47,Memo Anwb kinderfietsplan, bijlage

ANWB Kinderfietsplan

J. Smit, E. Erkci Juni 2021

1

Inhoudsopgave

1.

Inleiding .......................................................................................................................................................... 3

1.1

Mogelijk intiatiefvoorstel ........................................................................................................................... 3

1.2

Inhoud ANWB Kinderfietsplan ................................................................................................................... 4

2.

Stappenplan ANWB ........................................................................................................................................ 4 2.1: Inventariseren aantal fietsen ....................................................................................................................... 5 2.1:1 Stichting Leergeld Voorne-Putten .............................................................................................................. 5 2.1.2: Fietsbank Hellevoetsluis ............................................................................................................................ 6 2.1.3: Gemeente Nissewaard .............................................................................................................................. 6 2.1.4: Fietscirkel .................................................................................................................................................. 6 2.1.5: Praktijk College .......................................................................................................................................... 6 2.1.6: Michael’s special workshop ......................................................................................................................

7 2.1.7: Reinis ......................................................................................................................................................... 7 2.1.8: Voorne-Putten Werkt ................................................................................................................................ 7 2.1.9: Rataplan Nissewaard ................................................................................................................................. 8 2.2: Inzamelen fietsen ......................................................................................................................................... 8 2.3: Fietsen stallen en rijklaar maken ................................................................................................................. 8 2.3: Toekennen van fietsen ................................................................................................................................. 9 2.4: Fietsen in gebruik ......................................................................................................................................... 9

3.

Kenmerken fietsinitiatieven ........................................................................................................................... 9 3.1: Organisatie ................................................................................................................................................. 10 3.2: Doelgroep ................................................................................................................................................... 11 3.3: Uitvoering ................................................................................................................................................... 11 3.4: Financiering ................................................................................................................................................ 11 3.5: Zichtbaarheid ............................................................................................................................................. 12

4.

Voorstel ........................................................................................................................................................ 12 4.1: Organisatie ................................................................................................................................................. 12 4.2: Doelgroep ................................................................................................................................................... 13 4.3: Uitvoering ................................................................................................................................................... 13 4.4: Financiering ................................................................................................................................................ 13 4.5: Zichtbaarheid ............................................................................................................................................. 14

5.

Tijdspad ........................................................................................................................................................ 15

2

1. Inleiding In de gemeente Nissewaard is een goed vangnet voor de inwoners die afhankelijk zijn van een uitkering of als zij in de schuldsanering zitten. Binnen het gemeentelijk apparaat zijn er voldoende geschoolde medewerkers werkzaam die de inwoners op een professionele wijze begeleiden. Er zijn genoeg mogelijkheden ter ondersteuning van die inwoners, die het om een of ander wijze niet redden en/of hulp nodig hebben. Er zijn voldoende mogelijkheden om deze inwoners te helpen met de aanschaf van goederen. Er is veel aandacht voor jongeren op het gebied van zorg en de ontwikkeling van het kind. Desalniettemin kan de ontwikkeling van een kind soms ook geholpen worden door het verstrekken van producten die hen helpen om sociaal maatschappelijk mee te blijven doen, zoals het bezit van een fiets. Niet voor elk kind is het bezit van een fiets vanzelfsprekend. Door Nissewaard Lokaal zou mogelijk een initiatiefvoorstel ingediend worden om te onderzoeken of het ANWB Kinderfietsplan in Nissewaard een meerwaarde is. Door de verschillende fietsinitiatieven binnen de gemeente Nissewaard, de krachten te bundelen kunnen wij als gemeente ondersteunend zijn aan het doorbereken van het sociale isolement en het weer deelnemen in de samenleving. Inmiddels worden de contouren steeds meer zichtbaar.

Zo heeft er een eerste verkennend gesprek plaats gevonden met de ANWB en Stichting Leergeld en is er met verschillende organisaties een digitale bijeenkomst geweest om verbanden en aanknopingspunten te vinden. Met elkaar van gedachten te wisselen, elkaar te inspireren en ervaringen te delen. Daarnaast is er contact gelegd met andere gemeenten (Den Haag, Woerden) en heeft er ook een werkbezoek plaatsgevonden bij Lets-Ruilwinkel in Schiedam. Hieruit blijkt dat er al behoorlijk veel gedaan wordt met (kinder)fietsen in Nissewaard. Er zijn ook al verschillende matches tot stand gebracht. Zoals bijvoorbeeld stageplekken of het verzorgen van het halen/brengen van fietsen. Er is opgemerkt dat de fietsinitiatieven er in vele soorten en maten zijn in de gemeente Nissewaard, zijn er in dit plan vijf kenmerken gedefinieerd zodat hier grip op is. 1. Organisatie 2. Doelgroep 3. Uitvoering 4. Financiering 5. Zichtbaarheid In hoofdstuk 4 en verder wordt kleur gegeven aan deze kenmerken door te beschrijven hoe het ANWB Kinderfietsplan in Nissewaard eruit kan komen te zien. Vraagstukken als: wie voert de regie, een uitgewerkt kostenplaatje en een inschatting van het te belopen tijdspad komen hierin terug.

