35.Memo Voortgangsrapportage 2020 Regionaal Actieplan Geweld hoort nergens thuis, bijlage

REGIONAAL ACTIEPLAN GEWELD HOORT NERGENS THUIS REGIO ROTTERDAM-RIJNMOND VOORTGANGSRAPPORTAGE, JANUARI 2021 In 2019 is het Regionaal Actieplan Geweld hoort nergens Thuis (GHNT) Rotterdam Rijnmond 20192021 gereed gekomen, als regionale uitwerking van het gelijknamige landelijke programma. Tussen eind 2019 en mei 2020 is het door de 15 gemeenten in de regio formeel vastgesteld. Ondertussen is reeds gestart met de uitvoering. Deze voortgangsrapportage bevat de resultaten tot en met 2020. Het Regionaal Actieplan GHNT beoogt bij te dragen aan het realiseren van de doelstellingen uit de Regiovisie Geweld hoort nergens Thuis Rotterdam-Rijnmond 2020-2023:  Een snelle opvolging van signalen, deskundig en integraal (door betere samenwerking tussen Veilig Thuis en ketenpartners, inclusief het lokale veld; en door het verstevigen van de expertise en positionering van het lokale veld in het kader van de aanpak van HGKM).  Interventies en hulp die in de aanpak van HGKM worden ingezet, zijn effectief (door inzet op systeemgericht, multidisciplinair, intersectoraal en gefaseerd werken, vanuit het lokaal veld als basis en met hulp beschikbaar die past bij de problematiek).  De problematiek van specifieke doelgroepen wordt adequaat gesignaleerd en aangepakt (in het kader van het Regionaal Actieplan betreft dit met name de aanpak van ‘complexe scheidingen’).

Resultaten van de acties op de verschillende actielijnen

Wat valt er onder deze actielijn?

Wat hebben we gedaan?

Wat hebben we bereikt?

Actielijn 1 Actielijn 2 Actielijn 3 Snelheid & Effectieve hulp & laagdrempelige Gedeelde visie & juiste samenwerking bij toegang daartoe expertise op de juiste opvolging van meldingen plek  Samenwerking Veilig  Een snelle, laagdrempelige inzet van  Een gedeelde visie en Thuis -lokaal veld. passende hulp. gedeeld eigenaarschap.  De crisis beter  Specialistische expertise ontsluiten voor  Versterken expertise in benutten. lokaal veld. het lokaal veld.  Systeemgericht werken binnen aanpak HGKM versterken. • Start ontwikkeling/implementatie van  Begeleiding en  Nulmeting aanpak HGKM Intensieve Casusregie (ICR) in lokaal evaluatie pilot Veilig in het lokaal veld. veld. Thuis-wijkteams op  Prioriteitstelling n.a.v. • Monitoren voortgang Handle with Care. nulmeting voor werken politiemeldingen  Aanvraag projectsubsidies op gebied van aan verbetering. plegeraanbod en Kwaliteitskader;  Opstellen van een monitoren start en voortgang projecten. concept verbeterplan  Afstemming met Centrum Huiselijk voor de periode 2021Geweld & Kindermishandeling. 2023.  Aansluiting bij platform trauma. Positieve ervaringen met  Eerste groep ICR is opgeleid en gestart.  Inzicht in de stand van nauwere samenwerking  Plegerhulp: afronding inventarisatie eind zaken in het lokaal veld en eerste inzicht in 2020; opstarten pilot vroegdiagnostiek.  Gezamenlijke kosten en baten.

 Kwaliteitskader: start doorontwikkeling. prioriteitstelling Rotterdam-Rijnmond  Trauma: aansluiting bij Online Platform de Drakentemmers

Hierna volgt een korte toelichting op een aantal van de tot nu toe behaalde resultaten.

Pilot samenwerking Veilig Thuis-Lokaal veld Tussen juni 2019 en maart 2020 is een pilot uitgevoerd, gericht op verbetering van de samenwerking tussen Veilig Thuis en wijkteams. In deze pilot was er wekelijks overleg tussen Veilig Thuis en de wijkteams in Feijenoord, Capelle a/d IJssel en Vlaardingen. Uit evaluatie van de pilot blijkt dat:  De ontwikkelde werkwijze leidt tot een snellere overdracht van VTRR aan het lokaal veld, na een extra tijdsinvestering door Veilig Thuis aan het begin van het overdrachtstraject;  Met name als rekening gehouden wordt met het feit dat het vaste overleg leidt tot minder discussie over de overdrachten.  De informatie-uitwisseling tijdens het wekelijks overleg leidde tot beter geïnformeerde beslissingen over het vervolgproces. De uitkomsten van de pilot zijn besproken in het Portefeuillehoudersoverleg VTRR (bestaande uit wethouders drie centrumgemeenten en bestuurder Veilig Thuis). Daarbij is besloten dat Veilig Thuis en de gemeenten in de regio op zoek gaan naar een manier om de ervaren meerwaarde van de pilotwerkwijze op de samenwerking tussen VTRR en het lokaal veld structureel een plek te geven in de hele regio. Naar verwachting is hier in het voorjaar van 2021 meer over bekend.

