39.Memo Evaluatie De Stoep 2023; evaluatie

Evaluatie De Stoep 2023 Een eerste tussenevaluatie na implementatie van de huidige werkwijze

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

Datum 20 november 2023

Inhoudsopgave

Inhoud Samenvatting en conclusie ...................................................................................................................... 3 1. Inleiding ........................................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding .................................................................................................................................... 5 1.2 Achtergrondinformatie................................................................................................................ 5 2. Evaluatie .......................................................................................................................................... 7 2.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 7 2.2 Structuur ...................................................................................................................................... 7 2.2.1 Convenant ............................................................................................................................... 7 2.3 Inhoud .........................................................................................................................................

9 2.3.1 Prestatieafspraken .................................................................................................................. 9 2.3.2 Bedrijfsplannen ..................................................................................................................... 11 2.3.2.1 Bedrijfsplan theater De Stoep ............................................................................................... 11 2.3.2.2 Bedrijfsplan CvdK................................................................................................................... 12 2.4 Financiën ................................................................................................................................... 18 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 20 Bijlage 1 – Schematische weergave producten en looptijden .............................................................. 20 Bijlage 2 – Achtergrondinformatie CvdK ............................................................................................... 21

2

Samenvatting en conclusie Inleiding Begin 2021 is besloten tot interne verzelfstandiging van De Stoep, hetgeen in de praktijk neerkomt op een verruiming van het mandaat van de directeur van De Stoep. Dit met als doel om meer vrijheid te creëren voor De Stoep om binnen het bestaande budget de doelstellingen gerealiseerd te krijgen. En daarnaast het bieden van een helder kader voor het gemeentebestuur, om zo haar regierol adequaat te kunnen voeren. In navolging op bovengenoemd besluit, is daar verder vorm en inhoud aan gegeven1. Enerzijds door het vaststellen van een handelingskader voor het gemeentebestuur en de directeur van De Stoep (Convenant). Anderzijds door het vastleggen van de door De Stoep te leveren prestatie (Prestatieafspraken) en de wijze waarop deze door De Stoep gerealiseerd gaan worden (Bedrijfsplannen). Deze nieuwe werkwijze/opgezette structuur moet ondersteunend zijn aan het realiseren van bovengenoemde doelstellingen. Hierbij is afgesproken om de werkwijze te evalueren. Hiertoe dient dit rapport, waarbij wordt opgemerkt dat het hier gaat een eerste tussenevaluatie, uitgevoerd anderhalf jaar na de invoering van deze nieuwe werkwijze.

Evaluatie Structuur We kunnen vaststellen dat de gekozen structuur en de wijze waarop daar invulling aan is gegeven helderheid schept en houvast biedt in de samenwerking tussen het bestuur (met de wethouder Cultuur als vertegenwoordiger) aan de ene kant, en de directeur van De Stoep aan de andere kant. Rollen, taken en verantwoordelijkheden zijn helder en de juiste thema’s komen aan bod. Aan de kant van het theater zien we dat het verruimde mandaat een positief effect heeft. Door de vergrote bewegingsvrijheid is ruimte ontstaan om de werkwijze beter aan te laten sluiten bij de doelstellingen en visie van het theater en het Cvdk. Dit heeft geresulteerd in een breder en aantrekkelijker aanbod van voorstellingen en culturele activiteiten, wat op haar beurt weer heeft geleid tot een stijging van de publieke belangstelling en betrokkenheid. Ondanks deze positieve effecten, heeft dit zich vooralsnog (mede gezien de omstandigheden) niet zichtbaar vertaald in financiële resultaten. Vanuit bestuurlijk perspectief bezien, maakt de huidige werkwijze het mogelijk om gerichter te kunnen sturen. Inhoudelijke doelen, gebaseerd op de culturele ambities, zijn concreet gemaakt en worden op regelmatige basis besproken, waarbij het in de praktijk nog wel zoeken blijft naar de goede balans (meer afstand, maar met hetzelfde doel voor ogen).

Een ander, vooral praktisch aandachtspunt, is de looptijd van beleid. Geadviseerd wordt om deze te verleggen (af laten lopen halverwege een raadsperiode en niet vlak daaraan voorafgaand), om er zo voor te zorgen de een nieuwe gemeenteraad voldoende in de gelegenheid wordt gesteld om een (nieuw) beleidskader vast te stellen en haar ambities te kunnen realiseren.

1

‘Uitwerking Governance De Stoep (deel I) – Convenant’ B&W 12 oktober en raad 8 december 2021 en ‘Uitwerking Governance De Stoep (deel II) – Prestatieafspraken en Bedrijfsplannen’ B&W 12 oktober 2021

3

Inhoud De door de directeur van De Stoep te behalen doelen ter realisatie van de uitgangspunten in de cultuurnota, zijn vastgelegd in prestatieafspraken. Kijkend naar de prestaties kunnen we stellen dat de zowel het theater als het CvdK goede prestaties leveren. Het aantal bezoekers is weer terug op het niveau van voor de Corona. Dit is het gevolg van de vele inspanningen op het gebied van marketing en het juiste aanbod. Een aanbod dat zich uit in een brede en commerciële programmering voor het theater en een uitgebalanceerd les-/educatie-/vrijetijdsaanbod aan de kant van het CvdK, gericht op behoud van bestaande klanten en het continu aantrekken van nieuwe klanten. Overigens is de diversiteit in klantgroep niet per se vergroot. Het feit dat deze ambitie slechts gedeeltelijk is gerealiseerd, is een bewuste keuze. Na de Coronaperiode ligt de focus (na een periode van gedwongen sluiting) in eerste instantie op het terugkrijgen van het publiek naar het theater en het CvdK, en veel minder op het vergroten van de diversiteit van het aanbod. De huidige structuur maakt het mogelijk om hierover ook op bestuurlijk niveau, steeds tijdig het gesprek te voeren. Voor het CvdK ligt er in het bijzonder de uitdaging om de komende jaren de verbinding met het Sociaal Domein te versterken.

Een uitdrukkelijk bestuurlijk ambitie om te komen tot een duurzame positionering binnen het Sociaal Domein, is tot op heden nog niet gerealiseerd. Financiën De begroting van De Stoep staat al jaren onder druk, de kosten nemen toe en de besparingsopties zijn relatief beperkt; het grootste deel van de kosten heeft betrekking op onderhoud van gebouwen, waar beperkt invloed op uit te oefenen is. Desondanks is het de verwachting dat het huidige tekort op de exploitatie kan worden opgelost. In de nabij toekomst (2024 en 2025) zal dit gerealiseerd worden met behulp van extra incidentele middelen (beschikbaar gesteld in de Perspectiefnota). Deze incidentele ophoging creëert, naast een tijdelijke oplossing, tijd en ruimte richting de toekomst. Voor de lange termijn zal worden ingezet op het terugdringen van de personeelskosten (natuurlijke afvloeiing en niet meer invullen van betreffende functies) en het verhogen van de inkomsten (o.a. door het verhogen van de theatertoeslag) anderzijds. De verwachting is dat, met bovengenoemde maatregelen, het huidige tekort op de exploitatie met ingang van 2026 (structureel) zal zijn opgelost. Conclusie De uitkomst van de tussenevaluatie geeft geen aanleiding om de huidige werkwijze aan te passen.

Leeswijzer In de evaluatie is gewerkt met onderstaande symbolen, waarmee het volgende wordt aangeduid: Gerealiseerd, danwel bewuste keuze daar niet verder op in te zetten. Deels gerealiseerd, onvoldoende aandacht aan besteed. Niet gerealiseerd, geen aandacht aan besteed.

