28.Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK); collegeadvies

College-advies onderwerp

eenheid

team

Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Nissewaard

Maatschappelijke Ontwikkeling

GN-MO

auteur 000891

toestelnr

E. Erkci

6 438

2de auteur

toestelnr

stuknummer:

21CA00099

Besluit: 1. De beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Nissewaard vast te stellen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021. 2. De financiele gevolgen van de TONK regeling te verwerken bij de circualires waarin de TONK middelen worden ontvangen. Openbare samenvatting: Wat? De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is een nieuwe financiële regeling van de Rijksoverheid voor de periode van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021. Deze regeling is voor mensen die door de coronacrisis tijdelijk minder inkomen hebben en daardoor hun woonlasten niet meer kunnen betalen. De gemeente voert TONK uit. De bijdrage in Nissewaard is bestemd voor de betaling van de bruto huur of van de bruto hypotheek, inclusief een bijdrage aan de vereniging van eigenaren en de servicekosten. Voor wie? Huishoudens (alleenstaanden of meerpersoonshuishoudens) kunnen door de coronacrisis te maken hebben met een onvoorzienbare, onvermijdelijke en plotselinge terugval in hun inkomen. Zij kunnen daardoor in problemen raken met de betaling van woonlasten. Voor Nissewaard geldt hiervoor de volgende situatie:  Huishoudens die nog wel inkomen uit werk hebben, maar tegelijkertijd met een dusdanige terugval in inkomsten geconfronteerd worden dat zij woonlasten niet of nauwelijks meer kunnen voldoen.

Dit kunnen zelfstandigen zijn die veel van hun opdrachten zien verdwijnen, maar ook flexwerkers die plotseling minder worden opgeroepen en ook werkenden die kortdurend vanwege quarantaine inkomsten mislopen.  Huishoudens waar een of beide partners geen inkomen uit werk meer heeft en ook geen recht op een bijstandsuitkering. Daardoor kunnen zij een dusdanige terugval in inkomsten ervaren dat zij woonlasten niet meer kunnen voldoen. N.B. Voor huishoudens die terugvallen op een bijstandsuitkering en daardoor dusdanig achteruit zijn gegaan in inkomsten dat zij woonlasten niet meer kunnen voldoen, geldt hiervoor de reguliere bijzondere bijstand volgens de Participatiewet.

College-advies advies eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 2 van 6

Hoogte tegemoetkoming? De over de periode van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021 te verstrekken bijdrage is ten hoogste € 900,-. De bijdrage wordt in een keer betaald. Tot aan 1 mei 2021 wordt gemonitord hoeveel aanvragen binnenkomen. Het bedrag kan alsnog hoger bijgesteld worden (of niet). Afhankelijk van de toeloop in het aantal aanvragen. De mogelijkheid tot aanvraag van de TONK start op 15 maart 2021 en loopt tot 1 augustus 2021.

College-advies advies eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 3 van 6

Inleiding: Aanleiding Veel huishoudens hebben vanwege de coronacrisis te maken met een onvermijdbare en plotselinge terugval van hun inkomsten. Dit maakt het mogelijk moeilijk om noodzakelijke kosten, zoals woonlasten, te betalen. Ondanks de diverse steunpakketten bieden bestaande en tijdelijke voorzieningen mogelijk nog voor huishoudens onvoldoende ondersteuning, omdat veel vaste lasten doorlopen en niet makkelijk zijn om te buigen. Zij kunnen daardoor in problemen raken met de betaling van noodzakelijke kosten. Het kabinet heeft daarom de TONK gecreëerd. De ondersteuning geldt van 1 januari tot (vooralsnog) 30 juni 2021. Bestuurlijk belang Het is aan iedere gemeente, in deze het college van B&W, die in haar beleidsregels bepaalt hoe en op welke manier uitvoering wordt gegeven aan de TONK. Centrale vraag Kan het college van Nissewaard instemmen met de beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Nissewaard met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021? Beoogd maatschappelijk resultaat: De nieuwe regeling TONK gaat een tegemoetkoming bieden voor huishoudens die door de coronacrisis te maken hebben met een terugval in inkomen en daardoor noodzakelijke kosten van bestaan niet meer kunnen betalen.

