24. Voortgangsrapportage TSD eind 2024

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda programma Toekomstbestendig Sociaal Domein

Voortgang tot en met december 2024

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

Inleiding In deze voortgangsrapportage over de periode tot en met 31 december 2024 is de voortgang opgenomen van de inspanningen uit de Ontwikkelagenda sociaal domein. Dit betreft de voortgang van de inspanningen zoals opgenomen in de aangepaste ontwikkelagenda die eind 2024 door het college is vastgesteld. Inspanningen met een blauw kader, zijn nieuw toegevoegd in de aangepaste Ontwikkelagenda van eind 2024. Inspanningen met een rood kader, komen uit het coalitieakkoord. Inspanningen die in een vorige periode al waren afgerond, zijn nog steeds als afgerond zichtbaar in het visuele overzicht. Per inspanning is de stand van zaken benoemd, na het visuele overzicht. Inspanningen die in de vorige periode al waren afgerond, hebben geen toelichting. Inspanningen die nog niet zijn gestart, hebben ook toelichting, met name op de planning. Van het totaal van 143 inspanningen (dat waren er 111 vóór de wijziging van de Ontwikkelagenda eind 2024) zijn er in totaal 79 afgerond, oftewel 55%. Dit heeft voor een groot deel te maken met het grote aantal recent toegevoegde inspanningen. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) dan zijn 45 van de 57 inspanningen gerealiseerd, oftewel 79%. Deze aantallen kunnen afwijken van Pepperflow, omdat de inspanningen in dat programma niet zijn aangepast op de herziene Ontwikkelagenda.

We hanteren in het visuele overzicht de volgende symbolen: Nog niet gestart Loopt volgens planning Loopt, maar kent risico’s of vergt extra aandacht Is gestart, maar kent problemen Afgerond

Programmalijn gemeentelijke regierol (regisseur: Indra Caerteling) Op de volgende pagina is de voortgang van deze programmalijn visueel weergegeven. Daarna volgt een korte toelichting per inspanning. Van de 31 inspanningen binnen deze programmalijn, zijn er inmiddels 19 gerealiseerd. Dit is 61%. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) dan zijn 10 van de 14 inspanningen gerealiseerd, oftewel 71%. 1

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

2

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Aanpassen subsidieregelingen: De subsidieregeling sport en de subsidieregeling Ondersteuning en participatie is aangepast. Naar aanleiding van de ontwikkelingen ‘beschermd thuis’ wordt deze laatste subsidieregeling opnieuw aangepast. Er vallen nu namelijk enkele taken onder deze subsidieregeling die voorheen onder centrumtaken Wmo vielen en daarmee waren uitgesloten van de regeling. Doordat deze nieuwe lokale taken nu automatisch binnen de subsidieregeling vallen, moet de regeling daarop worden aangepast. De subsidieregeling voor jeugdpreventie zal eveneens worden aangepast en mogelijk worden gesplitst in twee regelingen of twee hoofdstukken (één betreft voor- en vroegschoolse educatie en één overig jeugdpreventie). Ook zal een subsidieregeling voor (wijk)groepen en actieve inwoners worden opgesteld, voor zover deze niet vallen onder de regeling sport of cultuur. Deze zal enkele losse subsidieregelingen vervangen. Deze inspanning zelf heeft geen financiële gevolgen. De hoogte van het beschikbaar budget wordt jaarlijks bepaald in het besluit subsidieplafonds (voor 2025 is gekozen een dergelijk plafond om diverse redenen niet vast te stellen) en is per 2026 onderhevig aan bezuinigingen (zie aparte inspanningen hieromtrent). Deze inspanning zal voor eind 2025 worden afgerond.

•

Communicatiecampagne: De sociaal domein-brede communicatiecampagne Thuis in Nissewaard (TiN) is op 24 oktober 2023 gestart. Er is een herhalingscampagne geweest begin 2024. De regiegroep communicatie met TiN-partners is enkele malen bij elkaar geweest in 2024 om afspraken over communicatie te maken. Er zijn diverse kleinere communicatie-uitingen geweest, onder andere op de socials en de website Thuis in Nissewaard is continu actueel gehouden en verbeterd. We zien hierdoor stijgingen in volgers op Linkedin, Instagram en bezoekers van de website. In 2025 wordt gekeken naar welke onderwerpen aandacht verdienen in campagnes zoals vitaal ouder worden, ook in samenhang met de samenwerking Integraal Zorgakkoord (IZA). Voor 2025 is binnen het Ontwikkelbudget nog een bedrag gereserveerd voor communicatie. Vanaf 2026 is er geen budgettaire ruimte meer vanuit het sociaal domein voor communicatie-uitingen die buiten de reguliere werkzaamheden vallen, omdat het Ontwikkelbudget per 2026 geheel is bezuinigd. Eind 2025 zal deze inspanning worden afgerond met een vooruitblik naar ‘hoe verder vanaf 2026’.

•

Algemeen ondersteunend aanbod: Met de TiN-partners is een advies opgesteld op welke wijze welzijn en algemeen aanbod beter kan aansluiten en elkaar versterken. Hierin zijn bezuinigingsopdrachten (subsidies) meegenomen. In zijn algemeenheid wordt ingezet op collectief in plaats van individueel aanbod, meer werken met vrijwilligers, goed kijken welk aanbod wenselijk/noodzakelijk is, hoe de samenwerking onderling kan worden versterkt, en kijken naar manieren om huisvestingskosten te verlagen. Met alle TiN-partners zijn per organisatie gesprekken gevoerd op bestuurlijk niveau over de bezuinigingen. Alhoewel de boodschap over de hoogte van de bezuinigingen vaak stevig was, zijn de gesprekken constructief verlopen en is de wens aanwezig samen Nissewaard sterk te houden, ondanks beduidend minder middelen. De komende maanden worden de afspraken verder uitgewerkt in concrete afspraken per organisatie en hoe dit onderdeel vormt binnen de sociale basis van Nissewaard (zie ook inspanning ‘Opstellen plan van aanpak opgaven in sterke samenleving’ binnen programmalijn sterke samenleving). Dit onderdeel zal eind 2025 zijn afgerond en geeft daarmee mede vorm en inhoud aan de bezuinigingsopdrachten op gebied van subsidies.

3

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Afspraken met subsidie-organisaties: Deze inspanning is het vervolg op de voorgaande. Door de uitkomsten van het traject basisaanbod te verwerken in specifieke afspraken met de individuele organisaties, vastgelegd in de subsidiebeschikkingen of aanvullingen daarop, wordt aan deze inspanning gewerkt. Dit onderdeel zal eind 2025 zijn afgerond.

•

Bezuinigingsopdracht Preventie & Welzijn: Op dit terrein is besloten om structureel € 100.000 te besparen. Binnen team Preventie & Welzijn wordt breed onderzocht om dit te realiseren zonder afbreuk te doen aan de sociale infrastructuur. Hierbij wordt o.a. gekeken naar het stoppen met ambulant werken (huur werkplekken zoals het oude milieuhuis e.a.) en de exploitatie van de wijkcentra. Er is momenteel nog geen concrete invulling voor deze bezuiniging vanaf 2026. Deze inspanning zal voorafgaand aan de begroting 2026 worden afgerond.

•

Doorontwikkeling en evaluatie Ingang: Binnen de samenwerking tussen de TiN-partners en de gemeente in de Ingang worden mogelijkheden voor verbetering en knelpunten geïdentificeerd en opgepakt. Dit betreft onder andere de aansluiting tussen de ingang en de toegang, evenals het optimaal benutten van informatie & advies en de vraagverhelderingsgesprekken. Daarnaast zijn enkele randvoorwaarden voor een goede werking van de Ingang, zoals een goed werkend systeem (S4SR), nog niet gerealiseerd. Gezien de signalen die naar voren komen en de financiële situatie in Nissewaard die voor 2026 duidelijk keuzes vraagt, wordt nu de werking van de Integrale Ingang TiN in relatie tot de gemeentelijke Toegang eerder geëvalueerd. Hoewel de evaluatie oorspronkelijk gepland stond voor april 2025, is deze eind 2024 (na akkoord van alle Tin-partners) gestart. De evaluatie en aanpassing daarop wordt voor eind 2025 afgerond, tenzij er grote ontwikkelingen zijn die langer duren. In dat geval zullen hieromtrent in 2025 keuzes worden voorgelegd aan de TiN-partners en aan het college.

