24. Aanpassing Ontwikkelagenda 2024-2026

I Het sociaal domein is sterk in beweging. Nieuwe wetgeving die nog niet was voorzien in 2022 toen de Ontwikkelagenda werd opgesteld, moet voor 2026 worden ingevoerd. Ook zijn in de Begroting 2025 - 2028 een groot aantal bezuinigingsopdrachten opgenomen, die onderdeel moeten gaan vormen van de ontwikkelingen in het sociaal domein en daarmee van de Ontwikkelagenda. Tot slot vraagt ontwikkeling in de praktijk ook om enkele aanpassingen van de agenda. Daarom wordt de Ontwikkelagenda aangepast. Per programmalijn zal worden aangegeven wat er wijzigt. Voor het totaaloverzicht blijven de reeds vastgestelde inspanningen in het schematische overzicht staan, ook als deze al gerealiseerd zijn in deze collegeperiode. De bestaande inspanningen die niet worden gewijzigd zijn in het overzicht wel lichter van kleur gemaakt, waardoor de nieuwe of aangepaste inspanningen beter zichtbaar zijn. De nieuwe inspanningen hebben in het visuele overzicht daarnaast een blauw kader, zodat ze ook in de komende voortgangsrapportages als nieuwe inspanningen zichtbaar blijven. Ook hebben de nieuwe inspanningen nog geen voortgang toebedeeld gekregen, al lopen de meeste al wel. In de voortgangsrapportage over 2024, die in januari 2025 verschijnt, zal ook bij de nieuwe inspanningen de voortgang worden vermeld. De voortgang van de reeds bestaande inspanningen is de stand van zaken op 1 juli 2024.

In de voortgangsrapportage van januari 2025 wordt een nieuwe stand gegeven. De doelen, die door de raad zijn vastgesteld, zijn ongewijzigd gebleven. Gekozen is de nieuwe inspanningen zoveel mogelijk te koppelen aan inhoudelijke doelen waar ze op van invloed zouden kunnen zijn. Dit is ook gedaan met inspanningen die geen inhoudelijk doel hebben, maar alleen een bezuinigingsopdracht zijn. Reden hiervoor is dat de bezuinigingsopdrachten wel van invloed kunnen zijn op het inhoudelijke doel en omdat hiermee duidelijk is vanuit welke programmalijn de sturing op de inspanningen plaatsvindt.

Pr

r

j

j

r

r

(r

ur: I

r C

r

)

Hieronder staat het nieuwe aangepaste overzicht van alle inspanningen in de gemeentelijke regierol.

1

2

De volgende inspanningen zijn toegevoegd: • Bezuiniging GR VPW: Gezien de omvang van de bezuinigingen waar Nissewaard (en andere gemeenten) zich voor gesteld zien, ligt het in de lijn dat ook de Gemeenschappelijke regelingen hier een bijdrage aan leveren. De bezuiniging bedraagt € 100.000 per 2026. • Bezuiniging GR GGD: Gezien de omvang van de bezuinigingen waar Nissewaard (en andere gemeenten) zich voor gesteld zien, ligt het in de lijn dat ook de G m nschapp l jk g l ng n h n b j ag aan l v n. D b zu n g ng b aagt € 18.000 per 2026. • Bezuinigingsopdracht preventie en welzijn: In de PPN 2025 staat deze bezuinigingsopdracht ad € 100.000 bij programma 5, onder sport en cultuur. Team preventie en welzijn omvat echter ook het sociaal domein, waardoor deze opdracht ook hier is opgenomen. Over de wijze van invulling zal nader worden geadviseerd. • Monitoring en financiële verwerking bezuinigingsopdrachten en taakstellingen: De voortgang van de realisatie van de bezuinigingsopgaven moet worden gemonitord op een eenduidige wijze en in samenhang met elkaar, sociaal domein breed. Daarom is deze inspanning toegevoegd. Voor de wijze van monitoring wordt een aparte memo opgesteld met daarin een voorstel. Hierin zullen ook de verantwoordelijken per bezuinigingsopdracht en per taakstelling worden benoemd.

