46. Memo Definitieve notitie reikwijdte- en detailniveau nieuwe kerncentrales; Toelichting publicatie NRD nieuwe kerncentrales

Titel: Onderzoeksplan voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales definitief Nederland werkt aan een betrouwbaar en schoon energiesysteem. Kernenergie kan daarin een belangrijke aanvulling zijn op wind- en zonne-energie. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) heeft de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), ofwel het onderzoeksplan, vastgesteld voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. In de NRD staat hoe het milieuonderzoek (plan-MER) wordt uitgevoerd en welke locaties daarin worden meegenomen. Zie hier de link naar de volledige publicatie van de NRD.

Wat is een plan-MER? Voor grote projecten die invloed hebben op de leefomgeving is de milieueffectrapportage-procedure verplicht. In een plan-milieueffectrapport (plan-MER) worden de mogelijke milieugevolgen op verschillende locaties onderzocht en met elkaar vergeleken. Denk hierbij aan effecten op veiligheid, natuur, water, gezondheid en leefomgeving. Alle milieu-informatie wordt zorgvuldig en transparant meegewogen in de besluitvorming over de locatie. Deze afweging wordt gemaakt op basis van een Integrale Effectenanalyse (IEA) waarin naast de milieu-informatie uit de plan-MER, ook andere onderscheidende aspecten in beeld worden gebracht. Van concept-NRD naar definitief onderzoeksplan De NRD is de definitieve versie van het onderzoeksplan van de eerder gepubliceerde concept-NRD uit mei 2025. Inwoners, bedrijven, medeoverheden en maatschappelijke organisaties konden daarop reageren. Alle reacties en adviezen zijn samengevat en beantwoord in een zogenoemde reactienota. Op basis daarvan is de NRD op verschillende punten aangepast en verduidelijkt. Zo is het onderzoeksplan aangescherpt en het beoordelingskader uitgebreid en verduidelijkt. In het vervolgonderzoek wordt onder meer explicieter gekeken naar veiligheid, de vergelijking van locaties en de effecten op natuur, water en koelwater, zowel tijdens de bouw als tijdens de gebruiksfase met aandacht voor de lange termijn.

Advies van de Commissie mer De Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer) heeft haar advies gegeven op de concept-NRD. Zij is een onafhankelijke instantie die adviseert over gevolgen voor mileu, natuur en leefomgeving en geeft daarbij onder meer inzicht in de technologiekeuze en de inpassing van kerncentrales in hun omgeving. Ook benadrukt zij het belang van een zorgvuldige vergelijking van locaties, voor zowel de lange bouwfase als de gebruiksfase, met aandacht voor veiligheid, natuur, water en gevolgen voor omwonenden. Deze adviezen zijn meegenomen in de NRD.

Intern gebruik

De te onderzoeken locaties Van noord tot zuid worden vier gebieden onderzocht: de Eemshaven, Maasvlakte II, Sloegebied en Terneuzen. Zeven locaties in deze gebieden lijken kansrijk, waarbij twee locaties elk nog twee varianten kennen. Het gaat om de volgende gebieden en locaties: •

• • •

Sloegebied: o EPZ-terrein naast Kerncentrale Borssele o Voormalig Thermphos-terrein in Vlissingen Terneuzen: o Mosselbanken/Paulinapolder Maasvlakte II: o Alexiahaven westzijde Eemshaven: o Westereemsweg/Emmapolder o Eemshavencentrale o Eemscentrale

Vervolg Na publicatie van de definitieve NRD worden het plan-MER en de Integrale Effectenanalyse (IEA) opgesteld. Deze worden samen met de ontwerpVoorkeursbeslissing (oVKB) ter inzage gelegd. Naar verwachting zal dit plaatsvinden direct na de zomer van 2026. In die periode kan iedereen een reactie (zienswijze) indienen. Daarna nemen de ministers van KGG en van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) een definitieve voorkeursbeslissing over de locatie.

