40.Raadsinformatiebrief Uitvoeringsprogramma ‘Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving’ (VTH) fysieke leefomgeving 2024; Wkb handelingskader NSW

Handelingskader Wet kwaliteitsborging bouw

Inleiding Tegelijk met de Omgevingswet (hierna: Ow) is ook de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) in werking getreden op 1 januari 2024. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren. Met de Wkb vervalt de vergunningplicht voor bepaalde bouwactiviteiten en wordt de inschakeling van een private kwaliteitsborger verplicht gesteld. Ook wordt de positie van consumenten verbeterd door uitbreiding van aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van opdrachtgevers. De Wkb wordt gefaseerd ingevoerd. In eerste instantie geldt de Wkb voor bouwwerken in een lage risicoklasse, nieuwbouw gevolgklasse 1. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet bestaat 'Wet kwaliteitsborging voor het bouwen' formeel niet meer. De regels over de meldingsplicht activiteit bouwen zijn opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl), Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl), de Woningwet en de Omgevingsregeling. We kunnen dan in het vervolg ook spreken van de ‘meldingsplicht voor de technische bouwactiviteit’. Voor het gemak en de herkenbaarheid wordt in dit document nog gesproken over de ‘Wkb’ en de technische bouwmelding.

Rol bevoegd gezag

Voor de technische bouwkwaliteit verandert de rol van het bevoegd gezag: van het proces van vergunningverlening tot en met toezicht en handhaving. Het bevoegd gezag is nog steeds verantwoordelijk voor de naleving van bouwregelgeving en moet indien nodig zelf kunnen waarnemen, beoordelen en ingrijpen. Echter, onder de Wkb wordt vooraf geen bouwplan meer ingediend en getoetst aan de technische regelgeving (Bbl hoofdstuk 4, nieuwbouw). Er wordt vooraf geen vergunning meer afgegeven voor de technische bouwactiviteit. Wel moet een technische bouwmelding met bijbehorende stukken worden ingediend. Tijdens de uitvoering van de bouw ziet een kwaliteitsborger toe op het voldoen aan de bouwregelgeving. Bij gebreken heeft de borger een signalerende rol naar het bevoegd gezag. Bestaat na realisatie een gerechtvaardigd vertrouwen dat het bouwwerk aan de bouwregelgeving voldoet, dan geeft de borger een verklaring af. Verder blijft de gemeente Nissewaard voor het overige (zoals de overige hoofdstukken van het Bbl) haar rol als bevoegd gezag behouden.

Handelingsperspectief WKB

Zowel voor de ambtelijke organisatie als voor initiatiefnemers en de bouwsector is het van groot belang dat duidelijk wordt gemaakt op welke wijze het bevoegd gezag invulling geeft aan haar rol onder de Wkb. Dit perspectief heeft drie doelen: I. Het beschrijven van de processen voor de Wkb in de VTH-keten in de gemeente Nissewaard; II. Het richting geven aan haar rol als bevoegd gezag in die werkprocessen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving. III. Het voor betrokken partijen, zoals initiatiefnemer, kwaliteitsborger en bouwer, inzichtelijk maken op welke wijze de gemeente Nissewaard invulling geeft aan de Wkb.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

2

De WKB in de VTH keten Voor het realiseren van een bouwwerk is zowel een technische bouwmelding als een omgevingsvergunning voor een omgevingsplan activiteit nodig. Beide zijn nodig voor de realisatie van een bouwplan. Tegelijk kunnen maatwerkregels en rechtstreeks werkende regels voor het uitvoeren bouwwerkzaamheden van toepassing zijn. Met de inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving, heeft de gemeente Nissewaard de rol van bevoegd gezag. Het VTH Beleid Fysieke leefomgeving van de gemeente Nissewaard 2023-2026 vormt het kader voor de taakuitvoering. Dit handelingskader is voor de Wkb de nadere uitwerking van dit VTH beleid.