4

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Het Theater de Stoep (TdS) en het Centrum voor de Kunsten (CvdK) maken onderdeel uit van de gemeente. Zij vallen daarmee onder het bestuur van de gemeente Nissewaard en zijn hiërarchisch gepositioneerd onder de directie; de gemeente is eindverantwoordelijk. Een aantal jaar geleden heeft onderzoek (in- en extern) plaatsgevonden naar het gewenste governance model van De Stoep, waarbij de voor- en nadelen van een mogelijke verzelfstandiging in beeld zijn gebracht. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is begin 2021 besloten2 tot een tussenvariant, te weten: interne verzelfstandiging, waarbij het er in de kern neerkomt op een verruiming van het mandaat van de directeur van De Stoep. Deze variant kwam naar voren als de meest logische en passende governance voor De Stoep; een veilige (vrijwel risicoloze) manier om de bedrijfsvoering te optimaliseren en beter aan te laten sluiten bij de activiteiten en behoeften van het theater en tegelijkertijd de meest effectieve vorm om de culturele ambities van de gemeente gerealiseerd te krijgen. In navolging op het besluit tot interne verzelfstandiging, is daar verder vorm en inhoud aan gegeven3. Enerzijds door het vaststellen van een handelingskader voor het gemeentebestuur en de directeur van De Stoep (convenant).

Anderzijds door het vastleggen van de door De Stoep te leveren prestatie (prestatieafspraken) en de wijze waarop deze door De Stoep gerealiseerd gaan worden (bedrijfsplannen). Hierbij is afgesproken deze werkwijze tussentijds te evalueren. Hiertoe dient deze notitie. 1.2 Achtergrondinformatie Sinds 1 januari 2022 wordt gewerkt volgens onderstaande structuur, waarmee uitvoering wordt gegeven aan het besluit tot interne verzelfstandiging van De Stoep.

Convenant Het convenant, dat gesloten is tussen het college van B&W en de directeur van De Stoep, heeft tot doel het expliciteren van de wederzijdse rechten en verplichtingen en het reguleren van overleg tussen partijen. Het biedt als het ware ‘het kader voor handelen’ en is om die reden voor een langere periode (voor de duur van tien jaar) overeengekomen.

2 3

‘Governance vraagstuk De Stoep’ B&W 15 december 2020 en raad 27 januari 2021 ‘Uitwerking Governance De Stoep (deel I) – Convenant’ B&W 12 oktober en raad 8 december 2021 en ‘Uitwerking Governance De Stoep (deel II) – Prestatieafspraken en Bedrijfsplannen’ B&W 12 oktober 2021

5

Prestatieafspraken De prestatieafspraken geven een overzicht van de door de directeur van De Stoep te behalen doelen ter realisatie van de uitgangspunten zoals opgenomen in de cultuurnota4 (en de daarop gebaseerde doelstellingen in het uitvoeringsprogramma), uit te voeren binnen het daarvoor gestelde handelingskader (convenant). De prestatieafspraken zijn bepalend voor de inhoud van de bedrijfsplannen. De prestatieafspraken worden telkens voor de duur van vier jaar gemaakt, tussentijds gemonitord en wordt waar nodig bijgesteld. Bedrijfsplan Zowel het theater als het CvdK hebben een bedrijfsplan opgesteld. Hierin zijn de ambities beschreven; wat gaat, wanneer gedaan worden om de prestatieafspraken te realiseren. De bedrijfsplannen worden telkens voor de duur van vier jaar gemaakt, waarbij de planning gelijkloopt aan die van de cultuurnota en de prestatieafspraken.

4

Huidige cultuurnota: ‘Kunst en Cultuur in Nissewaard 2020-2026 ‘In de schijnwerpers!’, raad juli 2020

6

2. Evaluatie 2.1 Inleiding De nieuwe werkwijze was enerzijds bedoeld om meer vrijheid te creëren voor De Stoep, om binnen het bestaande budget de doelstellingen gerealiseerd te krijgen. Anderzijds had het tot doel een helder kader te bieden voor het gemeentebestuur, om haar regierol adequaat te kunnen voeren. Nu, bijna twee jaar na de invoering van deze nieuwe werkwijze, is het tijd om de balans op te maken. Is de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan het besluit tot interne verzelfstandiging werkbaar en in hoeverre heeft deze werkwijze het gewenste effect (2.2 structuur)? Worden de inhoudelijke doelen gerealiseerd (2.3 inhoud)? En tot slot, hoe heeft De Stoep zich de afgelopen jaren in financieel opzicht ontwikkeld en hoe ziet het financiële plaatje eruit richting de toekomst (2.4 financiën)? Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze evaluatie aanvankelijk gepland stond voor eind 2022. Echter, om een reëel beeld te krijgen, was het nodig om op z’n minst een heel kalenderjaar op de nieuwe manier te werken. Om die reden is ervoor gekozen om de evaluatie uit te stellen naar de eind 2023. 2.2

Structuur

2.2.1

Convenant

Het Convenant is bedoeld als handelingskader. In het Convenant zijn meerjarenafspraken vastgelegd, tussen het college en de directeur van De Stoep. Het gaat om afspraken ten aanzien van: ‘huisvesting en onderhoud’, ‘budget en financiën’, ‘personele aangelegenheden’ en ‘verantwoording en monitoring’. Met deze constructie zou voor de directeur van De Stoep meer vrijheid moeten ontstaan om binnen het bestaande budget de doelstellingen gerealiseerd te krijgen. Anderzijds zou het gemeentebestuur hiermee de tools in handen hebben om gerichter te kunnen sturen. In hoeverre zijn deze ambities gerealiseerd? Duidelijkheid over de manier van handelen en samenwerken tussen het college (met de wethouder Cultuur als vertegenwoordiger) aan de ene kant, en de directeur van De Stoep aan de andere kant. Zowel op ambtelijk, als bestuurlijk niveau wordt de huidige structuur als goed werkbaar ervaren. Zaken zijn helder en volledig vastgelegd, waardoor verantwoordelijkheden in de praktijk geen onderwerp van gesprek (meer) zijn en de juiste thema’s periodiek aanbod komen. Het convenant biedt voldoende inhoud en houvast. Het creëren van meer bewegingsruimte voor de directeur van De Stoep, om zo de bedrijfsvoering te optimaliseren en beter aan te laten sluiten bij de activiteiten en behoeften van het theater.

Het verruimen van de bewegingsruimte voor de directeur van De Stoep heeft bijgedragen aan het optimaliseren van de bedrijfsvoering, en het beter kunnen aansluiting bij de doelstellingen van het theater en het CvdK. Bovendien kan, met de toegenomen vrijheid, effectiever worden ingespeeld op de behoeften van het publiek en de gemeenschap. Concrete positieve effecten van deze aanpak zijn er op verschillende onderdelen, zoals onder meer bij projecten in het kader van gebouwbeheer en innovatie. Ook kan, door de toegenomen flexibiliteit in besluitvorming en uitvoering van activiteiten, snel en adequaat ingespeeld worden op veranderende 7

omstandigheden en kansen in de culturele sector. Dit heeft geresulteerd in een breder en aantrekkelijker aanbod van voorstellingen en culturele activiteiten, wat op haar beurt weer heeft geleid tot een stijging van de publieke belangstelling en betrokkenheid dat inmiddels het pré-corona niveau overstijgt. Tot slot is ook de betrokkenheid van stakeholders versterkt door meer op maat gemaakte programmering en een nauwere afstemming op lokale culturele wensen en ontwikkelingen. Bovenstaande heeft weliswaar geleid tot meer efficiency en effectiviteit in de bedrijfsvoering, met tastbare verbeteringen in de operationele processen, maar nog niet tot zichtbare financiële resultaten. Dat heeft deels te maken met de na-ijlende effecten van de Coronapandemie, in combinatie met een taakstellende bezuiniging. Daar komt bij dat de periode sinds de invoering van de nieuwe werkwijze nog kort is (ruim anderhalf jaar), terwijl dergelijke financiële effecten (indien aan de orde) zich vooral op de lange termijn laten vertalen. Of het besluit tot verruiming van het mandaat op de lange termijn zal leiden tot een besparing, of beter gezegd: ‘het wegwerken van een structureel tekort op de begroting’, zal de komende jaren zichtbaar worden. Het bieden van tools aan het gemeentebestuur om gerichter te kunnen sturen De huidige werkwijze heeft het mogelijk gemaakt om gerichter te kunnen sturen.

