2022.09.09 Initiatiefvoorstel - Aanvalsplan koopkracht en energiebesparing Nissewaardse VVD

Aanvalsplan koopkracht en energiebesparing Initiatiefvoorstel van Nissewaardse VVD om lokale koopkracht inwoners te versterken Nissewaard/Spijkenisse, 9 september 2022 Aanleiding De afgelopen maanden liep, ondanks een sterke economische groei in het tweede kwartaal 2022 van bijna 3%, de koopkracht van Nederlanders en dus ook de inwoners van onze gemeente sterk terug. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn de oplopende inflatie en sterk gestegen energieprijzen. Oorzaken die in belangrijke mate hun oorsprong vinden op het onrustige en mondiale toneel. Gevolgen inwoners Door de afnemende koopkracht hebben inwoners minder te besteden. Voor sommige inwoners betekent dat minder geld overhouden of scherpere keuzes moeten maken in hun bestedingspatroon, voor andere inwoners betekent dat niet of moeilijk rond kunnen komen. In alle gevallen worden de consequenties van lagere koopkracht gevoeld in de portemonnee. De gevolgen reiken echter verder. Doordat minder geld door onze inwoners ‘vrij’ kan worden besteed, zal de afnemende koopkracht ook (lokale) ondernemers en de brede economie gaan raken. Landelijke maatregelen De afgelopen periode heeft het Kabinet Rutte 4 een reeks aan maatregelen genomen en is besloten tot een koopkrachtimpuls van ruim 6 miljard.

De getroffen maatregelen betreffen bijvoorbeeld de verlaging van accijns op brandstof en een eenmalige ondersteuning voor de bekostiging van de energierekening van de minima. Het kabinet heeft, bij monde van ministers Adriaansens (VVD, economische zaken) en Van Gennip (CDA, sociale zaken), ook werkgevers opgeroepen een bijdrage te leveren aan het versterken van de koopkracht door de lonen van werknemers te verhogen. Belangrijke noties - De Rijksoverheid neemt, in navolging van de eerder genomen maatregelen ter waarde van 6 miljard, rond Prinsjesdag aanvullende maatregelen om de koopkracht van Nederlanders te versterken; volgens de eerste (nog onbevestigde) berichten betreft het een pakket van 15 miljard euro voor 2023. - De bijdrage die het Kabinet levert aan de versterking van de koopkracht zal door alle Nederlanders en Nederlandse ondernemers, vroeg of laat, moeten worden opgebracht; overheidsgeld is niet gratis. - De energierekening zal naar verwachting de komende jaren op een hoog niveau blijven en daarmee structureel een forsere greep uit de huishoudportemonnee doen - De beste manier om de energierekening structureel te verlagen en daarmee de koopkracht te versterken is door minder energie te gebruiken; huishoudens laten rees een lager energieverbruik zien, de prijsprikkel is vanuit mileutechnisch oogpunt effectief, vanuit individueel financieel oogpunt nog onvoldoende.

-

-

-

-

De maatregel van het Kabinet van afgelopen voorjaar om de energierekening van huishoudens met een minimuminkomen te compenseren was ongericht en (vooralsnog) eenmalig: de maatregel heeft geen rekening gehouden met individuele situaties (wel of geen doorlopend energiecontract met fixed prices), hield geen rekening met een meer structureler hoog prijsniveau voor energie en kent geen financiële stimulans voor het structureel verlagen van het energiegebruik. Huishoudens met een hoger inkomen – alle inkomens boven het minimuminkomen – zijn in enige mate gecompenseerd door de tijdelijke verlaging van de energieheffing. Ook deze maatregel heeft geen stimulans in zich voor huishoudens het gebruik van energie structureel te verlagen. Het verlagen van het energieverbruik is van belang om de individuele koopkracht te versterken en daarmee een bijdrage te leveren aan een sterke (lokale) economie én draagt bij aan een gezondere leefomgeving en een beter woon- en leefklimaat voor huidige en toekomstige generaties.

In de beantwoording van de schriftelijke vragen van de Nissewaardse VVD, gesteld op 18 juni 2022, neemt het college een afwachtende en nog niet heel concrete houding in waar het gaat om lokale mogelijkheden en/of maatregelen die getroffen kunnen worden danwel een bijdrage leveren aan structurele verlaging van de energierekening op een wijze waarvan alle inwoners, met welk inkomen dan ook, van kunnen profiteren.

Inzet Nissewaardse VVD De Nissewaardse VVD is van mening dat ook lokaal inzet moet worden gepleegd ter versterking van de koopkracht. De Nissewaardse VVD is van mening dat alle politici, ook lokaal, de morele verplichting hebben dit voor de inwoners belangrijke en zorgelijke vraagstuk van adequate antwoorden te voorzien danwel een bijdrage te leveren in het verlichten van de zorgen. De Nissewaardse VVD hecht er daarnaast grote waarde aan inwoners in de wijze waarop eigen keuzes te laten maken, keuzes die passen bij de wensen en of behoeften van de betreffende inwoner en hiermee zoveel als mogelijk en nodig eigen verantwoordelijkheid te dragen te komen tot structurele oplossingen. Daarbij geldt dat (alleen) financiële compensatie onvoldoende, onwenselijk en feitelijk onmogelijk is: juist de combinatie van meer duurzame energie opwekken, met structurele verlaging van het energieverbruik van huishoudens zorgt voor een win-win (milieu, klimaat en de individuele portemonnee) en verlaagt de maatschappelijke rekening die, zoals eerder gesteld, op korte termijn verlichting kan geven, maar door alle inwoners van Nederland uiteindelijk alsnog moet worden bekostigd. Hoewel de lokale mogelijkheden in dit vraagstuk beperkt lijken, ziet de Nissewaardse VVD voldoende kansen om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan dit voor onze inwoners grote vraagstuk en belangrijke zorg.