En die geen of onvoldoende aanspraak kunnen maken op bestaande sociale zekerheid of andere regelingen in het steunpakket van de Rijksoverheid als gevolg van de coronacrisis. Kader: Op grond van de Participatiewet (PW) kan door de gemeente in individuele gevallen bijzondere bijstand verstrekt worden als het door bijzondere omstandigheden niet meer mogelijk is om de noodzakelijke kosten te betalen (artikel 35 lid 1 PW). De gemeente kan echter via buitenwettelijk begunstigend beleid een ruimere invulling aan de wet geven dan artikel 35 PW beoogt. Naast de Beleidsregels Bijzondere Bijstand Nissewaard 2016 gaat Nissewaard voor de TONK-regeling een aparte set beleidsregels opstellen. Hierin wordt het beleid ten aanzien van deze vorm van kostenbijdrage vastgelegd. De beleidsregels TONK Nissewaard zullen op onderdelen ruimere kaders bieden dan de beleidsregels bijzondere bijstand. Argumentatie: De TONK is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval (minimaal 25%) in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet of nauwelijks meer kunnen voldoen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht hebben op een bijstandsuitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) kunnen maken. Maar ook burgers die in 2020 ingestroomd zijn in een WW- uitkering of ondersteuning ontvangen bij financiële problemen als gevolg van de bestrijding van het coronavirus, maar voor wie de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten (in Nissewaard de woonlasten).

College-advies advies eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 4 van 6

De TONK is een geheel nieuw regeling, waarbij het niet duidelijk is hoeveel potentiële rechthebbenden er zijn. We kunnen aan de knoppen van de voorwaarden draaien (zoals 25% inkomensverlies), maar we kunnen op geen enkele wijze prognosticeren hoe groot de doelgroep is of wordt. Voor de omvang van de doelgroep is inmiddels wel bekend dat circa 1500 Nissewaarders met succes een beroep hebben gedaan op de TOZO. Hierbij is het echter niet helder wat de effecten van de daling van het inkomen is op het gezinsinkomen en wat de relatieve woonlast is van deze huishoudens. Hierdoor wordt gekozen om de periode tot aan 1 mei 2021 te monitoren hoeveel aanvragen binnenkomen en aan de hand daarvan de hoogte van het bedrag alsnog hoger bij te stellen, indien nodig en financieel mogelijk, of deze hoogte aan te houden. Dit bedrag wordt uitgekeerd voor de gehele periode zolang deze regeling geldt (1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021). Er is voor de hoogte van maximaal € 900 euro gekozen voor de periode van zes maanden, omdat deze hoogte in de meeste omliggende gemeenten in Rotterdam-Rijnmond wordt gehanteerd. De regeling TONK Nissewaard houdt in: Onderwerp TONK Nissewaard Doelgroep

Inkomensterugval

Relatie met corona Welke woonlasten

Grenswaarde woonkosten

Vermogenstoets

Alle huishoudens met een inkomensterugval als gevolg van corona en met (te) hoge woonlasten. Het netto huishoudinkomen dient minimaal 25% lager dan in de periode vóór corona. De inkomensterugval moet een direct gevolg zijn van corona. Het gaat om woonlasten: 1. Huur en de servicekosten 2. Hypotheek incl. VvE Op de noodzakelijke kosten wordt maandelijks € 448,- in mindering gebracht zijnde de eigen bijdrage per maand in de noodzakelijke kosten. Welk bedrag een alleenstaande of een gezin geacht wordt ten minste te kunnen betalen uit het beschikbare inkomen. Er vindt geen vermogenstoets plaats.

Hoogte TONK

De TONK bedraagt voorlopig maximaal € 900,- per huishouden voor de periode van zes maanden (1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021).

Start aanvraagproces

De mogelijkheid tot aanvraag van de TONK start op 15 maart 2021 en loopt tot 1 augustus 2021.

