31.Nissewaard Peiling 2020; IO Research - Nissewaardpeiling 2020 bereikbaarheid

Rapport

Nissewaard Peiling 2020

Themarapport Bereikbaarheid

www.ioresearch.nl

Colofon Datum

14 mei 2021

Opdrachtgever

Gemeente Nissewaard

Rapportnummer 2021/116

Auteurs

Laurens Klein Kranenburg Wouter Andringa Frank ten Doeschot

I&O Research Enschede

I&O Research Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55

Postbus 563

1019 GM Amsterdam

7500 AN Enschede

T (020) 308 48 00

T (053) 200 52 00

E info@ioresearch.nl

E info@ioresearch.nl KvK-nummer 08198802

Inleiding Achtergrond

Inhoud

De Nissewaard Peiling is een onderzoeksinstrument om kennis, gedrag en houding van

In de Nissewaard Peiling 2020 zijn vragen toegevoegd over woon-/werkverkeer. Deze zijn

burgers te meten op een uitgebreid palet van gemeentelijke beleidsthema’s. In 2020 is de

gesteld aan inwoners met betaald en/of onbetaald werk (59,5 procent van de deelnemers).

Nissewaard Peiling voor de derde keer uitgezet onder inwoners van de gemeente, na

In 2018 werd er geen expliciet onderscheid gemaakt naar betaald en onbetaald werk, maar

eerdere edities in 2016 en 2018. Met deze drie peilingen kunnen ontwikkelingen sinds

werd er gevraagd naar ‘(betaald) werk’. Om die reden kan niet overal een vergelijking

2016 worden gevolgd. Tevens zijn er resultaten op wijkniveau.

worden gemaakt tussen 2018 en 2020. De gestelde vragen ten aanzien van woon-/

Uitvoering Het veldwerk voor de Nissewaard Peiling 2020 is uitgevoerd door middel van een online

werkverkeer gaan onder andere over welke vervoermiddelen zij gebruiken, en waar en in welke mate zij vertraging ondervinden tijdens de spits.

en schriftelijke enquête in oktober en november 2020. In totaal hebben 3.064 inwoners

Daarnaast is aan alle inwoners in de steekproef gevraagd naar de bereikbaarheid in het

deelgenomen. Dit komt neer op een respons van 31 procent. Daarmee ligt de respons

weekend, zowel op welke locaties er vertragingen ontstaan als de tevredenheid over het

hoger dan in 2018 (29 procent).

openbaar vervoer in het weekend.

Er is getracht om een zo breed mogelijke groep Nissewaarders te bereiken. In de praktijk

Analyse

zijn sommige groepen echter ondervertegenwoordigd in de respons, waardoor deze naar

Verschillen tussen jaren, wijken en inwonersgroepen worden beschreven als deze

verhouding te weinig meetellen in het gemiddelde resultaat van Nissewaard. Op de

significant zijn. Dat wil zeggen dat de kans dat gevonden verschillen op toeval berusten

uitkomsten van het onderzoek is daarom een weging toegepast naar geslacht, leeftijd en

kleiner is dan 5 procent.

wijk om hiervoor te corrigeren.

Indien de percentages niet optellen tot 100 procent, is dit het gevolg van afrondingsverschillen en/of het niet tonen van de categorie ‘weet niet/geen mening’.

Leeswijzer Naast dit themarapport over bereikbaarheid kwamen in de Nissewaard Peiling 2020

diverse andere thema’s aan bod waarover is gerapporteerd in het hoofdrapport, en die in vier hoofdthema’s zijn te clusteren: leefbaarheid, veiligheid & overlast, bewegen & sport, Nissewaard Peiling 2020

vrije tijd & recreatie, zorg & welzijn. Daarnaast is er een apart themarapport over duurzaamheid.

