48.Beantwoording MRDH ambities Nissewaard irt Groeiagenda; bijlage 1
Tekst van het document
Bijlage 1. Overzicht van resultaten 1e tranche en ingebrachte projecten 2e tranche 1e tranche NGF In de eerste tranche heeft onze regio bovengemiddeld gescoord en mooie resultaten geboekt met de ingediende proposities. In de eerste ronde werd in totaal €4,1 miljard toebedeeld aan plannen van de ministeries. De samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijven die heeft geleid tot de Groeiagenda Zuid-Holland, de focus die is aangebracht, de duidelijke keuzes die daarin zijn gemaakt én de gezamenlijke lobby die is gevoerd zijn voor deze regio belangrijke succesfactoren geweest. Gehonoreerde projecten Overzicht van de (deels) gehonoreerde proposities die onder onze groeiagenda vallen: €1 mld. voor viersporigheid Leiden-Dordrecht Het Rijk reserveert €1 mld. voor viersporigheid op de lijn Leiden-Dordrecht, als onderdeel van het programma MOVV. Het bedrag is specifiek gereserveerd voor het deel tussen DelftZuid en Schiedam, en voor investeringen in het spoor rondom station Laan van NOI. Ondanks het feit dat nog lang niet de hele propositie nu bekostigd kan worden, is dit wel een zeer waardevolle eerste stap. Niet alleen is er nu zicht op een substantieel eerste deel van de middelen, het is vooral ook een nadrukkelijke erkenning van de betekenis van de propositie voor onder meer economische groei en agglomeratiekracht.
Gesprekken over de financiering van de rest van de propositie zullen in de aankomende periode gevoerd worden met het departement en met partners in de regio. €615 mln. voor Quantumtechnologie Met € 615 mln. wordt de propositie voor ontwikkeling van Quantumtechnologie (€54 mln. onvoorwaardelijk, €228 mln. voorwaardelijk en een reservering van €333 mln.) volledig gehonoreerd. Hiervan belandt de bulk op de campus van de TU Delft, en een deel in. Zo wordt er o.a. een ‘House of Quantum’ in Delft neergezet waar onderzoekers en ondernemers elkaar ontmoeten. Concrete doelen voor 2027 zijn o.a. 100 nieuwe bedrijven, 2.000 PhD’s en drie corporate labs. Met deze investeringen wordt beoogd om Nederland te positioneren als het Silicon Valley van quantum computing. €276 mln. voor Artificial Intelligence (AI) Bij de toekenning van € 276 mln. van de middelen voor AI (€ 44 mln. onvoorwaardelijk, € 44 mln. voorwaardelijk, € 188 mln. gereserveerd) erkent de commissie dat Nederland het zich simpelweg niet kan veroorloven om achter te lopen in het benutten van AI. AI is van belang voor o.m. efficiëntere energiesystemen, slimme zorg, en slimme mobiliteit en logistiek. ZuidHolland is een van de belangrijkste Nederlandse hubs als het gaat om AI. 26% van de Nederlandse AI-startups en -scale-ups zit in Zuid-Holland en er zijn maar liefst 1.000 wetenschappers actief met een AI-specialisatie.
