31.Nissewaard Peiling 2020; IO Research - Nissewaardpeiling 2020 duurzaamheid

Rapport

Nissewaard Peiling 2020

Thema Duurzaamheid

www.ioresearch.nl

Colofon Datum

14 mei 2021

Opdrachtgever

Gemeente Nissewaard

Rapportnummer 2021/117

Auteurs

Laurens Klein Kranenburg Wouter Andringa Frank ten Doeschot

I&O Research Enschede

I&O Research Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55

Postbus 563

1019 GM Amsterdam

7500 AN Enschede

T (020) 308 48 00

T (053) 200 52 00

E info@ioresearch.nl

E info@ioresearch.nl KvK-nummer 08198802

Inleiding Achtergrond

Duurzaamheid

De Nissewaard Peiling is een onderzoeksinstrument om kennis, gedrag en houding van

In de Nissewaard Peiling 2020 zijn, net als in 2018, vragen toegevoegd over duurzaamheid

burgers te meten op een uitgebreid palet van gemeentelijke beleidsthema’s. In 2020 is de

en aanpassing aan het klimaat. Het betreft vragen over bereidheid om zelf een bijdrage te

Nissewaard Peiling voor de derde keer uitgezet onder inwoners van de gemeente, na

leveren en actief bezig te zijn met duurzaamheid, energiebesparing en de rol die de

eerdere edities in 2016 en 2018. Met deze drie peilingen kunnen ontwikkelingen sinds

gemeente Nissewaard en andere instanties volgens inwoners moeten spelen. Er zijn, net

2016 worden gevolgd. Tevens zijn er resultaten op wijkniveau.

als in 2016, vragen opgenomen over het bezit van een hybride of elektrische auto en over

Uitvoering

de duurzaamheid van de eigen woning.

Het veldwerk voor de Nissewaard Peiling 2020 is uitgevoerd door middel van een online

Analyse

en schriftelijke enquête in oktober en november 2020. In totaal hebben 3.064 inwoners

Verschillen tussen jaren, wijken en inwonersgroepen worden beschreven als deze

deelgenomen. Dit komt neer op een respons van 31 procent. Daarmee ligt de respons

significant zijn. Dat wil zeggen dat de kans dat gevonden verschillen op toeval berusten

hoger dan in 2018 (29%).

kleiner is dan 5 procent.

Er is getracht om een zo breed mogelijke groep Nissewaarders te bereiken. In de praktijk

Indien de percentages niet optellen tot 100 procent, is dit het gevolg van

zijn sommige groepen echter ondervertegenwoordigd in de respons, waardoor deze naar

afrondingsverschillen en/of het niet tonen van de categorie ‘weet niet/geen mening’.

verhouding te weinig meetellen in het gemiddelde resultaat van Nissewaard. Om dit te corrigeren is op de uitkomsten van het onderzoek is daarom een weging toegepast naar geslacht, leeftijd en wijk.

Leeswijzer Dit themarapport benoemt de meest opvallende uitkomsten van de Nissewaard Peiling 2020 op het gebied van duurzaamheid. Er is ook een themarapport bereikbaarheid en een hoofdrapport met de meest opvallende uitkomsten voor de thema’s leefbaarheid, veiligheid en overlast; bewegen en sport; vrije tijd en recreatie; en zorg en welzijn.

Nissewaard Peiling 2020

3

Highlights Eigen bijdrage duurzaamheid

Verantwoordelijkheid duurzame energie

Vrijwel alle inwoners van Nissewaard nemen al één of meerdere maatregelen die bijdragen aan duurzaamheid en/of het besparen van energie (96%). Dat is meer dan men zelf inschat (72%).

Er wordt vaker naar de Provincie Zuid-Holland en naar maatschappelijke organisaties gewezen als het gaat om wie er in de eerste plaats maatregelen zou moeten nemen om duurzame energie op te wekken. Ook zijn er meer inwoners die vinden dat er helemaal geen duurzame energie opgewekt hoeft te worden in Nissewaard.

Lokaal opwekken duurzame energie Er is minder animo voor lokale opwekking van duurzame energie. Dit is niet zozeer omdat er meer inwoners geen enkele vorm van lokale opwekking willen. Maar vooral omdat er minder inwoners (ook) energiewinning uit restwarmte energie, uit het afval/riool, van windparken of van zonneparken zien zitten. De interesse in bijvoorbeeld zonnepanelen aan huis is onveranderd hoog.

Hybride/elektrische auto Het bezit van hybride/elektrische auto’s vertoont nog steeds een stijgende lijn. Inmiddels heeft 8 procent van de inwoners een dergelijk type auto. Het aandeel inwoners dat van plan is om in de komende twee jaar een hybride/elektrische auto te nemen is gestabiliseerd op het niveau van 2018.