De Knip

Het bouwen is per 1 januari 2024 geknipt in een technisch en ruimtelijk deel Dat levert 2 activiteiten op: • de technische bouwactiviteit en • de omgevingsplanactiviteit bouwwerken. Deze scheiding noemen we 'de knip'. Vroeger zaten deze twee onderdelen in één bouwvergunning. Technische bouwactiviteit. De Wkb heeft met betrekking op de technische bouwactiviteit. De technische bouwactiviteit gaat over de regels voor de technische bouwkwaliteit. Deze regels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Het Rijk heeft aangegeven wanneer voor een technische bouwactiviteit óf; • een omgevingsvergunning, óf; • een bouwmelding, óf; • geen van beide nodig is. Voor de bouwmelding is de zogenaamde gevolgklasse belangrijk. Voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 is een melding nodig. Voor verbouwingen van bestaande bouwwerken in gevolgklasse 1 is nog steeds een vergunning nodig. Onder gevolgklasse 1 valt bijvoorbeeld grondgebonden eengezinswoningen, inclusief nevenfuncties (garage, schuur of kantoor aan huis). Dit staat nauwkeurig beschreven in artikel 2.17 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Voor kleine bouwwerken zoals een schutting of berging is geen technische omgevingsvergunning of bouwmelding nodig. Wel kan voor kleine bouwwerken een andere (ruimtelijke) omgevingsvergunning nog nodig zijn.

Voor verbouw en grote bouwwerken (gevolg klasse 2 en 3) is voor de technische bouwactiviteit (vooralsnog) een omgevingsvergunning nodig. Medio 2025 wordt verwacht dat de verbouw van gevolg klasse 1 onder de bouwmelding komen.

Risicogericht werken

De inzet op vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) wordt vanuit risicobenadering benaderd, ingegeven door de wens om capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten. Deze benadering volgt uit VTH beleid fysieke leefomgeving 2023-2026 van de gemeente Nissewaard. De inzet van het bevoegd gezag vindt plaats waar de risico’s het grootst zijn en waar de inzet van middelen het meeste effect heeft. De risico’s zijn het grootst daar waar het bevoegd gezag vaststelt dat bij de voorbereiding of in het proces van bouwen zich afwijkingen kunnen voordoen die ertoe kunnen leiden dat het bouwwerk niet voldoet aan de bouwregelgeving. Voor het overige wordt inzet aan de betrokken (markt)partijen overgelaten.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

3

Uitgangspunten

Ingegeven door de wens om capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten, nemen wij de volgende drie uitgangspunten als basis voor onze inzet op vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in het kader van de Wkb: 1. Integraliteit in de keten: wij zien vergunningverlening, toezicht en handhaving in één benadering om zo een goede kwaliteit van bouwwerken te realiseren. Zo willen we een goede wisselwerking op het gebied van informatie tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving borgen; 2. ‘Vertrouwen, tenzij’: wij vertrouwen op het oordeel van de kwaliteitsborger, mits deze de spelregels van de Wkb volgt. We gaan niet het werk van de kwaliteitsborger overdoen, blijven kritisch op risico’s en handhaven als de bouwmelding en gereedmelding ontbreken of niet aan de eisen voldoen (bijv. geen verklaring van de kwaliteitsborger). Wel kunnen wij monitoren of de kwaliteitsborger zijn rol pakt, bijvoorbeeld mbt de informatieplicht. ; 3. Risicobenadering: wij zetten onze capaciteit in waar de risico’s het grootst zijn. De risico’s zijn het grootst daar waar het bevoegd gezag vaststelt dat bij de voorbereiding óf in het proces van bouwen zich afwijkingen voordoen die ertoe kunnen leiden dat het bouwwerk niet voldoet aan de bouwregelgeving.

Wij geven hierbij prioriteit aan constructieve veiligheid en brandveiligheid, zijnde de thema’s ‘Veiligheid’, ‘Gezondheid’ en ‘Bouwwerkinstallaties’ in het Bbl. Deze thema’s zullen voornamelijk de toetsingselementen zijn bij de behandeling van meldingen, toezicht op en handhaving van naleving opbouwregelgeving.

Leerteam

In de ambtelijke organisatie is een Wkb leerteam opgezet, om ervaringen met het werken met de Wkb met elkaar te bespreken, te doorgronden en te verbeteren. Op deze wijze dragen wij bij aan het verbeteren van de processen en dienstverlening.