•

Monitoren en verwerking bezuinigingstaakstellingen: de taakstellingen die al konden worden gerealiseerd, zijn inmiddels financieel verwerkt. Dat gaat om een totaalbedrag van € 771.000 in 2026 (exclusief de bezuiniging kindbijdrage armoede die ‘ongedaan is gemaakt’). Ook de bezuinigingen op alle subsidiebudgetten kan in 2025 worden gerealiseerd en financieel worden verwerkt voor de bezuinigingen 2025 en 2026 en verder. Momenteel wordt met de financieel adviseurs bekeken op welke wijze de realisatie van bezuinigingen op open eind-regelingen het beste zichtbaar kan worden gemaakt. Bij open eind-regelingen zijn er immers ook autonome ontwikkelingen die de uitgaven beïnvloeden. Daarnaast wordt deelgenomen aan de gemeentebrede monitoring van de bezuinigingen en wordt de stuurgroep SD in 2025 gereserveerd voor bespreken van dit onderwerp.

•

C3 uitfaseren en Suite 4Sociale Regie implementeren: De uitfasering van systeem C3 heeft in 2023 plaatsgevonden Momenteel wordt gewerkt aan implementatie van Suite 4Sociale Regie (S4SR) t.b.v. de Wmo. Vanwege de evaluatie van de Ingang die nu gaande is, wordt nog niet actief gewerkt aan implementatie voor S4SR voor de TiN-Ingang. Jeugd en Regie zijn gerealiseerd. Financiën zijn in eerdere besluitvorming verwerkt.

•

Datagestuurd werken: Gemeentebreed wordt gewerkt aan verbetering van data. Sociaal domein, en specifiek jeugd vanuit de taskforce jeugd, wordt hierin als voorhoede gebruikt. Inmiddels staat er een basis-dashboard sociaal domein, voor Jeugd en Wmo in PowerBI; dit kan in het voorjaar 2025 4

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 daadwerkelijk worden gebruikt. Daarna wordt gewerkt aan specifiekere wensen m.b.t. sturingsinformatie, waaronder monitoring van de verschillende inspanningen binnen de Taskforce jeugd en Opgaveteam Wmo. Ook kan de software van Value Care worden uitgefaseerd, hetgeen onderdeel is van vastgestelde bezuinigingsopdracht ICT. Het dashboard van de GR JR is inmiddels in gebruik, hetgeen betere sturingsinformatie op gemeentelijk niveau oplevert. Basisbeeld, een tool voor m.n. accountmanagement en toezichthouders, wordt de komende twee jaar voortgezet. •

Afspraken zorgverzekeraar -kantoor: Deze inspanning is grotendeels verworden tot onze deelname in het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het is wel een inspanning die veel capaciteit vergt. Eind 2024 zijn de gemeenten (via de VNG) uit het IZA gestapt. Onduidelijk is nog wat dit betekent voor het vervolgtraject. Vooralsnog lijkt het erop dat de middelen die waren toebedeeld aan de gemeente Nissewaard in 2025 wel beschikbaar blijven. Deze inspanning is vanwege de onzekerheid wel als risico bestempeld.

•

Bezuiniging GR VPW: Vanaf 2026 is € 100.000 aan bezuinigingsopdracht vastgesteld. Er is een advies in voorbereiding om over te gaan op zonnepanelen op het pand aan de Laanweg, zodat de energiekosten aanzienlijk verminderd kunnen worden. Ook worden andere opties onderzocht om invulling te geven aan de taakstelling VPW. Dit is alleen mogelijk omdat VPW ten opzichte van andere arbeidsontwikkelbedrijven goed presteert, waardoor besparing daadwerkelijk een bezuiniging kan opleveren. Het verwerken van de bezuiniging in de begroting van de GR Voorne-Putten Werkt is een noodzakelijke voorwaarde om deze voor Nissewaard als ingevuld te beschouwen.

•

Bezuiniging GR GGD: In de concept- begroting 2026 van de GGD is een totale bezuiniging verwerkt van € 420.000. Dit door het verlagen van de tarieven als gevolg van de daling van de kosten van de overhead. De kosten voor 2026 van de gemeente Nissewaard komen volgens deze voorlopige begroting €27.238 lager uit dan die van 2025 (indexering en verrekening inwoneraantal nog niet meegenomen). Hiermee kan de bezuinigingstaakstelling van € 18.000 worden gerealiseerd. Anders dan eerder aangegeven wordt deze bezuinigingsopdracht daarom nu als realistisch gezien.

Programmalijn sterke samenleving (regisseur: Jantine Kraak) Op de volgende pagina is de voortgang van deze programmalijn visueel weergegeven. Daarna volgt een korte toelichting per inspanning. Van de 24 inspanningen binnen deze programmalijn, zijn er inmiddels 14 gerealiseerd. Dit is 58%. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) dan zijn 10 van de 12 inspanningen gerealiseerd, oftewel 83%.

5

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

6

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Uitvoeringsplan mantelzorg: Het uitvoeringsplan mantelzorg is in augustus 2024 afgerond. Gezien de aard van dit plan was geen collegebesluit noodzakelijk. Deze inspanning is afgerond.

•

Bezuiniging budget eenzaamheid: Van alle subsidies op grond van de Wmo, waar eenzaamheid onder valt, is een integrale afweging gemaakt in relatie tot de bezuinigingen op de diverse subsidiebudgetten binnen de Wmo. Dit heeft ertoe geleid dat de bezuiniging 2025 ad € 20.000 is gerealiseerd (moet nog financieel worden verwerkt) en dat de bezuiniging 2026 en verder (in totaal € 39.000) ook gerealiseerd gaat worden. In de eerste turap van 2025/PPN 2026 kan deze totale bezuiniging financieel worden verwerkt. Omdat de financiële verwerking nog moet volgen, is deze inspanning nog niet afgerond. Zie ook toelichting subsidies onder kwetsbare volwassenen.

•

Uitvoeringsplan Elkaar Waard: Voor het uitvoeringsplan Elkaar Waard wordt aangehaakt bij de Brede SPUK rondom eenzaamheid. Dit plan is in september 2024 afgerond. Gezien de aard van dit plan was geen collegebesluit noodzakelijk. Deze inspanning is afgerond.

•

Plan ontmoeting: Het plan Ontmoeten is in de collegevergadering van 3 september vastgesteld. Deze inspanning is daarmee afgerond.

•

Beleid vrijwilligers: De samenwerking met Boekenberg rondom het opbouwen van de vrijwilligersacademie verloopt naar wens en er is een coördinator actief. E.e.a. krijgt een plek in het beleidsplan waar momenteel aan wordt gewerkt. Door beter vrijwilligersbeleid wordt de transformatie in het sociaal domein ondersteund, waarbij meer door vrijwilligers en niet door professionals wordt gedaan. Vraag is nog hoe landelijk wordt omgegaan met middelen uit de brede SPUK, dat van belang is voor de mogelijkheden binnen dit beleidsplan. Dit plan zal in 2025 worden afgerond en ter besluitvorming worden voorgelegd.

•

Herijken vitaliteitsscan: Najaar 2024 is de herijkte vitaliteitsscan uitgezet. Resultaten volgen nog en zullen gebruikt worden voor de onderstaande inspanning ‘afspraken verenigingen verbeteren’. Deze inspanning kan als afgerond worden beschouwd.

•

Afspraken verenigingen verbeteren: Naar aanleiding van de uitkomsten van de vitaliteitscan worden afspraken gemaakt door verenigingsondersteuning over wat nodig is om de verenigingen gezond te houden en krijgen. Dit zal in 2025 plaatsvinden.

•

Uitvoeringsplan gezondheid: Uitvoeringsagenda sport is gecombineerd met uitvoeringsplan gezondheid, in combinatie met de doelen van de Brede SPUK. Halverwege 2024 s deze voorgelegd aan de wethouders, en voor 2025 zal deze herijkt worden indien aanpassingen gewenst zijn. Dit is onderdeel van reguliere werkzaamheden en daarom kan deze inspanning nu worden afgerond.

