31. Herijking RES 1.0 naar RES 2.0; Raadsmemo
Tekst van het document
Memo aan
van
De gemeenteraad
Het college van burgemeester en wethouders
datum
pagina
21 april 2022
1 van 3
Herijking RES 1.0 naar RES 2.0 Inleiding In 2021 heeft de energieregio Rotterdam – Den Haag, waar Nissewaard deel van uitmaakt, na een intensief proces een belangrijke stap gezet in de energietransitie. De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is vastgesteld1. Regionaal wordt met deze RES de koers uitgezet naar het halveren van de CO2uitstoot in de gebouwde omgeving en het vergroten van de duurzame elektriciteitsproductie op land in 2030. Daarmee geven de regiopartijen gezamenlijk invulling aan de afspraken uit het nationaal Klimaatakkoord. Om de ambities uit de RES 1.0 te concretiseren wordt gewerkt met de Uitvoeringsagenda RES 1.0 2021 - 2025 (bijlage 1). Deze agenda is een dynamisch document en bevat een doorvertaling van de ambities naar vervolgstappen, waarmee invulling wordt gegeven aan de regionaal gemaakte afspraken. Evaluatie RES-proces Het maatschappelijk belang van de energietransitie is zeer groot en de uitvoering raakt elke Nederlander. Dat brengt met zich mee dat de energieregio Rotterdam – Den Haag kritisch wil zijn op het procesverloop van de RES. Bij de realisatie van de RES wordt daarom doorlopend gekeken naar wat anders en beter kan. Om die lessen te kunnen trekken is een zorgvuldige evaluatie uitgevoerd door een onafhankelijke partij: het PON & Telos.
De resultaten daarvan zijn terug te lezen in de Rapportage Procesevaluatie Totstandkoming RES Rotterdam – Den Haag (bijlage 2). De resultaten uit de procesevaluatie worden meegenomen in het verder vormgeven het RES-proces. Herijking RES 1.0 naar de RES 2.0 De maatschappelijke context verandert en technische ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het versnellen of versterken van de regionale aanpak voor de energietransitie. In het Klimaatakkoord is daarom afgesproken om de RES elke 2 jaar te herijken. Hoe ver en ingrijpend die herijking is wordt in de regio gezamenlijk bepaald, maar deels ook vanuit landelijke vereisten en richtlijnen ingegeven. In de regio Rotterdam – Den Haag zijn uitgangspunten afgesproken voor het herijkingsproces. Dit heeft geleidt tot de Uitgangspuntennotitie RES 2.0 (bijlage 3). Vervolgens is een Plan van Aanpak RES 2.0 1 Alle regiopartijen hebben ingestemd met de RES 1.0, met uitzondering van gemeente Brielle. De gemeenteraad van Brielle
heeft uitgesproken dat zij het belang voor verduurzaming (waaronder de energietransitie) volledig blijft ondersteunen en daarom heeft zij het college verzocht om de Brielse inbreng met kracht in de regio te blijven verwoorden.
Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl
datum
pagina
betreft
15 april 2022
2 van 3
Raadsmemo Herijking RES 1.0 naar RES 2.0
(bijlage 4) opgesteld, waarin langs een tijdlijn is uitgewerkt hoe de regiepartijen gezamenlijk de RES 1.0 willen herijken tot de RES 2.0. Zo wordt voortdurend gestreefd naar effectiviteit en efficiëntie in de bewegende context van de energietransitie-opgave. In de gemeente Nissewaard is de RES 1.0 op 2 juni 2021 vastgesteld door de gemeenteraad (R.21.R.00055). Met de Uitvoeringsagenda RES 1.0 2021 – 2025 Rotterdam – Den Haag, Rapportage Procesevaluatie Totstandkoming RES Rotterdam – Den Haag, Uitgangspuntennotitie RES 2.0 Rotterdam – Den Haag en het Plan van aanpak Herijking RES 2.0 Rotterdam – Den Haag wordt uitvoering gegeven aan het raadsbesluit, met als overkoepelde kernpunten daarbij: Gezamenlijk te werken aan een betaalbare, betrouwbare, veilige en schone energievoorziening voor iedereen in 2050 waarbij de RES 1.0 een tussenstap is op weg naar 2030 en vervolgens 2050; Uitwerken van de samenwerking voor ontwikkeling en realisatie richting RES 2.0; Regionaal informatie te delen in en over lokale projecten en ontwikkelingen, inclusief (financiële) participatie; ook bedoeld om voortgang en doelbereik te monitoren en zo nodig in onderling overleg bij te sturen.