1.1 Mogelijk initiatiefvoorstel In de commissievergadering van 11 februari jl. is door het college antwoord gegeven op het mogelijke initiatiefvoorstel van Nissewaard Lokaal, waarop door een toezegging van de wethouder een vervolgactie zou volgen. De vervolgactie hield in: het onderzoek naar het ANWB Kinderfietsplan in Nissewaard.

3

Het grote voordeel om samen met de ANWB het Kinderfietsplan in te voeren is dat de ANWB de gemeente ondersteunt met: 1) 2) 3) 4)

Advies op basis van jarenlange ervaring; Plan van aanpak voor de integratie van het ANWB Kinderfietsplan in de gemeente; Kennisoverdracht aan werkplaatsen, hoe te komen tot een op te knappen veilige fiets; Inzet van vrijwilligers voor het ophalen van fietsen, het opknappen van fietsen en hulp bij de inzameling daar waar er lokaal onvoldoende capaciteit is; 5) Tevens ondersteund de ANWB bij de communicatie, het maken van flyers, een persbericht, zorgen ze voor raamstickers en maken bekend dat er een inzamelpunt is in de gemeente. De insteek is om samen met de gemeente Nissewaard en de ANWB naar een locatie te zoeken waar niet-gebruikte fietsen kunnen worden ingeleverd, opgeknapt en worden verdeeld onder jongeren welke een fiets nodig hebben om volledig mee te kunnen doen. De kracht zit hem in de lokale aanpak, waarbij de samenwerking met en het netwerk van de gemeente essentieel is. Het hergebruik van fietsen past geheel in het plan van de gemeente Nissewaard om te streven naar een circulaire lokale economie waarin ook het op te zetten circulaire ambachtscentrum een rol speelt.

1.2 Inhoud ANWB Kinderfietsplan Een fiets is meer dan een vervoermiddel. Voor kinderen in de leeftijd tussen 8-18 jaar is fietsen een manier om mee te doen en in vrijheid de wereld te ontdekken. Een fiets kan bijdragen aan het vergroten van mobiliteit, wat vervolgens weer kansen biedt op participatie in de samenleving. Alhoewel een fiets een heel toegankelijk, goedkoop vervoersmiddel lijkt zijn er toch wat obstakels. Denk hierbij aan:  Niet in staat zijn om te fietsen;  Niet willen of durven fietsen;  Geen geschikte functionerende fiets hebben. Het ANWB Kinderfietsplan bestaat uit een aantal stappen: 1) Het opstellen van een nulmeting, inventarisatie van het aantal fietsen wat nodig is; 2) Kick-off, fietsinzamelactie op een bijzondere of centrale locatie; 3) Stallen en opknappen van de ingezamelde fietsen door gemeentelijke instanties en werkplaatsen; 4) Toekennen van fietsen door een lokale maatschappelijke organisatie zoals Stichting Leergeld. 5) Nazorg, onderhoud van de fietsen, meegroeiplan voor een kind en het geven van fietscursussen. Het Kinderfietsplan draagt ook bij aan duurzaamheid door het hergebruik van de fiets en fietsonderdelen. Vrijwilligers, leerlingen en mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt zorgen voor het opknappen van de fietsen. Er wordt op deze manier praktijkervaring opgedaan en dat levert een groot voordeel op.

2. Stappenplan ANWB In dit hoofdstuk wordt middels een stappenplan inzichtelijk dat bij verschillende organisaties fietsen in beeld zijn. Hieronder een uiteenzetting.

4

2.1: Inventariseren aantal fietsen 2.1:1 Stichting Leergeld Voorne-Putten Je wilt als ouder dat je kind mee kan doen aan een sportieve- of culturele activiteit of schoolreis. Leergeld helpt kinderen van 4 tot 18 jaar met contributie of sportschoenen als daar even geen geld voor is. Hierbij werken wij samen met Jeugdfonds Sport & Cultuur Zuid-Holland. Want kinderen die sporten zijn gezonder en maken nieuwe vriendjes. Muziekles helpt kinderen om hun creativiteit te ontwikkelen. Ook een schoolreis wordt voor kinderen in het basisonderwijs indien nodig betaald door Leergeld. En soms helpt Leergeld een stukje om het mogelijk te maken om samen naar school te kunnen fietsen. Leergeld zegt namelijk: nu meedoen, is straks meetellen! Kinderfietsen en stichting leergeld De aanvragen die Leergeld ontvangt betreffen met name kinderfietsen voor kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar. Deze fietsen werden voorheen gekocht bij lokale fietshandelaren (2e hands en opgeknapt). Heden komt het grootste deel van de fietsen van de Fietsbank Hellevoetsluis, deze fietsen zijn gratis. Fietsen voor oudere kinderen (in de leeftijd van 12-18 jaar) blijken, via de fietsbank, niet voldoende geschikt te zijn (relatief te veel oude barrels). Deze laatstgenoemde fietsen worden om die reden van de lokale fietszaken betrokken.

