47.Memo Intentieverklaring onderzoek benutting havenrestwarmte; intentieverklaring

INTENTIEVERKLARING

tot het gezamenlijk verkennen van een mogelijke samenwerking in het benutten van havenrestwarmte om te voorzien in een deel van de warmtebehoefte in de glastuinbouw en de bebouwde omgeving.

ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN: A. In 2016 heeft de Europese Unie mede namens Nederland het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Om de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen zijn afspraken in Europa gemaakt. De Nederlandse klimaatdoelen zijn vastgelegd in de nationale Klimaatwet. Deze wet biedt een kader voor de ontwikkeling van beleid gericht op het onomkeerbaar en stapsgewijs terugdringen van de emissies van broeikasgassen in Nederland, tot een niveau dat 95% lager ligt in 2050 dan in 1990, teneinde wereldwijde opwarming van de aarde en de verandering van het klimaat te beperken. Teneinde deze doelstelling voor 2050 te bereiken streeft het kabinet naar een reductie van de emissies van broeikasgassen van 49% in 2030 en een volledige CO2-neutrale elektriciteitsproductie in 2050. B. Hiervoor wordt ook nadrukkelijk gekeken naar de mogelijkheden om duurzame bronnen in te zetten als alternatief voor het gebruik van aardgas om te voorzien in de warmtebehoefte van de gebouwde omgeving en/of glastuinbouw. Het gebruik van havenrestwarmte heeft de potentie om te voorzien in de warmtebehoefte van (een gedeelte van) de glastuinbouw en de gebouwde omgeving in Zuid-Holland. C. Partijen onderschrijven dat het ontstaan van restwarmte zo veel mogelijk vermeden moet worden door verbetering van productieprocessen.

Restwarmte die ontstaat willen partijen zo veel mogelijk lokaal en/of onderling nuttig toepassen. D. Partijen onderkennen dat er na vermijden en lokaal toepassen aanzienlijke hoeveelheden restwarmte zullen resteren in de Europoort en op de Maasvlakte. Naast de reeds beschikbare restwarmte, komt op de Maasvlakte en de Europoort met de komst van elektrolysers en/of andere ‘nieuwe’ industriële activiteiten in potentie een meer dan significantie hoeveelheid restwarmte uit met name duurzame productieprocessen beschikbaar. E. Studies laten zien dat deze restwarmte zou kunnen voorzien in de warmtebehoefte van (een gedeelte van) de glastuinbouw en de gebouwde omgeving in het Westland (figuur 1, variant 4A) enerzijds en/of op Voorne Putten (figuur 1, variant 4B) anderzijds. F. Restwarmte zou hierbij een aanvulling kunnen zijn op de duurzame warmte, die een aantal van de Partijen zelf reeds produceren met behulp van geothermische bronnen en/of deze warmte middels een reeds bestaand eigen netwerk distribueren naar een groot aantal glastuinbouwbedrijven. Het is dan ook geenszins de intentie om geothermie te laten verdringen door restwarmte. Wel zien deze partijen de mogelijkheid om, met name op de middellange termijn, hun distributienetwerken in te passen in een groter geheel waardoor wederzijdse voordelen ontstaan, zowel bij gebruikers van warmte als bij producenten van (rest)warmte.

Gestreefd wordt naar een duurzaam en open warmtenet voor de midden en lange termijn, waarin geothermie en restwarmte beide een voorname positie zullen hebben, zodat er onder andere naar volledige verduurzaming in de glastuinbouw kan worden gegroeid. G. Het gezamenlijke doel van de Partijen is het verkennen van een mogelijke samenwerking in het benutten van havenrestwarmte om te voorzien in een deel van de warmte-behoefte in de glastuinbouw en de bebouwde omgeving in Zuid-Holland.

1

H. Partijen trekken gezamenlijk op zodat kennis en kunde van Partijen gecombineerd kan worden om in gezamenlijkheid een concept uit te werken van de hiervoor benodigde samenwerking in de restwarmte-keten en om een idee te vormen over de hiervoor te ontwikkelen, bouwen en exploiteren warmte-infrastructuur en eventueel een idee om de bestaande infrastructuur te integreren in een regionaal netwerk. I.

Deze verkenning bouwt voort op reeds langer geleden ingezette informele samenwerking en het delen van kennis tijdens eerdere gezamenlijk georganiseerde bijeenkomsten en overleggen.

