31.Provincie Zuid-Holland; Financieel toezicht begroting 2026

Gedeputeerde Staten Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeenteraad van Nissewaard T.a.v. de raadsgriffier Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Ons kenmerk PZH-2025-883218511 DOS-2025-0000039 Uw kenmerk n.v.t. Bijlagen n.v.t.

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2026 Geachte raad,

Wij danken u voor het indienen van uw begroting. U bent als gemeenteraad verantwoordelijk voor het financieel gezond houden van uw gemeente. Ook wij hebben daarin een rol. Wij toetsen uw begroting aan de bestaande wet- en regelgeving. Deze is onder meer vastgelegd in de Gemeentewet en in het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In deze brief laten wij u weten of uw gemeente in 2026 onder verscherpt (preventief) of regulier (repressief) toezicht komt te vallen. Ook geven wij, mits van toepassing, risicofactoren en aandachtspunten mee voor de komende begrotingsjaren. Zo zorgen wij samen ervoor dat uw gemeente ook in de toekomst gezond blijft. Besluit Naar ons oordeel voldoet uw begroting aan de criteria voor regulier toezicht. Dit betekent dat u de in uw begroting opgenomen beleidsvoornemens komend jaar kan uitvoeren. Hoe komen wij tot dit besluit? We kijken ieder jaar naar het structurele en reële begrotingsresultaat, omdat dit bepaalt onder welk toezichtregime uw gemeente valt. • Het structurele begrotingsresultaat is het saldo van baten en lasten zonder de incidentele baten en lasten. Structureel evenwicht houdt in dat de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Hiermee zorgt u ervoor dat u structurele taken en beleid voorziet van structurele dekking. • Reëel ramen houdt in dat de ramingen realistisch en haalbaar zijn.

Als de ramingen niet reëel of niet concreet onderbouwd zijn, dan kunnen wij het begrotingsresultaat bijstellen. Op het bijgestelde structurele resultaat baseren wij ons oordeel en het toezichtregime.

Verzonden op 28-11-2025

PZH-2025-883218511 dd. 27-11-2025

Ons kenmerk

PZH-2025-883218511

Onze beoordeling leidt tot het volgende beeld:

Saldi begroting en meerjarenraming

Resultaat (x € 1000)

10,000 5,000 -

-5,000 -10,000 -15,000 2026

2027

2028

2029

Jaar Begrotingsresultaat

Structureel en reëel begrotingsresultaat

In bovenstaande diagram en in ons oordeel gaan wij uit van de cijfers: • Exclusief het nog niet concreet ingevulde deel van de bezuinigingen. Dit betreft een negatieve bijstelling van € 5,6 miljoen in 2026 oplopend, tot 9,2 miljoen in 2029. Lees voor meer informatie het bezuinigingsopgave); • Exclusief de geraamde begrotingsruimte op de stelposten Concernoverhead en Areaalmutaties. Dit betreft een positieve bijstelling van € 0,6 miljoen in 2026 oplopend, tot € 1,2 miljoen in 2029. Conclusie Omdat het structureel en reëel resultaat van uw begroting positief is valt uw gemeente in 2026 onder regulier (repressief) toezicht. Wel maken wij ons zorgen over uw financiële positie op de langere termijn omdat uw meerjarenraming niet structureel in evenwicht is. Hieronder lichten wij dit nader toe. Risicomodel Vorig jaar hebben wij u geïnformeerd over ons nieuwe risicomodel dat wij in samenwerking met de andere provincies ontwikkelen. We vermelden daarom in deze brief niet de ‘oude’ kleurindicatie. De achterliggende risicofactoren voor uw gemeente brengen we wel onder uw aandacht. Wij zien in uw begroting een aantal risico’s voor de financiële positie van de gemeente. De saldi die u presenteert in de begroting zijn sterk afhankelijk van de nog te realiseren bezuinigingsmaatregelen. Mocht dit tegenvallen heeft dit direct invloed op uw financiële positie.

Daarbij zien we dat een aantal belangrijke beheerplannen is verlopen en geactualiseerd dient te worden. De financiële positie van de gemeente Nissewaard kenmerkt zich door een matige solvabiliteit. Daartegenover is de weerstandsratio uitstekend en verdubbelt de onbenutte belastingcapaciteit ten opzichte van het afgelopen jaar. Er is hiermee dus nog ruimte om risico’s op te vangen.

2/5

PZH-2025-883218511 dd. 27-11-2025

Ons kenmerk

PZH-2025-883218511

Specifieke aandachtspunten voor uw gemeente Op basis van uw begroting geven wij u voor komend jaar de volgende aandachtspunten mee. Bezuinigingsopgave Uw gemeente heeft in de begroting 2025 en meerjarenraming gewerkt aan het herstel van het structureel evenwicht door de implementatie van een fors bezuinigingspakket. Een deel hiervan was bij de begroting 2025 nog onvoldoende onderbouwd om op voorhand al rekening te houden met de financiële effecten. Wij zien dat uw gemeente voortvarend aan de slag is gegaan met het verder concretiseren van deze maatregelen en het realiseren van de ingevulde maatregelen. Hierdoor is een gedeelte van de nog openstaande bezuinigingen inmiddels voldoende concreet. Wij vinden het reëel dat u bij de begroting 2026 uitgaat van de financiële effecten van deze, nog te realiseren, maatregelen. Voor het nog openstaande gedeelte van het bezuinigingspakket is nadere uitwerking vereist om de financiële effecten mee te kunnen rekenen. Het structureel en reëel saldo is hierop door ons bijgesteld (zie kopje: Hoe komen wij tot dit besluit). Wel willen wij u erop attenderen dat, mede gelet op de omvang van de te realiseren besparingen, het van belang is om de voortgang van de realisatie van de maatregelen nauwlettend te monitoren en bij te sturen wanneer nodig.