Stichting Leergeld ontvangt zelf direct aanvragen voor een fiets en daarnaast blijken ouders ook direct bij de fietsbank een fiets te bestellen. Laatstgenoemden hebben over het algemeen dan wel een probleem om de fiets op te halen. In die voorkomende gevallen verzorgt Stichting Leergeld het ophalen van de fiets. Deze fiets en een voorraad kinderfietsen worden in de Gemeentelijke stalling (Oostkade, met toestemming van Parkeerbeheer) neergezet en worden vanuit daar aan betrokkenen verstrekt. Relatief worden hier nog weinig fietsen aangevraagd, zodat meer publiciteit gewenst is. Persoonlijk helpt de voorzitter van Stichting Leergeld de vrijwilligers van de Fietsbank Hellevoetsluis om het particulier initiatief om te zetten in een Stichting. Hierdoor zullen zij op termijn subsidies en donaties kunnen aantrekken. Dit is essentieel om over gelden te kunnen beschikken zodat elders een ruimte gehuurd kan worden. Heden betrekt de fietsbank een kleine ruimte bij de kledingbank in Hellevoetsluis. Deze is echt ontoereikend. In 2020 zijn er 50 fietsen verstrekt in de leeftijdsklasse 9 t/m 12 jaar (24/26 inch). Binnen de leeftijdsklasse 13 t/m 18 jaar zijn er slechts enkele fietsen verstrekt. Het beperkte aantal verstrekte fietsen staat niet in verhouding tot de aanwezige doelgroep; de doelgroep begroot op 3000.

Beperkte verstrekking wordt veroorzaakt door de onbekendheid van het fenomeen van een gratis fiets. Heden worden door stichting leergeld via “Mons” 2e hands fietsen gekocht. Dit zijn opgeknapte merkfietsen die niet via de fietsbank te verkrijgen zijn en met name fietsen voor 15/18-jarigen. Voorraad bij fietshandel beperkt zich tot gemiddeld 5 fietsen. Er is een vaste prijsovereenkomst van € 250,00 per fiets. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat één vestiging in Spijkenisse voldoende is. Hierbij wordt opgemerkt dat er in Zuidland een fietsinname/reparatiepunt al actief is. Deze ruimte zal op termijn geschikt moeten zijn voor de stalling van plus/min 50 fietsen, reparatieruimte en een soort koffiehoek; m2 begroot op minimaal 80. 5

2.1.2: Fietsbank Hellevoetsluis De FIETSBANK is een burgerinitiatief van enkele bewoners van Voorne-Putten. Het bieden van steun, duurzaamheid en plezier in het werk zijn verder de leidende begrippen van de FIETSBANK. De vrijwilligers van de FIETSBANK halen oude of niet meer in gebruik zijnde fietsen op bij bewoners op Voorne-Putten. Die vrijwilligers knappen de gebruikte fietsen op om ze vervolgens te schenken aan mensen die gegeven hun inkomen niet in staat zijn zelf een fiets aan te schaffen. Daarbij is er speciaal aandacht voor kinderen. Zij hebben contacten met commerciële fietsen handelaren. Zij schenken soms hun ingeruilde fietsen en zijn vaak behulpzaam. Eenmaal per week op maandag middag worden fietsen uitgegeven in Hellevoetsluis in het gebouw van de Kledingbank. Daar kunnen mensen dan ook terecht voor hulp bij kleine reparaties van een eerder verkregen fiets; de intentie is dat die mensen dergelijke reparaties later zelf uitvoeren. De FIETSBANK beschikt namelijk nog niet over een eigen centrale (werk)ruimte waar zij met elkaar fietsen kunnen repareren en de voorraad kunnen opslaan. Dat is jammer en daarom nemen de vrijwilligers de fietsen mee naar huis om ze daar te repareren.

2.1.3: Gemeente Nissewaard Het gaat hier om de fietsen die gevonden worden of oude in beslag genomen fietsen via de politie. Alle fietsen die bij de gemeente worden gebracht komen in een systeem te staan waar mensen kunnen kijken of hun fiets is gevonden. Na verloop van tijd worden de fietsen opgehaald door een opkoper want de fietsen kunnen niet voor altijd bewaard worden. Met die opkoper is een contract (Fietscirkel zie hieronder). Alle fietsen worden aan Fietscirkel verkocht. Ingeschat wordt dat het gaat om maandelijks enkele tientallen fietsen.