Inhoudelijke doelen, gebaseerd op de culturele ambities, zijn concreet gemaakt (in prestatieafspraken en bedrijfsplannen) en worden op regelmatige basis besproken (conform afspraken in het Convenant). Dit maakt dat er effectiever gestuurd wordt. De huidige werk-/afstemmingsvorm is nieuw en moet groeien, maar de ervaring is dat er steeds meer scherpte komt in de gesprekken. Waarbij het zo nu en dan nog wel zoeken is naar de juiste balans: zakelijkheid, zonder daarbij uit het oog te verliezen dat het uiteindelijk één organisatie is, met hetzelfde doel voor ogen. Een ander aandachtspunt van praktische aard, is de looptijd van beleid. Volgens de vastgestelde structuur, wordt een nieuw beleidskader vastgesteld in januari van het jaar waarin gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. Dit is niet wenselijk, aangezien dan vlak voor de verkiezingen nieuw beleid wordt vastgesteld. Door de looptijd van het beleidskader door te laten lopen tot in de nieuwe raadsperiode, wordt de nieuwe gemeenteraad de gelegenheid geboden om nieuwe kaders te formuleren. Geadviseerd wordt daarom om het huidige beleidskader (Cultuurnota) door te laten lopen tot 1 juli 2027 (zie bijlage 1). In principe geldt hetzelfde voor de documenten die daarop gebaseerd zijn, zoals de prestatieafspraken en bedrijfsplannen. Echter, een wijziging in situatie kan het noodzakelijk maken om deze tussentijds te actualiseren.

Een voorbeeld hiervan is de huisvesting van het CvdK, waarin een verandering zal optreden als gevolg van het aflopende huurcontract per 1 juli 2024. Tot slot zal met ingang van 2024 de begroting van De Stoep gesplitst worden in de begroting van het theater en die van het CvdK, om zo zaken beter inzichtelijk te hebben en beter te kunnen sturen.

8

2.3

Inhoud

2.3.1

Prestatieafspraken

In aanvulling op het Convenant, zijn prestatieafspraken gemaakt. Realisatie van deze afspraken wordt eens per jaar getoetst (einde seizoen, in de maand juni). De prestatieafspraken geven een overzicht van de door De Stoep (theater en CvdK) te behalen doelen, ter realisatie van de uitgangspunten in de cultuurnota. Dit met als doel om als gemeentebestuur, c.q. de portefeuillehouder Cultuur, daarop te kunnen (bij) sturen. Uitgangspunt bij de prestatieafspraken, is het komen tot de juiste balans tussen ‘verantwoording in cijfers’ en het voeren van ‘het gesprek’ daarover. De Stoep heeft de volgende algemene uitgangspunten en ambities geformuleerd, mede gebaseerd op de culturele ambities van de gemeente: Gevarieerd en professioneel aanbod voor een breed publiek De bevolkingssamenstelling van Nissewaard verandert als gevolg van nieuwbouw, en daarmee ook het opleidingsniveau en interesses. De Stoep wil nieuwe doelgroepen binnenhalen en nieuwe genres aanbieden, zoals dans en klassiek theater. De uitdaging is om nieuwe publiek binnen te krijgen en het huidige publiek te verleiden om de horizon te verbreden. Dit kost tijd. De komende vier jaar zal worden ingezet op het aanspreken van nieuwe doelgroepen en verbreding van het genre, kortom: een gevarieerd podiumkunstprogramma van professionele kwaliteit, voor een breed publiek uit de gemeente Nissewaard en de regio.

Faciliterend voor amateurverenigingen en scholen De Stoep geeft een podium voor amateurverenigingen en scholen. Vanuit het theater wordt (rekening houdend met de agenda-technische mogelijkheden), een verhoging en verbreding van het aantal groepen dat gebruik maakt van het theater, gestimuleerd. Inzet op optimalisering culturele klimaat, daarin samenwerkend met externe partijen De Stoep speelt een actieve rol in de verdere verbetering en versterking van het culturele klimaat Nissewaard, ook middels een samenwerking met externe partijen die in het werkveld cultuur, leefbaarheid, onderwijs & zorg actief zijn. Hiertoe wordt, waar mogelijk, aangesloten bij ontwikkelingen van de gemeente en in het veld. Er worden structurele contacten opgebouwd en onderhouden en waar mogelijk aangesloten qua programmering. Om bovengenoemde ambities te realiseren, zijn deze vertaald naar concrete afspraken (prestatieafspraken). Hieronder wordt per afspraak toegelicht in hoeverre deze tot op heden zijn gerealiseerd. Vergroten klantgroep (bezoekers en externe samenwerkingspartners) Sinds de ‘doorstart na Corona’ zien we een aanzienlijke en bemoedigende stijging van het aantal bezoekers. Dit is het gevolg van vele inspanningen op het gebied van marketing, in combinatie met het juiste aanbod.

Een aanbod dat zich uit in een brede, commerciële programmering voor het theater en een uitgebalanceerd les-/educatie-/vrijetijdsaanbod aan de kant van het CvdK.

9

Na een moeizame start van seizoen 2022 - 2023, kantelde dit en liep het bezoekersaantal in de loop van seizoen steeds verder op. Deze toename in bezoekersaantallen in het theater is het resultaat van een gerichte aanpak om het culturele aanbod nauwkeurig af te stemmen op de interesses en behoeften van publiek en gebruikers. Daarnaast is actief ingezet op het vergroten van de zichtbaarheid door middel van doelgerichte promotiecampagnes en door samen te werken met theaterproducenten en (amateur)gezelschappen. De groeiende belangstelling en het enthousiasme van het publiek, bevestigen dat het aanbod aansluit bij de behoeften. Naar verwachting zal het theater in het lopende seizoen (2023-2024) meer dan 80.000 bezoekers verwelkomen5 Er is een duidelijke ambitie om deze positieve trend voort te zetten door te blijven innoveren qua aanbod, maar daar zit wel een grens aan. Grote financiële risico’s, denk aan artistiek hoogwaardig aanbod voor een bepekt publiek, zullen hierbij niet genomen worden. Behoud van klanten (klantbinding) Zowel het theater als het CvdK hebben een groei doorgemaakt, niet alleen in het aantal nieuwe bezoekers op zich, maar ook in aantal herhaalbezoeken. Het feit dat publiek terugkomt, is een bevestiging van de magie en impact van de voorstellingen.

Het warme welkom dat bezoekers krijgen, gecombineerd met de kwaliteit en diversiteit van de programmering, zorgt ervoor dat een groot deel van de bezoekers en cursisten graag terugkomt voor meer culturele ervaringen. Het behoud van klanten heeft niet alleen betrekking op de bezoekers in de zaal, maar zeker ook op de gezelschappen en artiesten die op de bühne staan. Ook in deze groep wordt structureel geïnvesteerd (niet alleen in geld, maar ook in aandacht, interesse, relatiebeheer en hospitality). Deze aanpak heeft inmiddels geleid tot een toppositie binnen theaterland, en een hoge gunfactor bij alle partijen. Wat vervolgens weer leidt tot een nóg beter en mooier aanbod (zoals recent de musical Mamma mia!). Als gevolg waarvan de kans om nieuwe publiek aan te trekken en bestaande bezoekers te blijven boeien, alleen maar groter wordt. Vergroten diversiteit in aanbod Het feit dat deze ambitie slechts gedeeltelijk is gerealiseerd, is een bewuste keuze. Na de Coronaperiode (een periode van gedwongen sluiting) ligt de focus in eerste instantie op het terugkrijgen van het publiek naar het theater en het CvdK, en veel minder op het vergroten van de diversiteit van het aanbod. Het huidige profiel van het theater kunnen we dan ook omschrijven als ‘commercieel’, maar kent wel degelijk een breed gevarieerd aanbod, met tot een hoge bezettingsgraad/volle zalen tot gevolg.