Taakverdeling in de keten

Wij kiezen ervoor de bouwmelding af te laten handelen door een regisseur omgevingsvergunningen, terwijl de uitvoering van de bouw en de gereedmelding worden behandeld door de toezichthouder. Deze onderverdeling sluit goed aan op het werk met benodigde kennis en competenties van vergunningverleners en toezichthouders. Dit volgt uit de nauwe verbondenheid tussen de behandeling van een aanvraag van een omgevingsvergunning voor ruimtelijk bouwen en de bouwmelding enerzijds en nauwe verbondenheid tussen de realisatie en het gerealiseerde van die verschillende toestemmingen anderzijds. Overwegingen ten aanzien van handhaving liggen bij een juridisch medewerker. Hiermee geven wij tevens invulling aan de functiescheiding op dossierniveau.

Monitoring

Het is de verwachting dat het aantal handhavingszaken tijdelijk zal toenemen door onbekendheid over de werking van dit nieuwe stelsel bij initiatiefnemers. Ten gevolge van het stelsel van de Wkb hebben wij als bevoegd bezag een informatie achterstand. De kwaliteitsborger informeert de gemeente pas als er een strijdigheid wordt geconstateerd. Technische gegevens over het bouwwerk komen onder het nieuwe stelsel niet vooraf maar achteraf met de gereed melding beschikbaar. Dit betekent dat voortijdig bijsturen niet mogelijk is voor het bevoegd gezag. Dit brengt met zich mee dat vanaf het ‘signaal strijdigheid Bbl’ van de kwaliteitsborger, snel handhaving aan de orde is. Verder vervalt de preventieve werking van de bouwtechnische toets in de vergunningenfase. Handelingskader Wkb Versie 1.2

4

Onduidelijk is of met de inzet van verplichte kwaliteitsborgers voorkomen wordt dat van de bouwregelgeving wordt afgeweken. Door middel van registratie en monitoring zullen we bijhouden in welke gevallen welke inzet van het bevoegd gezag benodigd is.

Evaluatie

Na invoering zal de werking van de Wkb in het VTH stelsel verder gaan evolueren. Door middel van registratie en monitoring is na een eerste ervaringsperiode meer duidelijkheid te verwachten over het functioneren van de Wkb binnen de gemeente Nissewaard (o.a. wat betreft de naleving van de regels) en de inrichting van de werkprocessen. De monitoring kan aanleiding zijn om dit handelingsperspectief aan te passen.

Bijzondere lokale omstandigheden

De bijzondere lokale omstandigheden zijn afhankelijk van de lokale situatie. Bouwen op of nabij een waterkering, is wat anders dan bouwen in een historisch centrum en ook weer anders dan het bouwen in een zone met weg- en verkeersgeluid. Het grondgebied van de gemeente Nissewaard is divers. De gemeente Nissewaard heeft in algemene zin de bijzondere lokale omstandigheden kenbaar gemaakt op de website van de gemeente. Daarbij zijn vele onderwerpen genoemd die aan de orde komen bij het bepalen van de bijzondere lokale omstandigheden. Dit doen wij specifiek voor een locatie en casus.

Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB)

De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (hierna: toelatingsorganisatie) is een zelfstandig bestuursorgaan zonder rechtspersoonlijkheid en maakt deel uit van de rechtspersoon Staat. De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is verantwoordelijk voor een adequaat toezicht op de TloKB. De toelatingsorganisatie is kort gezegd verantwoordelijk en houdt toezicht op de werking van toegelaten borgingsinstrumenten, instrumenten en de kwaliteitsborgers. De toelatingsorganisatie houdt een register bij van toegelaten kwaliteitsborgers; https://register.tlokb.nl/kb/. Alleen toegelaten kwaliteitsborgers mogen in het stelsel als kwaliteitsborgers actief zijn. Tevens dient het juiste instrument voor het type bouwplan te worden toegepast.

De toelatingsorganisatie heeft een meldingsprocedure voor gevallen van misstanden bij de uitvoering van kwaliteitsborging. Hierbij wordt verwezen naar de instrumentaanbieder. Naast initiatiefnemer, kan ook de gemeente misstanden melden.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

5

Proces behandelen zaken Wkb Conceptverzoek bijzondere lokale omstandigheden

Voorafgaande aan een melding zal de kwaliteitsborger moeten weten welke specifieke lokale omstandigheden op de locatie aanwezig zijn. In algemene zin hebben wij de bijzondere lokale omstandigheden Nissewaard op de website kenbaar gemaakt. De bijzondere lokale omstandigheden kunnen ook al in een omgevingsvergunning zijn aangegeven. Ook kunnen wij de specifieke ‘Bijzondere lokale omstandigheden’ (hierna: Blo) aangeven via een conceptverzoek. De initiatiefnemer of de kwaliteitsborger kan met betrekking tot een specifieke locatie vragen wat de bijzondere lokale omstandigheden zijn.