2.1.4: Fietscirkel Het contract tussen Fietscirkel en de gemeente Nissewaard omvat alle fietsen van fietswrak tot bakfiets, waaronder ook de kinderfietsen. Er is een vast contract met Fietscirkel omdat er slechte ervaringen zijn met het elke keer aanbieden van de partij fietsen aan meerdere opkopers die vervolgens konden bieden op de partij. De hoogste bieder nam de partij vaak niet af of wilde alsnog een lagere prijs. Fietscirkel brengt de kinderfietsen naar Voorne-Putten Werkt of de stort en doet er verder niks mee. Vanuit fietscirkel werd aangegeven dat het geen probleem is als we als gemeente de fietsen ergens anders voor gebruiken. Hij kon niet zeggen om hoeveel fietsen het gaat. Met name omdat er soms acties zijn waarbij er een of meerdere fietsenstallingen worden opgeruimd. In die maanden zijn het er veel terwijl dit in andere maanden niet zo is.

2.1.5: Praktijk College Het praktijkonderwijs heeft de opdracht jongeren voor te bereiden op werken, wonen, vrije tijd en burgerschap. Het is bedoeld voor leerlingen vanaf 12 jaar. De individuele benadering van de leerling is het belangrijkste kenmerk van deze reguliere vorm van voortgezet onderwijs. Dit betekent: • aansluiten bij de interesse van de leerling;

6

• optimaliseren van de kennis en vaardigheden van de leerling; • persoonlijke begeleiding Op het Praktijk College ligt de nadruk op praktische en sociale vaardigheden die nodig zijn om een arbeidscontract te kunnen krijgen. Maar daarnaast krijgt ook het vasthouden en uitbreiden van kennis alle aandacht. In de praktijklessen leert de leerling gebruik maken van zijn talenten om hiermee later te kunnen werken op een bij hem passend niveau. Het onderwijs biedt de mogelijkheid tot het behalen van één of meer diploma’s en/of certificaten in één van de vier vakrichtingen en Entreeopleidingen als voorbereiding op MBO2. Op het Praktijk College is een afdeling mobiliteit waar de leerlingen onder andere kennismaken met het vak van fietsenmaker. Hier is vraag naar oude fietsen die de leerlingen kunnen opknappen en goed kunnen oefenen. Ook voor de afdelingen Dienstverlening en Consumptief voor boodschappen doen, etc. is er behoefte aan oude fietsen.

2.1.6: Michael’s special workshop Dit betreft een werkplaats in Zuidland met 1 extra werkplek waar fietsen gerepareerd kunnen worden door bijv. werkzoekenden. Er zijn vrijwilligers die de werkzoekenden kunnen begeleiden. Deze organisatie staat ook aangemeld op de website van ANWB Kinderfietsplan als locatie die meedoet in de gemeente Nissewaard.

2.1.7: Reinis Reinis is het afvalverwerkingsbedrijf in Nissewaard. Zij hebben ook verschillende projecten al dan niet al in werking die bijdragen aan een leefbare omgeving in Nissewaard. Hierbij wordt bijgedragen aan het primaire doel, het verlagen van restafval en het verhogen van het scheidingspercentage zodat Nissewaard schoner, beter en duurzamer wordt. Na contact met Reinis blijkt dat hier veel kinderfietsen in omloop zijn. Het gaat niet alleen om fietsen die bij het grofvuil worden gebracht maar met name om fietsen die bij de gemeentelijke stadswerf worden gebracht. Naar zeggen zijn dit dagelijks enkele tientallen fietsen. Op dit moment worden deze indien nodig opgeknapt op het Kompas College (is combinatie met de jeugdgevangenis) en hierna naar Rataplan de kringloopwinkel gebracht. Op dit moment is er een zeer goed lopend initiatief met de speelgoedbank. Na een bericht in de lokale pers werden er duizenden stuks speelgoed daar naartoe gebracht. Zo’n zelfde oproep zou voor wat betreft de kinderfietsen een optie zijn. De fietsen kunnen aan de locatie aan de Wattweg in Spijkenisse gestald worden en vanuit hier uitgeleverd worden. Hier is heel veel ruimte beschikbaar.