Op dit moment is het dan ook een nadrukkelijke keuze, en tevens noodzaak gezien de huidige financiële situatie, om dit profiel niet te veranderen. Dit betekent overigens niet dat er niet ingezet zal worden op verbreding, maar een belangrijk criterium is dat het financieel verantwoord is. Hierbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan het terugbrengen van het aanbod, naar slechts één grote titel op het gebied van ballet, opera of jazz per jaar, met als streven om in ieder geval ‘quitte te spelen’. Daarnaast zal continu worden onderzocht of het binnenhalen van subsidies voor dergelijke voorstellingen tot de mogelijkheden behoort.

5 Voor een overzicht van de ontwikkeling van het klantenbestand gedurende de afgelopen jaren, wordt verwezen naar het

financieel overzicht op pagina 17.

10

Vergroten klanttevredenheid Er wordt continu gewerkt aan het vergroten van de klanttevredenheid. Zowel bij het CvdK, als bij het theater wordt de klanttevredenheid met enige regelmaat geïnventariseerd. Bij het theater gebeurt dit vooralsnog op voorstellingsniveau. Verbeterpunten worden direct gedeeld in, en voor zover mogelijk opgepakt door, de organisatie. Het streven is om aan het einde van het seizoen een ook een klanttevredenheidsonderzoek te houden onder alle bezoekers van het afgelopen seizoen. Bij het CvdK wordt eenmaal per twee jaar een enquête uitgezet onder cursisten en deelnemende scholen. Realiseren goede prestaties in vergelijking met andere theaters (van vergelijkbare omvang) We kunnen vaststellen dat het theater, in vergeleken met andere theaters in Nederland van vergelijkbare omvang, zeer goede prestaties levert. Dit alles is het resultaat van een gerichte marketingstrategie, een goed doordachte programmering (o.a. het aantrekken van gerenommeerde artiesten) en een hoge mate van dienstverlening. Op artistiek gebied is een stijging te zien in de waardering vanuit het publiek, wat zich vertaalt in een grotere opkomst bij voorstellingen. Ook in de toekomst zal er het beleid erop gericht blijven om de reeds verworven vooraanstaande positie in theaterland te behouden, en daar waar mogelijk verder uit te bouwen. 2.3.2

Bedrijfsplannen

2.3.2.1 Bedrijfsplan theater De Stoep Het theater De Stoep kent de volgende visie: ‘Theater de Stoep is een theater dat een gevarieerd podiumkunstprogramma aanbiedt, van professionele kwaliteit voor een breed publiek uit de gemeente Nissewaard en omliggende regio, en een aantrekkelijke partij voor sociaal culturele bespelers, gezelschappen en partners uit voor de zakelijke markt.’ Deze visie is vertaald in de volgende drie concrete doelstellingen, waarvan de mate van realisatie hieronder nader wordt toegelicht. Verbreding publiek en programma Het behalen van de beoogde doelstellingen en ambities met betrekking tot de verbreding van het publiek en het programma, is beperkt gerealiseerd. Nog los van het feit dat het aanbod (denk aan voorstellingen zoals ballet, opera en jazz) vanuit de producenten (met name in de Coronaperiode) beperkt was, had heeft dit vooral te maken met de hogere (financiële) risico’s: hoge kosten in combinatie met lage bezettingsgraad. Om die reden zal hier in de programmering voorlopig dan ook niet voor gekozen worden. Het aanbod zal vooral bestaan uit commerciële producties. Waarbij zeker de breedte opgezocht zal worden, maar wel binnen acceptabele financiële risico’s. Uitbreiden zakelijke verhuur/evenementen Ten aanzien van de ontwikkeling van commerciële evenementen zien we een stabiel beeld.

Met name de kleine zaal blijft een gewilde locatie voor kleinschalige, zakelijke evenementen. Daar waar mogelijk, worden dergelijk zakelijke verhuringen ingepast in de reguliere programmering. De ambitie om het aantal zakelijke verhuringen uit te breiden, is nog slechts in beperkte mate gerealiseerd. Het is belangrijk om dit thema de komende tijd verder uit te diepen en een duidelijk standpunt over in te nemen: in hoeverre is het kostentechnisch interessant en kunnen we in de toekomst een scherper onderscheid maken in tarieven (commercieel en maatschappelijk/sociaal cultureel tarief)? 11

Uitbreiden sociaal culturele verhuringen Ditzelfde geldt voor de sociaal culturele verhuringen. Dit heeft grotendeels te maken met de negatieve financiële effecten, als gevolg van scheefgroei tussen kosten en opbrengsten. Desondanks zijn er inspanningen geleverd om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de behoeften en wensen van amateurgezelschappen. Om de ‘dorpshuisfunctie’ op een (financieel) duurzame manier te kunnen behouden, danwel verder uit te breiden, zal de komende tijd in afstemming met het Sociaal Domein gezocht moeten worden naar creatieve strategieën en oplossingen (denk aan alternatieve financiering). 2.3.2.2 Bedrijfsplan CvdK Het CvdK kent de volgende visie: Door de inzet van kunst en cultuur verbindt en versterkt CvdK de culturele infrastructuur van de gemeente Nissewaard en kunstzinnige, sociale competenties bij de inwoners. Ter realisatie van deze visie zijn algemene kerndoelen/ambities (1) geformuleerd, en daarnaast nog op drie specifieke thema’s, te weten: binnenschoolse cultuureducatie (2), buitenschoolse educatie (3) en cultuurparticipatie (4). Hieronder wordt per doelstelling toegelicht in hoeverre deze zijn gerealiseerd. 1. Algemene doelstellingen Verhogen deelname cultuureducatie en -participatie waarbij culturele (en persoonlijke) ontwikkeling en welzijn van inwoners wordt nagestreefd.

In verschillende wijken is vanuit Buitenschoolse Cultuur Educatie (BCE) en Cultuur Educatie met Kwaliteit (CMK), nieuw naschools aanbod ontwikkeld, deels gerealiseerd in nauwe samenwerking met de Combinatiefunctionarissen. Ook is er aanbod gerealiseerd dat tijdens school wordt ingezet. Het betreft hier aanbod in de vorm van een doorlopende leerlijn op de kunstvakken in het Primair Onderwijs. Daarnaast wordt maatwerk geboden voor Voortgezet Onderwijs (VO). Voor dit onderdeel wordt nauw de samenwerking gezocht met Theater De Stoep (project Taylor Made). Werkzaam zijn in de gebieden onderwijs, kunstbeoefening in de vrije tijd en sociaal domein, waarbij wordt gestreefd naar verduurzaming, verbinding en maatschappelijk draagvlak. Verduurzaming heeft onder meer te maken met de relatie tussen klant en aanbieder. Beginnend met het geven van inzicht in wie onze aanbieders zijn en wat hun aanbod is (het CvdK kent een breed gevarieerd aanbod dat mensen laten kennismaken met vormen en beeldtaal uit andere culturen). Door daar vervolgens met de klant over in gesprek te gaan, wordt de verbinding gelegd. Door deze verbindingen vervolgens zichtbaar te maken, wordt maatschappelijk draagvlak gecreëerd. Een mooi voorbeeld hiervan is het Zomer en Winterfestival, waarin alle disciplines van het CvdK samenkomen.

Zijn van een dynamische instelling, met oog voor actuele ontwikkelingen en trends om te anticiperen met nieuwe vormen en middelen voor cultuureducatie en cultuurparticipatie. Een begin is gemaakt met het ‘try out aanbod’ van Catwalk Confidence6, welke zal worden geïntegreerd in de musical productiegroep voor volwassenen. Op dit punt is nog ruimte voor groei, maar tegelijkertijd lopen we hier ook aan tegen de grenzen van de huidige locatie van het CvdK.