Melding technische bouwactiviteit

De melding wordt door de initiatiefnemer ingediend in het omgevingsloket. De gemeente registreert de melding en stuurt een eerste bericht van ontvangst. Binnen 4 weken geven wij reactie over de acceptatie van de melding. In artikel 2.19 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) staat waar de melding aan moet voldoen. In artikel 7.5c van het Bbl staat wat bij een melding moet worden ingediend ten aanzien van de bouwveiligheid. De melding relateren wij, zo mogelijk, aan een omgevingsvergunning, vooroverleg en eerder aangegeven Blo. Daarna beoordelen wij de melding op volledigheid. De beoordeling van de melding bestaat uit: 1 Volledigheid Bbl artikelen 2.19 en 7.5c (bouwveiligheid). 2 Inhoudelijk op samenhang en bijzondere lokale omstandigheden. 3 is het juiste borgingsinstrument gekozen en is borger daartoe bevoegd. 4 Is het bouwwerk gevolgklasse 1. 5 Is de risico beoordeling volledig. Als een van deze punten ontbreekt of tegenstrijdig is, dan accepteert de gemeente de melding niet. Er wordt een brief gezonden waarin de afwijzing gemotiveerd wordt. De melding kan niet worden aangevuld. Als de melding te accepteren is volgt een nadere beoordeling.

In de nadere beoordeling wordt nagegaan of en in hoeverre informatie plichten worden opgelegd (Bbl 2.20 lid 1) Hiervoor wordt advies ingewonnen bij • De constructeur • De VRR • De bouwtoezichthouder • Indien centrum, centrum manager De interne advies termijn is 10 dagen. Wanneer geen advies ontvangen is, wordt dit opgevat als zijnde ‘geen bijzonderheden = positief advies’. De gemeente gaat niet het werk van de kwaliteitsborger op voorhand controleren. Bij gerede twijfel kan de gemeente een controle uitvoeren.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

6

Maatwerkvoorschriften (Bbl artikel 7.5) worden opgelegd met het oog op hoofdstuk 7. Hiervoor wordt advies ingewonnen bij • De bouwtoezichthouder De interne advies termijn is 10 dagen. Wanneer geen advies ontvangen is, wordt dit opgevat als zijnde ‘geen bijzonderheden = positief advies’. Met deze input wordt de acceptatie brief opgemaakt. Daarin wordt het volgende opgenomen: • • • • • • • •

Acceptatie melding Geldigheidsduur Informatie plichten Maatwerkvoorschriften Verplichte startmelding Verlichte meldingen tijdens bouw Verplichte gereedmelding Gevolgen van een onvolledige gereedmelding

Uitvoering bouw

Tijdens de uitvoering van de bouwwerkzaamheden worden zijn twee belangrijke momenten namelijk de startmelding en de eventuele informatieplicht strijdigheid Bbl. Maar ook vóór de ingebruikname (dus na de uitvoering) van het bouwwerk is een belangrijk moment, namelijk de volledige gereedmelding. Over deze gereedmelding volgt verderop in dit handelingskader meer. Ook is het toezicht door de gemeente rond de bouwactiviteit is goed om te duiden.

Toezicht gemeente

De gemeente voert (in beginsel) geen toezicht uit op de technische uitvoering: het werk van de kwaliteitsborger wordt niet over gedaan. Wij vertrouwen op het borgingsplan en de informatieplichten van de kwaliteitsborger. Wel kunnen wij erop toezien dat de kwaliteitsborger zich houdt aan de spelregels en zijn taak redelijkerwijs naar behoren uitvoert. Informatie meldingen van de kwaliteitsborger en overduidelijke signalen van misstanden geven aanleiding om toezicht op de technische kwaliteit te overwegen. Dit toezicht is erop gericht een oordeel van aard en omvang en omstandigheden te verkrijgen.