3

Highlights Woon-/werkverkeer

Vertraging en knelpunten

Van de werkende inwoners van Nissewaard werkt ruim de helft buiten Voorne-Putten,

Het deel van de inwoners met een betaalde of onbetaalde baan dat hoofdzakelijk in de

waarvan de meesten ten noorden van het eiland. Ten opzichte van 2018 is het percentage

spits reist, is afgenomen van 69 naar 64 procent. De vertraging in zowel de ochtend- als

werkenden dat vanuit huis werkt bijna verdubbeld van 4 naar 7 procent. Het aandeel

avondspits is afgenomen. Als er sprake is van vertraging hebben inwoners van Spijkenisse

werkenden dat 3 of meer dagen per week naar het werk reisde is afgenomen van 91 naar

dat in bovengemiddelde mate rondom de Spijkenisserbrug; inwoners van de kleine kernen

82 procent. De wijze van vervoer naar de werklocatie is vrijwel onveranderd. De auto is

hebben vaker vertraging bij de Botlektunnel/-brug en rondom de Hartelbrug/-kruis.

nog steeds veruit het meest gebruikte vervoersmiddel voor woon-/werkverkeer; in de kleine kernen nog meer dan in Spijkenisse.

Fietsroutes en OV Een op de vijf inwoners die een betaalde of onbetaalde baan heeft, gebruikt voor het woon-/werkverkeer de (elektrische) fiets, bromfiets of scooter. Van hen geven zes op de tien aan in het algemeen tevreden te zijn met de staat van onderhoud en de veiligheid van de route. De tevredenheid is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2018. De meeste inwoners die zich een mening kunnen vormen over de metro en/of bus zijn hier tevreden over. Naar verhouding is de tevredenheid over de metro groter dan over de bus.

Nissewaard Peiling 2020

4

Woon-/werkverkeer Afname in woon-/werkverkeer

Van de inwoners van Nissewaard met betaald of onbetaald werk werkt 44 procent ergens op Voorne-Putten. Ruim de helft (56 procent) werkt buiten Voorne-Putten, waarvan de meeste ten noorden van het eiland (in de richting van Rotterdam en Amsterdam). Ten opzichte van 2018 is het percentage werkenden vanuit huis bijna verdubbeld van 4 naar 7 procent. Dat is waarschijnlijk een effect van de coronacrisis waarin vanaf maart 2020 dringend werd geadviseerd om thuis te werken. In dat licht is ook de afname in het aantal reisdagen te verklaren. Het aandeel werkenden dat 3 of meer dagen per week naar het werk reisde is afgenomen van 91 naar 82 procent. Net als in 2018 werken inwoners van de kleine kernen vaker aan huis dan Spijkenissers. Ook de patronen dat vrouwen aanzienlijk vaker binnen de gemeente Nissewaard werken en hoger opgeleiden relatief veel buiten de gemeente ten noorden van Voorne-Putten, zijn onveranderd ten opzichte van twee jaar eerder. De wijze van vervoer naar de werklocatie is vrijwel onveranderd. Het aandeel werkenden dat lopend naar de werklocatie gaat is hoger dan in 2018. Hierbij is er een effect van het verbreden van de doelgroep van de vragenlijst over bereikbaarheid naar werkenden met een onbetaalde baan; van hen gaat 11 procent lopend naar het werk. De auto is nog steeds veruit het meest gebruikte vervoersmiddel voor woon-/werkverkeer.

In de kleine kernen maakt men meer gebruik van de auto voor woon-/werkverkeer dan in Spijkenisse (respectievelijk 71 om 55 procent), en minder gebruik van openbaar vervoer en (elektrische) fiets/bromfiets/scooter.

Figuur 1 Werklocatie

Figuur 2 Vervoer naar werklocatie

Waar bevindt uw werklocatie zich overwegend?

Hoe reist u meestal van en naar uw werklocatie?

