelen voor de verschillende regelingen van het Rijk. Iedere partij is daarbij verantwoordelijk voor de besluitvorming over de verdeling van eigen middelen. Rijk en regio zullen hun besluitvorming nadrukkelijk in samenhang bezien binnen de voor de iedere Rijksregeling eigenstandige procedure. 8. Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming De regio Zuid-Nederland heeft maatregelen voorgesteld bij IenW voor financiering vanuit het restbudget van € 280 miljoen voor ‘Kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’. IenW heeft de voorgestelde maatregel inhoudelijk beoordeeld aan de hand van het vastgestelde beoordelingskader. Daarbij zijn de voorstellen beoordeeld als kansrijk (groen), kansrijk, mits nader onderbouwd (geel), en niet kansrijk (rood).
Deze beoordeling is besproken met de regio. Onderstaand zijn de kansrijke (groen én geel) voor Zuid opgenomen: 1. MMC Haven Stein 2. Aansluiting 49 A2 gate 7 3. Afrit 55 A2 Oeslingerbaan Maastricht 4. Kleine infra A50 aansluiting 13 5. Project Entree + afrit 26 A17 Port of Moerdijk 6. A59 GOL De regio werkt de kansrijke maatregelen (groen en geel) verder uit voor het BO MIRT 2025 waarbij het Rijk richting de regio aangeeft welke uitwerking nog nodig is. De niet kansrijke maatregelen (rood) worden niet meer in beschouwing genomen. Bij deze uitwerking voeren Rijk en regio op korte termijn gezamenlijk het gesprek over de maakbaarheid (capaciteit Rijkswaterstaat) van een aantal van de maatregelen, met als doel hier positief over te kunnen besluiten in het BO MIRT najaar 2025. De definitieve besluitvorming over de inzet van de € 280 mln. Rijksmiddelen, inclusief bijbehorende voorwaarden en condities, vindt plaats in het BO MIRT najaar 2025. In de komende weken verkennen Rijk en regio welke projecten uit de groene lijst vanwege private investeringen of aanbestedingen wellicht versnelde go-besluiten kunnen krijgen, om de uitvoering niet in gevaar te brengen.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
12
9. Groene rivier Well Voor het project gebiedsontwikkeling Groene Rivier Well zijn Rijk en regio gekomen tot een gezamenlijke financiële dekking voor de realisatie. Daarvan zal het Rijk maximaal extra € 38 miljoen bijdragen (inclusief beheer & onderhoud). De regionale partijen verminderen door slim samen te werken de kosten met minimaal € 15 mln. Met de bijdragen van het Hoogwaterbeschermingsprogramma en de regionale partijen wordt voorzien in het restant van de benodigde dekking. 10. MIRT-verkenning Bosch Centraal Voor station ’s-Hertogenbosch is op basis van afspraken in het BO MIRT 2024 een Best Valuescenario ontwikkeld. Dit scenario gaat uit van hergebruik van het bestaande betoncasco van het station ’s-Hertogenbosch aan centrumzijde, voldoende breedte van traverse en stationsentrees en een budgetbenadering voor het uitbreiden van het fiets parkeren aan de westzijde van het station. Het Best Value-scenario is geraamd op een bedrag van 310 miljoen euro inclusief BTW, prijspeil 2024. Uit de verkenning is gebleken dat met het huidige budget ad. ca. 200 mln. Euro geen duurzame en toekomstbestendige ontwerpoplossing kan worden gerealiseerd. Daarmee is een aanvullend budget van ca. 109 miljoen Euro incl. BTW (prijspeil 2024) noodzakelijk ten opzichte van het huidige budget.
Partijen spannen zich in om richting BO MIRT van november 2025 tot sluitende afspraken te komen over de start van de planuitwerkingsfase, inclusief de scope van het project en de daarvoor benodigde financiering, waarbij nadrukkelijk een directe verbinding wordt gelegd tussen de realisatie van een nieuw station en de kansen voor de ontwikkeling van minimaal 1.000 extra woningen binnen de invloedssfeer van station ‘s-Hertogenbosch.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
13
Generieke, nationale afspraken
1. Financieel instrumentarium ten behoeve van woningbouw en afweegkaders voor verdeling €2,5 miljard voor nieuwe woningen en de bereikbaarheid daarvan Rijk en regio nemen kennis van de voortgang, de definitieve beoordelingscriteria en afweegkader en het geschetste proces rondom de inzet van de middelen.
Afsprakenlijst MIRT – Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving 2025
14