Startmelding

De startmelding moet 2 dagen voor aanvang van de werkzaamheden worden gedaan (Bbl artikel 7.7) door de initiatiefnemer. Deze startmelding wordt in het omgevingsloket gedaan. De startmelding heft een bouwverbod op. De startmelding wordt geregistreerd door de gemeente en beantwoord met een ontvangstbevestiging.

Informatieplicht strijdigheid Bbl

De kwaliteitsborger heeft op grond van het Bkl ( artikel 3.27 lid 1 Bkl) en de melding een informatieplicht naar het bevoegd gezag. Dit kan ook de ‘melding strijdigheid’ genoemd worden. Deze informatie wordt via het DSO ingediend.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

7

Deze melding met informatie kan betrekking hebben op de volgende gevallen: - Strijdigheid Bbl, herstelbaar. - Strijdigheid Bbl niet herstelbaar. - Strijdigheid Bbl, staat gereedmelding in de weg. - Beëindiging opdracht Kwaliteitsborger De gemeente Nissewaard beoordeelt de ‘melding strijdigheid’ en overweegt of en welk handhavingsinstrument nodig is om de strijdigheid te beëindigen. Bij deze boordeling kan toezicht op de locatie plaats vinden en advies worden opgevraagd. De melding wordt binnen 4 weken schriftelijk beantwoord aan de initiatiefnemer en de kwaliteitsborger. In deze brief worden eventuele gevolgen voor de gereedmelding en voortgang bouwwerkzaamheden aangegeven.

De gereedmelding

In de voorgaande fasen wordt de gereedmelding (administratief) voorbereid. Het consumentendossier en het ‘dossier bevoegd gezag’ wordt aangevuld naar gelang de bouw vordert. Het is belangrijk deze gereedmelding goed voor te bereiden. Een gereedmelding moet namelijk op tijd worden gedaan en voldoende gegevens bevatten. De gereedmelding moet uiterlijk twee weken voor de feitelijke in gebruikname worden gedaan. In artikel 2.21 lid 2 van het BBL staat waaraan een gereedmelding in ieder geval moet voldoen. Bij de beoordeling van de volledigheid van de gereedmelding kunnen we advies inwinnen voor de constructieve veiligheid en de brandveiligheid. Een onvolledige gereedmelding is geen gereedmelding. Het is verboden een pand te gebruiken zonder (volledige) gereedmelding (BBL artikel 2.21 lid 1). Na afweging van belangen kunnen wij een overtreding van dit verbod tot ingebruikname beëindigen met de inzet van handhaving. In de belangenafweging geven wij prioriteit aan veiligheid en gezondheid. Het kan dus gebeuren dat een woning niet gebruikt mag worden, omdat de melding niet volledig is gedaan. Het is daarom belangrijk dat de gereedmelding tijdig, correct en volledig is, overeenkomstig het Bbl. Als een gereedmelding onvolledig is door het ontbreken van een verklaring van de kwaliteitsborger, wordt het verbod op ingebruikname van het bouwwerk niet opgeheven.

Dit kan in voorkomende gevallen tot maatwerk overwegingen leiden. Want wat is de aard en de omvang van de strijdigheid die de gereedmelding in de weg staat, en is dit redelijk en proportioneel? De minister van BZK heeft bij brief van 18 december 2023 (kenmerk 2023-0000677623) dit vraagstuk onderkend en aangekondigd te de werken aan het introductie van een zogenaamd ingebruikname besluit. Wij wachten de ontwikkeling op dit punt af.

Gefaseerde gereed melding woning(en)

Wanneer een bouwmelding ziet op de bouw van meerdere woningen, dan kan onder omstandigheden de gereedmelding in fasen worden gedaan (bijvoorbeeld per bouwblok). De gefaseerde gereedmelding betreft minimaal één gehele woning. Uit de gefaseerde gereedmelding moet blijken dat het bouwwerk op het moment van in gebruik name voldoet aan het BBL en overige onderwerpen uit de acceptatie brief. Eventuele afhankelijkheden van nog niet gereedgemelde woningen moeten daarin worden betrokken. Denk daarbij aan de stabiliteit, brandveiligheid, energiezuinigheid en gezondheid. Verder is de beoordeling van de voorliggende casus afhankelijk.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

8

Casco oplevering

De oplevering van een casco woning, waarbij bijvoorbeeld het betegelen van de natte ruimten niet is meegenomen, staat de gereedmelding van een woning in de weg. Wij gaan ervan uit dat de gebruiker / eigenaar van de woning zorgdraagt voor de afronding van alle benodigde werkzaamheden, om de volledige verklaring van de kwaliteitsborger te verkrijgen. Deze verklaring is nodig om de volledige gereedmelding te doen. Het is verboden een pand te gebruiken zonder (volledige) gereedmelding. Na afweging van belangen kunnen wij bij overtreding van dit verbod beëindigen met de inzet van handhaving. In de belangenafweging geven wij prioriteit aan veiligheid en gezondheid.