De stuurgroep sociaal domein zal een belangrijk overleg vormen om op bestuurlijk niveau de voortgang te bespreken en bij te sturen. Ook in de voortgangsrapportages zal de voortgang per opdracht worden gemeld; alle bezuinigingsopdrachten worden namelijk een inspanning. Een tweetal bezuinigingsopdrachten vergt slechts een financiële verwerking en geen verdere actie. Deze bezuinigingsopdrachten vallen eveneens onder deze inspanning. Het betreft: o Ontwikkelbudget: een bedrag van € 483.000 per 2026 o Uitvoeringsbudgetten verlagen: een bedrag van € 25.000 per 2025 • Doorontwikkeling en evaluatie Ingang: De ingang is eind oktober 2023 gerealiseerd en de bijbehorende inspanning is afgerond. De Ingang vergt echter doorontwikkeling en evaluatie. Dit is zodanig dat het een nieuwe inspanning rechtvaardigt. Het betreft in ieder geval: o Inrichting van het systeem Suite4Sociale Regie (S4SR) t.b.v. ingang, inclusief de benodigde monitoringstools; o Opstellen van een DPIA op basis van werkwijze in S4SR; o Verbeteren van de aansluiting op de gemeentelijke toegang; o Evaluatie van de Ingang en besluitvorming m.b.t. benodigde capaciteit in de ingang per 2026 en realisatie daarvan. De bezuinigingsopdracht ICT-uitgaven beperken zoals opgenomen in de PPN 2025 is niet verwerkt in deze Ontwikkelagenda. Het ICT-budget is in 2024 namelijk gecentraliseerd.

Ook het onderdeel van het ICT-budget dat met sociaal domein-middelen wordt gefinancierd is gecentraliseerd en valt daarmee niet langer onder verantwoordelijkheid van het sociaal domein. Op h t n l van h t s c aal m n ust n b zu n g ngs p acht van € 5 . p . Belangrijkste onderdeel hiervan zal zijn het afbouwen van het systeem Value Care, waarmee deze besparing kan worden gerealiseerd. Naast nieuwe opgaven, wordt ook de inhoud van enkele bestaande opgaven gewijzigd. Het betreft: • Datagestuurd werken: De onderdelen data en monitoring vanuit het plan van aanpak taskforce Jeugd (inspanning 13) en plan van aanpak Opgaveteam Wmo (maatregel 6), worden toegevoegd aan dit onderdeel van de Ontwikkelagenda. Dat verandert niets aan de werkwijze. Het is alleen bedoeld om

3

slechts op één plek in de Ontwikkelagenda data en monitoring te kunnen benoemen en de voortgang volgen. Data en monitoring is immers per definitie een onderdeel dat vanuit een bepaalde architectuur moet worden opgezet en niet versnipperd moet worden ingericht.

Pr

r

j

r

v

(r

ur: J

Kr

)

Hieronder staat het nieuwe aangepaste overzicht van alle inspanningen in de sterke samenleving.

4

5

De bezuiniging op budget mantelzorg is integraal onderdeel van een bredere bezuiniging op Wmo-subsidies en daarom opgenomen onder programmalijn kwetsbare volwassenen. De volgende inspanningen zijn toegevoegd: • Bezuiniging budget eenzaamheid: Dit betreft deels een onderbesteding van het huidige budget (€ 20.000). Dat bedrag wordt daarom al per 2025 bezuinigd. Per 2026 staat er een bezuiniging van in totaal € 39.000 (dus inclusief de € 20.000 onderbesteding). Eenzaamheidsaanpak is een onderdeel van veel activiteiten die vanuit een ander kader worden gefinancierd. Door dit zichtbaarder te maken (in bijvoorbeeld een uitvoeringsplan) kan eenzaamheid worden aangepakt zonder specifiek budget. In dit verband kan, in aanvulling op het schrappen van de onderbesteding, in totaal 50% van het budget eenzaamheidsbestrijding worden bezuinigd. • Subsidieregeling AED beëindigen: Er is een dekkend netwerk van AED's. Het onderhoud is voor rekening van de organisaties zelf. Dit budget ad € 16.000, at b l s m n kk n n tw k AED’s t st mul n, kan aa m g h l v vall n p 5. Om at h t w l n act v ist (bezien of de subsidieregeling actief moet worden beëindigd en informatievoorziening daarover), is het een aparte inspanning. • Bezuiniging ASD: Op het budget van de Adviesraad Sociaal Domein staat een bezuiniging van € 15.000 per 2026.