J.

Deze verkenning betreft een specifiek onderdeel van de bredere warmtetransitie-opgave en zal derhalve ook niet op zichzelfstaand worden uitgewerkt, maar in nauwe afstemming met lopende programma’s en initiatieven, zoals -maar niet uitsluitend- het miek-project Warmtesysteem ZuidHolland, de RES Rotterdam Den Haag en de transitievisies warmte uit de regio.

K. Uitgangspunt is het doorgronden van gehele integrale collectieve warmteketens, inclusief vraag, bronnen, opslag, netten, waarbij met name restwarmte en geothermie naar verwachting de belangrijkste bronnen zijn. En deze te zetten naast de huidige situatie gebaseerd is op gas en andere duurzame alternatieven. Hierbij kan tevens gebruik gemaakt worden van de Design Toolkit van TNO/Deltares als open source/open werkplatform.

Figuur 1

Mogelijke tracés om ingeschatte warmte-overschot en -behoefte samen te brengen.

2

PARTIJEN VERKLAREN ALS VOLGT: 1. DOEL, ACHTERGROND EN UITGANGSPUNTEN 1.1. Partijen verkennen samen een mogelijke samenwerking ten behoeve van het ontsluiten van (rest)warmte uit het westelijk deel van het havenindustrieel complex naar de glastuinbouw en de bebouwde omgeving in Zuid-Holland. 1.2. Het uiteindelijk doel is om de (rest)warmte uit het Rotterdams havengebied nuttig te gebruiken, door het vormgeven van een restwarmte-keten en het tot stand brengen van de bijbehorende infrastructuur. 1.3. Partijen trekken gezamenlijk op zodat kennis en kunde van Partijen gecombineerd kan worden om in gezamenlijkheid de hiervoor benodigde samenwerking in de restwarmte-keten te verkennen en om een idee te vormen over de hiervoor te ontwikkelen, bouwen en exploiteren warmte-infrastructuur en eventueel een idee om de bestaande infrastructuur te integreren in een regionaal netwerk. 1.4. De resultaten van deze verkenning zullen worden gebruikt als basis voor het aantonen van de technische, economische en juridische haalbaarheid van het gebruik van deze restwarmte voor de verwarming van de glastuinbouw en de gebouwde omgeving en om de hiervoor benodigde vervolgstappen te bepalen.

2. REIKWIJDTE 2.1. Deze verkenning wordt uitgevoerd in het licht van de potentiële significant grote hoeveelheid restwarmte uit duurzame productieprocessen op de Maasvlakte en de Europoort. Teneinde de in artikel 1 van deze intentie-verklaring genoemde doelen te bereiken strekt de gezamenlijke verkenning zich uit tot: 2.1.1.de uitkoppeling van (rest)warmte uit het westelijke deel van het havenindustrieel complex en het transport van die (rest)warmte naar de omgeving en/of naar bestaande (transport)warmteinfrastructuur; 2.1.2.het bespreken van het inzicht in en het anticiperen op de (verwachte) groei van de vraag naar en het aanbod van (rest)warmte; 2.1.3.het vormgeven en tot stand brengen van de bijbehorende warmte-keten met betrokken en/of hiervoor relevante partijen; 2.1.4.het vormen van een idee over de (mogelijke) tracés van aan te leggen leidingdelen en aansluitingen op het warmtetransportnet met inbegrip van de afweging van varianten en (groei)scenario’s in het havenindustrieel complex; 2.1.5.het in beeld brengen van nog ontbrekende elementen benodigd om de warmte-keten te beter laten functioneren, zoals bijvoorbeeld warmte-opslag; en 2.1.6.waar relevant een tussen Partijen vooraf afgestemde dan wel gezamenlijke public affairs/ public relations;

3

een en ander in het Rotterdams havengebied en het zogeheten havenindustrieel complex en direct omliggend gebied met inbegrip van het daaraan gekoppelde vraaggebied.

3. START, DUUR EN EINDE VAN DE VERKLARING 3.1. Deze intentieverklaring zal van rechtswege komen te vervallen op 1 juli 2026. Partijen kunnen desgewenst beslissen de intentieverklaring te verlengen. 3.2. Partijen kunnen een nieuwe Partij voordragen voor het tussentijds toetreden tot deze intentieverklaring. Dit zal geschieden door middel van ondertekening van dit document. Dit wordt in principe gehonoreerd, tenzij 2 of meer Partijen na een schriftelijke ronde bezwaar maken. 3.3. Evenzo kunnen Partijen tussentijds vrijblijvend uittreden door schriftelijke kennisgeving aan de overige Partijen.