Gebruik zonder gereed melding

Het is verboden om een gebouw in gebruik te nemen zonder een (volledige) gereedmelding. Dit gebruiksverbod kan enkel worden opgeheven met een gereedmelding. De omstandigheden die deze gereedmelding nog verhinderen kunnen sterk verschillen. Afhankelijk van de feiten en omstandigheden kan gericht op het beëindigen van een overtreding worden ingezet op: 1. Afzien van handhaving 2. Een Last onder dwangsom met passende begunstigingstermijn 3. Een Last onder dwangsom zonder begunstigingstermijn Naast deze inzet zijn overige maatregelen te overwegen.

Normadressaat

De verantwoordelijkheid voor de gereedmelding en de omstandigheden die de gereedmelding staan ligt, gelet op het normadressaat van artikel 2.16 van het BBL, bij degene die bouwwerk bouwt. De opdrachtgever van diegene die bouwt heeft met de wijzigingen uit het burgerlijk wetboek voor de Wkb een sterkere positie gekregen richting degene die het bouwwerk bouwt. Wij vertrouwen erop dat vanuit de privaatrechtelijke overeenkomsten tussen kwaliteitsborger, opdrachtgever en bouwer de oplossing voor ontstane omstandigheden komt. Na afweging van belangen kunnen wij bij overtreding van dit verbod beëindigen met de inzet van handhaving. In de belangenafweging geven wij prioriteit aan veiligheid en gezondheid. Wij handelen daarbij naar ons VTH beleid.

Handhaving

Het uitgangspunt voor toezicht en handhaving is aan te sluiten op de risicobenadering zoals vastgelegd en wordt toegepast op basis van VTH beleid fysieke leefomgeving 2023-2026. Enerzijds omdat dit beleid in algemene zin de kaders geeft voor toezicht en handhaving. Anderzijds om de continuïteit binnen de uitvoering zo veel mogelijk te borgen door aan te sluiten op de huidige werkwijzen. De inzet van handhaving is gericht op het behouden van een minimaal niveau van een veilige en gezonde leefomgeving. Tegelijk is in het VTH beleid ruimte gelaten om met betrekking voor de WKB een nadere uitwering op te stellen. Deze handreiking is de nadere uitwerking. Het bevoegd gezag heeft ten gevolge van de Wkb een informatieachterstand. Gegevens komen onder het nieuwe stelsel niet vooraf maar achteraf beschikbaar. Dit betekent dat voortijdig bijsturen niet mogelijk is voor het bevoegd gezag

Handelingskader Wkb Versie 1.2

9

Stappen Om te komen van idee tot ingebruikname van een bouwwerk hebben we 7 stappen voor een initiatiefnemer uitgewerkt. Deze stappen zijn geschreven voor initiatiefnemers en bouwers en geven inzicht in dit nieuwe proces. Deze stappen staan op de website van de gemeente Nissewaard. Deze stappen volgen het proces dat de gemeente Nissewaard volgt bij de uitvoering van de Wkb. Dit proces is gebaseerd op? hoofdstuk 2.2a van het Bbl. Centraal in het doorlopen van dit proces is de informatie uitwisseling via het nieuwe Omgevingsloket. Dit proces is in 7 stappen uitgeschreven. Deze stappen beginnen bij de voorbereiding van het bouwplan en gaan door tot aan de ingebruikname. Deze zeven stappen doorloopt de initiatiefnemer met de gemeente, de aannemer en de kwaliteitsborger.

Stap 1. Melding en of vergunning nodig?