2.1.8: Voorne-Putten Werkt Voorne-Putten Werkt is het werkleerbedrijf in Spijkenisse. Hier worden dagelijks mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleid en werk onder aangepaste omstandigheden aangeboden. Ook wordt geholpen bij het ontwikkelen en ontplooien van talenten en vaardigheden. Daarnaast worden mensen met een uitkering begeleid naar werk. Dit met aandacht en met inzet van leerlijnen en ontwikkelinstrumenten. Ieder mens is uniek en heeft unieke talenten. Er wordt hier maatwerk geboden. Met dit maatwerk is er voor werkzoekenden een mooie kans op werk en voor mensen met een beperking een zo groot mogelijke kans op deelname aan de reguliere arbeidsmarkt.

7

In het werkleerbedrijf was er een samenwerking met Reinis en de Hartelborght. Vanwege Corona is dit stil komen te liggen. Vanuit Reinis, waar de fietsen bij het afval werden gezet kwamen de fietsen terecht bij de jongeren in de jeugdgevangenis. Hier werden de fietsen opgeknapt en naar het werkleerbedrijf gebracht. Vanuit VPW konden kandidaten een opgeknapte fiets krijgen. De kandidaten konden dan op de fiets naar bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek. Periodiek werden er vanuit VPW ook fietslessen verzorgd. Er werd ook gesproken over een ruimte, maar vanwege bovengenoemde maatregelen is dit ook onthe-hold komen te staan. Wat een idee is voor de toekomst is om ook een leerlijn fietsen op te zetten. Een ‘leermeester’ kan de fijne kneepjes uit het vak leren aan de kandidaten bij VPW. De kandidaten kunnen op die manier werkervaring in die branche opdoen.

2.1.9: Rataplan Nissewaard Dit betreft de kringloopwinkel in Nissewaard. Hier kan men terecht voor kleding, meubels, audioapparatuur, fietsen, speelgoed, huishoudelijke artikelen, curiosa, boeken en nog veel meer. Doordat er dagelijks spullen worden binnengebracht verschijnen er ook elke dag nieuwe spullen in de winkel. Naast het ruime kringloopassortiment bieden een aantal kringloopwinkels ook de mogelijkheid tot de reparatie van fietsen. N.B. op dit moment wordt er een enkele keer een fiets verkocht bij Rataplan Nissewaard. Dit betreft geen structurele dienstverlening.

2.2: Inzamelen fietsen Tijdens de eerste inventarisaties is gebleken dat er voldoende aanwas is voor de kinderfietsen. De grootste verzamellocaties zijn in Nissewaard:  Stichting Leergeld  Fietsbank Hellevoetsluis  Reinis  Michaels special workshop  Gemeente Nissewaard/Fietscirkel  Burgers doneren zelf aan de verschillende organisaties Vanuit deze plaatsen ‘stromen’ de fietsen weer door naar de volgende organisaties:  Voorne-Putten Werkt  Jeugdgevangenis de Hartelborght  Praktijk College  Michael’s special workshop

2.3: Fietsen stallen en rijklaar maken Er is zoals in het hoofdstuk kansen en belemmeringen naar voren komt een groot gebrek aan ruimte om de fietsen te stallen. Bijna elk verzamelpunt kampt hiermee. Op verschillende plekken in Nissewaard worden de fietsen rijklaar gemaakt.  MyCollege (jeugdgevangenis) Nissewaard)  Praktijk College  Voorne-Putten Werkt  Michael’s special workshop 8

2.3: Toekennen van fietsen Op dit moment worden de meeste kinderfietsen door stichting Leergeld toegekend. Fietsen worden gratis verstrekt (geen bruikleen) en er wordt geselecteerd op besteedbaar inkomen (150% bijstand). Indien fiets wordt verstrek via fietsbank dan wordt geen inkomensbewijs gevraagd. Indien een fiets via de fietshandel verstrekt wordt dan wordt het inkomen wel gecontroleerd.

2.4: Fietsen in gebruik Nazorg en weer inzamelen. Aandachtspunten zijn onder andere:  Eigen bijdrage/borg/fiets in bruikleen/meegroeifiets  Opknappen, onderhoud en stalling  Fietsles.

3. Kenmerken fietsinitiatieven In dit hoofdstuk worden de verschillende kenmerken beschreven rondom de verschillende fietsinitiatieven in Nissewaard. Er wordt een schets gegeven hoe het ANWB Kinderfietsplan in Nissewaard eruit kan komen te zien. Hierin zijn de volgende scenario’s verwerkt: 1. Welke rol voert de gemeente? 2. Hoe groot willen we worden? 3. Vanuit welk beleidsterrein Kenmerken

Organisatie • Wie heeft de regie • Zelfstandig of onderdeel van grotere organisatie • Ruimte

Doelgroep

• Op wie richt het initiatief zich • Op welke manier • Inidicatie nodig of niet

Uitvoering • Hoe groot willen we worden • Wie vervult welke rol • Relatie met andere organisaties

9

Financiering • Welke partijen financieren het initiatief • Waar komen fietsen vandaan • Wie betaalt voor de fietsen