4. KOSTEN 4.1. Tenzij schriftelijk anders overeengekomen, draagt ieder der Partijen haar eigen kosten welke worden gemaakt in het kader van de uitvoering van de intentieverklaring. 4.2. Gezamenlijke externe kosten worden uitsluitend gemaakt (en verplichtingen jegens derden worden uitsluitend aangegaan) indien Partijen hier vooraf gezamenlijk afspraken over hebben gemaakt. Deze afspraken zullen door twee of meerdere van de betrokken Partijen onderling schriftelijk worden vastgelegd, waarbij de betrokken Partijen tevens afspraken maken over de mate van bijdrage daarin.

5. VERTROUWELIJKHEID EN COMMUNICATIE 5.1. Partijen delen waar mogelijk en nodig de informatie die nodig is voor de onderzoeken met elkaar; 5.2. Partijen leveren de informatie op zodanige wijze aan dat ze met derde partijen gedeeld kan worden en openbaar gemaakt kan worden. 5.3. Indien het in het kader van deze verkenning toch noodzakelijk is dat twee of meerdere Partijen onderling vertrouwelijke stukken uitwisselen, dan zullen betrokken Partijen hier onderling aanvullende afspraken over maken en deze schriftelijk vastleggen.

6. AANSPRAKELIJKHEID 6.1. Geen van de Partijen is aansprakelijk jegens de andere Partij voor enige schade (directe schade, noch indirecte schade, noch gevolgschade).

4

7. OVERIGE BEPALINGEN 7.1. Deze intentieverklaring beoogt op geen enkele wijze een rechtsverhouding te creëren die verder gaat dan de rechten en verplichtingen tussen onafhankelijke Partijen. In het bijzonder beoogt deze verklaring geen personenvennootschap, agentuur, distributie of arbeidsrelatie te creëren. 7.2. De Partijen zullen elk hun expertise en middelen inzetten om deze verkenning uit te voeren. Partijen zullen bij aanvang van deze verkenning in onderling overleg treden om de concrete inzet per partij te benoemen, vanuit de specifieke rol van die partij. Op die manier is voor iedere Partij duidelijk (i) wat zij concreet moet gaan doen, (ii) wat andere partijen gaan doen en (iii) hoeveel inzet/tijd dat zal gaan kosten. 7.3. De Partijen zullen zich inspannen om samen te werken met relevante overheidsinstanties, brancheorganisaties en andere belanghebbenden om de realisatie van het project te bevorderen. 7.4. Onder schriftelijke communicatie wordt ook communicatie per e-mail aan betrokkenen van Partijen verstaan.

8. TOEPASSELIJK RECHT EN GESCHILBESLECHTING 8.1. Op deze intentieverklaring en de verklaringen die Partijen ter uitvoering van of in samenhang met deze intentieverklaring sluiten en alle niet-contractuele verplichtingen die voortvloeien uit of verband houden met deze intentieverklaring, inclusief geschillen over de geldigheid van deze intentieverklaring, is Nederlands recht van toepassing. 8.2. Partijen trachten elk geschil in goed onderling overleg en te goeder trouw op te lossen. Indien Partijen het relevante geschil niet naar hun tevredenheid minnelijk hebben kunnen oplossen, zal het geschil bij uitsluiting worden voorgelegd aan de bevoegde rechter bij de rechtbank Rotterdam.

5

Deze Intentieverklaring is ondertekend door de volgende organisaties, in het hiervoorgaande elk een “Partij” en gezamenlijk de “Partijen” genoemd:

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Greenport West-Holland

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

WarmtelinQ

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

InfraCo

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

6

WarmteNetwerkWestland

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Aardwarmte Vierpolders

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Uniper

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Deltalinqs

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

7

EBN

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Shell Nederland

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Gemeente Nissewaard

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Gemeente Voorne aan Zee

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

8

Gemeente Westland

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Provincie Zuid-Holland

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

Duurzaam Voorne

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

[Partij]

Voor deze:

Naam: Plaats:

____________________________________

Datum:

9