32. Bijlage bij raadsinformatiebrief - FAQ over Aanbesteding Omgevingsplan

FAQ over aanbesteding Omgevingsplan Wat is het omgevingsplan? Het instrument omgevingsplan dat met de inwerkintreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is geïntroduceerd, vervangt het bestemmingsplan en de beheersverordening uit de Wet ruimtelijke ordening. Nu hebben gemeenten meerdere bestemmingsplannen voor hun grondgebied. Onder de Omgevingswet moet iedere gemeente 1 omgevingsplan voor haar hele grondgebied vaststellen. Het omgevingsplan heeft een brede reikwijdte. Dat is het meest opvallende verschil met het bestemmingsplan. Waar het bestemmingsplan enkel ging over een goede ruimtelijke ordening gaat het omgevingsplan over een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Waarom is het omgevingsplan belangrijk en wat regelen we hierin? Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Vanaf dat moment beschikt de gemeente van rechtswege over een tijdelijk deel van het omgevingsplan. Dat tijdelijke deel van het omgevingsplan is niet meer dan het samenstel van, onder meer, de bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en rijksregels (vervat in de zogeheten ‘’bruidsschat”) die met het oog op de inwerkingtreding “cadeau” zijn gedaan om in de overgangsfase waarin we nu zitten geen leemten te laten ontstaan.

Gemeenten staan er echter voor aan de lat om ervoor te zorgen dat er uiterlijk op 1 januari 2032 een nieuw, gemeentedekkend omgevingsplan ligt dat aan alle wettelijke eisen voldoet. Het omgevingsplan bevat alle regels over activiteiten met mogelijke gevolgen voor de fysieke leefomgeving, onder meer de milieuregels en regels uit de gemeentelijke verordeningen die relevant zijn met het oog op de fysieke leefomgeving. Met het oog op de eisen die vanuit de wetgeving gelden, maar ook om ontwikkelingen te kunnen blijven faciliteren en de ambities van de gemeente om te zetten in concrete regels, is het van groot belang om het proces in te gaan om tot een omgevingsplan te komen. Waarom nu een gebiedsdekkend omgevingsplan en niet wachten tot 2032? Er zijn een aantal urgente vragen die moeten worden opgelost. Veel kan worden geregeld via vergunningverlening door middel van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) maar dat kan niet altijd. Wijzing van het omgevingsplan is eenvoudiger als er een gebiedsdekkend omgevingsplan ligt. Een groot voordeel bij het wijzigen van het omgevingsplan is dat er meer flexibiliteit kan worden toegepast zodat een eventueel bouwplan nog kan worden aangepast. Bij grote gebiedsontwikkelingen en/of complexe projecten zullen initiatiefnemers dan ook kiezen voor een wijziging van het omgevingsplan.

Omdat op dit moment een tijdelijk omgevingsplan van kracht is, geeft dit technische en juridische moeilijkheden omdat er geen standaard is. Waarom wordt er een aanbesteding doorlopen voor het omgevingsplan? Dit heeft met zogeheten drempelbedragen te maken. Deze drempelbedragen geven aan in welke gevallen aanbestedende diensten moeten aanbesteden. Als de geraamde waarde van een opdracht gelijk is aan of meer is dan het drempelbedrag, dan moet de aanbestedende dienst aanbesteden. In dit geval is de (geraamde) waarde hoger dan het drempelbedrag. Waarom wordt er een adviesbureau ingeschakeld? 1

Het opstellen van een omgevingsplan is een complex proces, waarvoor de inschakeling van een deskundig bureau nodig is. Dit houdt verband met de capaciteit die beschikbaar is binnen de gemeente voor dit proces, maar zeker ook vanwege verschillende thema’s die in het plan geïntegreerd moeten worden. Wat hebben onze inwoners aan het omgevingsplan? Onze inwoners hebben behoefte aan een omgevingsplan dat actueel is, dat aan de wettelijke eisen voldoet en dat rekening houdt met (actuele) beleidsinzichten. Wat zijn belangrijke onderwerpen die in het omgevingsplan geregeld worden? In het omgevingsplan worden onder meer keuzes gemaakt over vergunningsvrije regels, maar ook kunnen daarin bijvoorbeeld regels opgenomen worden over de bescherming van de centrumfunctie van het stedelijk gebied en het functioneel gebruik hiervan. In het omgevingsplan kan worden opgenomen dat het niet zonder meer is toegestaan om het aantal woningen uit te breiden en kan ook de mogelijkheid om een woning voor kamerverhuur te gebruiken worden beperkt. Welke relaties zijn er tussen het omgevingsplan en andere instrumenten? Het omgevingsplan is het juridisch bindende instrument waarin regels over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen. Het gaat bijvoorbeeld om milieuregels, maar ook om regels over het gebruik van panden.

De omgevingsvisie, die op dit moment in voorbereiding is, is een belangrijke onderlegger voor het omgevingsplan. Daarin is immers de hoofdzaak van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid opgenomen. Dat integrale beleid is uiteindelijk een belangrijke onderlegger voor het omgevingsplan. Het voorgaande geldt in gelijke mate voor het programma, waarin, onder meer, een uitwerking van het beleid is opgenomen. Ook voor het omgevingsplan kan dit van belang zijn, nu het omgevingsplan regels bevat om beleidsdoelstellingen daadwerkelijk te borgen. Hoe liggen de bevoegdheden? Het is de raad die het omgevingsplan vaststelt. Hoe is participatie geregeld? Als een wijziging van het omgevingsplan gemaakt gaat worden, dan zal daar een kennisgeving van gedaan moeten worden. In die kennisgeving staat hoe participatie vormgegeven gaat worden. Op dit moment zitten wij in het proces voorafgaand hieraan. Duidelijk dient te zijn dat inwoners en stakeholders betrokken worden bij het omgevingsplanproces. De inspraak- en participatieverordening is van toepassing, evenals de beleidsnotitie participatie.

2