34.Memo Weerbaar Nissewaard
Tekst van het document
Memo aan
van
Gemeenteraad
College van burgemeester en wethouders
datum
pagina
28 februari 2023
1 van 3
Weerbaar Nissewaard In 2022 heeft adviesbureau RUIMTEVOLK, in opdracht van gemeente Nissewaard en met subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie, een ontwerpend onderzoek uitgevoerd. Het doel van het onderzoek was de opgaven die op het landelijk gebied van Nissewaard afkomen in beeld te brengen en samen met stakeholders te verkennen wat de mogelijkheden zijn voor een toekomstbestendig landelijk gebied. Voor alle duidelijkheid, er zijn op basis van dit onderzoek geen keuzes gemaakt of besluiten genomen. Om deze reden wordt het onderzoek alleen ter kennisname toegestuurd. In deze memo maken wij duidelijk tot welke inzichten het proces heeft geleid.
Proces De doorlooptijd van het onderzoek was met drie maanden relatief kort. Het onderzoek is in een aantal stappen uitgevoerd. RUIMTEVOLK startte met het in beeld brengen van de opgaven in drie kaartverhalen. In een werksessie met stakeholders en ambtenaren zijn de belangrijkste kansen en aandachtspunten per kaartverhaal geduid. Op basis van de kaartverhalen en de input uit de werksessie heeft RUIMTEVOLK vervolgens drie extreme scenario’s geschetst voor een toekomstbestendig landelijk gebied, een methode om het inhoudelijke gesprek scherp te kunnen voeren. In een tweede werksessie is door de stakeholders op de scenario’s gereflecteerd. Uiteindelijk heeft RUIMTEVOLK haar bevindingen samengebracht in een rapport met de titel ‘Weerbaar Nissewaard’. Op 6 oktober 2022 heeft zij dit rapport aan de betrokken stakeholders en wethouders gepresenteerd. De stakeholders zijn vervolgens in de gelegenheid gesteld om op het rapport te reageren.1 LTO Noord afdeling Voorne Putten en de agrarische commissie hebben gezamenlijk schriftelijk gereageerd op het rapport. In hun reactie geven zij aan het initiatief van de gemeente tot dit onderzoek te waarderen. Het proces is in hun ogen ook goed verlopen. Niettemin herkennen zij hun inbreng niet terug in het rapport.
De analyse van de opgaven is volgens hen op een aantal punten onjuist en, als het gaat om de diversiteit en economische waarde van de agrarische sector, 1
Voor de werksessies zijn diverse stakeholders uitgenodigd waaronder Agrarische commissie Nissewaard, LTO Noord, agrarische natuurvereniging Natuurlijk Voorne-Putten, Marketing OP Voorne-Putten, Natuurmonumenten, Provincie Zuid-Holland, Recreatieschap Voorne-Putten / Staatsbosbeheer, Streekarchief Voorne-Putten, TOP Voorne-Putten, Waterschap Hollandse Delta en diverse ambtenaren van gemeente Nissewaard.
Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl
datum
pagina
betreft
28 februari 2023
2 van 3
Weerbaar Nissewaard
onvolledig. Ook zijn zij van mening dat het oogpunt van de agrariërs onvoldoende in de scenario’s terugkomt. In een verhelderend gesprek tussen vertegenwoordigers van LTO Noord, agrarische commissie en enkele gemeentelijke adviseurs is het onderzoek en de reactie daarop uitgebreid besproken. Er is wederzijdse (h)erkenning over het gelopen proces en de daaruit verkregen inzichten. Met het gesprek is een vertrouwensbasis gelegd voor de verdere gesprekken die over het landelijk gebied van Nissewaard en op Voorne Putten gevoerd zullen worden. De agrarische natuurvereniging Natuurlijk Voorne-Putten heeft eveneens schriftelijk op het rapport gereageerd. In reactie is benadrukt dat het om een verkennend rapport gaat en niet als een plan gelezen dient te worden. Ook andere stakeholders hebben aangeven het initiatief tot dit onderzoek te waarderen. Zij zien het belang van een integrale benadering en het gesprek over een toekomstbestendig landelijk gebied. Daarnaast zijn een aantal aspecten benoemd die beter in de scenario’s hadden kunnen uitgewerkt (zoals gezondheid, recreatieve verbindingen, etc.).