De wijze van inrichting van deze bezuiniging is onderwerp van gesprek met de ASD. • Bezuinigingsopdracht anti-discriminatie en minderhedensubsidie: Dit betreft een bezuiniging op het budget voor anti-discriminatie en regenbooggelden, alsmede het subsidiebudget. Dit zijn subsidies aan verschillende organisaties die activiteiten inzetten ten behoeve van integratiebevordering en sociaal cultureel werk. Deels is dit wel een wettelijk verplichte taak (anti-discriminatievoorziening). Dit betreft een subsidie aan Radar voor uitvoering gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen en preventietaken. De regenbooggelden en het subsidiebudget worden elk jaar variabel ingezet voor activiteiten op het gebied van LHTBI beleid en sociaal cultureel werk. De bezuinigingsopdracht betreft in totaal een bedrag van € 30.000 per 2026 (€ 20.000 anti-discriminatie en € 10.000 op het subsidiebudget). Omdat het grotendeels subsidie betreft waar wijzigingen tijdig moeten worden aangekondigd, zal in de tweede helft van 2024 in grote lijnen worden bekeken hoe dit wordt gerealiseerd. Uitwerking volgt daarna. • Opstellen plan van aanpak opgaven in sterke samenleving: In navolging van het plan van aanpak Taskforce jeugd en plan van aanpak Opgaveteam Wmo, is ook de wens om de opgaven en daarbij behorende maatregelen binnen de sterke samenleving overzichtelijk samen te brengen.

Vandaar dat ook voor sterke samenleving een plan w t pg st l . On l van t plan zal k n stukj b sch jv ng z jn van ‘s c al bas s’ en de visie over de rol van de gemeente in de verschillende onderdelen hierbinnen. Omdat de maatregelen binnen deze inspanning nog niet duidelijk zijn, zijn niet de losse nspann ng n pg n m n b nn n z Ontw kk lag n a, z als b j ‘ pv n & pg n’ n ‘kw tsba v lwass n n’ w l s g b u d. De volgende inspanning is aangepast: • Vergroten zichtbaarheid en benaderbaarheid gemeente in wijken en kernen: Deze inspanning is enigszins aangepast, omdat we vanuit het sociaal domein mogelijkheden zien om in het kader van de gebiedsaanpak impulsen te geven aan een sterkere samenleving en tegelijkertijd de zichtbaarheid in wijken te vergroten in samenhang met inspanningen vanuit het ruimtelijk domein. We zetten in op een aanpak die breed toepasbaar in de verschillende wijken en kernen. Er is geld beschikbaar vanuit de wijkaanpak. Daa naast w t vanu t h t Int g aal Z gakk g w kt aan ‘w jkhubs’. D w jkhubs vall n k

6

onder deze gewijzigde inspanning.

Pr

r

j b

z

rh

(r

ur: K

Pu

)

Hieronder staat het nieuwe aangepaste overzicht van alle inspanningen in bestaanszekerheid.

7

8

De volgende inspanningen zijn toegevoegd: • Bezuinigingsopdracht Rotterdampas: Naast k st n v R tt ampas s € 1 . b g tv v g ng van ta l n OV, gekoppeld aan de Rotterdampas. Dit zal komen te vervallen per 2026. De Rotterdampas, aangeboden tegen gereduceerd tarief aan minima, zal wel blijven bestaan. • Bezuiniging preventie armoede en schuldbemiddeling: Op het budget voor preventie van armoede en schulden, moet een bezuiniging worden gerealiseerd van € 8.000 in 2025 en € 167.000 vanaf 2026. Uit dit budget worden enkele subsidies betaald die gerelateerd zijn aan armoedebestrijding, zoals leergeld en sport- en cultuurfonds, voedselbank en hulp bij financiële administratie, alsmede andere kosten voor preventie-activiteiten. In de integrale afweging van subsidies in de tweede helft van 2024 wordt in grote lijnen bekeken hoe dit wordt gerealiseerd. Uitwerking volgt daarna. • Bezuiniging IIT en energietoeslag: Op dit armoedebudget moet een bezuiniging worden gerealiseerd van € 107.000 in 2025 en vanaf 2026 structureel € 543.000. De bezuiniging in 2025 betreft een onderbesteding die financieel kan worden verwerkt. Vanaf 2026 vergt het aanpassing van beleid, door aanpassing van de hoogte van de bedragen. De raad heeft ervoor gekozen om in ieder geval de kindbijdrage niet te verlagen, door hiervoor middelen uit de mei-circulaire 2024 in te zetten.