7

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Vergroten zichtbaarheid gemeente: Voor het vergroten van de zichtbaarheid in de gemeente is in 2024 gestart met de wijkimpulsen voor de wijken de Akkers, De Hoek en Waterland. Per wijk is een wijkatlas opgesteld waarin data is verzameld van het fysieke - en sociale domein. De wijkatlas is een mooie samenvatting van de (ontwikkel)kansen. Er zijn verschillende netwerkbijeenkomsten georganiseerd, zoals in de Akkers, om de belangrijkste stakeholders te betrekken. Ook is dit onderdeel van de subsidieaanvraag Regiodeal New Towns die eind 2024 is ingediend met enkele andere New Towns. Tot slot is in 2024 een plan van aanpak opgesteld over de wijkhubs en zijn voor enkele wijkhub-projecten verkennende gesprekken gevoerd, voor de start van een pilotfase in 2025. Omdat nog onduidelijk is op welke wijze hieraan een vervolg wordt gegeven i.v.m. onzekerheid Regiodeal en IZA, wordt deze inspanning nog niet als afgerond beschouwd.

•

Extranet: In 2024 zijn gesprekken gevoerd over het starten van een pilot voor een extranet voor sportverenigingen. Hieruit bleek dat de behoeften van sportverenigingen verschillen van die van maatschappelijke partners, zoals de Thuis in Nissewaard-partners. Tijdens de bestuurlijke subsidiegesprekken met de TiN-partners is regelmatig aangegeven dat er behoefte is aan een platform specifiek voor professionals. In 2025 zullen we verder onderzoek doen naar de wensen en behoeften van zowel sportverenigingen als maatschappelijke partners. De structurele financiering van een extranet blijft daarbij een aandachtspunt en zal worden meegenomen in de verkenning voor het plan van aanpak ‘Sterke Samenleving’.

•

Plan van aanpak sterke samenleving: In navolging van het plan van aanpak Taskforce jeugd en plan van aanpak Opgaveteam Wmo, is ook de wens om de opgaven en daarbij behorende maatregelen binnen de sterke samenleving overzichtelijk samen te brengen. Vandaar dat ook voor sterke samenleving een plan wordt opgesteld. Onderdeel van het plan zal een beschrijving zijn van ‘sociale basis’ (gebaseerd op een landelijke onderzoeksrapport naar de sociale basis) en de visie over de rol van de gemeente in de verschillende onderdelen hierbinnen. Dit plan zal in 2025 worden opgesteld en ter besluitvorming worden voorgelegd.

•

Bezuinigingsopdracht anti-discriminatie en minderhedensubsidies: Onderzoek loopt naar de exacte invulling van deze bezuinigingsopdrachten (antidiscriminatie € 20.000 per 2026 en subsidie minderheden € 10.000 per 2026). Gezien een stukje onderbesteding is de verwachting dat deze bezuiniging gerealiseerd kan worden. Voorjaar 2025 wordt duidelijkheid verwacht omtrent de invulling van deze bezuinigingsopdrachten.

•

Bezuiniging ASD: In 2024 hebben diverse bestuurlijke gesprekken plaatsgevonden met de ASD over de bezuinigingsopdracht van € 15.000 per 2026. De ASD kan instemmen met het voorstel dat door de gemeente is gedaan. Dit heeft nog niet geleid tot invulling van de volledige bezuiniging. In 2025 wordt de realisatie van deze bezuiniging verder bezien.

•

Subsidieregeling AED beëindigen: Inmiddels is deze opdracht ad € 16.000 per 2025 financieel verwerkt. Enige dat nog rest is het formeel intrekken van de subsidieregeling. Dit zal begin 2025 gebeuren. Over de jaren heen is hiervan zeer beperkt gebruik gemaakt, dit terwijl de zes-minutenzone wel is gerealiseerd. Binnenkort kan deze inspanning worden afgerond. 8

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

•

Jongerenpanel: We werken aan een vaste structuur die passend is bij de nieuwe dynamiek van het jongerenpanel. Inmiddels is dit onderdeel van de reguliere aanpak en daarom kan deze inspanning als afgerond worden beschouwd.

•

Uitvoeringsagenda sport: Zie uitvoeringsplan gezondheid.

•

Omgevingsvisie: vanuit het sociaal domein is op zowel beleidsmatig niveau als vanuit de combinatiefunctionarissen deelname aan de werkgroep. In reeds gehouden grotere sessies is het sociaal domein nog breder vertegenwoordigd. Dit is inmiddels onderdeel van reguliere werkwijze en kan daarom worden afgerond.

•

Inclusie - visie en agenda: De visie op inclusie is in de raad van 11 december 2024 vastgesteld. De inclusie-agenda wordt opgesteld en zal in 2025 worden aangeboden aan het college. Deze inspanning zal vermoedelijk medio 2025 worden afgerond.

Programmalijn bestaanszekerheid (regisseur: Kim Plugge) Op de volgende pagina is de voortgang van deze programmalijn visueel weergegeven. Daarna volgt een korte toelichting per inspanning. Alle inspanningen worden binnen bestaande budgetten of met externe financiering (zoals Regiodeal en Europese subsidie) uitgevoerd. Financieel is het doel om door inzet op ontwikkeling en uitstroom uiteindelijk lagere kosten voor uitkeringen te hebben. Dit mede doordat het ‘granieten bestand’ niet stijgt of zelfs daalt. Voor aanpak van armoede en schulden geldt dat dit binnen bestaande budgetten plaatsvindt. Van de 36 inspanningen binnen deze programmalijn, zijn er inmiddels 28 gerealiseerd. Dit is 78%. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) dan zijn 12 van de 14 inspanningen gerealiseerd, oftewel 86%.

9

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

10

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Inzetten jobcoaches: Jobcoaches worden ingezet. Wens was te kijken naar harmonisatie regionaal. Er lopen echter landelijke ontwikkelingen en wensen voor harmonisatie. Naar verwachting kan hieraan in 2025 verder worden gewerkt.

•

Wetswijziging Participatiewet in Balans: Het wetstraject wordt goed gevolgd en waar mogelijk worden reeds zaken in praktijk gebracht of gemeentelijke regels aangepast. De datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel is nog onduidelijk. Vermoedelijk zal dit ergens in 2025 zijn. Waarschijnlijk zullen niet voor 2026 alle wijzigingen kunnen worden geïmplementeerd, mede omdat diverse zaken zoals ICT-aanpassingen buiten onze invloedssfeer liggen. Deze inspanning zal niet kunnen worden afgerond voor einde van dit jaar.

•

Participatieladder: Deze is inmiddels geïmplementeerd en er wordt mee gewerkt. Deze inspanning is hiermee afgerond.

•

Leer-werkakkoorden: Dit betreft een doorlopend proces. Enkele voorbeelden zijn er al. Denk aan de leerlijn kinderopvang welke in samenwerking met ondernemers en opleidingsorganisaties tot stand zijn gekomen. Er zijn nog geen 3 leer-werkakkoorden, waardoor deze inspanning nog niet kan worden afgerond.

•

Complexe situaties: Rondom centrumtaken is een integraal team gerealiseerd. Casusregie en doorbraakregie zijn momenteel in basis neergezet. Nu wordt gewerkt aan goede werkinstructies en -processen. Deze zijn nog niet afgerond, maar dit zal wel in 2025 gebeuren.

•

Aanpassen aanbod voor bijstandsgerechtigden met kinderen: Er is inmiddels een samenwerking met VierL aangegaan voor de doelgroep alleenstaande ouders. Hiernaast is de leerlijn ondersteuning kinderopvang opgezet voor deze doelgroep. In november 2024 is een nieuw traject gestart middels externe financiering van het landelijke actieplan ‘dichterbij dan je denkt’ dat eveneens gericht is op kinderopvang. Nu deze laatstgenoemde actie is gestart, kan deze inspanning als afgerond worden beschouwd.