7%

aan huis

26%

binnen de gemeente nissewaard

2020 3%

20%

13%

58%

1%

fiets openbaar vervoer

ergens anders op voorne/putten

49%

ten zuiden of oosten van voorne/putten 11% 4%

Nissewaard Peiling 2020

ten noorden van voorne/putten

lopend

auto 2018 1%

21%

16%

59%

2%

(collectief) bedrijfsvervoer anders

0%

20%

40%

60%

80%

100% 5

Woon-/werkverkeer Auto dominante vervoermiddel voor wie buiten gemeente werkt

Voor Nissewaarders die buiten de gemeente werken, is de auto het belangrijkste vervoermiddel en speelt de (elektrische) fiets, bromfiets of scooter een marginale rol. Het openbaar vervoer voorziet voor ruim een op de vijf forenzen die ten noorden van Voorne-Putten werken in het vervoer naar het werk. Van de Nissewaarders die binnen de gemeente werken is voor meer dan de helft de (elektrische) fiets, bromfiets of scooter het belangrijkste vervoermiddel.

Tabel 1 Wijze van vervoer per werklocatie

Wijze van vervoer Werklocatie

lopend

met de fiets, elektrische met fiets, per (collectief) bromfiets openbaar met de auto bedrijfsof scooter vervoer of motor vervoer

anders

totaal

Binnen de gemeente Nissewaard

9%

53%

3%

35%

0%

0%

100%

Ergens anders op Voorne-Putten

2%

7%

7%

77%

6%

0%

100%

Ten zuiden of oosten van Voorne-Putten

0%

5%

3%

86%

0%

5%

100%

Ten noorden van Voorne-Putten

0%

8%

22%

69%

0%

1%

100%

Totaal

3%

21%

14%

61%

1%

1%

100%

Nissewaard Peiling 2020

6

Fietsroutes Tevredenheid fietsroutes gelijk gebleven

Een op de vijf inwoners die een betaalde of onbetaalde baan heeft, gebruikt voor het woon-/werkverkeer de (elektrische) fiets, bromfiets of scooter. Van hen geven zes op de tien aan in het algemeen tevreden te zijn met de staat van onderhoud van de route. Een vergelijkbaar aandeel is tevreden met de veiligheid van de route. Voor beide waarderingsaspecten van fietsroutes voor werkenden geldt dat de tevredenheid ongeveer gelijk is gebleven ten opzichte van 2018.

Ongeveer een op de zeven inwoners die voor woon-/werkverkeer gebruik maakt van fietsroutes is ontevreden over de staat van het onderhoud. In een toelichting worden de volgende problemen genoemd: putten/scheuren/gaten in het asfalt, spleten tussen tegels, losse tegels, hoge verkeersdrempels, stenen op de weg en slechte verlichting.

Er is daarbij een aantal concrete routes/locaties* aangewezen: Drogendijk, fietspad Hoogvliet, asfaltpad Braband, fietspad Akkers-Groenewoud, fietspaden rondom Akkers/Waterland, fietspad langs Groenewoud, Ruwaard van Puttenweg, Schenkelweg, Ring van Putten

Figuur 3 Tevredenheid staat van onderhoud en veiligheid Hoe tevreden bent u met de volgende aspecten van uw reis naar uw werk?

61%

Staat van onderhoud

63%

2020 2018

59%

Veiligheid

56%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Ongeveer een op de zeven inwoners die voor woon-/werkverkeer gebruik maakt van fietsroutes is ontevreden over de veiligheid van de routes. In een toelichting worden de volgende problemen genoemd: te smalle wegen (inhalen/passeren), criminaliteit, onoverzichtelijke kruisingen (v.b. beplanting), slechte verlichting/donkerte, slecht wegdek, te hard rijden, negeren verkeersregels (voorrang, verkeerslichten, bestemmingsverkeer). Daarbij zijn de volgende concrete plekken* aangewezen: Malledijk, Noorddijk, rotonde Groenewoud/Sterrenkwartier, Groenekruisweg (fietspad en tunnel), fietspad Brielse Brug, oversteek naar fietsstrook Planetenlaan/Eikenlaan, verlichting Spijkenisse Noord, Sterrenkwartier (o.a. winkelcentrum).