De maatregelen die de Nissewaardse VVD in dit initiatiefvoorstel aandraagt zijn op korte termijn uitvoerbaar, kennen weinig inhoudelijke complexiteiten en kunnen daarmee snel verlichting bieden aan onze inwoners. De maatregelen zijn uiteraard niet limitatief van aard; andere en aanvullende inzichten van andere politieke partijen of maatschappelijke instellingen kunnen het beoogde doel van dit initiatiefvoorstel versterken en verrijken. De Nissewaardse VVD nodigt hen dan ook van harte uit. Dekking Zoals gesteld zijn de voorgestelde maatregelen relatief eenvoudig tot uitvoering te brengen en zijn derhalve de gemeentelijke kosten laag. Dekking voor de organisatiekosten van de in dit initiatiefvoorstel benoemde maatregelen kunnen worden gevonden in de begrotingsposten op het gebied van communicatie, het programma duurzaamheid (RREW) en de reserve sociaal domein.

Maatregelen 1. De gemeente Nissewaard publiceert wordt komend kwartaal elke week een pagina in weekblad Groot Nissewaard met energiebesparingstips en reflecties van (ervarings-)deskundigen. De social media-inzet van de gemeente sluit hierop aan. 2. In het derde en vierde kwartaal van 2022 worden, met de gemeentelijke energiecoach, wijkgerichte of woningtypespecifieke voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd voor inwoners waar gesprek kan plaatsvinden over energiebesparing. Door deze voorlichtingsbijeenkomsten wijkgericht of woningtypespecifiek in te steken kan de informatie worden toegespitst en concreet gemaakt en daarmee worden gericht op meest geëigende energiebesparingsmogelijkheden. De energiescan die huishoudens een specifiek inzicht geeft in het energieverbruik van de eigen woning en daarmee de meest kansrijke of effectieve besparingsmogelijkheden wordt hierbij betrokken. 3. De collectieve inkoopacties voor zonnepanelen worden versneld opnieuw ingezet. In 2022 en het eerste kwartaal van 2023 vinden er nog twee van dergelijke acties plaats, waardoor inwoners worden ontzorgt in de aanschaf van zonnepanelen en garanties hebben dat voor een aantrekkelijke prijs tot plaatsing kan worden overgegaan. 4.

De collectieve inkoopacties zoals eerder voor zonnepanelen hebben plaatsgevonden worden uitgebreid naar andere energiebesparende maatregelen zoals gevelisolatie, triple A-beglazing enz. 5. De prestatieafspraken met de woningcorporaties in Nissewaard worden open gebroken met als doel sneller en met grotere inzet te komen tot energiebesparing in de huursector waardoor inwoners die niet over een eigen woning beschikken en daarmee minder eigen invloed en mogelijkheden hebben voor energiebesparing in hun woning maar over het algemeen wel het meest beperkt zijn in hun financiële mogelijkheden en keuzes, toch profiteren van echte maatregelen. Doel is de komende collegeperiode de impact van de bestaande afspraken met corporaties ten minste te verdubbelen. 6. Bedrijfsleven en inwoners samen te brengen en de mogelijkheden voor investeren in zonnepanelen op daken ook voor hen zonder eigen dak dichterbij te brengen. Ook de publieke gebouwen hierbij te betrekken. 7. Een prijs in het leven te roepen voor de ‘beste bespaarder van Nissewaard’: een ludieke competitie onder de inwoners met een serieuze ondertoon: elkaar inspireren en stimuleren. 8.

De algemene stelregel dat de gemeente in haar eigen accommodaties duurzaamheidsinvesteringen doet die in 7 jaar kunnen worden teruggebracht te verlagen naar 3 jaar; dit doet recht aan de gestegen energieprijzen en daarmee aan de terugverdientijd van dergelijke maatregelen. Bovendien voorkomt dit dat een hogere rekening voor het Nissewaardse verenigingsleven als gevolg van gestegen energiekosten ook bij de inwoners terecht komt, via de algemene gemeentelijke heffingen of via de contributie. In publieke gebouwen gaat de verwarming naar maximaal 18 graden. 9. In gesprekken die vanuit de sociale dienst met inwoners worden gevoerd het onderwerp energiebesparing nadrukkelijk te agenderen, zodat de meest kwetsbare groep adequaat geïnformeerd wordt en de drempel om tijdig hulp of advies te vragen en ontvangen zo laag mogelijk is waardoor (financiële) problemen behapbaar blijven. 10. Met het bedrijfsleven opleidingsplekken in het verduurzamingsvak (monteur of installateur) te organiseren via Voorne Putten Werkt en daarmee personeelstekorten die verduurzamingsmaatregelen vertragen te helpen beperken.