Voor een bedrag van € 150.000 van deze bezuiniging wordt daarom reeds in 2024 een apart voorstel gedaan. Voor het overige bedrag volgt een voorstel voor verlaging per 2026 en de wijze van communicatie. • Bezuiniging collectieve ziektekostenverzekering: Op dit budget moet een netto besparing worden gerealiseerd van € 331.000 per 2026. Voor deze besparing wordt er voorgesteld om een staffel in te bouwen gebaseerd op het inkomen van een inwoner voor de gemeentelijke bijdrage op de collectieve ziektekostenverzekering. Dit houdt in dat de gemeentepolis komt te vervallen voor inwoners met een inkomen tussen de 120% en 130% van de bijstandsnorm. De gemeentelijke bijdrage van de ziektekostenverzekering wordt verlaagd voor inwoners met een inkomen tussen 110% van de bijstandsnorm en 120%. Eveneens wordt de bijdrage verlaagd voor inwoners met een inkomen tussen 100% en 110% van de bijstandsnorm. Het feit dat het een netto besparing betreft, betekent dat er feitelijk meer dan € 331.000 moet worden bezuinigd op de verzekering. Doordat minder een beroep gedaan kan worden op de verzekering, zal voor medisch noodzakelijke kosten een groter beroep worden gedaan op bijzondere bijstand, waardoor op dat budget de uitgaven stijgen. Tevens kost het meer uitvoeringskosten hetgeen ook bekostigd moet worden.

Onderzocht zal worden zodanig te bezuinigen dat de extra kosten elders zo laag mogelijk blijven. • Participatiewet in Balans: Door complexiteit, strenge handhaving en beperkte ondersteuning wordt de Participatiewet soms als te hard ervaren. Om dit aan te pakken introduceert dit wetsvoorstel een pakket van ruim twintig maatregelen die uitvoeringsprofessionals meer ruimte geven om mensen goed te ondersteunen. In eerste instantie om hen aan het werk te helpen en als dat (nog) niet kan te zorgen voor een toereikend inkomen en andere vormen van participatie. Vertrouwen en de menselijke maat komen bij de uitvoering centraal te staan. Een definitieve ingangsdatum is nog niet bekend, maar zal vermoedelijk ergens in 2025 zijn.

Pr

r

j

v

&

r

(r

ur: V r

E

r )

Hieronder staat het nieuwe aangepaste overzicht van alle inspanningen in opvoeden & opgroeien.

9

10

De inspanningen die te maken hadden met de hervormingsagenda jeugd, zijn verwijderd, omdat deze zijn opgegaan binnen de inspanningen van de taskforce jeugd. Voor het goed kunnen volgen van de voortgang, is ervoor gekozen de inspanningen uit het plan van aanpak taskforce jeugd over te nemen in de Ontwikkelagenda. Om dubbelingen te voorkomen, zijn de daaraan gerelateerde bestaande inspanningen in de Ontwikkelagenda komen te vervallen. De werkzaamheden zullen nu binnen de nieuwe inspanningen plaatsvinden. De volgende inspanningen zijn toegevoegd: • Bezuiniging subsidies lokale preventie jeugd: Op de budgetten voor subsidies in het kader van lokale preventie jeugd moet een bezuiniging worden gerealiseerd van € 42.000 in 2025 en in totaal € 921.000 per 2026. Uit deze budgetten worden bijvoorbeeld trainingen betaald voor kwetsbare jeugdigen, opvoedondersteuning, jongerenwerk, verslavingspreventie voor jeugdigen, leesbevordering en vakantiespelen. In de integrale afweging van subsidies in de tweede helft van 2024 wordt in grote lijnen bekeken hoe dit wordt gerealiseerd. Uitwerking volgt daarna. • Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk: Doel van dit wetsvoorstel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven, zodat zij uiteindelijk economisch zelfstandig kunnen zijn.