Nissewaard Peiling 2020

* Het betreft een opsomming van alle genoemde routes/locaties en problemen door respondenten op de Nissewaard Peiling 2020

7

Openbaar vervoer Metro heeft grootste publiek en hoogste tevredenheid

Ongeveer zes van de tien inwoners kunnen zich een mening vormen over de tevredenheid over de metro. Van hen is het merendeel tevreden tot zeer tevreden. Ook de meeste inwoners met een mening over de bus zijn hier tevreden over deze vorm van ov, maar de verhouding tevredenen vs. ontevredenen is hier met 1:4 minder gunstig dan bij de metro (1:20). De drie andere voorgelegde vormen van openbaar vervoer bereiken een minder groot publiek. Van de inwoners die een mening hebben over hun tevredenheid zijn er meer tevreden dan ontevreden.

Figuur 4 Waardering OV Hoe tevreden bent u over het reizen per openbaar vervoer?

Met de bus

Nissewaard Peiling 2020

5%

44%

58% 11% 2%

7% 8%1%

81%

Met de nachtmetro

7%

9% 2%

79%

Met ander openbaar vervoer

9%

9% 1%

77%

0% Naar leeftijd bezien zijn inwoners 18-34 jaar over alle vormen van ov bovengemiddeld tevreden, en dat geldt ook voor inwoners met een niet-Westerse migratieachtergrond. Voor 65-plussers geldt het omgekeerde. Dit heeft vooral met gebruik te maken, want 65-plussers zijn niet ontevredener.

13%

Met de metro Met de BOB-bus

Er is een – enigszins - voor de hand liggend onderscheid zichtbaar tussen Nissewaard en de kleine kernen. In Nissewaard is het aandeel tevredenen bij alle voorgelegde vormen van ov groter dan in de kleine kernen, en is het aandeel ontevredenen kleiner.

22%

(zeer) tevreden

neutraal

20%

40%

(zeer) ontevreden

60%

41%

80%

100%

weet niet / geen mening

8

Vertraging in de spits Minder werkenden die in de spits reizen

Bijna twee derde (64 procent) van de inwoners met een betaalde of onbetaalde baan reist in 2020 hoofdzakelijk in de spits. Vooral Nissewaarders die buiten Voorne-Putten werken, reizen in de spits naar hun werk. Van de werkenden ten noorden of ten zuiden/oosten van Voorne-Putten reist circa driekwart in de spits en onder werkenden in Nissewaard of elders op Voorne-Putten is dat circa 55 procent. Onder degenen die met het ov naar hun werk reizen, reist 84 procent in de spits.

Vertraging in de ochtend- en avondspits afgenomen

Ten opzichte van 2018 is het aandeel werkenden dat hoofdzakelijk in de spits reist significant afgenomen (was 69 procent). Van de werkenden die in de spits reizen, reist ruim een kwart in de ochtend- en/of avondspits zonder vertraging. In de ochtendspits zijn er ten opzichte van 2018 meer reizigers met een vertraging tussen 0 en 15 minuten en minder reizigers met een vertraging tussen 15 en 30 minuten. In de avondspits is dezelfde ontwikkeling te zien, en zijn er daarnaast minder reizigers met een vertraging van meer dan 30 minuten.

Figuur 5 Vertraging in de spits Als u vertraging heeft tijdens uw reis naar uw werklocatie, hoeveel vertraging is dat gemiddeld? 100%

80%

2% 3%

2% 5%

3%

7%

11% 22%

14%

27% 24%

27%

60%

>45 min. 36%

40%

30-45 min. 29%

40%

26%

15-30 min. 0-15 min. geen

20% 28%

28%

2018

2020

27%

23%

0% ochtendspits

Nissewaard Peiling 2020

2018

2020 avondspits

9

Knelpunten in de spits Spijkenisserbrug nog steeds grootste knelpunt

Net als in 2018 levert de Spijkennisserbrug de meeste vertraging op voor Nissewaarders die naar hun werk moeten reizen. Zowel in de ochtend- als avondspits heeft ongeveer 1 op de 5 werkenden vertraging bij de brug. Andere grote knelpunten zijn de Botlektunnel en Botlekbrug en rondom de Hartelbrug en het Hartelkruis. De knelpunten in de spits leveren vooral vertraging op voor werkenden die met de auto naar het werk reizen. Het verschil tussen ochtend- en avondspits zit vooral in de vertraging rondom de Botlektunnel/-brug en rondom de Hartelbrug/-kruis. In de ochtendspits ligt het zwaartepunt meer bij de Hartelbrug/-kruis en in de avondspits meer bij de Botlektunnel/-brug.

