22. Memo Motie 7; de uitvoering van de Wmo vergelijken

Memo

Raad

aan

van

Gemeenteraad

College van Burgemeester en Wethouders

datum

pagina

10 oktober 2024

1 van 3

Raadsmemo motie7: de uitvoering van de Wmo vergelijken Tijdens de raadsvergadering van 10 juli 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met motie 7: de uitvoering van de WMO vergelijken. In deze memo geven we aan hoe we invulling hebben gegeven aan de motie. Ten aanzien van de motie is eerst intern onderzoek uitgevoerd op basis van openbare data over een aantal vergelijkbare gemeenten in de regio. Daarnaast zijn verschillende gemeenten gevraagd naar wat zijn doen om de kosten op de Wmo beheersbaar te houden in te toekomst. Ten slotte is er een landelijk onderzoek verschenen naar de sociale basis en de houdbaarheid van de Wmo, wat onderdeel is van het grotere Wmo houdbaarheidsonderzoek vanuit het Rijk. Ook de resultaten van dit onderzoek naar de sociale basis en houdbaarheid van de Wmo zijn relevant voor het afdoen van de motie. Resultaten onderzoek Vergelijken instroom en financiën Nissewaard wijkt in 2023 slechts in geringe mate af van Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Voorne aan Zee als het gaat om de uitgaven in het sociaal domein. Hoewel Nissewaard in absolute cijfers de meeste uitgaven heeft, blijkt bij een vergelijking met factoren zoals de totale begroting, het inwoneraantal, de demografische samenstelling, en de kosten voor volksgezondheid en het voorveld, dat onze uitgaven in lijn zijn met deze gemeenten.

Wanneer de uitgaven op volksgezondheid en het voorveld worden meegenomen in de totale kosten, zijn de uitgaven in Nissewaard lager dan in Schiedam en Vlaardingen. Procentueel gezien liggen de totale kosten van Wmo maatwerkvoorzieningen en volksgezondheid + voorveld in Nissewaard lager dan in deze gemeenten. In vergelijking met Maassluis en Voorne aan Zee is het verschil ongeveer 3% hoger, wat voornamelijk te verklaren is door de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen in Nissewaard. Als we kijken naar het aandeel huishoudelijke hulp (HH) binnen de totale uitgaven, heeft Nissewaard het laagste percentage, ondanks het grootste aantal gebruikers. Het hogere aantal meldingen in Nissewaard wordt deels verklaard doordat gehandicaptenparkeerkaarten en -plaatsen daar worden meegerekend, wat in andere gemeenten zoals Schiedam, Vlaardingen en Maassluis niet het geval is. Concluderend zijn het meest in het oog springend de hoge kosten die Nissewaard heeft op de Wmo maatwerkvoorzieningen. Echter, wanneer de kosten op volksgezondheid en het voorveld mee

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

10 oktober 2024

pagina

2 van 3

betreft

Raadsmemo motie7: de uitvoering van de Wmo vergelijken

worden genomen in de vergelijking, omdat deze van invloed zijn op de kosten van de Wmo, wijkt Nissewaard niet bijzonder af van de andere gemeenten Hoe blijven de kosten op de Wmo maatschappelijkaanvaardbaar? De financiën van gemeenten staan onder druk door keuzes vanuit het Rijk. Daarom is naast bovenstaande vergelijking op basis van openbare bronnen, navraag gedaan bij verschillende gemeenten naar hun initiatieven om de kosten op de Wmo te beheersen en maatschappelijk aanvaardbaar te laten blijven in de toekomst. Deze uitvraag heeft geen nieuwe initiatieven opgeleverd waar we in Nissewaard niet al mee bekend zijn, zelf al implementeren of hebben geïmplementeerd. Omliggende gemeenten zoals Voorne aan Zee en Krimpen aan den IJssel worstelen met dezelfde vragen en zijn ook op zoek naar manieren om de kosten beheersbaar te houden. Ook landelijk wordt veel gesproken over de uitvoering van de Wmo en mogelijkheden tot verbetering en besparing. Hierbij gaat het om onderwerpen als triage, preventie, grotere inzet van het voorveld, of het inzetten van voorzieningen op een andere wijze (bijvoorbeeld dagbesteding als algemene voorziening). Al deze zaken zijn of worden in Nissewaard toegepast. Landelijk zijn hier geen best practices over gevonden.

Wel zijn we als gemeente doorlopend oplettend of er landelijk nieuwe initiatieven zijn om te besparen op de Wmo die mogelijk ook toepasbaar zijn in onze gemeente. Onderzoek Verwey Jonker instituut sociale basis en houdbaarheid Wmo Ten tijde van het onderzoek voor de uitvoer van de motie, kwam er een rapport van het VerweyJonker instituut naar buiten over de sociale basis en de houdbaarheid van de Wmo. Dit is een landelijk onderzoek geweest en laat zien dat dit onderwerp breder speelt dan alleen binnen onze gemeente. Het rapport is onderdeel van het grotere houdbaarheidsonderzoek naar de Wmo 2015, waar de resultaten medio 2025 van worden verwacht. Dit houdbaarheidsonderzoek moet een bijdrage leveren aan duurzame bestuurlijke en financiële verhoudingen tussen rijk en gemeenten, met een balans tussen ambities, taken, bevoegdheden, middelen en uitvoerbaarheid. Een van de focuspunten uit dit rapport, die raakt aan de onderzoeksvragen van de motie, is dat de druk op de betaalbaarheid en toegankelijkheid van zorg toeneemt door de dubbele vergrijzing en de gevolgen hiervan op de zorgvraag en arbeidsmarkt. Gemeenten kunnen deze druk verminderen door te investeren in de sociale basis. Deze investeringen helpen de kosten van Wmomaatwerkvoorzieningen te temperen, maar kunnen niet als bezuiniging op maatwerk gezien worden.

De effecten van investeringen in de sociale basis worden pas op langere termijn zichtbaar en er zijn meerdere factoren die de kosten beïnvloeden. Conclusie Uit het vergelijkend onderzoek naar de data blijkt dat de instroom en kosten van de Wmo in Nissewaard niet sterk afwijken ten opzichte van die in de vergeleken gemeenten. We hebben daarnaast een analyse gedaan naar de beleidskeuzes die hieraan ten grondslag liggen. Het beschikbare palet aan maatregelen is dermate breed dat de focus op de financiële aspecten lag. Hieruit concluderen we dat Nissewaard in lijn presteert met andere gemeenten en niet uit de pas loopt.

datum

10 oktober 2024

pagina

3 van 3

betreft

Raadsmemo motie7: de uitvoering van de Wmo vergelijken

Ondertussen blijven we in contact met andere gemeenten om te monitoren welke maatregelen worden genomen, met als doel ervoor te zorgen dat de zorg terechtkomt bij de mensen die deze het hardst nodig hebben. Dit is een continu proces waarin we u blijven meenemen, ook in het kader van de taakstelling. Het beheersbaar houden van de kosten op de Wmo is een vraagstuk dat niet alleen intern in onze gemeente speelt, maar waar ook onze partners in de uitvoering mee te maken hebben. We blijven alert op nieuwe besparingsideeën en ontwikkelingen binnen de Wmo. Het onderzoek naar de sociale basis is hiervan een goed voorbeeld. De resultaten vanuit het houdbaarheidsonderzoek (verwachting: medio 2025) zullen worden meegenomen. We beschouwen de motie hiermee als afgedaan