Zichtbaarheid • Waar is het initiatief gevestigd • Hoe werken we aan bekendheid: publiciteit • Contact met lokale maatschappelijke organisaties

3.1: Organisatie Binnen de verschillende fietsinitiatieven in Nissewaard wordt al veel inzet gepleegd op fietsen. Door van al deze organisaties hun krachten samen te voegen en hier de regie in te pakken ontstaat een geoliede machine waar alles rondom de (kinderfietsen) in bijeen komt. Regierol Naar aanleiding van een rondgang langs verschillende gemeenten wordt wel duidelijk dat altijd iemand vanuit de gemeente de regie vervult. Voordeel hiervan is dat alles rondom de fietsen in 1 hand is, nadeel zijn de kosten hiermee gemoeid. In hoofdstuk 4 wordt dieper op deze regierol in gegaan. Diegene die dan deze rol op zicht heeft vervuld de volgende taken: • Plan van aanpak schrijven • Workflow in kaart brengen • Handleidingen schrijven • Contactpersoon gemeente • Leverancierscontact (aanbod) • Klantcontact (vraag) • Aansturen van andere partners • Verkoop fietsen • Begroting opstellen • Fondsen aanschrijven • Overzichten maken vraag en aanbod • Aflever afspraken maken • Uitlevering fietsen • Ruimte beheren • Routekaart ontwikkelen Inrichting De bevraagde gemeenten gaven allen ook aan dat er met een organisatie wordt samengewerkt. Via een subsidierelatie wordt inhoud en vormgegeven aan de samenwerking.

10

Een goed voorbeeld hiervan is Let’s Ruilwinkel i.s.m. de gemeente Schiedam. Hier hebben mensen met een kleine beurs de mogelijkheid om allerlei noodzakelijke spullen te ruilen en diensten aan te bieden zonder dat er geld aan te pas komt. Dit doen zij door middel van het hergebruik van tweedehands producten. Dit biedt tegenwicht aan de negatieve gevolgen van leven in armoede. Op deze manier krijgen zij weer meer grip op hun bestaan. Hier werken dan ook weer vrijwilligers, mensen in opleidingssituaties en re-integratie trajecten. In het geval van maatschappelijke stages maakt de jeugd kennis met vrijwilligerswerk en de maatschappij. Zij leren hoe het is om te werken, zich aan werkafspraken te houden en om te gaan met generatie- en cultuurverschillen. Met elkaar wordt gewerkt naar een zelfsturende en zelfdragende organisatie met behulp van subsidie, fondsen en eigen omzet. Ruimte Zoals uit de verschillende fietsinitiatieven naar voren komt blijkt de capaciteit in termen van ruimte een issue. Er kunnen meer fietsen rondgaan in de gemeente als er meer ruimte beschikbaar zou zijn. Er moet binnen de gemeente goed onderzocht worden waar dit mogelijk is. De bovengenoemde regisseur zou kunnen onderzoeken waar een geschikte ruimte is.

3.2: Doelgroep Belangrijk hierin is de vraag wat wil de gemeente, willen we bijvoorbeeld ook de armoede in kaart brengen zodat er signaleringen en doorverwijzingen plaatsvinden of is er alleen ruimte voor een (kinder)fietsplan.

3.3: Uitvoering De verschillende fietsinitiatieven in Nissewaard laten zien dat er fietsen worden opgeknapt en verkocht. Ze verstrekken fietsen als mensen worden doorverwezen via instanties of een combinatie hiervan. Andere initiatieven leren mensen fietsen repareren of repareren fietsen gratis of tegen een passende, kleine vergoeding. Veelal voeren vrijwilligers de taken uit.

3.4: Financiering De totale kosten van de fietsen worden gedekt uit 4 omzetstromen: 1. Subsidie 2. Verkoop fietsen 3. Oud ijzer 4. Fondsen 1. Dit is afhankelijk van vraag en aanbod. Als je de kosten door het aantal fietsen deelt kom je uit op een fiets tussen van ongeveer €26,-. Voor deze prijs worden mensen vanuit de Bijstand, WMO, mensen die gedeeltelijk afgekeurd zijn of helemaal, mensen in opleidingssituaties, mensen in reintegratie trajecten of vanuit de hulpverlening en stagiaires een plek geboden. 2. Verkoop fietsen. Deze zijn niet geschikt voor het fietsproject. Denk aan derailleur fietsen en mountainbikes. 3. Oud IJzer: Fietsen die in zo een dergelijke staat zijn dat opknappen geen zin heeft worden gedemonteerd. De onderdelen die goed zijn worden gebruikt om fietsen op te knappen. Het overige gaat in de oud ijzer container. Hiervan worden weer nieuwe fietsonderdelen gekocht. 4. Fondsen aanschrijven. 11