Inzichten 1. Nissewaard hecht waarde aan het landelijk gebied. Het landelijk gebied levert een belangrijke bijdrage aan het woonklimaat en het economisch vestigingsklimaat van Nissewaard en de regio. Tegelijkertijd kent het landelijk gebied een functie als productielandschap en zijn er natuurgebieden. Nissewaard wil de kwaliteit van het landschap koesteren en benutten. Juist om die reden is het één van de vier pijlers van het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040. 2. Het landelijk gebied staat voor een groot aantal opgaven. Het gaat o.a. om de transitie naar kringlooplandbouw, de overstap op een duurzame energievoorziening, de teruglopende biodiversiteit, het beter benutten van de recreatieve potentie, het risico op verdroging en verzilting, vrijkomende agrarische bebouwing, etc. Met het rapport ‘Weerbaar Nissewaard’ heeft RUIMTEVOLK deze opgaven integraal in beeld gebracht. Tegelijkertijd zien we diverse initiatieven die al op deze opgaven inspelen. Agrariërs die werken volgens de principes van kringlooplandbouw, bloemrijke akkerranden die worden aangelegd en initiatieven die een bezoek aan het landelijk gebied aantrekkelijker maken. Het is van belang om niet alleen de opgaven maar ook deze initiatieven te kennen. 3. Om de opgaven het hoofd te bieden is een integraal en gedragen toekomstperspectief nodig.
Op basis van zo’n toekomstperspectief kunnen de diverse stakeholders anticiperen en kan worden voorkomen dat er nu keuzes worden gemaakt die de complexiteit van de opgaven in de toekomst versterken. Daarbij gaat het niet om individuele belangen maar de gedeelde waarden en ambities. Alle partijen, van agrariërs en natuurbeheerders tot netbeheerder en overheid, hebben een rol. Samenwerken op basis van gelijkwaardigheid en vertrouwen moet daarom het uitgangspunt zijn. Vanaf 2023 gaat de gemeente aan de slag met het opstellen van een omgevingsvisie. In dat kader wordt het gesprek tussen gemeente en
datum
pagina
betreft
28 februari 2023
3 van 3
Weerbaar Nissewaard
belanghebbenden over de toekomst voor het landelijk gebied voortgezet. We houden goed contact met alle betrokkenen en waar onbegrip ontstaat weten we elkaar te vinden. 4. Er is een toekomst voor het landelijk gebied. De unieke ligging in de Zuid-Hollandse Delta, de nabijheid van de Rotterdamse Haven, de cultuurhistorische waarden en recreatieve mogelijkheden, de vruchtbare akkerbouwgronden, de aanwezigheid van diverse agrarische sectoren en de samenwerking op Voorne-Putten zijn daarin belangrijke factoren. Door een aantal extreme scenario’s te schetsen heeft RUIMTEVOLK het volledige palet aan mogelijkheden inzichtelijk willen maken, bedoeld als denkoefening en als middel om het gesprek te voeren. Dat neemt niet weg dat de scenario’s tot onrust onder agrariërs hebben geleid. De agrariërs onderkennen de intentie van de onderzoekers maar zien tegelijkertijd ingrijpende scenario’s op tafel liggen, die als zodanig niet uitvoerbaar zijn. In het gesprek met LTO en de agrarische commissie is geconcludeerd dat het denken in scenario’s het gesprek niet helpt en is benadruk dat het de gemeente juist om dat gesprek is te doen. 5. Bij de uitwerking van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) moet aandacht zijn voor alle belangen en de diverse opgaven.
Ten aanzien van de gebiedsgerichte aanpak in het kader van het NPLG ligt de verantwoordelijkheid primair bij de provincie Zuid-Holland. De gemeente zal hier ook in participeren en vindt het daarbij belangrijk dat de waarde van het landschap en de belangen van alle stakeholders hier nadrukkelijk een plek in krijgen. Daarnaast vinden we het van belang dat bij de aanpak aandacht is voor alle opgaven waar het landelijk gebied voor staat (integrale benadering).
Conclusie Het ontwerpend onderzoek heeft geleid tot een aantal inzichten over aspecten die belangrijk zijn voor een toekomstbestendig landelijk gebied en het gesprek hierover. Alle partijen zien de noodzaak van zo’n gesprek en er is onderling vertrouwen. Deze inzichten zijn in deze memo beschreven. Het onderzoek zelf wordt gezien als een onafhankelijk onderzoek en wordt niet door de gemeente vastgesteld. Het gesprek wordt in het kader van bijvoorbeeld de omgevingsvisie en het NPLG vanaf 2023 verder gevoerd.
Bijlage Weerbaar Nissewaard (RUIMTEVOLK, 2022) te downloaden via: https://www.ruimtevolk.nl/wp-content/uploads/2023/02/20220524_5.22.103_Boekjetoekomstverkenning-buitengebied-Nissewaard.pdf