Ga na welke vergunning en of melding nodig is voor uw bouwplan. U kunt dit nagaan met de vergunningcheck in het omgevingsloket (www.omgevingswet.overheid.nl). Ook kunt u met een conceptverzoek bij ons nagaan wat voor uw concrete bouwplan nodig is. Meer over het conceptverzoek vindt u op de website van de gemeente Nissewaard en het omgevingsloket. Met een omgevingsvergunning voor een ‘ruimtelijke bouw activiteit’ kunt u beginnen. Deze omgevingsvergunning gaat bijvoorbeeld over de bouwhoogte, de functies en het uiterlijk. Daarna volgt de ‘technische bouwmelding’. Deze bouwmelding gaat over de bouwtechnische onderwerpen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zoals de constructie en de energiezuinigheid van het bouwwerk. Voor kleine bouwwerken kan het zijn dat geen technische bouwmelding nodig is. Zoals bij een schutting, of een vlonder. Voor verbouw en grotere bouwwerken is geen bouwmelding mogelijk. Dan is een technische omgevingsvergunning nodig.

Stap 2. Kwaliteitsborger inschakelen

Wanneer uw bouwplan (nieuwbouw) onder gevolgklasse 1 valt, dan doet u een bouwmelding bij de gemeente. De (technische)controle wordt gedaan door een kwaliteitsborger. Deze onafhankelijke controleur checkt niet alleen uw plannen, maar zorgt er ook op de bouwplaats voor dat alles gaat volgens de bouwtechnische regels. De kwaliteitsborger is onafhankelijk en wordt door de opdrachtgever van het bouwwerk ingeschakeld. De gemeente kan geen kwaliteitsborger voor u inschakelen. Met uw kwaliteitsborger en aannemer bereidt u de bouwmelding voor. De bijzondere lokale omstandigheden kunt u vinden op de website van de gemeente. Ook kunt u deze bijzondere lokale omstandigheden voor een specifieke locatie opvragen met een conceptverzoek. Denk ook na over de omgevingsveiligheid en de communicatie met de omgeving van het bouwplan. Alleen gecertificeerde kwaliteitsborgers zijn toegelaten. Op de website https://register.tlokb.nl/kb/ kunt u zien welke kwaliteitsborgers toegelaten zijn. U kunt een van deze kwaliteitsborgers uit dit register vragen om u te helpen met technische controle van uw bouwplan. Tip Helaas komt het nog wel eens voor dat bepaalde zaken niet of verkeerd worden opgeleverd. Dit kost de kwaliteitsborger extra werk. Het is slim om in de overeenkomst op te nemen dat de partij die dit extra werk veroorzaakt, ook de extra kosten van de kwaliteitsborger betaalt.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

10

Stap 3. Bouwmelding

Na de voorbereiding dient u de bouwmelding in via het omgevingsloket (www.omgevingswet.overheid.nl ). Het is belangrijk dat deze melding op tijd en volledig is. De bouwmelding moet minimaal 4 weken voordat u gaat bouwen gedaan zijn. Bij deze melding voegt u de gegevens van de kwaliteitsborger en bijlagen. De bijlagen zijn minimaal; het borgingsplan, de risico beoordeling en de gegevens over het gekozen instrument. Ook wordt bij een bouwmelding gegevens over de omgevingsveiligheid meegezonden. In artikel 2.19 en artikel 7.5c van het Bbl staat nauwkeurig beschreven wat bij de bouwmelding nodig is. De gemeente Nissewaard stuurt u binnen 4 weken een bericht over de beoordeling van de bouwmelding. Als de melding niet volledig is, dan kunnen wij de melding niet accepteren. U kunt dan voor uw bouwplan een nieuwe volledige melding doen in het DSO. Houdt hier rekening mee in uw planning. Alleen met een, door de gemeente geaccepteerde bouwmelding, is het toegestaan om te bouwen. Een bouwmelding is 1 jaar geldig.

Stap 4. Start bouwwerkzaamheden

Met de aannemer en de kwaliteitsborger overlegt u het moment waarop gestart kan worden met de bouwwerkzaamheden. Het melden van de startdatum van de bouwwerkzaamheden doet u in het omgevingsloket (www.omgevingswet.overheid.nl). In het omgevingsloket is dit de ‘bouwactiviteit (technisch) – Informatie (Rijk)’ en bij stap vier kunt u aangeven dat u de startdatum wilt doorgeven Deze startdatum geeft u ruim vooraf aan de gemeente door. Dan kan bijvoorbeeld het uitzetten van de bouw en het inrichten van de bouwplaats worden voorbereid. Pas nadat u de startmelding heeft gedaan kunt u beginnen met de bouwwerkzaamheden. De startmelding heft een bouwverbod op.