De huidige RMC-functie (doorstroomcoach) wordt uitgebreid naar jongeren van 23 tot 27 jaar zonder startkwalificatie. Daarnaast krijgen scholen met name voor mbo niveau 1 en niveau 2 bol een taak voor extra loopbaanbegeleiding tijdens de opleiding en tot een jaar na diplomering. Als laatste wordt de samenwerking versterkt tussen onderwijsinstellingen, RMCfunctie en Werk en Inkomen (uitvoering van de Participatiewet/samenwerking met programmalijn bestaanszekerheid). Voorlopige datum inwerkingtreding is 1 januari 2026. Deze inspanning betreft de implementatie van deze wet. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk wat de impact is van deze wet om meer te zeggen over benodigde capaciteit en (financiële) middelen. • Inspanningen uit plan van aanpak taskforce jeugd: Alle inspanningen uit het plan van aanpak taskforce jeugd zijn als losse inspanningen toegevoegd in de aangepaste Ontwikkelagenda. Alleen de regionale inspanningen zijn samengevoegd tot één inspanning in de Ontwikkelagenda. Omdat alle inspanningen in het plan van aanpak uitgebreid zijn toegelicht, is hier geen verdere uitwerking opgenomen. In totaal is hiermee een bedrag van € 2.630.000 aan bezuiniging gemoeid per 2026 (€ 500.000 reeds in 2025) en een bedrag van € 200.000 aan lokale taakstellingen, waarvan € 150.000 reeds vanaf 2025. De taakstelling voor de GR JR loopt op van € 1.472.000 in 2026 tot € 6.306.000 in 2028.

• Bezuiniging Daginvulling (incl. vervoer) en taakstelling zorgcontinuïteit KDC: Omdat de daginvulling in het plan van aanpak taskforce jeugd over meerdere inspanningen is verdeeld, is deze hier wel expliciet opgenomen. Het bedrag dat hiermee is gemoeid is ook niet opgenomen in de bovenstaande bedragen. De bezuiniging bedraagt € 318.000 per 2026 (inclusief vervoer) en een taakstelling in het kader van de zorgcontinuïteit KDC van € 514.000 in 2026 en € 47.000 in 2027.

Pr

r

j

b r v

(r

ur:

r

V jfv

E

r

rr

bur )

Hieronder staat het nieuwe aangepaste overzicht van alle inspanningen in kwetsbare volwassenen.

11

12

De inspanning die te maken had met ondersteunen van 20 complexe huishoudens, is wegens uitstel van de Wet multiproblematiek (Wams) in deze programmalijn verwijderd. Wel is deze opgenomen in het plan van aanpak taskforce jeugd en als inspanning dus ook bij opvoeden & opgroeien in de Ontwikkelagenda opgenomen, inclusief de daarvoor opgenomen bezuinigingstaakstelling. De inspanning inzake de woonzorgvisie bestond ook uit het implementeren daarvan. Dat zijn echter deels losse maatregelen geworden in het opgaveteam Wmo. Daarom is gekozen het beleidsmatige deel van de woonzorgvisie en beleidsplan beschermd Thuis te bundelen in één inspanning (deze is inmiddels afgerond hetgeen in de voortgangsrapportage van januari 2025 zal worden verwerkt). Het implementeren van de Woonzorgvisie vindt plaats zoals geformuleerd in het plan van aanpak Opgaveteam Wmo. De volgende inspanningen zijn toegevoegd: • Maatregelen uit plan van aanpak Opgaveteam Wmo: Alle inspanningen uit het plan van aanpak Opgaveteam Wmo zijn als losse inspanningen toegevoegd n aang past Ontw kk lag n a (t h k nn n aan ‘ pgav t am’ n t t l). Om at all nspann ng n n h t plan van aanpak uitgebreid zijn toegelicht, is hier geen verdere uitwerking opgenomen. Het plan van aanpak Opgaveteam Wmo is als bijlage toegevoegd. Hiermee is in totaal € 2,85 miljoen aan bezuinigingen gemoeid.

Enkele maatregelen die terugkomen in het Opgaveteam stonden al in de Ontwikkelagenda, zoals dagbesteding. Die inspanningen zijn hernoemd naar ‘opgaveteam’, maar hebben geen blauw kader omdat ze niet nieuw zijn. • Bezuiniging subsidies Wmo, inclusief clientondersteuning en mantelzorg: Op de budgetten voor subsidies in het kader van Wmo moet een bezuiniging w n g al s van € 50. n 5 n n t taal € 1.078.000 per 2026 (waarvan € 100.000 clientondersteuning). Uit deze budgetten worden bijvoorbeeld activiteiten betaald voor ouderen en mensen met een beperking, maatschappelijk werk, clientondersteuning, slachtofferhulp en ondersteuning bij huiselijk geweld. In de integrale afweging van subsidies in de tweede helft van 2024 wordt in grote lijnen bekeken hoe dit wordt gerealiseerd. Uitwerking volgt daarna.

13