Voor de bovenlokale uitvoering van de RES 1.0, en tevens het zetten van stappen ter invulling van de uitgesproken ambitie van het bereiken van een energieneutraal Voorne-Putten, werkt de gemeente Nissewaard ook de komende twee jaar nauw samen met de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne (vanaf 1 januari 2023 gefuseerd tot één gemeente Voorne aan Zee), zoals toegelicht in de Raadsmemo Vervolg samenwerking RES en warmte Voorne-Putten 2022-2023 (raadsvergadering 28 maart 2022, aanvullende LIS, stuk 38). Belangrijke kanttekeningen bij het herijkingsproces De RES 1.0 is zeer recent vastgesteld en actueel. De korte periode in de landelijke planning tussen RES 1.0 en RES 2.0 dwingt daarom tot realisme ten aanzien de omvang van de herijking van de RES 1.0 naar een RES 2.0. Gelet op het tijdspad is er nauwelijks/geen tijd om nieuwe onderwerpen of nieuw beleid toe te voegen. De uitkomst van het proces RES 2.0 wordt dan ook geen heel nieuw document, maar voornamelijk een actualisatie van afspraken en een verslag van de voortgang van de RES 1.0. In de Uitgangspuntennotitie RES 2.0 is dan ook opgenomen dat de RES 2.0 in vorm en inhoud vergelijkbaar is met de RES 1.0. Het Plan van Aanpak RES 2.0 is erop gericht om alleen datgene dat niet meer actueel is of waar wezenlijke nieuwe ontwikkelingen zich hebben voorgedaan, onderdeel te maken van de herijking.
Zo blijft de actualisatie relevant en doet het herijkingsproces recht aan hetgeen reeds besproken en besloten is. Het uitwerken van zoekgebieden voor duurzame energie-opwek uit de RES 1.0 en het concretiseren van locaties is een (boven)lokale aangelegenheid. Het betrekken van de omgeving en inspraakprocedures vinden ook op lokaal niveau plaats. Hiermee behoudt de gemeente haar mandaat. Verankering gebeurt dan ook primair via het omgevingsbeleid van gemeenten en provincie. Pas dan wordt het opgenomen in het proces en in de documenten in het kader van de herijking van de RES. Waar dat niet gebeurt blijft de RES 2.0 net zo abstract als de RES 1.0. Nieuwe feiten worden dus geenszins als eerste via de RES gecommuniceerd. Er vindt over het document RES
datum
pagina
betreft
15 april 2022
3 van 3
Raadsmemo Herijking RES 1.0 naar RES 2.0
2.0 als geheel geen inspraak plaats in de zin van afdeling 3.4 Awb (algemene uniforme voorbereidingsprocedure). Op landelijk niveau spelen er ontwikkelingen met betrekking tot de vorm en status van de RES 2.0, inspraak en uit te voeren beoordelingen op bijvoorbeeld milieueffect (MER-procedures). Dit wordt mede ingegeven door de invoering van de Omgevingswet. Deze ontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd en hier zal te zijner tijd met het herijkingsproces op ingespeeld worden. Doorkijk In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de RES 1.0 iedere twee jaar geactualiseerd wordt. De RES 2.0 zal derhalve voor 1 juli 2023 in besluitvorming moeten worden genomen door alle betrokken overheden. Op 1 juli 2023 worden de RES’en 2.0 van de 30 energieregio’s aangeboden aan het Nationaal Programma RES (NPRES) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Zij analyseren en beoordelen de 30 RES’en. Zo ontstaat er een landelijk beeld of de beoogde ambities van de regio’s waargemaakt worden en dus of de landelijke doelen worden behaald. Na gereedkomen van de RES 2.0 zal ook de Uitvoeringsagenda RES 1.0 weer worden aangepast en voor de RES 3.0 wordt de herijkingscyclus herhaald. Tot slot De opgave waar gemeente Nissewaard, samen met de andere decentrale overheden in de regio Rotterdam – Den Haag, voor staat is complex en de ruimtelijke impact van de klimaat- en energietransitie zal groot zijn.
Juist in de vertaling van de klimaatambities naar locaties en projecten worden ook de maatschappelijke en ruimtelijke consequenties en dilemma’s concreet. De RES heeft daarmee een meervoudige functie. In de RES worden de kansen en mogelijkheden geïdentificeerd om aan de energiedoelstellingen van het Klimaatakkoord te voldoen. Maar de RES is ook een belangrijk instrument om ruimtelijke inpassing, met maatschappelijke betrokkenheid te initiëren en te faciliteren. Tegelijkertijd is de RES een manier om langjarige samenwerking tussen alle regionale partijen te organiseren. Het is een beweging van partijen - overheden met netbeheerders, maatschappelijke organisaties, ondernemers, energiecoöperaties en inwoners - die op een vernieuwende manier en samen werken aan een belangrijke én complexe uitdaging: CO2-reductie te bewerkstelligen en nationale klimaatdoelstellingen halen. De RES is echter geen besluitvormend orgaan. Met het proces van de RES willen de samenwerkende partijen tot 2030 tot verdere concretisering en realisatie van projecten komen. Bijlagen: 1. Uitvoeringsagenda RES 1.0 2021 – 2025 Rotterdam – Den Haag 2. Rapportage Procesevaluatie Totstandkoming RES Rotterdam – Den Haag 3. Uitgangspuntennotitie RES 2.0 Rotterdam – Den Haag 4. Plan van aanpak Herijking RES 2.0 Rotterdam – Den Haag