Intern gebruik

Q&A’s NRD publicatie 05-02-2026 Q: Er is een nieuw coalitieakkoord; wat betekent dit voor de projectprocedure? •

•

Wij gaan door met onze werkzaamheden, de plannen voor de locatiekeuze van twee kerncentrales blijven ongewijzigd. Alle voorbereidende onderzoeken tot aan het locatiebesluit gaan door. Na de zomer van 2026 zal de ontwerp-Voorkeursbeslissing met de achterliggende onderzoeksrapporten ter inzage worden gelegd. Na het verwerken van de inspraak en adviezen wordt de Voorkeursbeslissing daarna in definitieve vorm gepubliceerd.

Q: Wordt er in de huidige projectprocedure ook gekeken naar SMR's en wat zijn daarin de afwegingen? • •

De projectprocedure gaat over de bouw van de twee grote kerncentrales. (Small Modular Reactors, (SMRs) worden niet meegenomen in de projectprocedure. Naast de projectprocedure, kijken we ook naar de mogelijke bouw van SMR in Nederland. Hiervoor is de strategie gepubliceerd in oktober 2025. De strategie is bedoeld om initiatiefnemers, bevoegd gezag (verantwoordelijke) en burgers in de komende tijd helderheid te geven of en onder welke omstandigheden een SMR gebouwd kan worden.

Q: Wanneer verwacht het kabinet dat de eerste SMR in Nederland is gerealiseerd? • Het kabinet is positief over de ontwikkeling van SMR’s in Nederland. Daarom kiest het kabinet er nu voor om initiatieven gepast te ondersteunen, daar waar een duidelijke vraag en behoefte ligt. • Initiatieven in Nederland moeten nog concreet worden en kunnen op dit moment nog geen tijdspad aangeven waaruit realisatie in 2035 reëel blijkt. • Omdat er in geen enkel Westers land een SMR is gebouwd (Canada is onlangs gestart met de bouw), is er beperkt inzicht in doorlooptijden en realisatie. Het kabinet volgt de ontwikkelingen op de voet, ook als het gaat om doorlooptijden. Q: Waarom zijn er bij twee locaties met twee varianten (Terneuzen & Eemshaven)? •

Intern gebruik

Zowel in Terneuzen (locatie 1) als in de Eemshaven (locatie 1) is sprake van een groot zoekgebied met meerdere mogelijke invullingen van het zoekgebied waarbinnen meerdere mogelijke invullingen (varianten) zijn voor het werkterrein, op het industrieterrein of in de polder.

•

•

Daarom zijn voor zoeklocaties Terneuzen en Eemshaven twee uiterste varianten vastgesteld waarbij één variant op het bestaande industrieterrein wordt gebouwd (de 1A-variant) en één variant in de naastgelegen polder (de 1B-variant). Deze geven de grenzen aan van wat ruimtelijk mogelijk is binnen het zoekgebied. De varianten worden afzonderlijk onderzocht zodat de effecten goed zichtbaar worden. Het gaat hierbij om onderzoeksvarianten, niet om definitieve ontwerpen/zoekgebieden. In een latere fase wordt bepaald hoe de uiteindelijke inpassing eruitziet. Daarvoor is immers een definitief ontwerp nodig. Dit moet komen van de bouwer (vendor) en die moet nog worden geselecteerd. Het kan ook een combinatie van beide varianten zijn.

Q: Wanneer worden de vervolgonderzoeken verwacht? •

•

•

We zijn nog druk bezig om alle nodige informatie in kaart te brengen en te verwerken. Denk aan onderzoeken over effecten op de omgeving, kosten, tijd, techniek. Zodra dat afgerond is, voorafgaand aan de publicatie van de het locatiebesluit, zullen wij de omgeving (gemeenten, provincies, bewoners) meenemen in de opgehaalde informatie. Na de zomer volgt een voorkeursbesluit (formeel: ontwerp-Voorkeursbeslissing) voor de locatie van de eerste twee kerncentrales.

Q: De NRD zou in december 2025 worden gepubliceerd. Waarom is er vertraging opgelopen in de publicatiedatum? • • •

Intern gebruik

Er zijn ruim 500 reacties ontvangen op de concept NRD. Daarnaast heeft de commissie mer een uitvoerig advies uitgebracht. De verwerking hiervan in de NRD en beantwoording in de reactienota heeft de nodige tijd gekost, waardoor de publicatie uiteindelijk begin 2026 heeft plaatsgevonden.