Rol van de gemeente Inwoners vinden het in 2020 belangrijker dat de gemeente zorgt dat inwoners geen overlast hebben op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing en aanpassing aan het klimaat. Het regelen van subsidies en het vergemakkelijken van regels voor duurzame initiatieven vindt men minder belangrijk dan in 2018. Ook zijn er minder inwoners die vinden dat de gemeente zelf nieuwe projecten moet starten.

Nissewaard Peiling 2020

4

Eigen bijdrage duurzaamheid Merendeel inwoners actief bezig met duurzaamheid Zeven op de tien inwoners van Nissewaard (72%) zeggen momenteel zelf al actief bezig te zijn met duurzaamheid en/of het besparen van energie. Dit is gelijk aan 2018. Tussen de stad Spijkenisse en de kleine kernen is er geen noemenswaardig verschil.

Wanneer het gaat om het noemen van maatregelen ter bevordering van duurzaamheid en/of energiebesparing die inwoners al doen, dan zijn woningeigenaren duidelijk vaker feitelijk actief dan huurders (zie figuur). Er is echter geen verschil in de mate waarin woningeigenaren en huurders zeggen zelf actief te zijn.

Vooral maatregelen in en om het huis Inwoners leveren vooral een bijdrage met gedragsmatige maatregelen in en om het huis: afval scheiden, zuinig omgaan met energie, energiebesparing en met de fiets in plaats van met de auto. Daarna volgen een aantal fysieke maatregelen, met in de eerste plaats de tuin beplanten in plaats van tegels gebruiken, gevolgd door woningisolatie en zonnepanelen. Voor een aantal grotere aanpassingen zoals energiebesparing met de buurt opzetten, deelname in een buurtbatterij, de eigen gasaansluiting opzeggen of overstappen op elektrisch rijden is rond de 30 procent van de inwoners bereid. Maar het aandeel dat dit soort maatregelen al heeft doorgevoerd is beperkt tot enkele procenten.

Figuur 1 – actief met duurzaamheid naar woningbezit 72%

zelf actief bezig met duurzaamheid

76%

koopwoning 97%

één of meer maatregelen genoemd

93%

0%

huurwoning

20% 40% 60% 80% 100%

Inwoners van de kleine kernen hebben vaker energiebesparende maatregelen genomen dan inwoners van Spijkenisse. Binnen de kleine kernen zijn de verschillen in maatregelen en bereidheid verder beperkt. In de stad Spijkenisse valt vooral op dat in De Elementen inwoners al relatief vaak maatregelen hebben genomen. In Vogelenzang is de toepassing van maatregelen niet hoger dan gemiddeld (afgezonderd tuin beplanting en carpoolen), maar de bereidheid is er wel hoog.

Inwoners jonger dan 55 jaar hebben vaker een bijdrage geleverd aan het duurzaam en energiezuinig maken van Nissewaard dan de oudere inwoners van Nissewaard. Ze zijn ook meer bereid om verdere maatregelen te nemen. Verder hebben hoger opgeleiden vaker dan lager opgeleiden duurzame maatregelen genomen en zijn meer bereid om (verdere) maatregelen te nemen.

Nissewaard Peiling 2020

5

Duurzaamheid eigen woning Tevredenheid duurzaamheid/energieverbruik eigen woning gelijk gebleven

Meer dan de helft van de inwoners (62%) is (zeer) tevreden over de duurzaamheid en/of het energieverbruik van de eigen woning. Dit is ongeveer gelijk aan 2016 (59%). Huiseigenaren zijn duidelijk positiever over duurzaamheid/energieverbruik dan huurders. Ook inwoners die zelf actief zijn met duurzaamheid en/of energiebesparing zijn tevredener over de duurzaamheid en/of het energieverbruik van de eigen woning.

Er is geen verschil in gemiddelde tevredenheid over duurzaamheid/energieverbruik eigen woning tussen de stad en de kleine kernen. Binnen Spijkenisse is tevredenheid in de Hoek en Vriesland relatief laag, en in De Elementen en in Maaswijk relatief hoog. In Vogelenzang is de tevredenheid afgenomen ten opzichte van 2018.

Figuur 2 – tevredenheid duurzaamheid woning naar woningbezit koopwoning

14%

huurwoning

7%

Nissewaard Peiling 2020

40%

24%

34%

0%

20%

40%

60%

zeer tevreden

tevreden

neutraal

ontevreden

5%

13%

80%

6%

100%

zeer ontevreden

Figuur 3 – tevredenheid duurzaamheid woning naar wel/niet actief met duurzaamheid wel zelf actief

Hoe ouder de inwoners, hoe hoger de tevredenheid over duurzaamheid/energieverbruik eigen woning. Hetzelfde geldt voor opleidingsniveau. Beide zijn kenmerken die sterk samenhangen met woningbezit. Ook zijn samenwonenden zonder kinderen meer tevreden over duurzaamheid/energieverbruik dan andere huishoudens.