6 ‘Catwalk Confidence’ is een workshop waar bewustwording van houding en beweging, en de impact daarvan op jezelf en

op anderen, centraal staat.

12

Versterkt de lokale culturele infrastructuur en bevordert expertise in deze. Hierbij wordt samengewerkt met culturele en maatschappelijke partners in (sociaal) artistieke projecten. Hierbij kan gedacht worden aan de verbinding met het erfgoed in brede zin. Vanuit CMK wordt samengewerkt met de combinatiefunctionarissen om o.a. kennis en kunde van de erfgoedaanbieders te professionaliseren. Gecertificeerd conform de landelijke kwaliteitsrichtlijnen (Kwaliteitskader Kwaliteit in Beeld). Het CvdK is sinds 28 mei 2021 gecertificeerd (certificering is vier jaar geldig). Een toegankelijke plek zijn waar iedereen kunst kan beoefenen in professioneel ingerichte ruimtes: inwoners, cursisten, scholen, amateurverenigingen, zelfstandig ondernemende docenten en bedrijven. Wat betreft de marketing ligt de nadruk op laagdrempeligheid. In de praktijk is dit terug te zien in activiteiten als ‘gratis proeflesweek’, het hanteren van een open inschrijfbalie tijdens koopavonden en het wekelijks zichtbaar maken van het aanbod voor alle inwoners van Nissewaard via het huis-aanhuisblad Groot Nissewaard. Verder is getracht om ook de locatie zelf zo toegankelijk mogelijk te maken (leslocatie zijn geverfd, luchtzuiveringsinstallatie gerepareerd etc.).

Hierbij wordt echter benadrukt dat de locatie, en de daarbij behorende elementen (zichtbaar, toegankelijk, geoutilleerd en gemoderniseerd), van essentieel belang zijn om de ambities ook op de lange termijn waar te kunnen blijven maken. Een optimaal functionerende cultuurorganisatie zijn met professionele, passievolle, vernieuwende en ondernemende medewerkers. Een professionaliseringsslag is gemaakt, waarbij nieuwe medewerkers zichtbaar zorgen voor een impuls. Zo is een nieuw hoofd CvdK aangesteld, met meer managementervaring, een duidelijke visie en daadkracht om de nodige hervormingen door te kunnen voeren. Ook is er een nieuwe medewerker vrijetijdsaanbod gestart. Deze medewerker beschikt over een groot netwerk binnen de sector, kennis in grootstedelijk Rotterdam en inzicht in het op een andere manier (anders dan mainstream) bereiken van doelgroepen. Tot slot is een nieuwe docent klassiek ballet (Oekraïense balletdanseres) aangenomen, waardoor balletlessen volstromen. Een aantal zaken verdient echter nog de aandacht. Zo is binnen de afdeling marketing en communicatie een vernieuwingsslag nodig en is er bovendien behoefte aan (zzp) docenten op gebied van nieuwe kunstvormen, als digitaal illustreren, ‘spoken word’, cursussen voor jongeren etc. 2.

Doelstellingen op het gebied van Binnenschoolse Cultuureducatie In 2024 is het aantal leerlingen dat via het CvdK heeft kennisgemaakt met actieve (multidisciplinaire) cultuureducatie toegenomen door deelname van de scholen in de kernen Het aantal leerlingen dat via het CvdK heeft deelgenomen aan projecten, is toegenomen. Dit komt onder meer door de assertievere manier van inschrijven. Scholen kunnen zich uit eigen beweging inschrijven. Doen zij dat niet, dan worden ze automatisch ingedeeld. Op die manier bereikt het CvdK (samen met andere aanbieders) honderd procent van de leerlingen. Het bereiken van de kernen is in dit kader een uitdaging. Historisch gezien (recente geschiedenis) richten de kernen zich meer op het aanbod vanuit ‘Het Kunstgebouw7. De samenwerkingsperiode met ‘Het kunstgebouw’ loopt bijna af, hetgeen ruimte biedt om hierover in gesprek te gaan met het schoolbestuur in de kernen.

7 Gemeenten in Zuid-Holland met minder dan 90.000 inwoners kunnen meedoen aan CMK onder penvoerderschap van

Kunstgebouw. Kunstgebouw verzorgt dan de aanvraag bij het Fonds voor Cultuurparticipatie, is uitvoerder van de regeling en verzorgt monitoring, evaluatie, afrekening en organiseert in overleg met deelnemers kennis- en netwerkbijeenkomsten.

13

Leerlingen (vanaf groep 5) werken in professioneel ingerichte ruimtes (theater- en danszaal, ateliers en muzieklokalen) De aflopen jaren is er veel gedaan aan achterstallig onderhoud van leslokalen, en daarmee ook aan een professionelere uitstraling. Daarmee is de ambitie niet volledig gerealiseerd. Dit gezien de verouderde staat van het gebouw en het bijkomend achterstallig onderhoud. Inzet voor een duurzame relatie met scholen en leerlingen en betrekt ouders bij de activiteiten De relatie tussen scholen, leerlingen en het CvdK is de afgelopen jaren geprofessionaliseerd. De uitnodigingsbrieven voor de projecten zijn aangevuld met een uitnodigende lesbrief voor leerkracht. Daarmee is de ‘voetafdruk cultuur’ van het CvdK enorm toegenomen. Daarnaast krijgen leerlingen bij afronding van een project een diploma uitgereikt, wat het project ook voor ouders zichtbaar maakt. Het diploma is tevens een uitnodiging om een gratis proefles te volgen. Naast leerlingen worden ook de ouders zelf uitgenodigd om te komen kijken bij de projecten. Verder is dit jaar de Cultuurkalender gerealiseerd, waardoor op eenvoudige en toegankelijke wijze het cultureel aanbod kan worden geraadpleegd/onder de aandacht kan worden gebracht. Tot slot wordt het cultuurpaspoort gerealiseerd.

Het cultuurpaspoort, een uniek concept in Nederland, maakt het aanbod op het gebied van cultuur op een speelse manier zichtbaar. Net als bij een écht paspoort, geeft het paspoort toegang tot cultuur tijdens schooltijd, na-schooltijd en in de vrije tijd. Verbindt Binnenschoolse met Buitenschoolse Cultuureducatie via kort aanbod kunsteducatie op scholen als vervolg op schoolprojecten Mede dankzij de CMK-gelden vanuit het Rijk, is een heel nieuw buitenschools aanbod ontwikkeld, welke wordt aangeboden/gegeven op de scholen (buiten schooltijd). Ook voor de periode van 2024 t/m 2027 zal deze regeling er weer zijn. Uitbreiden pool van kunstvakdocenten (ZZP’ers) Er zijn een aantal goede docenten bijgekomen. Desondanks blijft dit een punt van aandacht. In zijn algemeenheid vanwege het bredere maatschappelijke probleem van een krappe arbeidsmarkt. In het bijzonder vanwege een landelijk te kort aan kunstvakdocenten. Dit als gevolg van omscholing tijdens de Coronapandemie. Goede docenten zijn niet alleen moeilijker te vinden, ook hun tarieven zijn exponentieel gestegen. Tot nu toe is het gelukt om alle cursussen door te laten doorgaan, maar de tijd die erin gestoken wordt om dit te realiseren, is soms buitenproportioneel. Het is dan ook de vraag of dit op termijn te realiseren blijft.