Aantallen fietsen

Op basis van aantallen van andere gemeenten en de ervaring van Michael’s special workshop wordt ingeschat dat er gemiddeld 12 fietsen per week verstrekt worden. Dit zullen er naarmate het project langer loopt meer worden. Hierbij wordt rekening gehouden dat de fietsen geruild kunnen worden als het kind de fiets ontgroeid is. De meeste fietsen zullen gedoneerd worden door de ANWB, dus er moet ook rekening mee gehouden worden dat er ook een servicepunt voor onderhoud en reparatie moet zijn. Belangrijk is om 1 ruimte te hebben waar de fietsen bij elkaar komen. Want iedere fiets moet gecontroleerd worden op diefstal en daarna wordt deze ingeschreven. Pas dan wordt er bepaald of deze voor een project geschikt is of verkoop of demontage (fietsonderdelen). De kosten voor een fiets zijn als volgt opgebouwd: • Verzekering • Huisvesting (energie, water, afvalverwerking) • Mobiel • Provider • Fietsmaterialen • Expeditie Fietsleermeester In het concept kan ook een fietsleermeester aan het werk zijn. Deze is verantwoordelijk voor:  Fietsen reparatie  Fietsen onderhoud  Opleiden van vrijwilligers (bijstand, WMO etc.)

3.5: Zichtbaarheid Op dit moment varieert de zichtbaarheid van de initiatieven sterk: van een schuurtje in de achtertuin of een garagebox tot een mooie ruimte. Ook publiciteit geven aan het aanbod is voor veel initiatieven een uitdaging.

4. Voorstel Alles overziend zit de kracht hem in de lokale aanpak waarbij de samenwerking met en het netwerk van de gemeente essentieel is. Het hergebruik van fietsen past ook geheel in het plan van de gemeente Nissewaard om te streven naar een circulaire lokale economie. Volgens de kenmerken uit hoofdstuk 3 wordt hieronder inzichtelijk hoe het Kinderfietsplan eruit zou kunnen komen te zien en wat dit dan zou kosten.

4.1: Organisatie Het ANWB Kinderfietsplan kan worden ingezet met de gemeente in een regisserende rol, hierna kan dit overgedragen worden naar een organisatie en zorgt de gemeente voor de verbindende rol tussen alle organisaties.

12

Regierol gemeente Eerst zou dan in samenwerking met alle betrokken organisaties het huidige proces geoptimaliseerd en gestroomlijnd worden. Deze persoon verricht de taken uit hoofdstuk 3.1. Daarnaast is het de bedoeling dat deze persoon samen met de verschillende organisaties in gesprek gaat en vanuit het kostenplaatje gaat bekijken aan welke knoppen er gedraaid kunnen worden, zoals aantal fte, eventuele inzet van een fietsleermeester en het aantal fietsen dat omgezet wordt. In samenspraak met de organisaties wordt gekeken waar ‘besparingen’ bereikt worden door samen te werken.

4.2: Doelgroep In samenwerking met de gemeente, stichting Leergeld en een organisatie kan onder bepaalde voorwaarden een fiets verstrekt worden. Er zal een verwijsbrief en indicatie nodig zijn. Fiets zal gratis ter beschikking komen voor mensen in armoede. De focus zal in eerste instantie liggen op kinderfietsen. In een later stadium kunnen er eventueel fietsen voor volwassenen verstrek (gaan) worden. Ook zal dan bekeken kunnen worden of er tevens aangesloten kan worden bij een regionale aanpak. Hierdoor kunnen schaalvoordelen bereikt worden.

4.3: Uitvoering Door alle samenwerkingen in beeld te brengen, te optimaliseren en te stroomlijnen kan er inhoud gegeven worden aan het ANWB Kinderfietsplan. In kaart wordt gebracht waar in de verschillende fietsprojecten mensen worden opgeleid naar de werkelijkheid van de maatschappij. Daarnaast wordt inzichtelijk waar werk (op allerlei niveaus) ontstaat. In het geval van maatschappelijke stages maakt ook de jeugd kennis met vrijwilligerswerk en de maatschappij. Zij leren hoe het is om te werken, zich aan werkafspraken te houden en om te gaan met generatie- en cultuurverschillen. Ook voor Statushouders kan hier een plek zijn om hun taal beter te kunnen ontwikkelen op de werkvloer.

