20240513b-Woningen in deOntmoetingskerk-toelichting-ARVIDE-architecuur

Wilhelminahof Woningen in de Ontmoetingskerk, Spijkenisse toelichting stedenbouwkundige inpassing en schetsontwerp 13 mei 2024 De Ontmoetingskerk De Ontmoetingskerk is ontworpen door de architect J.H. den Heijer en is in 1963 in gebruik genomen. Het gebouw heeft een betonnen draagconstructie en heeft karakteristieke gemetselde gevels. De hoofdvorm is schegvormig en volgt de buitenlijnen van het perceel. Het gebouw ligt aan één lange zijde aan de Wilhelminalaan, aan de andere lange zijde volgt het gebouw de oever van de Vierambachtenboezem, welke dateert uit de 16e eeuw. Het zadeldak boven de hoge zaal volgt de schegvorm van de hoofdbebouwing. Het gebouw heeft een typisch structuralistische architectuur, met een sobere uitstraling en materialisatie. Het ontwerp bestaat uit een wisselwerking tussen de gemetselde en glazen vlakken en een lijnenspel van de verticale puien en horizontale daklijsten. Het thema van slanke verticale daglichtstroken in de langsgevels is ook terug te vinden in de Bethelkerk in Scheveningen, een kerk uit 1971, tevens ontworpen door J.H. den Heijer. De witte daklijsten kragen iets uit waardoor ze scherpe schuin omhoog gerichte accenten vormen. De entree wordt gekenmerkt door een hoge glazen gevelpui, met daarachter een groot trappenhuis dat leidt naar de zaal.

Boven de twee-laagse entreehal is het hoger gelegen orgelbalkon welke grenst aan de glazen entreepui. Boven het dak zijn twee slanke gemetselde klokkentorens waartussen, in de open lucht, de klok hangt. De hoge zaal bevindt zich op de eerste verdieping en biedt ruimte aan 650 zitplaatsen. De gevel van de zaal heeft aan de twee lange zijden schuingeplaatste uitkragende geveldelen van metselwerk met haaks daarop smalle hoge glazen puien, die zorgen voor zacht strijklicht in de zaal. De naar

buiten stekende gebouwdelen worden ondersteund door ronde betonnen kolommen. In de plint, op de begane grond zijn diverse vergaderzalen, toiletten en technische ruimtes. Tegenover de kerk is een pastorie, een rechthoekige bebouwing van twee lagen hoog met een lessenaarsdak. De kerk zal worden getransformeerd naar een woonfunctie. Daarbij wordt de architectuur van de kerk zoveel mogelijk intact gelaten. De pastorie zal worden gesloopt, waardoor er ruimte ontstaat voor een compact nieuw appartementengebouw. Stedenbouwkundige inpassing De Ontmoetingskerk is aan één kant gelegen naast een woonwijk, de Oranjebuurt. De kerk ligt aan de zuidoostelijke grens van de Oranjebuurt, gevormd door de Koningin Wilhelminalaan. Deze woonwijk, net als de kerk gebouwd in het begin van de jaren ’60, bestaat grotendeels uit eenvormige geschakelde eengezinswoningen met voor- en achtertuinen, twee-laags met een zadeldak. De materialisatie van de woningen, een rode gevelsteen en antracietgrijze dakpannen, sluit aan bij de materialisatie van de kerk. Aan de andere langszijde grenst de kerk aan de Vierambachtenboezem, een afvoerkanaal, daterend uit de 16e eeuw. Deze boezem vormt een singel, die vanaf het buitengebied langs het centrum van Spijkenisse loopt, en via de Haven uitmondt in de Oude Maas.

De singel rijgt als een ketting, door Spijkenisse heen, bijzondere plekken en gebouwen aan elkaar, waarvan de kerk er zelf ook één is. Ook het groene parkje, aan de noordzijde van de kerk, vormt een ‘groene schakel’ aan deze ketting. De twee bruggen nabij de kerk, aan de Karel Doormanstraat en Zijlstraat, versterken de ruimtelijke relatie tussen de twee oevers. Aan de overzijde ligt de Vierambachtenkade Zuid, een wandelroute langs de singel. De nieuwbouw op de plaats van de oude pastorie zal een eigen onderscheidende verschijningsvorm en architectuur krijgen. De vormgeving, hoogte en materialisatie zal terughoudend zijn, waardoor de kerk tot zijn recht zal komen. De kerk en de nieuwbouw zullen de Vierambachtenboezem, als ketting met onderscheidende schakels, gezamenlijk versterken. De centrale hof en de nieuwbouw Op de plek van de oude pastorie komen 10 appartementen. De gekozen oriëntatie voor deze appartementen is in twee richtingen, namelijk richting de Wilhelminalaan en aan de andere zijde richting de oever van de Vierambachtenboezem. De woonruimten en de buitenruimtes zijn met hun uitzicht gericht op één van deze twee zijden. De hoofdentree is gelegen aan de centrale groene hof, recht tegenover de hoofdentree van de kerk. Deze groene hof tussen de kerk en de nieuwbouw vormt het entreegebied, voor ontmoeting, en biedt ruimte aan 22 parkeerplaatsen.