Daarnaast is het belangrijk om continu te blijven kijken waar de talenten liggen van de mensen liggen en hoe deze het beste kunnen worden ingezet. Waar nog winst valt te behalen, is het beter benutten van het netwerk. Dit kan onder meer door het brede netwerk van de verschillende medewerkers, en het aanbod (buitenschoolse cultuureducatie (VCE), vrijetijdsaanbod (VTA) en Leefbaarheid en Cultuur (LC), verder met elkaar te verbinden. Inzet op ontwikkeling en innovatie t.b.v. nieuw aanbod Het aanbod BCE is voortdurend in ontwikkeling. Het heeft de afgelopen jaren een transitie doorgemaakt van inhoud gestuurd naar klantgericht. Niet langer worden de projecten vanuit de inhoud/docent bedacht. Veel meer wordt er gekeken naar wat het project oplevert (input vanuit evaluaties), om zo de projecten een meer maatschappelijk relevant thema te geven. Dat maakt het voor de leerlingen herkenbaar, voor de schooldocenten toepasbaar en voor de ouders inzichtelijk. Op die manier wordt ernaar gestreefd om ieder jaar weer een programma aan te bieden waarbij de leerlingen uitgedaagd worden om over zichzelf en hun omgeving na te denken. Innovatie zit dus niet 14

in spullen, maar veel meer in houding. Daarnaast wordt op het voortgezet onderwijs de (inmiddels zeer succesvol gebleken) workshop multimedia aangeboden, waarbij leerlingen worden uitgedaagd om hun telefoon ook voor iets anders te gebruiken dan alleen voor social media. 3. Doelstellingen op het gebied van Buitenschoolse educatie Het jaarlijks, in samenspraak met de wens van de klant (co-creatie) creëren, van een breed aanbod dat inspeelt op de actuele trends in de landelijke en regionale cultuurmarkt Hier kan extra aandacht aan besteed worden. De trends veranderen en het CvdK maakt een transitie door van een aanbodgerichte naar een vraaggerichte organisatie. Tijdens de (nasleep van de) Coronapandemie lag de nadruk vooral op behoud van leerlingen en aanbod. Gedurende het huidig seizoen (2023 – 2024) wordt er weer meer nieuw en actueel aanbod geïntroduceerd binnen de verschillende disciplines. Om het aanbod nog beter af te kunnen stemmen op de behoefte van de inwoners, zal in het seizoen 2024/2025 ingezet worden op het vergroten van dit inzicht/expertise door het doen van marktonderzoek. Creëren laagdrempelig en toegankelijk aanbod Hierbij moet gedacht worden het nieuwe cursusaanbod ‘musical voor volwassenen’. Doordat er geen sprake is van auditie of ballotage is de toegankelijkheid groot. Ook is er meer aanbod gericht op ontplooiing, zoals de cursus ‘Durf vals te zingen’.

Verder kennen we een hoog bereik onder de musical, toneel- en balletlessen voor kinderen, wat getuigt van een laagdrempelig en toegankelijk aanbod. Stimuleren talentontwikkeling voor mensen die op zoek zijn naar verbreding en verdieping In het CvdK wordt talentontwikkeling op een unieke manier bevorderd. Dit gebeurt door het aanbieden van diverse disciplines, waaronder beeldhouwen, grafiek, toneel, dans in verschillende stijlen, schilderen en muziek. Naast eigen aanbod, wordt ook culturele ondernemers de mogelijkheid geboden om in het CvdK ruimte te huren. Dit biedt niet alleen kansen voor cultureel ondernemers, het leidt ook tot nog meer aanbod; aanbod van vakken die het CvdK zelf niet snel zouden kunnen aanbieden. Dankzij de betaalbare huurprijzen kunnen getalenteerde individuen/ondernemers worden aantrokken, wat het CvdK in staat stelt te experimenteren en nieuwe doelgroepen aan te spreken. Op deze manier wordt niet alleen de ontwikkeling van talent gestimuleerd, het draagt ook bij aan het vergroten van de diversiteit en toegankelijkheid van kunst en cultuur in onze gemeenschap. De docenten die worden aangetrokken (voor het eigen programma, danwel als verhuring), vormen op hun beurt een eigen gemeenschap en brengen een dynamische kruisbestuiving tot stand. Dit zorgt voor een vruchtbare omgeving waar mensen, die op zoek zijn naar verbreding en verdieping, kunnen gedijen.

Omdat al deze creatieve interacties plaatsvinden onder één dak, ontstaan een inspirerende omgeving voor kunst en cultuur in Nissewaard. Verhogen zichtbaarheid, door mensen en ideeën te verbinden aan een gezamenlijk cultureel/ kunstzinnig doel, door een podium te bieden voor deelnemers in het theater en andere externe locaties Het CvdK vervult eveneens een faciliterende rol voor externe partijen en initiatieven vanuit de gemeente Nissewaard. Er wordt ruimte en ondersteuning geboden aan diverse organisaties en projecten, waardoor het culturele ecosysteem in onze gemeenschap bloeit. Verder worden opendagen georganiseerd en wordt er een winter- en zomerfestival gehouden in 'De Stoep', hetgeen bijdraagt aan het vergroten van de zichtbaarheid van kunst en cultuur. Deze evenementen zijn niet alleen momenten van viering, het is ook een moment waarop de gemeenschap kan samenkomen en zich kan laten inspireren door de rijke culturele diversiteit die het CvdK vertegenwoordigt. 15

Stimuleren, faciliteren en begeleiden bottom-up initiatieven in de vorm van creatieve werkplaatsen Het CvdK stelt fysieke ruimtes en faciliteiten ter beschikking voor creatieve initiatieven, zo ook ten aanzien van bottum-up initiatieven. De relatieve lage huur die het CvdK in dit kader hanteert, denk hierbij aan de huur van ateliers, oefenruimtes en apparatuur, maakt de toegang laagdrempelig. Ook biedt het CvdK begeleiding en advies bij het organiseren van initiatieven en kan gebruik gemaakt worden van het brede netwerk waarover het CvdK beschikt. Het CvdK brengt mensen samen en bevordert samenwerking tussen verschillende initiatieven. Dit creëert een vruchtbare omgeving waar ideeën kunnen worden uitgewisseld en waar bottom-up initiatieven elkaar kunnen versterken. Uitbouwen samenwerking tussen de drie grote culturele instellingen met educatieve activiteiten, zoals masterclasses o.l.v. professionals uit de theaterwereld Een mooi voorbeeld hiervan is het nieuwe BCE-project, waarbij scholieren die voor het vak techniek hebben gekozen, meelopen met theatertechnici in De Stoep. Hiermee wordt ingespeeld op de reële behoefte. Nissewaard is een ‘maak omgeving’, veel van de leerlingen zullen later werk vinden in het Botlekgebied/techniek. Met dit project willen we laten zien dat een keuze voor techniek, ook een keuze voor cultuur kan zijn.

Ook is er samenwerkingen met bibliotheek de Boekenberg, welke zich vooral uit in het attenderen op het beschikbare cursusaanbod. Stimuleren gebruik van digitale middelen ter ondersteuning van de lessen, zoals ‘blended learning’ (combinatie van contactonderwijs en allerlei vormen van online leren) De eerste aanzet is gedaan (gebruik Apple tv’s, photoshop etc.), maar hierin is nog ruimte om door te ontwikkelen. Overigens speelt de (op dit moment bepekte) beschikbaarheid van geschoolde docenten op dergelijke thema’s, een belangrijke rol. 4. Cultuurparticipatie In zijn algemeenheid wordt opgemerkt dat, ten aanzien van het bereiken van de doelstelling op het gebeid van Cultuureducatie, de uitdaging vooral ligt in de beperkt beschikbare capaciteit. De Stoep beschikt over een Cultuuraanjager, die het vergroten van cultuurparticipatie als kerntaak heeft. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van deze persoon, is vooral ingezet op het continueren van reeds lopende projecten. Er zijn aanzienlijk minder nieuwe projecten (met name projecten binnen het Sociaal Domein) ‘aangejaagd’ dan gewenst.

