29.Recreatieschap Voorne Putten; Achter de schermen van het Recreatieschap Voorne Putten; Bijlage

Wat zijn de ontwikkelingen waar Recreatieschap Voorne-Putten mee te maken heeft? We lichten enkele onderwerpen uit en bieden zo een kijkje achter de schermen.

Achter de schermen bij het Recreatieschap Voorne-Putten Meer bloemen- en plantensoorten dankzij een aangepast maaibeleid. Recreatieschap Voorne-Putten laat zien dat het werkt. Wegens succes wordt de pilot voor natuurlijk graslandbeheer de komende jaren uitgebreid. Ecologisch maaibeleid, daar weten ze op Voorne-Putten inmiddels alles van. Al sinds 2018 wordt hier op aangewezen percelen graslandbeheer toegepast met oog voor biodiversiteit. “Het bestuur van Recreatieschap Voorne-Putten en Staatsbosbeheer wilden destijds vanuit ecologisch en maatschappelijk-bestuurlijk oogpunt naast recreatie ook andere functies aan het gebied toekennen,” vertelt John Riem, senior boswachter beheer bij Staatsbosbeheer. “Natuurlijk graslandbeheer geeft niet alleen meer biodiversiteit, maar ook mogelijkheden voor bijvoorbeeld educatie.”

Hogere biodiversiteitswaarde John legt uit dat natuurlijk graslandbeheer erop is gericht om algemeen gras terug te dringen en te vervangen door planten met een hogere biodiversiteitswaarde. “Door minder vaak en met minder zwaar materieel te maaien, spaar je de bodem en krijgen waardevolle planten de kans om te groeien. Ook kijken we waar de waardplanten van bijzondere vlinders of andere rode-lijstsoorten zitten en daar maaien we omheen.”

Verstand van ecologie Dat vraagt speciale aandacht van het beheerteam en alle betrokkenen. John licht toe: “We werken met een gespecialiseerde groenaannemer met kennis van ecologisch maaibeheer. Het dagelijks beheer is in handen van Landschapsonderhoud Rotterdam, dat samenwerkt met Voorne-Putten Werkt, een organisatie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

“We maaien minder vaak en met minder zwaar materieel” Bloemrij weiland vol pinkesterbloem en paardenbloem.

“Bezoekers worden enthousiast van vlinders en bloemen”

Hun voorman heeft veel verstand van ecologie – hij doet in zijn vrije tijd ook inventarisaties. We werken daarnaast samen met een externe ecoloog. Die adviseert, monitort en rapporteert wat er groeit en bloeit in de aangewezen gebieden.”

Zichtbaar resultaat Nu, na vijf jaar, worden de resultaten goed zichtbaar. “We zien steeds meer bijzondere soorten opduiken, zoals moeraswespenorchis, parnassia en veldsalie”, reageert John enthousiast. “Dat trekt ook weer andere insecten en vogels aan. En vlindersoorten als icarusblauwtje en verschillende zandoogjes.” En hoe reageren bezoekers? “We hangen de resultaten niet aan de grote klok want anders komen mensen misschien met een schep de orchideeën uitsteken.” legt John uit. “Dat wil je natuurlijk niet. Maar bezoekers worden wel enthousiast van vlinders en mooie bloemen. Zo hebben we in Spijkenisse een perceeltje bij seniorenflats, waar de bewoners destijds een bloemenstrook was beloofd. Dat kwam niet van de grond omdat de beheermethodiek van het recreatieschap er niet op ingericht was. Alles werd steeds weggemaaid. Nu zijn er weer bloemen en insecten te zien. Bewoners hebben nu een mooier uitzicht en het maakt hun rondje wandelen een stuk boeiender!” De resultaten smaken naar meer. Vanaf dit jaar komen er drie nieuwe pilots bij. “De biodiversiteit neemt toe, mensen en medewerkers zijn enthousiast. Daar doen we het voor!” besluit John.

Beeld: Henk Jan van der Veen

Ecologisch maaibeleid →

Upgrade wandelknooppunten → Bebording en routewijzers up-to-date houden, daar is niet altijd budget voor binnen het projectteam. De ‘succes fee’ van provincie en Staatsbosbosbeheer bood uitkomst. Op Voorne-Putten is cruciale wandelroute-bebording bijgewerkt. Wandelend de bordjes volgen, fietsend van knooppunt naar knooppunt. Het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend, maar er gaat een hoop werk schuil achter al deze route- en informatieborden. “Een kapot bord een-op-een vervangen, dat gaat nog wel en past binnen het reguliere beheerbudget,” legt Sebastiaan Huls, projectleider bij Staatsbosbeheer, uit. “Maar zodra informatie aangepast moet worden, of compleet nieuwe routes aangegeven, dan kost dat veel tijd en afstemming met terreineigenaren. Welke info moet er op de borden? Wat mag wel of niet in het gebied? Dan een vormgever en eventueel een cartograaf inschakelen en de productie begeleiden. Dat halen we doorgaans niet binnen het budget.”

Succes fee Om die reden was Sebastiaan blij met het extra budget voor een kwaliteitsimpuls van het wandelknooppuntennetwerk op Voorne-Putten. Het geld kwam uit de ‘succes fee’; een budget dat beschikbaar was gesteld door de provincie voor een soepele overgang van de medewerkers van GZH naar Staatsbosbeheer. “Met dit geld konden we het routenetwerk kritisch onder de loep nemen. Waar ontbreekt info, waar zijn nieuwe borden nodig en waar vraagt nieuwe infrastructuur om een betere route?” somt Sebastiaan op.

Input van eindgebruikers De inventarisatie van de verbeterpunten startte bij de wensenlijst van het team zelf. De boswachters – de oren en ogen in de terreinen – brachten suggesties van bezoekers in. Maar vooral de input van Meldpuntroutes.nl en het provinciale Wandeloverleg bleek waardevol. “Je kan het zelf wel allemaal bedenken, maar het is altijd goed om de samenwerking te zoeken met de eindgebruikers”, aldus Sebastiaan.

Shortlist van wensen Van de lange lijst wensen werd een shortlist samengesteld; van aanvulling van bestaande borden tot compleet nieuwe route-aanduidingen. Voorwaarde was wel dat de voorstellen snel te realiseren zouden zijn – d.w.z. zonder al te veel overleg en afstemming - en met zo groot mogelijke impact. “Snel is een relatief begrip”, lacht Sebastiaan. “Productie kost nu eenmaal tijd. We stuitten bijvoorbeeld op oude, incourante borden die niet meer gemaakt worden. Daar moesten ontwerpen voor worden aangepast en nieuwe materialen voor worden besteld.”

Wandelroutes op orde Ondanks de vertraging is Sebastiaan blij met het resultaat. “Bezoekers zullen zich misschien niet zo bewust zijn van de veranderingen, maar wij zijn zelf heel blij dat we het wandelroutenetwerk op Voorne-Putten weer up-to-date hebben kunnen maken. En dat we tegen melders op Meldpuntroutes.nl kunnen zeggen dat er echt iets met hun klacht of suggestie is gedaan.”

Colofon November 2023 | Staatsbosbeheer werkt samen met recreatieschap Voorne-Putten aan de ontwikkeling en het beheer van de recreatiegebieden Bernisse, Brielse Meer, Oostvoornse Meer, Quackstrand en de Uitwaayer.

NRIJ en VP -wandelroutesysteem.

Beeld: Leo de Jong Fotografie

“Het is altijd goed om de samenwerking te zoeken met de eindgebruikers”