Inzet surplus algemene reserve Volgens de geldende wet- en regelgeving zijn reservemutaties in principe naar aard incidenteel. Uitzondering daarop zijn de onttrekkingen ter dekking van kapitaallasten en de inzet van dat deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico’s af te dekken (het surplus). Deze onttrekkingen mogen als structurele baat aangemerkt worden wanneer zij aan de geldende voorwaarden voldoen. Naast een dekkingsreserve voor kapitaallasten maakt u ten behoeve van het begrotingssaldo in 2026 gebruik van de inzet van een deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico’s af te dekken (het surplus). U heeft voldaan aan de voorwaarden doordat: -

een adequate risico-inventarisatie aan ons is overlegt; het surplus correct is berekend; de solvabiliteit op het moment van onttrekken boven de ondergrens van 20% is; en de onttrekking maximaal 10% van het surplus is.

Actualisatie beheerplannen De onderhoudslasten van de kapitaalgoederen nemen jaarlijks een groot deel van uw exploitatieruimte in beslag. Om het beheer, het onderhoud en de financiële consequenties van deze kapitaalgoederen goed in kaart te brengen zijn recente beheerplannen (maximaal vijf jaar oud) belangrijk. Beheerplannen die niet actueel zijn, geven geen reëel beeld van de onderhoudslasten in uw begroting en meerjarenraming. Met het verlopen van het uitvoeringsplan Beheer openbare ruimte (2020-2024) zijn de beheerplannen voor wegen, openbare verlichting, civieltechnische kunstwerken, groen en verkeersregelinstallaties niet meer actueel. In 2025 is geen nieuw uitvoeringsplan vastgesteld, dit staat nu op de planning voor 2026. Wij gaan ervan uit dat u in 2026 de beheerplannen actualiseert en de hieruit voortvloeiende financiële gevolgen in de begroting en meerjarenraming opneemt. Daarnaast adviseren wij u de beheerplannen zo vorm te geven dat u de onderhoudslasten in de toekomst kunt egaliseren via een voorziening in plaats van via de reserve Beheer.

3/5

PZH-2025-883218511 dd. 27-11-2025

Ons kenmerk

PZH-2025-883218511

Informatiewaarde begroting In de brief naar aanleiding van de vorige begroting van uw gemeente hebben wij u geattendeerd op zaken ter versterking van de informatiewaarde. Wij zien dat een aantal van onze aanbevelingen actief is opgepakt. Naast de stappen die reeds in de begroting zijn gemaakt met betrekking tot de informatiewaarde willen wij u het volgende nogmaals meegeven. Zoals wij in onze eerdere brieven hebben aangegeven zijn wij geen voorstander van het gesloten systeem dat u hanteert voor het sociaal domein. Door de inkomsten en uitgaven van het sociaal domein en de algemene dienst te scheiden bemoeilijkt dit een integrale afweging van de gemeentelijke financiën. Daarnaast beperkt het hanteren van een aparte stelpost de leesbaarheid van uw begroting. Daarom blijft ons eerdere verzoek onveranderd en vragen we u nogmaals om het sociaal domein integraal in uw begroting te verwerken zodat het inzicht in uw financiën verbeterd. Verder valt het ons wederom op dat net als het afgelopen jaar de grote investeringsambities, zoals die uit het IHP, na 2026 niet in het investeringsschema zijn verwerkt en zo ook niet in het meerjarenbeeld van de geprognosticeerde balans, de kengetallen en de paragraaf financiering zijn meegenomen. Dit beperkt de informatiewaarde van het meerjarenbeeld met name op de financiële positie van de gemeente.

Gezien de onrustige tijden voor wat betreft de gemeentefinanciën vinden wij het belangrijk dat de focus niet alleen ligt op het begrotingsjaar maar dat ook voldoende inzicht is in het financiële meerjarenbeeld. Wij adviseren u om de meerjarige investeringsambities in de verschillende onderdelen van de begroting mee te nemen en daarmee een compleet beeld te tonen van de geprognosticeerde financiële positie. Tot slot Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schriftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek samen met uw ambtelijke organisatie een taakveldanalyse uitvoeren. Dit bieden wij alle gemeenten standaard aan. Een taakveldanalyse geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. Wij voeren taakveldanalyses alleen uit in het eerste halfjaar, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de voorbereiding van uw begroting voor het volgende jaar. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. We zoeken samen met uw ambtelijke organisatie naar verklaringen voor eventuele verschillen in de lasten per taakveld tussen uw gemeente en de referentiegemeenten.

Hiervoor is het noodzakelijk dat uw organisatie bereid is tot inzet van voldoende capaciteit om samen met ons tot een bruikbaar advies te komen. Als u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor tot uiterlijk 1 februari 2026 via uw griffier contact opnemen met de provincie.

4/5

PZH-2025-883218511 dd. 27-11-2025

Ons kenmerk

PZH-2025-883218511

Meer financiële informatie, waaronder de kengetallen op basis van uw begroting, vindt u op het Dashboard financieel toezicht gemeenten. Deze brief wordt ook digitaal naar de griffier van uw gemeente gezonden, zodat u gebruik kunt maken van de digitale links. Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2026 een schriftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nissewaard

5/5

PZH-2025-883218511 dd. 27-11-2025