56%

niet zelf actief

14%

52%

6%

0% zeer tevreden

23%

46%

35%

20%

40%

60%

tevreden

neutraal

ontevreden

7% 2%

8% 1%

80%

100%

zeer ontevreden

6

Lokaal opwekken duurzame energie Minder animo voor verscheidene vormen van lokale duurzame energie

Het aandeel inwoners dat diverse vormen van lokale duurzame energie gewenst vindt in Nissewaard is afgenomen. Het gaat hierbij om energiewinning uit restwarmte van de industrie, energiewinning uit afval/riool, zonnepark en windmolenpark. Het aandeel inwoners dat helemaal geen enkele vorm van duurzame energie lokaal wil opwekken is overigens niet toegenomen. Er zijn alleen minder verschillende antwoorden aangevinkt. Woningeigenaren en inwoners die wel actief zijn met duurzaamheid en/of energiebesparing noemen meer (verschillende) vormen van lokale duurzame energie dan huurders en inwoners die niet zelf actief zijn.

Figuur 4 – Lokaal opwekken duurzame energie Welke lokale vormen van het opwekken van duurzame energie ziet u in Nissewaard als gewenst?

57% 55%

Zonnepanelen aan huis

Energiewinning uit restwarmte van de industrie

46% 54% 30%

Energiewinning uit afval/riool

40% 28% 30%

Aardwarmte (geothermie)

In Spijkenisse zien meer inwoners een windmolenpark wel als gewenst, terwijl in de kleine kernen relatief vaak zonnepanelen aan huis worden genoemd. In De Elementen zijn er maar weinig inwoners die geen enkele vorm van lokale duurzame energie gewenst vinden, in Groenewoud juist relatief veel.

Vrouwen, 65-plussers, lager opgeleiden en alleenstaanden zonder kinderen zien vaker dan gemiddeld geen enkele vorm van lokale duurzame energie als gewenst. Inwoners tot 55 jaar, hoger opgeleiden en samenwonenden met kinderen noemen de meeste verschillende vormen van lokale duurzame energie opwekking.

23% 27%

Zonnepark 12% 14%

Windmolenpark Anders

7% 4%

Windmolen bij woning/bedrijf

5% 6%

2018

12% 11%

Geen enkele

0%

Nissewaard Peiling 2020

2020

10% 20% 30% 40% 50% 60%

7

Rol van de gemeente Gewenste rol gemeente verschuift van subsidies regelen naar overlast voorkomen In 2018 zag de helft van de inwoners het regelen van subsidies voor duurzame initiatieven nog als verreweg de belangrijkste rol voor de gemeente op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing en aanpassing aan het klimaat. In 2020 is deze rol nog steeds het meest genoemd, maar deelt het de eerste plaats met er voor zorgen dat inwoners geen overlast hebben. Rollen die minder vaak genoemd worden zijn het vergemakkelijken van regels voor duurzame initiatieven en het zelf starten van nieuwe projecten. Ook is het aandeel inwoners dat de gemeente geen enkele van de voorgestelde rollen toebedeeld toegenomen. Woningeigenaren noemen vaker dan huurders een rol voor de gemeente in het regelen van subsidies en vergemakkelijken van de regels voor duurzame initiatieven. Huurders en inwoners die zelf niet actief zijn met duurzaamheid en/of energiebesparing zien vaker geen enkele rol voor de gemeente. In de kleine kernen zien inwoners vaker een rol voor de gemeente in het maken van afspraken met buurgemeenten en het makkelijker maken van de regels voor duurzame initiatieven. In de stad noemen inwoners vaker dat de gemeente gebieden kan aanwijzen waar grootschalige opwekking van duurzame energie kan plaatsvinden.

Lager opgeleiden en alleenstaanden zonder kinderen noemen relatief vaak dat de gemeente geen enkele van de voorgestelde rollen moet innemen op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing en aanpassing aan het klimaat.

Figuur 5 – Rol van de gemeente Kunt u aangeven welke rol(len) de gemeente Nissewaard volgens u zou moeten spelen op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing en aanpassing aan het klimaat?