Ontwikkeling en implementatie van intensieve casusregie in het lokaal veld De aard van casuïstiek HGKM is vaak meervoudig complex en structureel onveilig. Ook in deze ingewikkelde casuïstiek vormt het lokaal veld de basis voor zorg en ondersteuning. Dat vereist goede regie op de casus die zorgt voor een echt integrale, systeemgerichte aanpak en zicht op veiligheid. In vier gemeenten in onze regio zijn in 2020 tien ‘intensief casusregisseurs’ opgeleid en is een werkwijze voor intensieve casusregie ontwikkeld die past bij de taken en bevoegdheden van het lokaal veld. Deze werkwijze wordt op dit moment geïmplementeerd in de nu deelnemende gemeenten (Goeree-Overflakkee, Maassluis, Nissewaard en Rotterdam). In mei 2021 worden de eerste resultaten van deze nieuwe werkwijze verwacht. Ondertussen wordt begin 2021 een verbreding van de intensieve casusregie in het lokaal veld gerealiseerd naar de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis, Westvoorne, Capelle aan den IJssel en Vlaardingen.

Kwaliteitskader voor integrale aanpak van complexe casuïstiek HGKM Een andere manier waarop in de regio gewerkt wordt aan het verbeteren van integraal, systeemgericht werken in HGKM-casuïstiek is de doorontwikkeling van het kwaliteitskader dat de gemeente Krimpen in eerste aanzet heeft laten ontwikkelen voor de integrale aanpak van complexe casuïstiek. Tot en met eind 2021 wordt deze aanzet in Krimpen aan den IJssel en Goeree-Overflakkee met subsidie van het landelijk programma GHNT uitgewerkt en getest met als doel om te komen tot een werkend kader voor samenwerking op dit soort casuïstiek.

Ontwikkelingen in het hulpaanbod In dit kader zijn onder andere de volgende initiatieven genomen:  Er is een inventarisatie uitgevoerd naar het beschikbare aanbod in het vrijwillig kader voor plegers van HGKM en de mate waarin dit voldoet aan de behoefte bij plegers zelf. De resultaten van deze inventarisatie zijn begin 2021 beschikbaar.  De gemeente Rotterdam probeert de interventie Handle with Care te implementeren. Deze is erop gericht om school direct na een incident van HGKM bij schoolgaande kinderen thuis te informeren dat zich iets in deze sfeer heeft voorgedaan (‘dat’-informatie, geen ‘wat’-informatie) zodat school het kind passend kan opvangen en ondersteunen. Tot op heden zijn de ervaringen in de praktijk nog zeer beperkt. Begin 2021 wordt de inzet op dit traject geïntensiveerd.  Binnen het CHG&K, via een online platform1 en bij de opvolging van de nulmeting van het lokaal veld wordt gewerkt aan het verbeteren van de aandacht voor en aanpak van trauma. 1

Het Online platform Drakentemmers biedt behandelaars de mogelijkheid om kennis, expertise en ervaringen uit te wisselen. Het CHG&K, Enver, Fier, Arosa en Parnassia/Antes zijn bij het platform aangesloten.