•

Bezuiniging collectieve ziektekostenverzekering: In het voorjaar van 2025 zal een plan worden voorgelegd ter besluitvorming voor de invulling van de bezuinigingsopdracht van € 331.000 per 2026. Momenteel lopen gesprekken hierover met een adviesbureau dat we de afgelopen jaren vaker hebben geraadpleegd omtrent de collectieve verzekering. In ieder geval zal het betekenen dat de gemeentelijke bijdrage in de kosten van de verzekering voor inwoners daalt.

•

Bezuiniging IIT en energietoeslag: De bezuiniging ad € 285.000 per 2026 zal worden gerealiseerd door het verlagen van de bijdragen voor volwassenen (IIT) en ouderen (energietoeslag). Dit vergt besluitvorming (vaststellen nieuw bedrag) en aanpassing van de snelbalie. Dit zal in 2025 plaatsvinden.

11

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Bezuiniging subsidies preventie armoede en schuldbemiddeling: Dit betreft bezuiniging op subsidiebudget van € 8.000 per 2025 en nog eens € 159.000 per 2026. In 2024 is een intensief traject gelopen om deze bezuinigingsopdracht te realiseren. Er heeft ambtelijk en bestuurlijk een integrale afweging plaatsgevonden over bezuiniging op subsidies. Vervolgens zijn ambtelijk gesprekken geweest met de organisaties wiens subsidie daalt vanaf 2025 of 2026, op dit beleidsdomein met name Leergeld en Sport- en cultuurfonds. In 2025 is de bezuiniging gerealiseerd, onder andere door de inkomensgrens te verlagen wanneer men een beroep kan doen op ondersteuning. M.b.t. de bezuiniging vanaf 2026 wordt nog gezocht naar mogelijkheden om zoveel mogelijk ondersteuning voor Nissewaard van deze organisaties te behouden. Hierbij wordt gezocht naar samenwerking met andere organisaties, zoals het Jeugdeducatiefonds, en gebruik van tweedehands materiaal. Indien dit niet voldoende blijkt, zal binnen het bredere armoedebeleid worden gekeken en in het voorjaar 2025 voorstellen worden gedaan. Daarbij kan de uitkomst van onderzoek door Nibud naar het Nissewaardse armoedebeleid in relatie tot andere gemeenten, mogelijk richting kunnen geven.

•

Bezuinigingsopdracht Rotterdampas: De vergoeding voor retail en openbaar vervoer die op de Rotterdampas zat, is per 2025 komen te vervallen. Daarmee is de volledige bezuiniging van € 100.000 ingevuld. Deze inspanning is gerealiseerd.

•

Taakstelling statushouders: Eind december 2024 hebben we de taakstelling behaald volgens planning. Vanwege de onduidelijkheid m.b.t. rijksbeleid, beschouwen we deze inspanning nu als afgerond.

•

Inburgeringsbeleid: Door middel van het bestuursverslag sociaal domein wordt gemonitord en indien nodig het beleid aangepast als wijzigingen zich voordoen. Op dit moment niet van toepassing en wordt voor de nabije toekomst ook niet voorzien. Daarom wordt deze inspanning nu als afgerond beschouwd.

•

Regiodeal: De aanvraag bij het ministerie voor de zorgcampus in Nissewaard is goedgekeurd en de overeenkomst met alle partners is ondertekend. Momenteel lopen gesprekken over de rol van de gemeente Nissewaard in het gehele traject.

Programmalijn opvoeden & opgroeien (regisseur: Tessa Vrij) Op de volgende pagina is de voortgang van deze programmalijn visueel weergegeven. Daarna volgt een korte toelichting per inspanning. Van de 28 inspanningen binnen deze programmalijn, zijn er inmiddels 11 gerealiseerd. Dit is 39%. Dit ‘lage’ percentage heeft met name te maken met het grote aantal nieuwe inspanningen dat is toegevoegd naar aanleiding van de taskforce jeugd. Vóór de aanpassing van de Ontwikkelagenda in 2024 waren er 17 inspanningen binnen deze programmalijn. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) en zonder de inspanningen Taskforce Jeugd, dan zijn 8 van de 9 inspanningen gerealiseerd, oftewel 89%. 12

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

13

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Bezuiniging Daginvulling (incl. vervoer en taakstelling zorgcontinuïteit KDC): Deze inspanning valt in drie onderdelen uiteen: - Een bezuinigingsopdracht van € 300.000 op KDC: Er wordt met scholen, KDC-aanbieder en kinderopvang gewerkt aan verbetering van de uitstroom naar Wlz en naar speciaal onderwijs en een goedkoper alternatief voor KDC voor jonge kinderen die dat niet nodig hebben, maar voor wie reguliere opvang niet realistisch is. Inmiddels heeft de analyse ons geleerd dat deze opdracht wellicht niet de verwachtingen geheel kan waarmaken. Er wordt zeker nog gezocht naar andere mogelijkheden zoals beperking van dagdelen KDC. Ook staat KDC-zorg op de ‘zorgvormenlijst’, de landelijke lijst van jeugdhulpvoorzieningen die in de toekomst regionaal moeten worden ingekocht. Wens is lokaal het ‘goedkoper alternatief’ te realiseren in de hoop dat er minder KDC-zorg regionaal noodzakelijk is. - Een bezuinigingsopdracht van € 18.000 op vervoer: M.b.t vervoer is per 1 januari 2025 de regelgeving aangepast zodat kinderen tot 12 jaar geen vervoer meer kunnen krijgen, tenzij de ouders dit echt niet kunnen organiseren. Vanaf 12 jaar is de vervoersondersteuning gericht op zelfstandig leren reizen. Mogelijk is hierop juist een iets hogere besparing mogelijk. Dit wordt dan meegenomen als invulling van de algemene taakstelling op jeugdhulp of KDC.

- Een taakstelling van € 514.000 in 2026 en € 47.000 in 2027: M.b.t. de zorgcontinuïteit blijkt uit de huidige data dat er nog 19,2 stoelen bezet zijn met kinderen die nog zorgcontinuïteit KDC ontvangen vanuit het oude open-house contract. Onze invloed om dit sneller af te bouwen is zeer beperkt, dit vergt afspraken tussen zorginstelling, gespecialiseerd onderwijs en het CIZ (Wlz). Dit maakt de invulling van de taakstelling door versnelde afbouw dus ingewikkeld. Wel is sinds het einde van het open-house contract, sinds 1 juli 2023 een totale afbouw gerealiseerd van 15 KDC plekken zonder dat hiervoor de wachtlijst bij onze huidige aanbieder in aantal en wachttijd is toegenomen. Bij de provincie is navraag gedaan of deze kosten uit incidentele middelen kunnen worden gedekt; dit mag niet omdat KDC-kosten structureel zijn, ongeacht of er sprake is van wisseling in contractpartijen.

•

Taskforce Onderdeel indiceren (inclusief maatwerk): Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026 en kent voor maatwerk een aparte bezuinigingsopdracht van € 130.000 per 2026. Vooralsnog zijn de (fictieve) besparingen eind 2024 n.a.v. met name strenger indiceren sinds de start van de taskforce in februari 2024, ruim € 600.000. Dit zonder beleidswijzigingen vanuit andere inspanningen zoals reikwijdte en onderwijs. Omdat op de budgetten jeugdhulp geen autonome ontwikkelingen zijn meegenomen in de begroting, zoals dat wel bij Participatiewet en Wmo gebeurt, en omdat deze nieuwe lagere beschikkingen nog niet altijd hebben geleid tot zorg i.v.m. wachtlijsten, is er financieel nog geen effect te zien in de uitgaven. Samen met de financieel adviseurs wordt gekeken hoe de financiële ontwikkelingen in jeugdhulp en de inspanningen om te komen tot besparingen, beter zichtbaar kunnen worden gemaakt. Er is een collegevoorstel in de maak voor afweging en kwaliteitsborging van maatwerk. Ook wordt bekeken of maatwerk wordt ingezet voor zaken waar we beter een product/ voorziening voor kunnen inkopen. Maatwerk wordt nu dubbel (zes-ogenprincipe) getoetst en daarmee minder vaak ingezet.

