33.Memo Wijziging Individuele Inkomens Toeslag.docx

Memo aan

van

De leden van de gemeenteraad

Het college van Burgemeester & Wethouders

datum

pagina

08 mei 2023

1 van 2

Wijziging Individuele Inkomenstoeslag Geachte raadsleden, Hierbij willen wij u, vooruitlopend op bespreking in de Commissie Sociaal Domein van 15 juni aanstaande, informeren over een voorstel betreffende de wijziging in de wijze van verstrekken van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT). Verordening Zoals u weet wordt een verordening vastgesteld door de gemeenteraad. In diverse wetgeving is opgenomen welke onderwerpen verordeningsplichtig zijn. Een hiervan is de IIT. Deze verplichting vloeit voort uit de Participatiewet. Op 16 mei 2023 heeft het college ingestemd met het voorstel de raad te verzoeken om een nieuwe verordening vast te stellen voor de Participatiewet. Hierin zullen meerdere wijzigingen worden verwerkt. Gezien de aard van de wijziging betreffende de IIT willen wij deze zoals eerder aangegeven graag vooruitlopend op bespreking onder uw aandacht brengen. Dienstverlening De gemeente probeert continue haar dienstverlening te verbeteren en de inwoner centraal te stellen. Dat betekent dat we zo goed mogelijk aansluiten bij de behoeften van onze inwoners, dienstverlening zo snel en transparant mogelijk inrichten en belemmeringen en drempels in onze dienstverlening waar mogelijk wegnemen1. Een mogelijke actie ter verbetering van de dienstverlening is een ambtshalve verstrekking van de IIT.

Bovendien draagt deze actie naar verwachting bij aan het vergroten van het bereik van de IIT. Uit onderzoek2 is immers gebleken dat ook het “doen-vermogen” van betrokkenen een rol speelt bij het niet-gebruik van inkomensondersteunende maatregelen. Waarom ambtshalve verstrekken? Het zoveel mogelijk ambtshalve verstrekken betekent in de eerste plaats een vereenvoudiging van het proces. Sterker, het betekent een aanvraag minder. Het ontzorgt en betekent een klantvriendelijke dienstverlening, die de inwoner centraal stelt. Het laat zien dat de gemeente een menselijke maat voert door aanvraagprocedures waar kan sterk te vereenvoudigen. Bovendien zal door het criterium van de aanvraag los te laten het niet-gebruik van de regeling naar verwachting afnemen. De maatregel draagt hiermee bij aan de inzet van de raad en het college om het bereik van de armoederegelingen te vergroten.3 1

Coalitieakkoord Nissewaard 2022-2026 p.12 -13. Niet-gebruik inkomensondersteunende Regeling SZW, een synthesestudie 3 Motie vergroten bereik armoederegelingen, ONS, PvdA, Groenlinks en PVV, d.d. 9november 2022 2

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

23 mei 2022

2 van 2

Leefgeldregeling

Risico’s Wat veel gemeenten er tot dusver van weerhoudt om de IIT ambtshalve uit te keren is dat het wettelijk niet is toegestaan. Artikel 36 van de Participatiewet (PW) is hier duidelijk over. Ook de huidige verordening verwijst nu nog naar het indienen van een aanvraag en spreekt niet over het ambtshalve verstrekken. Accountantsverklaring Op de voorgelegde mogelijkheid om ambtshalve de IIT te verstrekken concludeert PricewaterhouseCoopers Accountants: Beide (eventuele inbreuken op de wet, d.w.z. art. 36.2 en 36.3 PW) zijn formele onrechtmatigheden, dat betekent dat er geen financiële consequenties aan vast zitten en dus ook niet kan leiden naar een ander soort controleverklaring van de accountant. Wel worden formele onrechtmatigheden toegelicht (in het accountantsverslag in jullie rechtmatigheidsverantwoording) en daarmee gecommuniceerd richting de Raad. Medebewind SZW De Participatiewet wordt door gemeenten in medebewind uitgevoerd. Dat wil zeggen dat de minister van SZW toezicht houdt op de uitvoering door gemeenten. Zij kan gemeenten die de wet onjuist uitvoeren een aanwijzing geven. Zet de gemeente zijn onjuiste uitvoering voort, dan zou de minister in het uiterste geval financiële sancties kunnen opleggen. Het lijkt echter in de huidige tijdsgeest niet voor de hand liggend dat de minister de gemeente hiervoor een aanwijzing zou geven.

Het Rijk vraagt gemeenten juist steeds meer om te helpen bij de ondersteuning van inwoners met een laag inkomen. Utrecht Zoals aangegeven gaan veel gemeenten nog uit van de noodzaak tot het indienen van een aanvraag. De gemeente Utrecht heeft er echter eind 2022 voor gekozen om de IIT ambtshalve te verstrekken aan mensen die al langer dan drie jaar in de bijstand zitten. Concluderend kan gesteld worden dat de risico’s minimaal zijn. Draagvlak Dit voorstel is mondeling getoetst bij de Adviesraad Sociaal Domein en zeer positief ontvangen.