2021.06.16 Accountantsverslag versie 16 juni
Tekst van het document
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken
Gemeente Nissewaard
Interne beheersing Ontwikkelingen
Accountantsverslag 2020 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 16 juni 2021
xx maart 2020 Bijlagen
Interactief InteractivePDF PDFrapport report
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing
Aanbiedingsbrief Gemeente Nissewaard T.a.v. het college van burgemeester en wethouders en de auditcommissie Raadhuislaan 106 3201 EL SPIJKENISSE 16 juni 2021 Geachte leden van het college en de auditcommissie,
Ontwikkelingen
Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze controle op de jaarrekening 2020 (de ‘jaarrekening’) van gemeente Nissewaard. We hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 3 februari 2021 en de 30-dagen scan 2020. Dit verslag betrekking heeft op de belangrijkste bevindingen uit onze controle 2020. Een belangrijk aspect in onze controle was de invloed van Covid-19 op de verschillende aspecten in de jaarrekening zoals het sociaal domein, waardering van de activa en de verstrekte subsidies. We hebben daarnaast ook een doorkijk gemaakt wat de realisatie 2020 betekent voor de financiële positie van gemeente Nissewaard nu en richting 2021. De gehele jaarrekening controle 2020 heeft digitaal plaatsgevonden wat een nieuwe manier van werken is voor uw organisatie en ook voor ons. Desondanks hebben we een goed ritme gevonden van digitaal overleggen waardoor wij voldoende controle-informatie hebben ontvangen voor de afronding van de jaarrekeningcontrole.
We zullen de inhoud van dit verslag bespreken tijdens de vergadering van de auditcommissie op 22 juni 2021. Hebt u nog vragen, neemt u dan contact met ons op. Wij zijn uiteraard graag bereid on de inhoud van dit accountantsverslag nader toe te lichten. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de flexibiliteit en medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
drs. A.E. Gerritsma RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, Postbus 8800, 3009 AV Rotterdam T: 088 792 00 10, F: 088 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootsch appen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Onze kernboodschappen Gebruik rechtmatigheidsverantwoording om interne beheersing te verbeteren
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing
Voornemens om een goedkeurend oordeel op getrouwheid en rechtmatigheid af te geven [controle onderhanden] Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van gemeente Nissewaard afgerond en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening af te geven.
Ontwikkelingen
Naar verwachting moet het college over 2021 een rechtmatigheidsverantwoording afgeven als onderdeel van de jaarstukken. Wij adviseren om de rechtmatigheidsverantwoording aan te grijpen om de beheersing van de processen te verbeteren. Waar wij met name aandacht voor vragen zijn zichtbare controles in de eerste lijn, ontwikkeling van de tweede lijn en het versterken van de positie van de 3e lijn, zodat meer vooraf afwijkingen worden geconstateerd en achteraf een ‘goed vangnet’ beschikbaar is. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor versteviging van de interne beheersing met data-analyse.
Organisatie en interne beheersing 02
Financiële positie •
De financiële positie is verbeterd door de verkoop van de Eneco aandelen. Het weerstandsvermogen is uitstekend.
•
Door meevallers in de kosten is het exploitatieresultaat beter dan begroot. Deze meevallers zijn voor een groot deel gereserveerd in bestemmingsreserves.
Rechtmatigheid •
•
•
Ten aanzien van Covid-19 heeft de gemeente Nissewaard de juiste stappen genomen om beleid te creëren waardoor geen bevindingen met betrekking tot rechtmatigheid zijn geconstateerd naar aanleiding van Covid-19. In de controle van de aanbestedingen hebben we een onrechtmatigheid van €811.000 geconstateerd. De afwijking heeft betrekking op een doorlopend contract van vorig jaar en een nieuw contract, die voor de totale contractwaarde fout is gerekend. Wij adviseren de gemeente om de spendanalyse naar een nieuw niveau te tillen, om zo meer inzicht te verkrijgen in de onrechtmatigheden, met het zicht op de rechtmatigheidsverantwoording.