•

Taskforce Triple L: Deze inspanning komt uit de hervormingsagenda jeugd en betreft inzet op de doelgroep met levenslange en levensbrede beperkingen. Deze inspanning is niet opgenomen omdat dit een bezuiniging tot gevolg zou hebben, maar alleen omdat het een landelijke verplichting is. Er heeft in 2024 onderzoek plaatsgevonden naar deze doelgroep. Conclusie, zoals in een memo na het zomerreces gedeeld met de wethouder, is dat er nu geen extra acties op deze doelgroep, naast de reeds opgenomen algemene inspanningen, noodzakelijk zijn. De inspanning is daarmee afgerond. 14

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

•

Taskforce Beperken reikwijdte jeugdhulp: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. Beperken van de reikwijdte houdt in dat regels strenger gemaakt worden, waardoor minder beroep op jeugdhulp kan worden gedaan. Dit door te kijken wat onder jeugdhulp moet vallen, welke verantwoordelijkheid bij ouders hoort en waar het onderwijs voor moet zorgen in plaats van de gemeente. Deze inspanning moet binnen de huidige wettelijke kaders van de Jeugdwet blijven, waardoor de speelruimte beperkt is; er is immers nauwelijks beleidsvrijheid. Medio 2024 heeft de raad richtinggevende uitspraken gedaan, waarmee regelgeving kan worden aangepast. Een voorbeeld hiervan is de aanpassing van de regelgeving omtrent jeugdwet-vervoer (zie ook KDC hierboven) en de inspanning die gericht is op onderwijs. Met de uitspraak van de raad als richting, worden momenteel de jeugdwet-voorzieningen aangepast in onze open house. Hierop zal vervolgens de verordening worden aangepast.

•

Taskforce Aanpak onderwijs/jeugdhulp: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. In 2024 is een afwegingskader vastgesteld, samen met het samenwerkingsverband voor passend onderwijs en het onderwijs zelf. Hierin staat duidelijk vermeld welke verantwoordelijkheid ligt bij het onderwijs (passend onderwijs) en welke bij de gemeente (Jeugdwet). Hieruit blijkt dat we als gemeente tot op heden vaak meer hebben vergoed dan noodzakelijk. Er volgt nu een implementatietraject, waarna vanaf het voorjaar 2025 vanuit de nieuwe verhoudingen wordt gewerkt. Vanuit de gemeente wordt bij aanvragen al wel zoveel mogelijk het afwegingskader gehanteerd, hetgeen moet leiden tot minder inzet van jeugdhulp.

•

Taskforce Complexe gezinnen: In 2024 is veel inspanning verricht om juiste data uit systemen te halen om te komen tot een selectie van complexe gezinnen waar mogelijk doorbraakregie op kan worden toegepast. Hierbij is alleen gekeken naar zaken waar de gemeente casusregie mag voeren en waar dus geen sprake is van gedwongen jeugdhulp. Inmiddels zijn 20 gezinnen geselecteerd, waarbij gekeken kan worden of een doorbraakaanpak kan leiden tot kwalitatief goed hulp tegen lagere kosten. Er geldt op deze inspanning ene taakstelling van € 100.000 vanaf 2025 en nog eens € 100.000 vanaf 2026. Deze taakstelling is gebaseerd op een besparingsmogelijkheid van € 10.000 per gezin, zoals door het Instituut Publieke Waarden gemiddeld is becijferd.

•

Taskforce Verwerken wetswijziging Jeugdwet: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. Er is momenteel nog geen voorstel voor de wetswijziging. Deze wordt in de eerste helft/medio 2025 verwacht in concept. Wanneer er een eerste concept is, zal dit worden bekeken en waar mogelijk input geleverd op het voorstel. Vanuit landelijke samenwerkingsverbanden, zoals de BJ42, wordt al wel informatie gedeeld over mogelijke denkrichtingen. Het is echter nog te vroeg om daar al op te acteren, omdat de denkrichtingen regelmatig aan verandering onderhevig zijn.

•

Taskforce Ouderproblematiek: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. Deze inspanning betreft het bekijken in hoeverre inzet op ouders (vanuit andere wettelijke kaders) gepleegd moet worden in 15

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 plaats van jeugdhulp. Deze inspanning blijkt in praktijk lastig vorm te geven, omdat de hulp aan volwassenen vaak niet door de gemeente wordt gefinancierd. Wmo is een kader, maar veel hulp wordt vanuit de GGZ geleverd oftewel vanuit de Zorgverzekeringswet. Ook vormen privacyregels een belemmering in samenwerking. Vooralsnog worden eerst de mogelijkheden binnen Wmo-begeleiding en de uitkomsten van de doorbraakaanpak complexe gezinnen afgewacht, om te kijken welke inzet hierop mogelijk is. Ook wordt bij de inrichting van de sociale basis in 2025 bekeken op welke wijze opvoedondersteuning en ondersteuning bij ouderproblematiek hierin vormgegeven kan worden. •

Taskforce 18-/18+: Deze inspanning kent een bezuinigingsopdracht van € 50.000 in 2025 en € 100.000 vanaf 2026 (verlagen uitgaven 18-plussers in jeugdhulp met verblijf). Deze inspanning betreft zorgdragen voor een tijdige en soepele overgang van jeugdigen met jeugdhulp, naar andersoortige ondersteuning vanuit andere wettelijke kaders als de jeugdige 18 jaar wordt. Dit voorkomt inzet van verlengde jeugdhulp vanaf 18 jaar. Een werkwijze hiertoe is in samenwerking met Rotterdam ontwikkeld en nagenoeg gereed om te worden geïmplementeerd. Uitgangspunt is dat vanaf 16,5 jaar de voorbereidingen plaatsvinden omtrent wat nodig is vanaf het 18e jaar op de verschillende leefgebieden. Gezien de nieuwe werkwijze die geïmplementeerd kan worden in 2025, wordt deze bezuiniging haalbaar geacht.

•

Taskforce handreiking lokale teams implementeren: In de hervormingsagenda jeugd is de voorwaarde opgenomen dat gemeenten sterke lokale teams vormgeven, die sociaal domein breed werken. Hiertoe is een landelijke handreiking opgesteld. Deze biedt uitgangspunten voor de vormgeving, maar ruimte voor de lokale inrichting daarvan. In Nissewaard vormen de Ingang Thuis in Nissewaard, de gemeentelijke toegang, delen van het basisaanbod en het team Regie (casusregie) gezamenlijk het sterke lokale team. Begin 2025 wordt een instrument van de VNG gepubliceerd (het VIT) om te bepalen in hoeverre de uitgangspunten van de sterke lokale teams al zijn geïmplementeerd. Dit instrument zal lokaal worden gebruikt om te bepalen waar we staan en welke ontwikkelingen wenselijk zijn, in samenhang met het plan van aanpak sterke samenleving. Deze inspanning zal niet leiden tot een bezuiniging, maar is wel een verplichting in het kader van de hervormingsagenda jeugd.

•

Taskforce aanpassen inkoop: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. N.a.v. de uitspraken van de raad over de reikwijdte, is medio 2024 gestart met het aanscherpen van de ingekochte producten (voorzieningen) jeugdhulp open house. Aanpassing van producten is binnen een open house mogelijk zonder nieuwe aanbesteding. In de meeste gemeenten, waaronder nu in Nissewaard, zijn de producten vrij ruim omschreven. Dit wordt nu ingekaderd. Ook wordt bekeken welke specifieke producten wenselijk zijn, op basis van de doelstelling de reikwijdte van de Jeugdwet te beperken. Er is een extern bureau aangetrokken om het noodzakelijke kostprijsonderzoek in 2025 te verrichten. We zullen richting aanbieders een voorstel-kostprijs neerleggen, waar alleen met overtuigende argumentatie vanuit de aanbieders vanaf kan worden geweken. Hier zullen we als gemeente zeer nauw bij betrokken zijn. De kosten van het kostprijsonderzoek worden binnen het bestaande budget voor ontwikkeling sociaal domein gedekt. Deze inspanning zal in 2025 worden afgerond, om per 2026 te kunnen werken met de nieuwe producten.

