47. Zienswijze Nota Ruimte - bijlage I

Ministerie van VRO DGRO Directie Ruimtelijk Beleid Postbus 20011 2500EA DEN HAAG

datum

ons kenmerk ons kenmerk pagina

10 december 2025 uw kenmerk

aantal bijlagen

pagina

betreft

afdeling

behandelaar

1 van 4 Ruimtelijke Inrichting

zienswijze Nota Ruimte M. Jonker

Geachte heer/mevrouw, Bij deze dienen wij onze zienswijze in m.b.t. de ontwerp Nota Ruimte. Hieronder gaan wij in op diverse onderwerpen uit de nota. Wijkje erbij Wij zijn blij met de door u geboden mogelijkheid om in heel Nederland bij iedere kern een “wijkje erbij” te realiseren. Tegelijkertijd met het ontwerp van de Nota Ruimte heeft ook de herziening 2025 van het ruimtelijk beleid van de provincie Zuid-Holland ter inzage gelegen. In het ontwerp van de verordening Ruimte van de provincie wordt het door u meermaals in de Nota genoemde wijkje echter beperkt tot een “straatje erbij”. Dit straatje mag een oppervlakte hebben van maximaal 1,5ha en dient een minimale dichtheid te hebben van 33 woningen per hectare. Wij vinden het jammer dat een straatje erbij beperkt wordt tot 1,5ha. Weliswaar mogen er 2 straatjes gecombineerd worden, maar dat gaat ten koste van een mogelijke uitbreiding van een andere kern. Hiermee wordt ongelijkheid tussen kernen gecreëerd, die bij het maken van een keuze moeilijk uit te leggen zal zijn aan de bewoners van kernen die niet meer kunnen uitbreiden. Wij zouden graag zien dat de in de Nota Ruimte geboden mogelijkheid ook daadwerkelijk voor heel Nederland gaat gelden en niet beperkt kan worden door regels van een provincie.

Dat geeft gemeenten veel meer ruimte om te kunnen voldoen aan de grote huidige behoefte aan nieuwe woningen buiten de grootschalige locaties, die bij kleine(re) kernen niet aan de orde zijn. Ook biedt deze mogelijkheid veel meer kansen om iedere kern uit te kunnen breiden en daarmee de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in stand te houden, zonder dat bouw van woningen bij de ene kern ten koste gaat van woningbouw bij een andere kern. New towns Nissewaard en andere groeikernen als Almere, Capelle aan den IJssel, Helmond, Nieuwegein, Purmerend en Zoetermeer hebben al decennialang een belangrijke rol bij de groei van Nederland. In de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening (1966) is een snelle groei van deze New Towns in gang gezet als oplossing voor de woningnood die toen ook hoog was. De koers van de Nota Ruimte zal bepalend Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl Kenmerk digitale handtekening:

datum

10 december 2025

ons kenmerk

pagina

2 van 4

betreft

zienswijze Nota Ruimte

zijn hoe de New Towns sterke leefsteden kunnen zijn en blijven. De 7 gemeenten van de New Town Alliantie gaan in totaal 110.000 nieuwe woningen bouwen. Leefbaarheid en balans in de (bestaande) wijken is daarvoor essentieel. Straks wonen er meer dan 1 miljoen mensen in de 7 gemeenten van de alliantie. Zoals reeds bekend kampen New Towns met grote uitdagingen, te weten de versnelde achteruitgang van de woonkwaliteit, sociale cohesie, bestaanszekerheid en ontwikkelmogelijkheden van inwoners. Dit vraagt om urgentie en inzet, maar ook gepaste oplossingen en geen ‘one size fits all’ maatregelen. We zijn blij dat de ontwerpnota aandacht heeft voor het toekomstbestendig maken van de wijken in de groeikernen. Met name de volgende passage in de Nota zien wij als een oproep van het Rijk om met elkaar aan de slag te gaan: Voor het benutten van agglomeratievoordelen moet bestaand stedelijk gebied toekomstbestendig gemaakt worden. Zo kan in voormalige groeikernen zoals Zoetermeer en Spijkenisse de vernieuwing van de bestaande woningvoorraad hand in hand gaan met verdichting en versterking van de economische structuur en ruimtelijke kwaliteit. •

•

•

•

Faciliteer en investeer samen met gemeenten en regio’s in een gezamenlijke maatwerkaanpak voor New Towns, in lijn met het principe ‘gebiedskenmerken centraal’(blz. 40). De New Towns functioneren anders dan geleidelijk gegroeide steden, concludeert de verkenning Zorgen voor New Towns die de New Town Alliantie en het ministerie van VRO hebben uitgevoerd. Bij de snelle bouw van woningen zijn voorzieningen, sociale cohesie en leefbaarheid in de New Towns onvoldoende meegegroeid. Door de snelle bouw dient zich ook een grote vervangingsopgave in een groot deel van de stad tegelijk aan. De vaak monotone ruimtelijke opzet van de New Towns is bovendien minder flexibel om sociale en economische veranderingen te accommoderen. In het kader van de opgave ‘ruimte voor dagelijks leven’ (blz. 30) is langjarige actie nodig in de New Towns. De New Town-gemeenten zetten zich in, maar de uitdagingen overstijgen de lokale mogelijkheden. Dit alles vraagt om een ‘status aparte’ die qua aanpak vergelijkbaar is met het NPLV: zoals een interdepartementale aanpak van het Rijk, ruimte in wetgeving en prioritering binnen bestaande financiële programma’s; We zijn blij dat de ontwerpnota ingaat op de vernieuwing van de bestaande woningvoorraad en de versterking van de economische structuur en kwaliteit in de Zuid-Hollandse groeikernen (blz. 191).