Opmerkingen Onder huishouden wordt verstaan: alleenstaande en meerpersoonshuishoudens volgens de Participatiewet Het gaat om het inkomen op de peildatum voor corona en op de aanvraagdatum. Wordt via een eigen verklaring uitgevraagd. Bij huur gaat het om de bruto huurprijs en de bruto hypotheek. Gemiddelde basishuur 2021 conform de Wet op de huurtoeslag.

Hieraan geven we uitvoering aan de aangenomen motie in de Tweede Kamer om geen vermogenstoets op te nemen binnen de TONK. De TONK-uitkering is een eenmalig bedrag. In de eerste maanden wordt gemonitord hoeveel aanvragen binnenkomen. Het bedrag kan alsnog hoger bijgesteld worden (of niet). Verlenging van de TONK-regeling is niet uitgesloten.

College-advies advies eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 5 van 6

Maatschappelijk draagvlak: Veel mensen hebben het op dit moment financieel moeilijk. Door de coronamaatregelen zijn er banen verdwenen en veel ondernemers kunnen hun werk niet of maar deels uitoefenen. Hierdoor hebben veel mensen minder inkomen dan voorheen. Zij hebben daarom mogelijk moeite om hun woonkosten te betalen. Om hen tijdelijk te helpen is er de TONK. Dit zal mogelijk niet dekkend zijn voor alle bovenmatige woonkosten, maar het kan wel helpen een mogelijke schuldenlast te verminderen. Financiële consequenties: Via de tijdelijke noodmaatregel TONK wordt een ruimere toegang tot het instrument van de bijzondere bijstand geboden. Daartoe wordt door het Rijk eenmalig € 130 miljoen extra aan het gemeentefonds toegevoegd. €65 miljoen voor het eerste kwartaal. Dit is inclusief kosten voor de uitvoering. De verwachting is dat in het begin circa € 50.000 euro nodig is voor de uitvoeringskosten. Naarmate de aanvragen toenemen, is de vraag of dit afdoende is. In eerste aanleg zullen we hiervoor een beroep doen op de algemene Coronamiddelen die door de gemeenteraad beschikbaar zijn gesteld om de te ontvangen middelen t.a.v. de TONK volledig aan te wenden voor de aanvragen van de inwoners. Dit is in de inventarisatielijst opgenomen van de financiële effecten coronacrisis 2021. Hierover volgt nog separate besluitvorming.

Indien in de loop van de tijd meer uitvoeringskosten nodig zijn, zullen we dit bedrag putten uit de toegekende middelen voor de TONK. Nissewaard zal naar verwachting in totaal circa 582.000 euro voor TONK uit het gemeentefonds ontvangen. We kunnen (als we € 150 euro per maand aanhouden gedurende zes maanden) met het toegekende budget van het Rijk (exclusief uitvoeringskosten) circa 646 gegronde aanvragen honoreren voor Nissewaard. Indien echter (veel) meer aanvragen binnenkomen, is uitputting van het budget geen afwijzingsgrond en moeten we bij gebleken recht overgaan tot toekenning. De ontbrekende middelen dienen dan gevonden te worden binnen de gemeentelijke begroting en draagt daarmee een financieel risico. De mogelijkheid bestaat ook dat het Rijk hiervoor aanvullende middelen beschikbaar stelt.

Communicatie van het besluit: Wij zullen naar onze inwoners en de gemeenteraad communiceren dat er gebruik gemaakt kan worden van de TONK-regeling. Om de aanvraag te vereenvoudigen wordt er een apart aanvraagformulier voor opgesteld. Realisatie van het besluit: Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de bekendmaking in het gemeenteblad en het werkt terug tot en met 1 januari 2021.

College-advies advies eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 6 van 6

Bijlagen: Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Nissewaard. Collegeadvies: Het college wordt geadviseerd om: 1. De beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Nissewaard vast te stellen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021. 2. De financiële gevolgen van de TONK regeling te verwerken bij de circulaires waarin de TONK middelen worden ontvangen.

Wilt u zo vriendelijk zijn om de ruimte tussen de lijnen niet aan te passen dit ivm de digitale handtekening.

de secretaris,

S. Elseman Datum besluit B&W: 09/03/2021

___________________________________________________________________________