16

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Taskforce huisartsenroute: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. Het grootste deel van de verwijzingen naar jeugdhulp komt via de huisarts. Nu hebben we geen grip op deze jeugdhulp, maar krijgen wel de rekening. In 2024 zijn we als gemeentelijke toegang opgenomen in Zorgdomein, het verwijssysteem van de huisarts. Dit betekent dat een deel van de verwijzingen van de huisarts naar ons toekomen in plaats van rechtstreeks naar jeugdhulpaanbieders. Onderzocht wordt of dit leidt tot lagere kosten jeugdhulp, omdat wijzelf en niet de aanbieder beoordeelt wat noodzakelijk is. Tevens worden andere onderzoeksmethoden ingezet in 2025 om te onderzoeken op welke wijze de kosten van huisartsverwijzingen zo laag mogelijk kunnen worden. De meeste gemeenten die zijn opgenomen in Zorgdomein zien het ‘meer grip krijgen’ op zichzelf al als succes. Wij willen een stap verder gaan in het onderzoek om te bezien of dit ook tot lagere kosten leidt (op termijn). Van een dergelijk onderzoek zijn in den lande nog geen voorbeelden (info VNG en Berenschot). De mogelijkheden om dit onderzoek te doen blijken ingewikkeld, onder andere omdat dit medewerking vraagt van aanbieders, huisartsen en ouders. Ook is nog onzeker in hoeverre we voldoende concrete en goede data hieromtrent kunnen verkrijgen.

Het onderzoek wordt in de eerste helft van 2025 uitgevoerd. In het najaar van 2025 worden de resultaten verwacht, alsmede een advies over het vervolg. De rol van de POH-GGZ-jeugd wordt hierin ook meegenomen, mede omdat het een onderdeel is van de hervormingsagenda Jeugd.

•

Taskforce administratieve processen: Deze inspanning valt onder de grote bezuinigingstaakstelling van GR jeugd en lokale jeugdhulp ad € 500.000 in 2025 en € 2.400.000 vanaf 2026. In 2025 wordt gekeken in hoeverre we de administratieve processen jeugd kunnen verbeteren. Verbeteren betekent bijvoorbeeld automatisering van onderdelen, goed beoordelen welke controles op welk moment en door welke functie noodzakelijk zijn (bijvoorbeeld om onterechte betalingen te voorkomen) en het lean inrichten van de processen. Dit verbetertraject wordt geleid door een interne professional voor procesoptimalisatie. Tevens wordt erin meegenomen op welke wijze onze processen aangepast moeten worden om aan te sluiten bij het GR JR-traject ‘centralisatie backoffice’. Dit laatste is afgesproken om vanuit de GR JR betere sturingsinformatie te kunnen genereren t.b.v. contractmanagement en prognoses.

•

Taskforce taakstelling RBOK GR JR: Binnen het algemeen bestuur van de GR JR is een bezuinigingsopdracht vastgesteld, de RBOK. Voor Nissewaard is hieromtrent in onze eigen begroting een taakstelling opgenomen van € 1.472.000 in 2025 tot € 6.306.000 per 2028. In 2024 zijn diverse maatregelen ingezet, onder andere enkele maatregelen die de vrijheid van aanbieders inperkt om maatwerk te declareren zonder expliciete toestemming of kosten in rekening te brengen als men werkt met onderaannemers. Vanuit de GR JR wordt ook actief deelgenomen aan landelijke overlegtafels m.b.t. wijzigingen in rijksbeleid en financiën, onder andere over de wijziging van de jeugdwet, regionalisering van de inkoop (landelijke zorgvormenlijst) en landelijk ingekochte jeugdhulp. Ook wordt actief gewerkt aan de omvorming van gesloten jeugdhulp, naar andere vormen van opname. Een groot deel van de uitgaven aan regionale zorg wordt echter bepaald door medisch specialisten, rechters en jeugdbescherming. Ook lijkt de landelijk verplichte afbouw van gesloten jeugdhulp vooralsnog alleen te leiden tot hogere kosten. Dit onderdeel is daarom, gezien de grootte van de taakstelling een risico.

17

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Evaluatie IVH: Intensieve Vrijwillige Hulpverlening heeft mede tot doel om zwaardere en duurdere jeugdhulp te voorkomen. In september 2024 is de evaluatie in het coördinatieoverleg met de wethouders besproken. De evaluatie heeft niet geleid tot aanpassingen in de werkwijze omdat deze naar tevredenheid is ingericht. Wel zal doorontwikkeling plaatsvinden naar aanleiding van landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. Deze inspanning is afgerond.

•

Beleid VVE/OAB: Inmiddels is het beleid voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en onderwijsachterstanden (OAB) geheel geïmplementeerd in een reguliere werkwijze en zijn ook de verwerking van aanpassingen in (rijks)beleid, rijksmiddelen en praktijk onderdeel van de reguliere werkwijze. Deze inspanning is hiermee worden afgerond.

•

LEA doorontwikkelen: De Lokale Educatieve Agenda (LEA), samenwerkingsoverleg tussen gemeente, onderwijs, kinderopvang en andere betrokken partners bij het jonge kind, vindt 4-5 keer per jaar plaats. Een groot deel van de samenwerkingspartners is structureel aanwezig. Er is in 2024 naar ieders tevredenheid geëvalueerd. Er wordt continue bekeken over hoe de LEA verder ontwikkeld kan worden ten behoeve van de goede ontwikkeling van jonge kinderen. Hierbij wordt het LEA samenwerkingskader als kapstok gebruikt. De continue verbetering is geborgd in de jaarplanning van de LEA, waarmee het een reguliere werkwijze is geworden. Deze inspanning is daarom afgerond.

•

Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk: Doel van dit wetsvoorstel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven, zodat zij uiteindelijk economisch zelfstandig kunnen zijn. Voorlopig wil het kabinet deze wet per 2026 in werking te laten treden. Vanuit de bestaande regionale samenwerking in Rijnmond m.b.t. voortijdig schoolverlaten (VSV), wordt de voorbereiding op deze wet vormgegeven. Vooralsnog zijn dit vooral de randvoorwaardelijke afspraken. Vanaf maart 2025, wanneer de wet door de Tweede Kamer geaccordeerd zou moeten zijn, wordt ook de inhoud verder bepaald. Binnen Nissewaard wordt vanuit de beleidsdomeinen VSV en Werk & Inkomen samengewerkt om deze wet goed te kunnen implementeren.

•

Regiodeal: zie bestaanszekerheid.

•

Bezuiniging subsidies lokale preventie jeugd: Dit betreft een bezuiniging van € 42.000 vanaf 2025 en nog eens € 879.000 per 2026. In 2024 is een intensief traject gelopen om deze bezuinigingsopdracht te realiseren. Er heeft ambtelijk en bestuurlijk een integrale afweging plaatsgevonden over de stopzetting van bepaalde subsidies en bezuiniging op andere subsidies. Vervolgens zijn ambtelijk dan wel bestuurlijk gesprekken geweest met de organisaties wiens subsidie daalt vanaf 2025 of 2026. De subsidies voor 2025 zijn inmiddels bekend en grotendeels is duidelijk hoe de bezuiniging op subsidies vanaf 2026 zal worden vormgegeven. Onzekerheid is nog de hoeveelheid rijksmiddelen voor Onderwijsachterstanden (OAB) en de hiervoor geldende randvoorwaarden vanaf 2026. De volledige bezuiniging op subsidies kan worden gerealiseerd. Het kan zijn dat voor het realiseren van deze bezuiniging in 2026 en mogelijk ook in 2027 beperkt incidenteel budget nodig is om de afbouw van subsidies juridisch mogelijk te maken. Hierover zal nadere besluitvorming plaatsvinden 18

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 indien aan de orde, maar hiervoor kan gebruik gemaakt worden van nog nader te bepalen incidenteel budget. In de eerste turap van 2025/PPN 2026 kan de bezuiniging financieel worden verwerkt. •

Ondersteuning ouders: In 2024 is onderzoek gedaan naar ondersteuningsbehoefte van ouders. De belangrijkste punten uit het onderzoek zijn: - Er is behoefte aan informatievoorziening vanaf één plaats (Thuis in Nissewaard); - Er is behoefte aan samenkomen met gelijkgestemden; - Er is een kloof tussen professionals en inwoners. Alle punten worden meegenomen in het project Kansrijke start. In de reikwijdte van de jeugdhulp wordt de eigen kracht van ouders meegenomen. In het plan sterke samenleving wordt meegenomen hoe de ondersteuningsbehoefte, voor zover we daar als gemeente in kunnen en willen voorzien, wordt meegenomen in het algemeen basisaanbod/de sociale basis. Hiermee kan deze inspanning worden afgerond.