Nulmeting van de stand van zaken in het lokaal veld Eind 2019 is in onze regio een nulmeting uitgevoerd van de stand van zaken in het lokaal veld met betrekking tot de aanpak van HGKM. De uitkomst van deze nulmeting onderstreept de noodzaak van de acties in actielijn 3. Er zijn bestuurlijk drie prioriteiten vastgesteld om de komende jaren te werken aan verbetering van de aanpak in het lokaal veld: 1. In het lokaal veld is de juiste en voldoende expertise beschikbaar Het opbouwen en onderhouden van het vereiste niveau van expertise wordt ondersteund door het regionaal organiseren van deskundigheidsbevordering. 2. De kern van de aanpak op lokaal niveau is hetzelfde in de hele regio Alle professionals in het lokaal veld die werken in HGKM-casuïstiek zijn getraind in de uitgangspunten van de visie op gefaseerde ketenzorg. In de hele regio wordt gewerkt met eenzelfde invulling van systeemgericht werken, casusregie en zicht op veiligheid. 3. De aanpak in het lokaal veld maakt onderdeel uit van een regionale, integrale aanpak Het lokaal veld is onderdeel van een integrale, regionale aanpak van HGKM: over de grenzen van disciplines, sectoren, leefdomeinen en territoriale grenzen heen. Het lokaal veld wordt dusdanig in die regionale, integrale aanpak gepositioneerd dat het over de juiste informatie en bevoegdheden beschikt om daadwerkelijk als basis te kunnen functioneren.

Deze prioriteiten zijn met gemeenten en uitvoerende partijen uitgewerkt in een verbeterplan, waarover in het voorjaar van 2021 bestuurlijke besluitvorming plaatsvindt.

2021: verder ontwikkelen, bestendigen & borgen De hierboven beschreven ontwikkelingen lopen in 2021 door. Het landelijk programma GHNT loopt eind 2021 af, en daarmee ook het Regionaal Actieplan GHNT. Daarom zal in 2021 ook gewerkt worden aan borging van gerealiseerde resultaten en het inbedden van ontwikkelingen die na 2021 (moeten) doorlopen in de staande structuur. Daarnaast wordt in ieder geval (verder) gewerkt aan: 1. Actielijn 1: snelheid & samenwerking bij de opvolging van meldingen  Verder vormgeven van de samenwerking tussen Veilig Thuis en het lokaal veld vanuit een regionale visie op wat casuïstiek HGKM van deze samenwerking vraagt.  Verkennen of nadere actie nog nodig is, gericht op het optimaal benutten van de beschikbare expertise in/direct na de crisis en in het lokaal veld. 2. Actielijn 2: effectieve hulp en laagdrempelige toegang daartoe Met de ontwikkeling van ICR is een veelbelovende aanpak van meervoudig complexe, structureel onveilige HGKM-casuïstiek in het lokaal veld ontstaan. In 2021 zal informatie uit de monitor en evaluatie van ICR gebruikt worden om met gemeenten en uitvoerende partners het gesprek te voeren over de toekomst van deze werkwijze in het lokaal veld. 3.

Actielijn 3: gedeelde visie en juiste expertise op de juiste plek Zoals aangegeven zal in 2021 een verbeterplan worden vastgesteld om op de drie gestelde prioriteiten de komende jaren te komen tot versterking van de aanpak in het lokaal veld. Integrale sturing op de aanpak van HGKM Het gesprek dat in 2021 gevoerd moet worden over borging van de resultaten en resterende acties uit het Regionaal Actieplan GHNT zal onderdeel moeten zijn van een groter gesprek, namelijk over het vraagstuk hoe gemeenten en uitvoerders gezamenlijk integraal kunnen sturen op een effectieve aanpak van HGKM in de regio. De afgelopen jaren is er veel in beweging gekomen op dit vlak, maar ontwikkelingen spelen zich deels apart van elkaar af terwijl ze tegen dezelfde barrières aanlopen en elkaar kunnen versterken. Een effectieve aanpak van HGKM is integraal, systeemgericht, multidisciplinair en sectoroverstijgend. In de praktijk is er echter een scheiding tussen de financiering en aansturing van uitvoerende partijen, tussen hulp aan jeugd en hulp aan volwassenen, tussen de domeinen zorg en veiligheid en tussen het vrijwillig en het gedwongen kader. Die scheidingen zijn hardnekkig. Ze overbruggen vereist gezamenlijk eigenaarschap over de aanpak en van daaruit

integrale sturing door een bestuurlijk gremium op het niveau van Rotterdam-Rijnmond dat de volle breedte van de aanpak beslaat. De coördinatie op activiteiten die gemeentelijke samenwerking op dit niveau vragen kan onder een dergelijk gremium een plek krijgen, ook na 2021. Er zijn in het afgelopen jaar verschillende ontwikkelingen in de richting van meer integraal bestuurlijk overleg over HGKM. Door die ontwikkelingen door te zetten in 2021 ontstaat de mogelijkheid om de resultaten en acties uit het Regionaal Actieplan GHNT te borgen en te versterken.