Stap 5. Informatieplicht strijdigheid

Uw kwaliteitsborger beoordeelt vooraf en tijdens de bouwwerkzaamheden of wordt voldaan aan de technische regels van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit doet de kwaliteitsborger aan de hand van het borgingsplan en risico beoordeling. Het kan voorkomen dat de kwaliteitsborger constateert dat sprake is van een strijdigheid met de technische regels. De aannemer en de opdrachtgever worden hierover door de kwaliteitsborger geïnformeerd. De kwaliteitsborger zal de aannemer en de opdrachtgever vragen met een oplossing te komen, zodat de strijdigheid wordt opgelost. Ook is de kwaliteitsborger verplicht de gemeente te informeren over een strijdigheid met de technische regels. De kwaliteitsborger informeert de gemeente via het omgevingsloket. De gemeente beoordeelt de informatie van de kwaliteitsborgers en zal afhankelijk van de feiten en omstandigheden beoordelen of de inzet van handhaving nodig is. Op basis van deze informatie van de kwaliteitsborger kan de gemeente de bouwwerkzaamheden stilleggen, toezichthouden op de bouwactiviteit en informatie opvragen. Het is belangrijk dat de opdrachtgever en de aannemer de strijdigheid oplossen, want dit kan betekenen dat het bouwwerk niet in gebruik kan worden genomen. De kwaliteitsborger informeert de gemeente hierover. Dit gaat ook via het omgevingsloket.

Stap 6. Gereed melden bouwactiviteit

De aannemer en de kwaliteitsborger maken tijdens het bouwproces een dossier voor de opdrachtgever en voor de gemeente. In het dossier voor de gemeente worden de technische gegevens van het gebouw en de beoordelingen daarvan bijgehouden. In artikel 2.21 van het Besluit bouwwerken leefomgeving staat wat in dit dossier moet komen. De kwaliteitsborger zal een (eind)verklaring maken van de bevindingen. Handelingskader Wkb Versie 1.2

11

Met deze gegevens doet u de gereedmelding bij de gemeente in het omgevingsloket. Minimaal 2 weken voordat u het bouwwerk gebruikt moet de gereedmelding gedaan zijn. Bereidt de gereedmelding daarom goed voor met de aannemer en de kwaliteitsborger. De gemeente kan alleen een volledige gereedmelding accepteren. Over de acceptatie van de gereedmelding ontvangt u binnen 2 weken bericht van de gemeente. Een door de gemeente geaccepteerde gereedmelding heft een verbod tot ingebruikname van het bouwwerk op. Houdt hier rekening mee bij de planning van de ingebruikname. Let op: De gemeente kan het verbod tot gebruik van bouwwerk, zonder geaccepteerde gereedmelding, door de inzet van handhaving bewerkstelligen. De overweging tot inzet van handhaving is afhankelijk van feiten en omstandigheden. Veiligheid en gezondheid zijn voor de gemeente Nissewaard belangrijke onderwerpen. Gefaseerde gereedmelding De gemeente Nissewaard kan een gefaseerde gereedmelding accepteren. Bijvoorbeeld wanneer sprake is van een bouwmelding voor meerdere woningen en waarvan enkele daarvan al gereed zijn. De overweging om een gefaseerde gereedmelding te accepteren is afhankelijk van feiten en omstandigheden. Ook ten aanzien van een casco oplevering, beoordeeld de gemeente op basis van feiten en omstandigheden.

Stap 7. Einde bouwwerkzaamheden

De datum van de afronding van de bouwwerkzaamheden geeft u door aan de gemeente. Dit doet u via het omgevingsloket, net zoals het doorgeven van de startdatum. Uiterlijk 1 dag ná beëindiging van de bouwwerkzaamheden informeert u de gemeente. De ‘gereedmelding’ kan op een andere datum zijn dan ‘het einde van de bouwwerkzaamheden’. Als het bouwwerk voldoet aan de technische regels, kan het zijn dat werkzaamheden voor de ‘omgevingsvergunning bouw ruimtelijk’ nog niet zijn afgerond.

Handelingskader Wkb Versie 1.2

12