Gezien het toenemende belang van cultuurparticipatie, en de wens tot versterken van de culturele positie in het sociaal domein, zal hier de komende twee jaar de focus op komen te liggen, waarbij het een nadrukkelijke wens is om (zoals ook opgenomen in het bedrijfsplan CvdK) de functie van Cultuuraanjager uit te breiden. Verhogen bereik cultuurparticipatie via een brede afspiegeling van de inwoners van Nissewaard De activiteiten van ZoBlits 8 (Ambachtenmarkt, 48-uurs theaterfestival en streetart) zijn opnieuw uitgezet in de wijken (Akkers, Sterrenkwartier), kernen (Geervliet) en bij de lokale theatergroepen. Ondersteuning vanuit Puls9 en wijktheater verloopt soepel en doeltreffend, waarbij het CvdK zorgt voor ruimte en apparatuur voor repetities, workshops en vergaderingen. Verder heeft het nieuwe initiatief ‘dansfeest voor vrouwen’ inmiddels twee keer plaats gevonden en is het concept ‘Zing

8 ‘ZoBlits’ is een cultuurplatform waar inwoners op originele en levendige wijze kennismaken met kunst en cultuur, vooral

gericht op de kernen Geervliet, Simonshaven, Abbenbroek, Heenvliet, Zuidland, maar ook Hekelingen en de wijken in Spijkenisse maken vanzelfsprekend deel uit van het gebied waar activiteiten georganiseerd worden door en voor inwoners. 9 ‘Puls’ is het muziekplatform van Nissewaard, waarbij iedereen die bezig is met muziek zich kan aansluiten.

16

Nederlands’, in samenwerking met bibliotheek de Boekenberg en Taaltent 10 , opnieuw uitgezet. Datzelfde geldt voor ‘Talent op Straat’. Initiëren, faciliteren, adviseren en organiseren in alle wijken en kernen van Nissewaard van culturele activiteiten in zowel het sociale als publieke domein Op dit punt zijn zeker zaken geïnitieerd en ontwikkelingen gaande. Via diverse netwerken en intensieve samenwerking met bijvoorbeeld combinatiefunctionarissen worden veel mensen in het sociale en publieke domein bereikt. Er zijn gesprekken geweest met Careijn over dagbesteding, maar deze moeten nog verder worden uitgewerkt. Ook liggen er nieuwe plannen en aanvragen, zoals voor een dansproject in de zorg, voor (het eerdergenoemde project) ‘zing Nederlands met me’ en een vervolg in de samenwerking met Indigo Preventie11. Wel wordt opgemerkt wordt dat de ambitie om in álle wijken en kernen van Nissewaard culturele activiteiten in het sociale en publieke domein te initiëren, faciliteren, adviseren en organiseren, erg ambitieus is. Het is daarom nodig om slim gebruik te maken van de netwerken die er reeds zijn en daarmee samen te werken (initiëren en faciliteren), een belangrijk aandachtspunt voor de komende tijd.

Creëren toegankelijk en laagdrempelig aanbod, met en voor inwoners en maatschappelijke partners Hiervoor wordt verwezen naar het activiteitenoverzicht CvdK 2022/2023 – Leefbaarheid en Cultuur (zie bijlage 2a). Onderhouden brede netwerk van culturele, sociale en maatschappelijke partners binnen Nissewaard De Cultuuraanjager neemt plaats aan divers tafels en in verschillende netwerkgroepen. Duurzaam positioneren binnen het sociaal domein Een aanzet hiertoe is gedaan, maar tijdens de Coronaperiode was er geen fysieke toegang tot bepaalde doelgroepen (denk aan de doelgroep ouderen), waardoor dit niet verder is doorgezet. Dit moet opnieuw worden opgebouwd, hetgeen door o.a. de beperkte inzetbaarheid van de Cultuuraanjager, tot op heden nog niet is gelukt. Dit onderdeel staat overigens in nauwe verbinding met het onderdeel ‘Initiëren, faciliteren, adviseren en organiseren in alle wijken en kernen van Nissewaard van culturele activiteiten in zowel het sociale als publieke domein’ (zie hierboven). Sterker nog, dat is de basis waarop de duurzame positionering wordt gebouwd. Hoewel inzet op beide onderdelen niet uitsluitend opeenvolgend is, dient de basis wel voldoende op orde te zijn. Daar zijn stappen gezet (zie hierboven).

Ontwikkelen sociaal-artistieke concepten en werkmethodes en inzetten van professionele kunstvakdocenten (muziek, dans, theater en beeldende kunst) Hier is een start mee gemaakt. Een voorbeeld hiervan is het project ‘Ik ben wie ik ben’. Een project dat samen met Indigo Preventie werd georganiseerd en waarbij samen met een psychologisch medewerker van Indigo een lessenreeksen ontwikkeld. In dit project lag de focus niet zo zeer op het artistiek, maar veel meer op het sociaal emotionele aspect. Een vergelijkbaar concept heeft plaatsgevonden in de vorm van een dans- en muziektheaterproject voor in zorginstellingen voor ouderen. Voor dit project werd samengewerkt met experts van Pra Muziektheater12, wat ook de eigen 10 ‘Taaltent’ is een organisatie die zich bezighoudt met alles rondom taal en interactie.

11

Indigo preventie’ is een organisatie die helpt om zelf je gezondheid te verbeteren zodat klachten als angst, somberheid, eenzaamheid of stress geen problemen worden. 12 ‘Pra Muziektheater’ is een organisatie die bevlogen, inclusieve en innovatieve kunstprojecten opzet binnen leefwerelden waar de beleving en het maken van kunst geen vanzelfsprekendheid zijn. Dit doet PRA door inzet van professionele kunstenaars in organisaties, wijken, buurten en bedrijven, met als doel de deelnemers in contact te brengen met de inspirerende en transformatieve kracht van kunst.

17

docenten een inhoudelijke impuls gaf. Ook de inzet van zangdocenten en muzikanten bij het eerdergenoemde project ‘Zing Nederlands met me’, is vernieuwend en anders dan vroeger. De nadruk ligt niet op het proces of het resultaat, maar op het gebruik van kunst als middel dat bijdraagt aan positieve gezondheid, (taal)ontwikkeling en ontmoeting.

2.4

Financiën

Terugblik tot heden De begroting 2022 - 2025 is gebaseerd op het in 2017 vastgestelde bedrijfsplan 2017-2020. Echter, sinds de opening van het nieuwe theater is het bezoekersaantal bijna verdubbeld en daarmee zijn ook de kosten voor inzet van personeel, inkoop van voorstellingen, vervanging van meubilair, opbrengst kaartverkoop etc. navenant gestegen. Bovengenoemde noodzaakte tot een evaluatie van de begroting. Medio 2021 is besloten om deze evaluatie uit te stellen, aangezien exploitatieresultaten als gevolg van de Coronaperiode niet representatief waren. Daar kwam bij dat met een verruiming van het mandaat van de directeur, hetgeen per 1 januari 2022 is geïmplementeerd, naar verwachting efficiënter gewerkt zou kunnen worden en mogelijk bespaard zou kunnen worden op de kosten. Op basis van onderstaand financieel overzicht kan geconcludeerd worden dat er door de verruiming van het mandaat vooralsnog geen duidelijke financiële verandering meetbaar. Sinds de heropening van Theater de Stoep (seizoen 2014-2015) is de begroting – los van de indexaties – dus alleen administratief aangepast. In 2019 is ervoor gekozen om de te ruim gekozen afschrijvingstermijnen bij de nieuwbouw te corrigeren. Tegelijkertijd is daar een taakstellende bezuiniging van € 100.000 tegenover gesteld.

In onderstaand overzicht is te zien dat in dat jaar het financiële resultaat overging van een positief, in een negatief resultaat. In de coronaperiode (maart 2020 – februari 2022) zijn zowel het theater als het CvdK grotendeels gesloten geweest. In dat jaar is De Stoep incidenteel financieel gecompenseerd zijn er incidenteel middelen vrijgemaakt om te compenseren voor de coronapandemie (2020: € 90.300, 2021: € 30.000, 2022: € 40.000). Daarnaast is met de mandaatverruiming in 2022 een egalisatiereserve ingesteld, waarin eenmalig een bedrag van € 200.000 is gestort. Deze reserve had tot doel om schommelende resultaten in de exploitatie op te kunnen vangen, en zo te kunnen experimenteren in een ruimer voorstellingsaanbod. Afgelopen jaar (2022) is deze reserve gebruikt om de tekorten te dekken, hetgeen ook dit jaar weer het geval zal zijn. Nog dit jaar (2023) worden extra middelen (€ 400.000) beschikbaar gesteld/gestort in de reserve.