Financiële paragraaf Voor het aanstellen van een regionaal projectleider die verantwoordelijk is voor het opstellen en uitvoeren van het Regionaal Actieplan GHNT hebben de centrumgemeenten Nissewaard, Rotterdam en Vlaardingen budget gekregen vanuit het landelijk programma GHNT: ieder €25.000 voor 2018 en ieder jaarlijks €75.000 voor 2019 t/m 2021. Onderstaande tabel bevat een overzicht van de inzet van dit projectbudget, dat niet geheel benodigd is voor de financiering van de regionaal projectleider. Inzet Beschikbaar budget centrumgemeenten Nissewaard, Rotterdam, Vlaardingen Inhuur regionaal projectleider +/- 24 uur/week 26 maanden november 2018 t/m december 2020, grofweg als volgt verdeeld over de volgende werkzaamheden:

Kosten €694.185,60 €271.750,00 €50.000,00



Project nieuwe Regiovisie en regionaal actieplan: regionale verkenning stand van zaken, wensen & prioriteiten; opstellen van en afstemming over tekst in gesprek met alle betrokken stakeholders; bestuurlijk traject incl. besluitvorming in alle gemeenteraden.



Verbinding tussen activiteiten in de regio en landelijk programma Geweld hoort nergens Thuis: periodiek overleg met landelijk programmateam, deelname aan landelijke activiteiten van het actieprogramma en bovenregionale leerkringen, afstemming in de regio met activiteiten die wel onder het landelijk actieprogramma vallen maar niet zijn opgenomen in het Regionaal Actieplan

. €12.500,00



Continue afstemming van de uitvoering van het Regionaal Actieplan op aanpalende ontwikkelingen in de regio, zoals de inrichting van het Centrum Huiselijk Geweld & Kindermishandeling, de ontwikkelingen rondom het Zorg- en Veiligheidshuis, de verschuiving van de voormalige drangtrajecten van JBRR naar gemeenten, op tactisch en strategisch niveau.

€37.500,00



Project begeleiding en evaluatie van de pilot Veilig Thuis-wijkteams, inclusief de opvolging daarvan in ambtelijke en bestuurlijke overleggen en coördinatie op gemeentelijke inzet voor de toekomst.

€25.000,00



Project uitvoering van de nulmeting van het lokaal veld: enquête en interviews in alle 15 gemeenten, rapportage, opvolging met individuele bestuurlijke gesprekken in alle gemeenten, voorbereiden bestuurlijke besluitvorming over het vervolg, opstellen regionaal verbeterplan in overleg met alle stakeholders.

€35.000,00



Project opzet en begeleiding van intensieve casusregie in het lokaal veld: werven deelnemers, organiseren opleiding, ontwikkelen werkproces met deelnemers, realiseren randvoorwaarden per gemeente in overleg met management en bestuur, opstellen samenwerkingsafspraken met ketenpartners, begeleiden implementatie in de afzonderlijke gemeenten, doorlopen continu leer- en ontwikkeltraject in samenspraak met alle betrokkenen, opzetten monitoringssysteem, wegnemen van praktische knelpunten in de uitvoering.

€75.000,00



Coördineren en begeleiden regionale aanvragen uit de landelijke projectenpool van GHNT (4 gehonoreerde aanvragen voor een totaalbudget van €289.087,-), monitoren van de uitvoering van de projecten die de regionaal projectleider niet zelf uitvoert en verantwoorden over de projectsubsidies.

€7.500,00



Overige coördinerende taken

€29.250,00

Inhuur ondersteuning regionaal projectleider op kwantitatieve analyses regiovisie, uitvoering nulmeting lokaal veld en evaluatie pilot Veilig Thuis-wijkteams Uitgaven vanuit projectbudget voor inventarisatie plegeraanbod en pilot vroegdiagnostiek plegers Totaal uitgaven t/m december 2020 Reservering inhuur regionaal projectleider 2021 Resterend voor andere activiteiten, voortvloeiend uit het Regionaal Actieplan

€26.702,40 €23.314,50 € 321.766,90 € 143.264,00 € 229.154,70

Het overzicht laat zien dat er uit het projectleidersbudget van GHNT naar verwachting €229.154,70 overblijft. Dat geld kunnen de drie centrumgemeenten inzetten voor activiteiten die plaatsvinden in het kader van de uitvoering van het regionaal actieplan, zoals al is gebeurd op het punt van het plegeraanbod en voor extra ondersteuning van de regionaal projectleider op specifieke projecten, en zoals ook zal worden voorgesteld in het kader van de uitvoering van het regionaal verbeterplan in opvolging van de nulmeting van het lokaal veld.