Zorgen dat de inwoners geen overlast hebben

38%

Zorgen dat de inwoners en ondernemers financieel meeprofiteren

28% 30%

Duidelijke regels en voorwaarden stellen

21% 22%

Zoveel mogelijk nieuwe projecten bevorderen en mogelijk maken

20% 23%

Regels makkelijker maken voor duurzame initiatieven Gebieden aanwijzen waar grootschalige opwekking van duurzame energie kan plaatsvinden

2018

7% 10% 6% 8%

Zelf nieuwe projecten starten

5% 9%

Geen van bovenstaande rollen

2020

16% 20%

Naast de eigen opwekking van duurzame energie afspraken maken met buurgemeenten

Anders

44%

35% 38%

Bewoners en ondernemers informeren en betrekken

0%

Nissewaard Peiling 2020

44% 49%

Subsidies regelen voor duurzame initiatieven

3% 2% 8% 5%

20%

40%

60%

8

Verantwoordelijkheid duurzame energie Inwoners wijzen vaker naar provincie en maatschappelijke organisaties

In 2020 kennen inwoners net als in 2018 de gemeente de grootste rol toe om maatregelen te nemen om duurzame energie op te wekken. Ten opzichte van 2018 wijzen inwoners wel vaker naar de provincie Zuid-Holland en naar maatschappelijke organisaties waar het gaat om wie verantwoordelijk is om in de eerste plaats maatregelen te nemen om duurzame energie op te wekken. Ook is er een toename in het aandeel inwoners dat vindt dat er geen duurzame energie opgewekt hoeft te worden in Nissewaard. Woningeigenaren leggen de verantwoordelijkheid voor duurzame energie vaker bij de burger zelf, de industrie en het Rijk dan huurders. Inwoners die zelf niet actief zijn met duurzaamheid en/of het besparen van energie noemen vaker dat er geen duurzame energie hoeft opgewekt te worden in Nissewaard.

Figuur 6 – Verantwoordelijkheid duurzame energie Wie moet(en) er in Nissewaard in de eerste plaats maatregelen nemen om duurzame energie op te wekken? 59% 58%

De gemeente Nissewaard 48% 49%

De industrie en het bedrijfsleven

43% 39%

De provincie Zuid-Holland

38% 40%

Het Rijk

Inwoners van Spijkenisse wijzen relatief vaak naar het Rijk en de Provincie, in de kleine kernen wordt er vaker dan gemiddeld gewezen naar de burger zelf en het onderwijs.

Maatschappelijke organisaties

Vrouwen wijzen vaker geen enkele verantwoordelijke partij aan dan mannen (weet niet / geen mening). Dit geldt ook voor lager opgeleiden in vergelijking met middelbaar en hoger opgeleide inwoners en voor alleenstaanden zonder kinderen.

31% 29%

Elke burger 9% 6%

Onderwijs

3% 3%

Er hoeft in Nissewaard geen duurzame energie te worden opgewekt

4% 1%

Weet niet / geen mening

2020 2018

14% 13%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70%

Nissewaard Peiling 2020

9

Hybride/elektrische auto Gebruik hybride/elektrische auto’s neemt toe

In de kleine kernen is het bezit van hybride/elektrische auto’s hoger dan in de stad. Met name in Zuidland bezitten meer inwoners een hybride/elektrische auto dan gemiddeld in Nissewaard. Hier is er ook een sterke stijging ten opzichte van 2018 (van 5 naar 15%). Er zijn tussen de wijken geen sterke verschillen in interesse om binnen twee jaar een hybride/elektrische auto te kopen.

Het bezit en gebruik van hybride of elektrische auto’s is in 2020 weer verder toegenomen ten opzichte van eerdere jaren en vertoont een stijgende trend. De interesse om binnen twee jaar een hybride of elektrische auto te kopen is echter nauwelijks toegenomen, alleen het aandeel inwoners dat stellig ‘nee’ antwoord is afgenomen.

Het bezit van- en interesse in hybride/elektrische auto’s is hoger onder woningeigenaren dan onder huurders. Hier zal inkomen een sterke factor in zijn. Er is geen verschil in bezit van hybride/elektrische auto’s tussen inwoners die wel of niet actief zijn met duurzaamheid. De interesse is wel iets hoger onder inwoners die wel actief zijn.

Het bezit van en de interesse in hybride/elektrische auto’s is met name hoog onder inwoners van 35-54 jaar, hoger opgeleiden en samenwonenden met kinderen.

Figuur 7 – Bezit hybride/elektrische auto en gebruik laadpalen

Figuur 8 – Interesse aanschaf hybride/elektrische auto

Heeft u een hybride/elektrische auto en maakt u gebruik van een laadpaal in uw buurt?

Denkt u er over om binnen 2 jaar een hybride/elektrische auto te kopen of leasen?

100%

2%

100% 4%

6%

1% 2% 96%

94%

92%

80%

ja, maar ik maak geen gebruik van een laadpaal in de buurt

2018

Nissewaard Peiling 2020

2020

12%

14%

61%

57%

80%

60%

ja, en ik maak wel gebruik van een laadpaal in de buurt

40%

nee, ik heb geen hybride/elektrische auto

20%

0% 2016

9%

weet niet / n.v.t. 77%

nee misschien

11%

2016

23%

25%

3%

3%

2018

2020

ja, zeker

10