18

Toekomst Ook naar de toekomst toe zien we dat de begroting steeds verder onder druk komt te staan. De inflatiecorrectie van de laatste jaren is, net als bij de andere gemeentelijke afdelingen, niet toereikend om de gestegen kosten te dekken. Daarnaast zullen de onderhoudskosten de komende jaren fors gaan stijgen (het theater is ondertussen 10 jaar oud, de eerste gebreken te komen, terwijl de garantietermijnen van de meeste onderdelen verlopen). De incidentele ophoging van de reserve (€ 400.000 in 2023) biedt ruimte om het te kort op de exploitatie voor 2024 en 2025 op te lossen en de (in 2022 ingestelde) reserve te ‘herstellen’/aan te vullen. Daarnaast biedt het tijd en ruimte om het tekort ook structureel op te lossen. Omdat het grootste gedeelte van de kosten betrekking hebben op de gebouwen, zal de besparing gezocht moeten worden aan de personele kant (natuurlijke afvloeiing en de betreffende functies niet meer in te vullen) en aan de inkomstenkant (verhogen van de theatertoeslag). De verwachting is dat, met bovengenoemde maatregelen, het huidige tekort op de exploitatie met ingang van 2026 (structureel) zal zijn opgelost. Tabel 1 - Financieel overzicht 2012 - 2023

Jaar

Bezoekers incl. verhuur

Begroting primitief

Realisatie

Resultaat

Toelichting

Theater

CvdK13

2015

55.179

20070

4.509.183

4.346.199

162.984

2016

54.164

26602

4.569.585

4.991.961

-422.376

2017

70.739

28202

3.761.862

3.705.178

56.684

2018

71.085

25693

3.582.138

3.561.803

20.335

2019

74.679

29751

3.485.988

3.575.461

-89.473

Herziening afschrijvingstermijnen en structurele taakstellende bezuiniging 100K

2020

24.943

13970

3.517.646

3.587.261

-69.615

Onvolledig jaar wegens corona

2021

16.618

18348

3.876.517

3.929.904

-53.387

Onvolledig jaar wegens corona.

2022

58.364

29206

3.901.443

4.078.177

-176.734

Onvolledig jaar wegens corona

2023

80.000

20070

4.167.833

3.965.000

-95.167

Verwacht resultaat

-95.167

Verwacht resultaat

23.266

Stand egalisatiereserve (prognose)

400.000

Toevoeging reserve

328.099

Stand egalisatiereserve 01-01-2024 (prognose)

Administratieve correctie op jaarrekening vertekent het resultaat Aanpassing begroting naar beneden, doorbelasting overhead gemeente weggehaald

Tabel 2 - Reserve stand van zaken/prognose per 01-01-2024 2023

2024

13

Voor verdere specificatie zie bijlage 2b

19

BIJLAGEN Bijlage 1 – Schematische weergave producten en looptijden

20

Bijlage 2 – Achtergrondinformatie CvdK a.

Activiteitenoverzicht CvdK 2022-2023 – Leefbaarheid en Cultuur (Sociaal Domein)

Evenement Zing Nederlands met me Dansdag voor vrouwen Gluren bij de buren ZoBlits Openbare ruimte ZoBlits Metrozuilen ZoBlits Fietstunnel ZoBlits Arts & Crafts Fair ZoBlits 48 uurs theaterfestival Gluren bij de buren Puls Samen op zondag Samen op zondag Eenakterfestival Wijktheater Nissewaard Talent op Straat Zomerfeest Ik ben wie ik ben Netwerk Contact met troubadourtour Overleg cultuurbeleid Thuis in de Wijk Overleg centrummanagement Overleg centrumactiviteiten Overleg Digitaalhuis Overleg Careyn Spin Netwerk Netwerkdiner sociale partners Overleg Ideeënfabriek Overleg NME Cultuur LKCA Cultuurconnectie Fonds Cultuurparticipatie

Activiteit Zang met nieuwkomers Niet westerse dans Ondersteuning QR-op-uit-Nissewaard Streetart en workshops Streetart en workshops Ambachten Organisatie / ondersteuning Ondersteuning / PR Netwerkavond Workshops percussie en atelier Workshop atelier CA voorzitter jury Ondersteuning Programmering en deelname Ondersteuning Onderwijstraject mentale ondersteuning Activiteit Netwerk Uitwisseling/overleg Informeren/netwerk Uitwisseling/overleg Uitwisseling/overleg Mogelijke projecten Mogelijke projecten Uitwisseling/kennisdeling Uitwisseling/netwerk Uitwisseling/kennisdeling Uitwisseling/kennisdeling Netwerk adviseurs cultuurparticipatie Netwerk Netwerkbijeenkomst

locatie Boekenberg CVDKS CVDKS Spijkenisse en kernen Heemraadlaan Sterrenkwartier Haveling Geervliet CVDKS / Theater De Stoep Spijkenisse en kernen CVDKS Boekenberg Boekenberg Bres Theater Brielle CVDKS Nieuwstraat, Havenplein, NTB Theater De Stoep De Marimba locatie Theaterschuur Zuidland / Boekenberg Gemeente Nissewaard Gemeente Nissewaard Gemeente Nissewaard Gemeente Nissewaard Boekenberg Careyn Divers Divers CVDKS Gemeente Nissewaard LKCA Utrecht online Kunstgebouw

partner Boekenberg Agnes van Naamen Stichting de Bühne ZoBlits, gem. Nissewaard/cf, Bernissesteyn Diverse regionale kunstenaars/artiesten/cf Diverse regionale kunstenaars/artiesten/cf Diverse regionale ambachtslieden Theater De Stoep / amateurverenigingen Gemeente Nissewaard./ cf Puls, cf Digitaalhuis/Boekenberg/Taalpartners Boekenberg St. Kunst en Cultuur Brielle / amateurverenigingen Wijktheater Boekenberg/Stoep Gemeente Nissewaard Indigo Preventie partners Stichting Cultuur in Nissewaard Gemeente Nissewaard/cf/beleid Gemeente Nissewaard/partners TIDW BIZ/Dennis Houkes BIZ/Boekenberg/Stoep/Gemeente Nissewaard Sandra Letschert Careyn Partners welzijn Divers landelijk Ideeënfabriek Milieuhuis/cf. Divers landelijk Divers landelijk Divers landelijk

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

discipline(-s) muziek/taal dans muziek/divers beeldend beeldend beeldend Beeldend theater muziek muziek muziek muziek theater theater theater divers divers discipline(-s) muziek divers divers divers divers muziek divers divers divers divers divers divers divers divers

a. Specificatie bezoekersaantallen Seizoen

VTA

BCE

2015-2016

13758

5074

Maatwerk Educatie 1238

2016-2017

12498

4855

894

n.v.t. n.v.t.

2017-2018

14399

4790

1039

2018-2019 2019-2020

14167 12615

4841 4384

L&C Deelnemers n.v.t.

L&C Bezoekers/bereik n.v.t.

312

8043

26602

n.v.t.

688

7286

28202

1109

n.v.t.

569

5007

25693

1223

n.v.t.

420

11109

29751

CMK

Totaal 20070

2020-2021

8697

4000

750

n.v.t.

156

367

13970

2021-2022

8758

5394

1243

700

214

2039

18348

2022-2023

11310

5581

1680

8000

218

2417

29206

VTA BCE CMK L&C

: Vrije tijds aanbod : Buitenschoolse Cultuur Educatie : Cultuureducatie Met Kwaliteit : Leefbaarheid en Cultuur (Sociaal Domein)

22