Programmalijn kwetsbare volwassenen (regisseurs: Dorine Vijfvinkel en Esmeralda Sterrenburg/Leila Bonnouh) Op de volgende pagina is de voortgang van deze programmalijn visueel weergegeven. Daarna volgt een korte toelichting per inspanning. Van de 24 inspanningen binnen deze programmalijn, zijn er inmiddels 8 gerealiseerd. Dit is 33%. Dit is hetzelfde percentage als in de vorige rapportage, echter zijn nu nieuwe inspanningen toegevoegd naar aanleiding van het plan van aanpak Opgaveteam Wmo. Als we alleen kijken naar de onderdelen uit het coalitieakkoord (rood omkaderd) dan zijn 5 van de 8 inspanningen gerealiseerd, oftewel 63%.

19

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

20

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Opgaveteam hervormen huishoudelijke hulp: Er staat een bezuinigingstaakstelling van € 500.000 in 2025 en € 1.700.000 vanaf 2026. In 2024 is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om de huishoudelijke hulp (HH) te beperken. Veel eerdergenoemde opties, zoals een indicatie voor eenmaal per twee weken HH of het standaard bieden van minder dan 2 uur HH, blijken juridisch niet haalbaar. Door het specifieker indiceren wat nodig is voor iedere aanvrager, worden nu per client minder minuten HH geïndiceerd. Hiermee lopen we op de grens van wat juridisch haalbaar is en dit kost meer capaciteit dan standaard indiceren. Er is wel reeds een besparing gerealiseerd en financieel verwerkt van € 125.000 per jaar. Wanneer de huidige besparing van € 125.000 euro per jaar wordt geëxtrapoleerd en de hiermee samenhangende onderbesteding 2024 in acht wordt genomen, is het vrijwel zeker dan dat bezuiniging van € 500.000 per 2025 wordt gerealiseerd. De werkwijze van dit taakgerichte indiceren moet in 2025 nog verder worden uitgewerkt. Dit, tezamen met onderzoek naar o.a. de mogelijkheden om anders in te kopen of meer gebruik te maken van PGB’s, maakt het realistisch aanvullend € 700.000 te kunnen besparen, tot een totaalbedrag van € 1.200.000. De resterende € 500.000 vormt een risico. Onderzoek naar inzet van het hernieuwde normenkader HH dat inmiddels door ca.

250 gemeenten wordt gebruikt, wijst uit dat Nissewaard gemiddeld lagere indicaties HH inzet. Het aantal HH-cliënten lijkt niet af te wijken van de gemiddelde gemeente. In de tweede helft van 2025 kan een beeld worden geschetst van de haalbaarheid van de volledige bezuinigingsopdracht.

•

Opgaveteam hervormen individuele begeleiding: De bezuinigingsopdracht voor deze inspanning bedraagt € 400.000 per 2026. In het plan van aanpak Opgaveteam Wmo zijn onderzoeksvragen geformuleerd om de bezuinigingstaakstelling te behalen en om een integralere aanpak neer te zetten inzake begeleiding van kwetsbare inwoners, bijvoorbeeld op het gebied van financiën. Begin 2025 wordt met de uitvoering van deze opdracht gestart. De haalbaarheid van de volledige bezuinigingsopdracht is momenteel nog onbekend.

•

Opgaveteam beleidswijziging collectief vervoer (CVV): De bezuinigingstaakstelling op deze inspanning bedraagt € 300.000 per 2026. Binnen het contract van DVG bestaan 2 producten voor Wmo-vervoer: Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) en Dagbestedingsvervoer. Er is gebleken dat vanuit gemeente Nissewaard geen gebruik wordt gemaakt van het dagbestedingsvervoer vanuit het contract met DVG. Inwoners die naar dagbesteding vervoerd willen worden, maken nu gebruik van CVV en krijgen hiervoor vaak extra kilometers toegekend. Omdat dagbestedingsvervoer planbaar is, is dit goedkoper. Tevens is vervoer naar dagbesteding als algemene voorziening per 2025 geregeld via subsidie, waardoor ouderen voor die ritten in het geheel geen gebruik hoeven maken van DVG. In 2025 zal duidelijk worden hoeveel lager de kosten hierdoor uitvallen. Tevens wordt gekeken naar oneigenlijk gebruik van CVV door Wlz-cliënten. Als deze onderdelen zijn uitgevoerd, wordt nog gekeken in hoeverre beleidsaanpassingen mogelijk zijn. Naar verwachting is deze bezuinigingsopdracht realistisch.

•

Opgaveteam passende woonplek (incl. verhuiskosten): Op het budget voor verhuiskosten staat een bezuinigingsopdracht van € 30.000. Deze inspanning is echter veel breder dan alleen een bezuiniging en gaat ook over voorzien in (op termijn) meer zorggeschikte woning, zoals opgenomen in de Woonzorgvisie, waaronder onderzoek naar Thuisplusflats. Tevens is er afstemming met de inspanning ‘aanbesteding woningaanpassing’ zoals hieronder

21

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 vermeld. Op onderdelen wordt reeds aan deze inspanning gewerkt. De verhuiskostenvergoeding heeft een relatie met budget woningaanpassing. We moeten alert zijn geen waterbedeffect te creëren door een bezuiniging op verhuiskostenvergoeding. Invulling van deze bezuiniging is nog onzeker. •

Aanbesteding woningaanpassing: Inmiddels is de aanbesteding gepubliceerd op Tenderned. Er is een juridische uitdaging geconstateerd, waar een van de geïnteresseerde aanbieders vragen over heeft gesteld. Dit heeft geleid tot een tijdelijke pauze van de procedure. In januari 2025 wordt dit door de werkgroep uitgewerkt. Dit vormt een risico.

•

Dagbesteding ouderen algemene voorziening: De algemene voorziening is gestart per 1 januari 2025. Hiermee is deze inspanning afgerond. In 2025 zal aandacht blijven voor de werking en eventuele bijstelling, communicatie richting inwoners en verwijzers (verwijzers zijn in 2024 reeds op de hoogte gebracht) en in hoeverre dit leidt tot een extra besparing op Wmo dagbesteding (persoonsgebonden voorziening). Er is een PM-bezuiniging opgenomen op dit onderdeel. Aangezien al deze zaken onderdeel zijn van reguliere monitoring en werkwijze, kan deze inspanning worden afgerond.

•

Opgaveteam zinvolle daginvulling kwetsbare volwassenen (incl. arbeidsmatige dagbesteding): Deze inspanning komt in de plaats van de eerdere inspanning over onderzoek arbeidsmatige dagbesteding. Deze inspanning is onderdeel van het plan van aanpak Opgaveteam Wmo. De groep kwetsbare volwassenen (tot een jaar of 60) die een daginvulling nodig heeft, is groter dan alleen de groep die nu Wmo-dagbesteding ontvangt. Besloten is daarom dit vraagstuk breder aan te pakken dan het voorgaande onderzoek. Onduidelijk is in hoeverre dit leidt tot een besparing; er is geen taakstelling opgenomen. De mogelijkheden voor besparing zullen wel worden meegenomen. Deze inspanning is nog niet gestart. De planning is afhankelijk van de planning en capaciteitsverdeling op andere inspanningen waar wel een bezuinigingsopdracht op ligt.

•

Herziening abonnementstarief: vanuit Nissewaard is er een reactie gegeven op de internetconsultatie Wet afschaffing abonnementstarief, welke niet positief was. De invoering van de nieuwe wet wordt niet eerder dan 1 januari 2027; de invoering is recent wederom uitgesteld. Er is een landelijke taakstelling opgelegd per 2026. Naar verwachting zal deze voor 2026 komen te vervallen, al zal dat in onze begroting geen financieel effect hebben. Uitstel en het nog niet met zekerheid vervallen van de landelijke taakstelling vormt een risico.