4.4: Financiering Als we deze eerste contouren op deze wijze zouden willen inzetten is de inschatting dat er in het eerste jaar minimaal € 100.000,- benodigd is. Voor de jaren erna zal opnieuw gekeken moeten worden wat nodig is om het Kinderfietsplan te continueren. Minimaal € 16.250 voor de kosten fietsen (door middel van een subsidie) tot € 50.000. Het geld is dan met name bedoeld om het stukje regie erop te houden door een andere partij en/of de nazorg erop. De gemeente als eerste regievoerder in aanleg monitort periodiek hoe het loopt en wat er allemaal onderling (in de samenwerking) nodig is, het aantal fietsen dat voor Nissewaard nodig is. Daarnaast zorgt de regievoerder ervoor dat er een gestroomlijnd, goed lopend proces staat. Ook wordt gekeken of de inzet van een fietsleermeester wenselijk is en door wie/ welke partij dat kan worden ingevuld.

13

Deze kosten zijn naar schatting als volgt opgebouwd: Kosten Uitvoeringskosten

Regierol gemeente Kosten fietsen Totaal

Jaarlijks € 87.360 € 16.250 € 100.000

Toelichting regierol De kosten van de uitvoering van deze regierol worden geraamd op €87.360. Navraag bij andere gemeenten leert dat in het eerste jaar iemand bijna fulltime met de implementatie van het ANWB Kinderfietsplan bezig is. Voor deze inschatting is uitgegaan van iemand met een uurtarief van€ 65,per uur voor 28 uur per week en 48 werkweken per jaar ten behoeve van de werkzaamheden voor de invoer van dit plan. Als het plan eenmaal is ingebed gaat het om minder uren per week. Toelichting kosten Fietsen Dit is afhankelijk van vraag en aanbod. Als je de kosten door het aantal fietsen deelt kom je uit op een fiets van ongeveer €26,-. Ingeschat wordt dat er in het eerste jaar ongeveer 624 fietsen verstrekt worden. In grote gemeenten of in gemeenten waar het project al langer draait is dit aantal rond de 1000. Komt neer op een totaalbedrag van € 16.250,-. Dit is inclusief de huur van een ruimte. Fietsleermeester Een fietsleermeester is een praktijkleider, die verantwoordelijk is voor het begeleide en opleiden van stagiairs en/of leerlingen die een beroepsopleiding aan het volgen zijn. Binnen dit plan wordt gekeken wie en/of door welke partij deze rol vervuld kan worden. Totale kosten De kosten voor de regierol van de gemeente en de fietsen bedragen daarmee het eerste jaar circa € 100.000,-.

In dat jaar is het de opdracht dat er een goede aansluiting, samenwerking is met verschillende partijen. Dat er sprake is van een gestroomlijnd, goed ingericht proces. De regierol van de gemeente neemt daarmee vervolgens af. De aangewezen partij en/of partijen zouden vervolgens voor de jaren erna onderling verder moeten kunnen gaan. Om te kunnen zeggen welke rol, capaciteit en/of bijbehorende middelen we als gemeente hiertegenover kunnen stellen, wordt dit meegenomen in de tussenevaluatie van het armoedebeleid. Deze staat in oktober gepland. Hierin zal nagegaan worden of er financiële ruimte is om als gemeente (inhoudelijke) uitvoering te kunnen geven aan het mogelijke initiatiefvoorstel.

4.5: Zichtbaarheid Door van alle initiatieven de krachten te bundelen in een professionele organisatie gevestigd op een goed bereikbare centrale plek in Nissewaard kan hierin winst behaald worden. Er kan meer publiciteit aan het fietsenplan gegeven worden door een website te maken en social media te onderhouden. Ook kan er een routekaart en ander foldermateriaal ontwikkeld worden. Hierin kan ANWB ook een rol spelen. Daarnaast geeft ANWB o.a. hulp en advies bij het opstellen van een plan van aanpak. Zorgt voor een onafhankelijke certificering: kennisoverdracht aan werkplaatsen over het opknappen tot een mooie en veilige fiets, volgens gestandaardiseerde en beproefde normen. Zij verzorgen de externe communicatie, zoals toolkit voor lokale fietsinzamelacties (format voor flyer, poster, persbericht). Ook bieden zij extra capaciteit: inzet van ANWB-vrijwilligers voor het ophalen of 14

opknappen van fietsen in de gemeente en bieden hulp bij inzamelacties daar waar lokaal nog onvoldoende capaciteit is.

5. Tijdspad In de navolgende tabel is af te lezen wat het streven van verdere planning:

Wanneer uiterlijk afgerond

Actie

1.

13 juli 2021

Ter kennisname aan het college

2.

Voor de zomervakantie

Ter kennisname aanbieden aan de raad en de betrokken organisaties

3.

Oktober 2021

Tussenevaluatie Financiële keten in beeld

4.

Na oktober 2021 (afhankelijk van de uitkomsten tussenevaluatie)

Analyse ANWB Kinderfietsplan: de mogelijkheden en (financiële) ruimte van gemeente voor deelname ANWB Kinderfietsplan

15