Inwoners van Spijkenisse lopen vaker vertraging op rondom de Spijkenisserbrug, inwoners van de kleine kernen hebben vaker vertraging bij de Botlektunnel/-brug en rondom de Hartelbrug/-kruis. Vanwege gewijzigde vraagstelling zijn de resultaten niet 1-op-1 vergelijkbaar met 2018. Niettemin lijken de cijfers erop te wijzen dat er in 2020 minder vertraging was bij het verlaten van / terugkeren in de woonbuurt, en op andere locaties dan de vier die zijn voorgelegd.

Figuur 6 Vertraging in de spits Waar vindt volgens u de meeste vertraging plaats tijdens uw reis naar uw werk?

Ochtendspits

31%

11%

Avondspits

28%

19%

21%

14%

40%

60%

80%

0%

20%

19%

18%

5%

8%

1% 9%

100%

ik ervaar geen vertraging

rondom de botlektunnel en botlekbrug

rondom de spijkenisserbrug

rondom de hartelbrug en het hartelkruis

bij het verlaten van/terugkeren in uw buurt

andere locaties

Nissewaard Peiling 2020

Door een op de zeven werkenden (14 procent) is aangegeven dat er ontbrekende verbindingen zijn op de route van hun huis naar de werklocatie. In totaal gaat het 113 antwoorden. Hiervan hadden er 80 betrekking op een specifieke locatie, hetzij de eindbestemming, hetzij een knelpunt op de route er naar toe. Genoemd zijn: • de ontsluiting van Voorne-Putte/Nissewaard/Spijkenisse; vooral naar het noorden toe (in het bijzonder Maasvlakte, Europoort, Botlek, Schiedam, Rozenburg, Maassluis, Dordrecht); • de openstaande Spijkenisserbrug, met als mogelijke oplossingen: betere bediening, verkeersregelaars bij calamiteiten, of een tunnel naar Hoogvliet al dan niet voor fietsers/wandelaars/scooters; • het ontbreken van openbaar vervoerverbindingen, de afstand er naartoe, de vele overstappen en de route (met omwegen). Daardoor is het ov vanwege veel langere reistijd geen reëel alternatief voor de auto; • openbaar vervoer op minder courante tijden: ‘s ochtends vroeg/ ‘s nachts en in het weekend; • verder: extra Hartelbrug, busverbinding Zuidland-Spijkenisse, busverbinding Europoort, busverbinding Pernis/Vondelingeplaat, laatste pont naar Nieuw-Beijerland later dan 23 uur, AbbenbroekHeenvliet, toegang fietspad Oude Maas, mogelijkheid om de fiets te stallen bij De Akkers. 10

Vertraging in het weekend Ook in het weekend Spijkenisserbrug grootste knelpunt

Indien er in het weekend sprake is van vertraging is dat vooral het geval rondom de Spijkenisserbrug. Vooral Spijkenissers ervaren vertraging bij de Spijkenisserbrug. Voor de bewoners van de kleine kernen speelt dat veel minder, en voor hen geldt sowieso dat ze in het weekend minder vertraging ervaren. Indien ze wel vertraging ervaren, is dat meer dan gemiddeld rondom de Botlektunnel/-brug en rondom de Hartelbrug/-kruis.

Figuur 7 Vertraging in het weekend Waar vindt volgens u de meeste vertraging plaats tijdens het reizen in het weekend?

• Sdfd

Weekend

0%

43%

20%

7%

40%

34%

60%

5% 2%2%

80%

100%

ik ervaar geen vertraging

rondom de botlektunnel en botlekbrug

rondom de spijkenisserbrug

rondom de hartelbrug en het hartelkruis

bij het verlaten van/terugkeren in uw buurt

andere locaties

Nissewaard Peiling 2020

11