•

Afspraken regiogemeenten: Door de betrokken wethouders van de vier gemeenten in onze regio is de wens uitgesproken om te blijven samenwerken op beschermd wonen en maatschappelijke opvang en gezamenlijk te komen tot een toekomstbestendige vormgeving van de regionale samenwerking (governance), een vernieuwing van het zorglandschap, een herziening van de toegang tot zorg en het verbeteren van de preventie en nazorg per 2026. In juli 2024 is het college akkoord gegaan met de doelennotitie die hiertoe is opgesteld en het verlengen van de samenwerking tot eind 2025. Op 12 november 2024 is het addendum voor de samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. In januari 2025 en april 2025 volgen er heisessies voor de samenwerkingsvorm en inhoud van de regionale samenwerking Beschermd Wonen/Opvang vanaf 2026. De planning is om de nieuwe samenwerkingsafspraken die hieruit voortkomen vóór het zomerreces door alle gemeenten te laten bekrachtigen. 22

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024

•

Opgaveteam Monitoring en evaluatie (incl. taakstelling beschermd thuis): Deze specifieke monitoring betreft monitoring en evaluatie van het beleid Beschermd thuis, inclusief de financiële ontwikkelingen en invulling taakstelling. De taakstelling voor beschermd thuis was oorspronkelijk € 181.000 voor 2027 en € 396.000 voor 2028 en verder. Doordat er in 2024 minder kosten zijn gemaakt dan verwacht, is een bedrag overgeheveld naar 2027 en 2028. De taakstelling voor 2027 is hiermee vervallen. Tevens zijn structureel kosten individuele begeleiding vervallen, als overbruggingszorg voor de wachtlijst/hotelplaatsingen opvang. De kosten zijn er niet meer, na het realiseren van voldoende opvangcapaciteit. De taakstelling bedraagt nu € 191.185 in 2028 en € 261.035 vanaf 2029. De besparing wordt met name verwacht op uitgaven aan Wmo begeleiding en dure maatwerkoplossingen, door succesvolle preventie. Op beide voorzieningen (begeleiding en maatwerk) staat echter ook een eigenstandige bezuinigingsopdracht. Er is nog geen concrete invulling gegeven aan de taakstelling, deze moet worden gegeven op basis monitoring op inhoud en financiën. In 2025 wordt hieraan concreet invulling gegeven, o.a. door het op orde krijgen van de registratie van casuïstiek waar gemeentelijke regie op wordt gevoerd.

•

Opgaveteam Regievoering dak- en thuisloosheid (incl. prestatie-afspraken): Binnen deze inspanning valt de regievoering op casusniveau en alles wat nodig is aan randvoorwaardelijke afspraken, bijvoorbeeld met corporaties, om dit goed te organiseren. Er is geen taakstelling verbonden aan deze opgave, maar het goed inregelen van deze regievoering kan wel kosten op casusniveau voorkomen. Dak- en thuisloosheid leidt namelijk vaak tot hoge kosten in Wmo en Jeugdwet, maar ook op gebied van schuldhulpverlening. Daarnaast kan sprake zijn van overlast of veiligheidsproblemen in de omgeving. Een eerste start in deze inspanning is gemaakt, ter verbetering van de huidige werkwijze. Er is een samenhang met de inspanning preventie en voorzorg.

•

Opgaveteam nieuwe woon- en opvangvormen: Er is geen bezuinigingsopdracht verbonden aan deze opgave, maar deze helpt wel bij het realiseren van de bezuinigingsopdracht 18-plussers in jeugdhulp. Deze inspanning betreft het lokaal realiseren van woonvormen voor kwetsbare (jong)volwassenen, al dan niet met begeleiding. De fysieke realisatie wordt opgepakt vanuit het uitvoeringsprogramma woonzorgvisie omdat inzet vanuit het ruimtelijk domein nodig is. De zorg/ondersteuning wordt regionaal ingekocht door centrumgemeente Nissewaard in de vorm van het product begeleid wonen en bekostigd vanuit de regionale middelen. De voorbereiding hiervan is in 2024 gestart en dit zal medio 2025 worden afgerond.

•

Opgaveteam preventie en voorzorg: Er is geen specifieke bezuinigingsopgave verbonden aan deze opgave, maar deze helpt wel bij onder andere het realiseren van de bezuinigingsopdracht 18-plussers in jeugdhulp. De huidige preventie en voorzorg op het gebied van beschermd thuis is nog grotendeels gebaseerd op de situatie van voor de decentralisaties in 2015. De gemeente had toen relatief beperkte bevoegdheden en verantwoordelijkheden waar het inwoners betreft met een psychische, verstandelijke of psychosociale kwetsbaarheid en met name richting inwoners die niet zelf hulp zoeken (bemoeizorg). De Uitvoeringsbrigade heeft de opdracht gekregen om aan de slag te gaan met onderzoek naar huidige en gewenst palet aan interventies. Zij zijn hiermee eind 2024 gestart.

23

Voortgangsrapportage Ontwikkelagenda Sociaal Domein Voortgang tot en met december 2024 •

Opstellen Woonzorgvisie en plan Beschermd thuis: De Woonzorgvisie is in de raad van 6 december 2023 vastgesteld. Het plan beschermd thuis is op 11 oktober 2024 door de raad vastgesteld. Hiermee is deze inspanning gerealiseerd. De implementatie van beide plannen is in hierboven genoemde inspanningen meegenomen.

•

Verbeterplan GHNT (geweld Hoort nergens Thuis): In 2024 is gewerkt aan het vervolgplan GHNT en de in 2023 geconstateerde verbeterpunten, langs de drie actielijnen. Dit heeft o.a. geresulteerd in een aangepast aanbod voor deskundigheidsbevordering voor 2024 en 2025, een verbeterde inzet van ervaringsdeskundigen, het schrijven van een plan van aanpak voor plegerhulpverlening en hernieuwde samenwerkingsafspraken met Veilig Thuis samen met centrumgemeenten Rotterdam en Vlaardingen.

•

Bezuiniging subsidies Wmo (incl. clientondersteuning en mantelzorg): Dit betreft een bezuiniging van € 50.000 vanaf 2025 en nog eens € 1.028.000 per 2026. In 2024 is een intensief traject gelopen om deze bezuinigingsopdracht te realiseren. Er heeft ambtelijk en bestuurlijk een integrale afweging plaatsgevonden over de stopzetting van bepaalde subsidies en bezuiniging op andere subsidies. Vervolgens zijn ambtelijk dan wel bestuurlijk gesprekken geweest met de organisaties wiens subsidie daalt vanaf 2025 of 2026. De subsidies voor 2025 zijn inmiddels bekend en grotendeels is duidelijk hoe de bezuiniging op subsidies vanaf 2026 zal worden vormgegeven. De volledige bezuiniging op subsidies kan worden gerealiseerd. Het kan zijn dat voor het realiseren van deze bezuiniging in 2026 en mogelijk ook in 2027 beperkt incidenteel budget nodig is om de afbouw van subsidies juridisch mogelijk te maken. Hierover zal nadere besluitvorming plaatsvinden indien aan de orde, maar hiervoor kan gebruik gemaakt worden van nog nader te bepalen incidenteel budget. In de eerste turap van 2025/PPN 2026 kan de bezuiniging financieel worden verwerkt.

•

Implementeren Wams: De voorbereidende werkzaamheden zijn gedaan. Er is in 2023 in kaart gebracht wat de Wet Multiproblematiek (Wams) van ons vergt. De verdere implementatie gaat plaatsvinden wanneer de invoeringsdatum helder is, nu de Wams is uitgesteld. Er is nog geen beoogde invoeringsdatum, voor zover bekend ligt dit traject stil. In 2024 hebben hierop geen werkzaamheden plaatsgevonden. Wel wordt casusregie verder geïmplementeerd, dat randvoorwaardelijk is voor goede uitvoering van de Wams en complexe casuïstiek in het sociaal domein. Er is geen taakstelling verbonden aan deze inspanning.