In de onderdelen ‘ELSA (Ethical, Legal and Social Aspects) -labs’ en ‘Europese kennisnetwerken’ heeft onze regio (Den Haag en Universiteit Leiden) een sterke positie. €56 mln. voor Regeneratieve Geneeskunde Het Rijk trekt € 56 miljoen uit voor een pilotfabriek voor regeneratieve geneeskunde, RegMedXB (€ 23 miljoen onvoorwaardelijk, € 33 miljoen voorwaardelijk). Vanwege de ijzersterke positie speelt het Leidse Bio Science Park hierin een belangrijke rol: € 17 miljoen naar Leiden waar het LUMC, de Universiteit Leiden, de gemeente Leiden en de provincie Zuid-Holland zich richten op de ontwikkeling en productie van onder meer stamcellen; de basis van veel regeneratieve geneeskunde €69 mln. voor Health RI Deze middelen worden gebruikt voor het realiseren van een nationale gezondheidsdata infrastructuur, Health-RI. De regio Zuid-Holland wordt een belangrijk knooppunt hierin en
onderzoekers uit onze regio hebben een coördinerende rol in het nationale initiatief. Doel van Health-RI is om het hergebruik van gezondheidsdata voor onderzoek en innovatie te bevorderen. Dit maakt bijvoorbeeld een trendverschuiving van zorg naar preventie mogelijk, betere diagnose en voor de individuele patiënt geoptimaliseerde behandeling van aandoeningen. €338 mln. voor het groene-waterstofecosysteem De commissie investeert fors in de waterstofeconomie: € 73 mln. wordt voorwaardelijk toegekend en nog eens € 265 mln. gereserveerd. De investering is bedoeld voor de eerste waterstofprojecten, onderzoek, human capital en programmamanagement. De uitgangspositie van Zuid-Holland als Europese waterstofhub is zeer goed: met een sterke industrie zitten vraag en aanbod vlak bij elkaar en bestaande infrastructuur kan gebruikt worden voor waterstoftransport. Bovendien is de regio actief op álle aspecten van de waterstofketen: lokale productie en import, opslag en doorvoer, en toepassing in verschillende sectoren. €90 mln. voor Leven Lang Ontwikkelen Publieke en private partijen sloten in 2019 een Human Capital Akkoord met alle belangrijke spelers – werkgevers, werknemers, onderwijsinstellingen.
Vanuit het Nationaal Groeifonds wordt nu € 45 miljoen voorwaardelijk vrijgemaakt en € 45 miljoen gereserveerd om een digitaal scholingsoverzicht te personaliseren en aan een pilot met ontwikkeladviezen voor praktisch geschoolden. Deze initiatieven sluiten goed aan op de activiteiten onder het akkoord. Niet gehonoreerd Buisleidingen haven Rotterdam – Chemelot De beoordelingscommissie heeft besloten geen bijdrage toe te kennen aan het project. In de argumentatie stelt de commissie dat ook “de indieners is gebleken dat een uitbreiding naar vier buisleidingen (ook voor waterstof en CO2) in combinatie met het doortrekken naar Nordrhein-Westfalen een aanzienlijk aantrekkelijker en meer toekomstbestendige variant zou opleveren”. De commissie is positief over uitbreiding van het voorstel, maar concludeert tegelijkertijd dat er voor een dergelijk voorstel geen overheidsbijdrage meer nodig is. Vervolg eerste tranche Voor een aantal van deze proposities wordt de precieze duiding van wat er is toegekend nog verder in kaart gebracht. Hierbij wordt gekeken naar wat er al zeker is en welke stappen nog ondernomen moeten worden om reserveringen om te zetten naar feitelijke toekenningen. Verder worden er op dit moment gesprekken gevoerd over de cofinanciering met een aantal departementen en partners in de regio.
Ook wordt bezien wat er moet gebeuren om middelen die aan nationale proposities zijn toegekend (zoals AI of Health RI) in de regio te doen landen. Tot slot wordt ook goed gekeken naar wat er niet is toegekend, bijvoorbeeld de buisleiding Mainport/Chemelot, om te zien hoe in een vervolg er nog wel ruimte voor Rijksfinanciering gevonden kan worden. Doorkijk tweede tranche Tussen 1 en 31 mei zijn door het ministerie van EZ&K nieuwe proposities opgehaald. De tweede ronde betrof een ‘openbare’ ronde – iedere Nederlander of organisatie kon een groeiplan indienen. Er is in totaal ca. €34 miljard aangevraagd, waarmee ook het beschikbare budget van het NGF voor deze tranche ruim wordt overschreden. Er zijn in totaal 243 ideeën en plannen ontvangen voor economische groei in Nederland op de lange termijn. Vanuit de regio zijn 39 voorstellen ingediend bij EZK. Hier zitten 4 voorstellen tussen die opgenomen zijn in de groeiagenda, 25 die goed aansluiten op de thema’s van de groeiagenda en 10 voorstellen die verder weg staan van de thematiek van onze
gezamenlijke regionale agenda. Vanuit de MRDH zijn voor de tweede tranche geen voorstellen voor een regionale propositie ingediend.