Uitkomst van de controle
Ruimtelijk domein 01
Resultaten in grondexploitatie portefeuille nemen af en verliesvoorziening neemt toe
03
De verliesvoorziening voor de grondexploitaties neemt €2,4 miljoen toe. Dit komt enerzijds door het oprenten van de verliesvoorziening en anderzijds door een verwachte verslechtering in het resultaat van de exploitaties.
Gemeente Nissewaard Controle 2020 06
Conform BBV regels dient voor positieve grondexploitaties winst te worden genomen op basis van de voortgang van het project. In 2020 is voor €1 miljoen tussentijds winstgenomen.
04
Financiële positie 05
Sociaal domein Sociaal Domein
Rechtmatigheid
• • • •
Onzekerheden in het sociaal domein zijn te wijten derdenverklaringen die niet zijn ontvangen. Gemeente Nissewaard voert aanvullende werkzaamheden uit om afhankelijkheid van derden te verminderen. Kosten in het sociaal domein blijven stijgen. De Tozo-regeling is geheel uitbesteed aan een derde partij. De baten en lasten inzake Tozo-regeling staan verwerkt in de jaarrekening.
Ons accountantsverslag is uitsluitend opgesteld voor het gebruik van de raad en het college van burgemeester en wethouders van Nissewaard. Het is niet toegestaan dit verslag aan derden te verstrekken zonder onze voorafgaande toestemming. Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid als gevolg daarvan jegens enige andere persoon die dit verslag in handen krijgt of er gebruik van maakt.
Bijlagen
2
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Ons oordeel bij uw jaarstukken 2020 Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld
Conclusie controle
1
Wij hebben de controle van de jaarrekening 2020 van gemeente Nissewaard (inclusief SiSa-bijlage en verantwoording WNT) nagenoeg afgerond en zijn van plan een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening af te geven op getrouwheid en rechtmatigheid, onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarrekening door de raad. De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van ons controleplan.
Jaarstukken Interne beheersing
Wij hebben niet-gecorrigeerde controleverschillen geconstateerd
2
De door ons geconstateerde ongecorrigeerde bevindingen blijven binnen de door u gestelde goedkeuringstoleranties op het aspect getrouwheid en rechtmatigheid. Fout met betrekking tot getrouwheid heeft voor een grote deel betrekking op een reclassificatie in de balans en heeft voor 48.000 impact op staat van baten en lasten.
Ontwikkelingen
Jaarverslag verenigbaar met de jaarrekening
3
Wij hebben vastgesteld dat de andere informatie die samen met de jaarrekening wordt gepubliceerd, bestaande uit het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.
Getrouwheid Oordeel:
goedkeurend
Oordeel:
12.000
12.000
10.000
10.000
8.000
8.000
6.000
6.000
4.000
4.000
2.000
2.000
-
Fouten
◼ = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000 ◼ = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000 Bijlagen
Rechtmatigheid
Onzekerheden
goedkeurend
Fouten
Onzekerheden 3
Accountantsverslag
CONCEPT
Reikwijdte van onze controle De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het controleplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in de 30-dagen scan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. Jaarstukken gemeente Nissewaard
Jaarverslag
Programmaverantwoording
Jaarrekening
Paragrafen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening
Balans + toelichting
Programmarekening + toelichting
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
3i
Accountantsverslag
CONCEPT
Niet-gecorrigeerde controleverschillen inzake getrouwheid zijn niet materieel De volgende geconstateerde controleverschillen zijn niet gecorrigeerd in de jaarrekening. Het management heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met de beoordeling van het management en concluderen dat het bedrag aan niet-gecorrigeerde verschillen niet materieel is.
#
Beschrijving
Overzicht van baten en lasten
Jaarrekeningpost
Debet
1
We hebben geconstateerd dat een naheffingsaanslag voor omzetbelasting zowel in de overlopende activa als passiva is opgenomen. Dit resulteert in de volgende correctie.