Specifiek de groeikernen in Zuid-Holland blijven dalen op tal van brede welvaart indicatoren. Dit vraagt met voorrang om aandacht; Pas het principe ‘zoveel mogelijk voorkomen van afwentelen’ (blz. 40) consequent toe. Om grotere uitdagingen voor te blijven, vraagt de versnelde achteruitgang van de woonkwaliteit, sociale cohesie, bestaanszekerheid en ontwikkelmogelijkheden van inwoners nu urgentie en inzet. In toenemende mate blijkt verhuizing naar een New Town voor mensen ingegeven door de beschikbaarheid van een betaalbare woning. De instroom van kwetsbare bewoners concentreert zich steeds meer in specifieke wijken en buurten. Door Ex Ante Impactanalyses brengt de New Town Alliantie, met steun van het ministerie van VRO, de effecten en baten van mogelijke maatregelen in kaart (blz. 211 en 214). We roepen het Rijk op om vervolgens ook samen met gemeenten en regio aan de slag te gaan, de voorgestelde volgordelijkheid los te laten (blz. 305) en gelijktijdig in te zetten op de New Town-wijken uit de jaren 60 en 70. De ervaringen uit de New Towns bieden ook waardevolle inzichten voor de ontwikkeling van nieuwe grootschalige woningbouwlocaties. Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

10 december 2025

ons kenmerk

pagina

3 van 4

betreft

zienswijze Nota Ruimte

Versterken “luwe regio’s” U bent voornemens om in regio’s waar de autonome groei laag is of waar de basis voor een veel sterkere groei ontbreekt, de grote nationale opgaven aan te wenden om de kwaliteit van leven te behouden en de regionale economie te versterken. De Zuid-Hollandse eilanden maken deel uit van deze zgn. “luwe regio’s”. Mede gelet op de problematiek die wij ervaren in de “new town” Spijkenisse gaan wij graag met u in gesprek over dit voornemen. Zoetwatervoorziening De Bernisse en het Brielse Meer vormen samen de zoetwatervoorziening voor de Haven van Rotterdam, Midden-Delfland en Voorne-Putten. Het regionale belang hiervan zou wat ons betreft in de Nota Ruimte opgenomen dienen te worden. Contouren industrieclusters Op blz. 168 van de nota wordt aangeven dat de fysieke contouren en de milieucontouren van de industrieclusters van rijkswege worden vastgelegd. Op dit moment wordt in onze regio binnen het programma Havengeluid en Omgeving (HGO, onderdeel van NOVEX) samengewerkt om te komen tot vaststelling van nieuwe geluidsproductieplafonds (GPP’s) voor de industriegebieden van de Rotterdamse Haven. Binnen dit traject wordt nauw samengewerkt tussen de bevoegde gezagen, de gemeente Rotterdam en de Provincie Zuid-Holland, de regio en het bedrijfsleven. Wij zijn ervan uitgegaan dat de gemeente Rotterdam als bevoegd gezag deze geluidscontouren vaststelt.

Wij vragen ons af of u ook voornemens bent om de GPP’s van de Rotterdamse Haven van rijkswege vast te stellen. En zo ja, op welke manier u dan de betreffende gemeenten, het bedrijfsleven en bewoners wilt betrekken om tot een afweging van belangen te komen. Wat zou de meerwaarde zijn om deze GPP’s van rijkswege vast te stellen ten opzichte van het nu opgezette regionale traject? Afwegingskader onttrekken landbouwgrond U geeft aan dat er een afwegingskader komt voor het onttrekken van landbouwgrond, waarbij (mede)overheden eerst naar de mogelijkheden kijken om functies te combineren of naar de mogelijkheid om grond met andere functies beschikbaar te stellen. Dit kader wordt vastgelegd in bestuurlijke afspraken met (mede)overheden, zonder juridische borging en met beperkte bureaucratische lasten. Uit deze tekst concluderen wij dat u van mening bent dat landbouw prioriteit heeft boven andere sectoren zoals bijv. woningbouw. Wij vragen ons af waarom dat is en wat de toegevoegde waarde van dit afwegingskader is, zeker nu het alleen vastgelegd wordt in bestuurlijke afspraken zonder juridische borging. Vrijwel elke uitwaartse uitbreiding van een kern zal op landbouwgrond plaatsvinden, maar bij iedere locatie maken wij vanzelfsprekend een afweging of dit een juiste plaats is.

Voedselzekerheid In de Nota wordt het begrip “voedselzekerheid” veelvuldig genoemd, maar wat daaronder verstaan wordt is ons niet duidelijk. Een groot deel van de landbouwproductie wordt immers geëxporteerd en/of gebruikt voor veevoer, dus wij vragen ons af voor wie en in welke mate die voedselzekerheid bedoeld is. Zeker gezien de relatie met het voorgaande punt. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nissewaard, Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

10 december 2025

De secretaris, M. Visscher

ons kenmerk

pagina

4 van 4

betreft

zienswijze Nota Ruimte

De burgemeester, C.H.J. Lamers

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl