45.Memo Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur

Memo aan

van

Raad

Griffier

datum

pagina

5 april 2023

1 van 3

Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur Op 1 januari 2023 is de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking getreden, met uitzondering van het onderdeel geheimhouding, dat op 1 april 2023 in werking is getreden. Met deze wetgeving is de Gemeentewet aangepast ten aanzien van de onderstaande onderwerpen: 1.

Verklaring Omtrent het Gedrag als benoemingsvereiste voor bestuurders: nieuwe wethouders zijn voortaan verplicht om een VOG te overleggen. Voordat een kandidaat-wethouder wordt benoemd is het voortaan wettelijk verplicht dat deze een VOG overlegt alvorens te worden benoemd: zonder VOG geen benoeming! Tegen een weigering staat rechtsbescherming open bij Justis.

2.

Extra bevoegdheden voor de Commissaris van de Koning als rijksorgaan. Binnen een gemeente is de burgemeester als eerste verantwoordelijk voor de bestuurlijke integriteit. De CdK heeft een adviserende en bemiddelende rol wanneer sprake is van verstoorde bestuurlijke verhoudingen binnen een gemeente, of van een situatie waarbij de bestuurlijke integriteit in het geding is. In dit kader heeft de CdK de bevoegdheid gekregen om alle vergaderingen van het gemeentebestuur bij te wonen en alle documenten in te zien waarvan naar zijn redelijk oordeel kennisneming hiervoor nodig is.

3.

Raadsleden, burgemeesters en wethouders moeten nevenfuncties voortaan terstond en ook elektronisch na de benoeming of aanvaarding van een nieuwe nevenfunctie openbaar maken. Raadsleden, commissieleden, burgemeester en wethouders dienen nevenfuncties voortaan direct na de benoeming of aanvaarding daarvan openbaar te maken. Dit dient zowel elektronisch te gebeuren, als door terinzagelegging op een fysieke locatie. Daarom wordt u verzocht dit zo snel mogelijk bekend te maken bij de griffie via griffie@nissewaard.nl

4.

Verduidelijking en aanscherping bepalingen inzake belangenverstrengeling. Een raadslid (en/of commissielid)mocht als ambtenaar van een gemeenschappelijke regeling al geen ondergeschiktheidsrelatie hebben met het gemeentebestuur van de gemeente waar hij raadslid is. Een dergelijk raadslid mag nu ook geen werkzaamheden meer verrichten ten behoeve van de gemeente waar hij raadslid is, tenzij dit als vrijwilliger of niet uit beroepsbeoefening gebeurt.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

5 april 2023

2 van 3

Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur

Een raadslid (en/of commissielid) mag niet deelnemen aan een stemming over aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken. Voortaan geldt dat ook voor de beraadslaging. 5.

Herziening bepalingen geheimhouding: In plaats een aparte bepaling omtrent het opleggen van geheimhouding voor ieder bestuursorgaan is er één centrale regeling gekomen, in de artikelen 87 t/m 89 Gemeentewet1. Met ingang van 1 april 2023 is in de Gemeentewet een apart hoofdstuk geweid aan geheimhouding. In de nieuwe regeling wordt nadrukkelijk onderscheid gemaakt tussen het opleggen van geheimhouding en het verstrekken van informatie waarop geheimhouding rust. Voor het college bestaat de verplichting de raad alle inlichtingen te verschaffen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Dezelfde verplichting geldt voor de burgemeester als bestuursorgaan (actieve informatieplicht). Daarnaast dient het college, respectievelijk de burgemeester, de door een of meer leden van de raad gevraagde inlichtingen te verstrekken, tenzij dit in strijd is met het openbaar belang (passieve informatieplicht). Dit alles in het kader van de controlerende taak. Onder de Wet open overheid (Woo) is voor stukken en informatie die bij een bestuursorgaan berusten openbaarheid het uitgangspunt. Er kunnen echter omstandigheden zijn die aanleiding geven om hiervan af te wijken en informatie (nog) niet openbaar te maken. In deze situatie kunnen bestuursorganen ook geheimhouding opleggen.

De burgemeester is nu ook expliciet bevoegd geworden om geheimhouding op informatie op te leggenen te verstrekken aan derden (bv. de gemeenteraad, het college, de rekenkamer, de ombudsman of een commissie). Er wordt een duidelijker onderscheid gemaakt tussen mondelinge en schriftelijke informatie en tussen het geheim verklaren en verstrekken van informatie waarop geheimhouding is opgelegd aan anderen. Mondelinge informatie in een besloten raadsvergadering is voortaan van rechtswege eveneens geheim. Voor schriftelijke informatie geldt nog steeds dat geheimhouding expliciet moet worden opgelegd. De mogelijkheid is vervallen om individuele raads- en/of commissieleden onder geheimhouding te informeren. Als een commissie waarin leden van de gemeenteraad zitting hebben stukken onder geheimhouding verkrijgt, krijgt straks ook de gehele gemeenteraad deze stukken. Alle raadsleden dienen een gelijke informatiepositie te hebben, en dienen allen te beschikken over dezelfde informatie. Dit laat onverlet dat er zich situaties kunnen voordoen waarin bijvoorbeeld de burgemeester vertrouwelijke informatie met enkele raadsleden wil bespreken, bijvoorbeeld in een presidium of met fractievoorzitters2.

1

Deze aparte regelingen zijn hierbij komen te vervallen.

2

Memorie van Toelichting, Tweede Kamer vergaderjaar 2019-2020, 35 546, nr. 3, p. 20.

datum

pagina

betreft

5 april 2023

3 van 3

Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur

Dit geldt echter niet waar het gaat om stukken die betrekking hebben op de klankbordgroep voor het voeren van het klankbordgesprek met de burgemeester. Ook stukken betreft de vertrouwenscommissie zijn niet automatisch beschikbaar. Een raads- en/of commissielid dat in strijd met de geheimhoudingsplicht handelt kan bij raadsbesluit voor maximaal drie maanden worden uitgesloten van het ontvangen van geheime informatie, los van een mogelijke strafrechtelijke vervolging. Voorheen was het zo dat indien er geheime stukken werden gedeeld met de raad, hiervan de geheimhouding door de raad bekrachtigd moest worden in de eerstvolgende vergadering. Dit bekrachtigingsvereiste is komen te vervallen. De gemeenteraad hoeft geheime informatie dus niet meer bekrachtigen maar kan deze well opheffen. Stukken waarop al vóór 1 april 2023 geheimhouding is opgelegd, blijven geheim. Zodra de geheime informatie is gedeeld met de gemeenteraad is alleen de gemeenteraad nog bevoegd om de informatie met anderen te delen dan waarmee deze informatie reeds was gedeeld. Bij deze anderen gaat het om anderen dan de organen van het gemeentebestuur, maar daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan fractieondersteuners of commissieleden.

Ook is het - ten aanzien van geheime stukken die met de gemeenteraad zijn gedeeld - aan de gemeenteraad om eventueel nadere regels te stellen over bijvoorbeeld het uitbreiden van de kring van geheimhouders. Indien het vanuit de gemeente wenselijk wordt gevonden om alle partijen aan generieke regels te binden, dan is hiervoor een verordening aangewezen.