Daarnaast biedt de hof een open zicht op de Vierambachtenboezem. Naast de kerk, aan de oeverzijde, is een ruimte voor een zitbank, georiënteerd op de zon. Aan de Wilhelminalaan is ruimte voor nog eens 6 parkeerplaatsen. De nieuwbouw volgt aan drie zijden de erfgrens van het perceel en ligt aan de noordzijde aan de hof. Hierdoor ontstaat een driehoekvormige hoofdvorm. Het gebouw is twee lagen hoog en heeft drie afgeronde hoeken, waarin loggia’s zijn opgenomen. De buitenruimten aan de

Wilhelminalaan zijn schuin gericht, zodat het uitzicht langs de laan is en niet haaks, richting de woningen aan de overzijde van de laan. Aan de twee-laagse hoge hal liggen de entrees van de appartementen, op de begane grond en eerste verdieping. Aan de achterzijde wordt een fietsenstalling toegevoegd. Deze bestaat uit een lichte constructie met een groen dak. De gevels krijgen een raamwerk waar groen tegenaan kan groeien, zodat er een met groen begroeid volume ontstaat. De fietsenstalling volgt de gevellijnen van de hoofdbebouwing op de begane grond. De gevels hebben een bekleding van houten latten. Bij de loggia’s zijn houten verticale lattenschermen die beschutting bieden en waar groen in kan groeien. Transformatie kerk De kerk zal worden getransformeerd naar ca 18 woningen. Daarbij wordt de architectuur van de kerk zoveel mogelijk intact gelaten. In de kerkzaal zullen twee nieuwe verdiepingen worden aangebracht. De bestaande hoofdentree zal in de nieuwe situatie ook weer dienst doen als hoofdentree voor de appartementen op de verdiepingen. Vanaf de entreehal zal een centrale gang de appartementen ontsluiten. Deze centrale gang komt op het niveau van het orgelbalkon. De woningen zullen naast, onder en boven deze gang langs komen te liggen en hebben twee woonlagen, met de mogelijkheid van een extra woonlaag in het dak.

Aan de twee langszijden is er een mogelijkheid voor balkons, die aan de schuine geveldelen hangen. Deze balkons zijn met hun uitzicht op het zuiden georiënteerd, in de langsrichting van de laan. Een scherm van houten latten aan de zijkant zorgt voor beschutting naar de overzijde, wat de kans op inkijk beperkt. In de gemetselde gevelschijven worden diepe, smalle glasstroken gemaakt die zorgen voor meer daglicht en uitzicht in de appartementen, in aanvulling op het strijklicht. De bovenste appartementen hebben de mogelijkheid voor een beschut dakterras, uitgesneden uit het dakvlak, en/of dakramen. De grondgebonden appartementen op de begane grond hebben hun entree aan de laan en aan de boezemzijde. De ramen in de plint zullen worden vervangen door nieuwe hoge puien. Aan de achterzijde van de kerk, grenzend aan het park, wordt een fietsenstalling toegevoegd. Deze bestaat uit een lichte constructie met een groen dak. De gevels krijgen een raamwerk waar groen tegenaan kan groeien, zodat er een met groen begroeid volume ontstaat. Mix van woningtypen In het huidige plan is er een gevarieerde mix van diverse woningtypen: in de kerk komen op de begane grond 8 compacte woningen voor starters en 1 of 2 persoonshuishoudens. Op de verdiepingen komen 10 ruime gezinswoningen, bereikbaar met een lift. Deze woningen kunnen eventueel ingedeeld worden als woon-werk ruimte.

In de nieuwbouw op de pastorie-locatie komen 10 gelijkvloerse generatiebestendige appartementen, met lift, geschikt voor starters of senioren.

ARVIDE ARCHITECTUUR Han-Willem Visscher Peter Stello