Overlopende activa, overlopende passiva & kosten Totaal
Credit
Balans Debet
Credit
-
€48.045
€303.408
€255.363
-
€48.045
€303.408
€255.363
Tevens hebben wij voor de volgende post onvoldoende controle-informatie verkregen om een oordeel te kunnen vormen over de getrouwheid daarvan. Door op de bevinding te klikken krijgt u meer toelichting op de bevinding.
#
1
Beschrijving
Onzekerheid sociaal domein
Jaarrekeningpost
Onzekerheid €739.000
Lasten sociaal domein Totaal
€739.000
3ii
Accountantsverslag
CONCEPT
Overzicht van fouten en onzekerheden rechtmatigheid Onderstaand hebben wij onze detailbevindingen op de aspecten rechtmatigheid en getrouwheid opgenomen boven de gestelde rapporteringstolerantie van €300.000. Door op de bevinding te klikken krijgt u meer toelichting op de bevinding.
#
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Fout
Onzekerheid
1
Onrechtmatige aanbestedingen
Lasten
€811.000
2
Bevindingen inzake getrouwheid
Overlopende activa, overlopende passiva & kosten
€303.408
€739.000
€1.114.408
€739.000
Totaal
3iii
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Onze bevindingen bij de jaarstukken
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Wij hebben de getrouwheid van de jaarrekening gecontroleerd en de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties. Onze bevindingen vindt u in dit deel. De impact van COVID-19 op het resultaat 2020 en de rechtmatigheid is belangrijk geweest.
Ruimtelijk domein
De financiële positie van de gemeente is goed mede door de verkoop van de Eneco aandelen.
Getrouwheid
In het sociaal domein zijn er onzekerheden over de prestatielevering. De schattingen die het college daarbij heeft gemaakt achten wij evenwichtig.
Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
In het ruimtelijk domein is de verliesvoorziening toegenomen en zijn de toekomstige resultaten lager dan afgelopen jaar. De schattingen die het college daarbij heeft gemaakt achten wij evenwichtig. In paragraaf getrouwheid zien wij als belangrijkste bevinding de verkoop Eneco aandelen en vragen aandacht voor de onderbouwing van waarderingen. Bij rechtmatigheid hebben wij bevindingen inzake het aanbestedingsproces en een fout op onterecht niet Europees aanbesteed van €811.000.
4
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De financiële positie van gemeente Nissewaard is verbeterd
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein
Exploitatiesaldo 2020
Weerbaarheid en wendbaarheid
Het gerealiseerde exploitatieresultaat is €22 miljoen hoger dan verwacht. Dit is circa 6% van de exploitatielasten. Wij realiseren dat de afwijking van de begroting een resultante is van vele factoren en dat de analyse nog complexer is geworden door de effecten van Covid-19. Wij adviseren een analyse van de effecten van de afwijkingen voor de begroting 2021 en verder, in samenhang met de lange termijn effecten van Covid-19, te maken.
De weerbaarheid en wendbaarheid van de gemeente zijn sterk verbeterd door de incidentele bate van de verkoop van de Enecoaandelen. De structurele exploitatieruimte is gedaald door incidentele lasten en vraagt aandacht. Voor meer details zie volgende pagina’s.
Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Covid-19
Sociaal domein
Gedurende 2020 heeft de gemeente een bestemmingsreserve voor de effecten van corona gevormd voor €6,3 miljoen (€3 miljoen vanuit de gemeente en restant als ontvangen (rijks)bijdragen die nog niet zijn uitgegeven). Hiervan is €2,6 miljoen gebuikt. Een deel van de kosten zal worden gemaakt in 2021; tegelijkertijd lijkt de compensatie vanuit het Rijk een groot deel van de kosten te dekken.
De gerealiseerde lasten voor het sociaal domein liggen in lijn met de begroting na wijziging (zie ook pagina). Dat geldt ook voor de baten waarvan een deel bestaat uit onttrekkingen uit de reserve Sociaal domein. Voor 2021 is de onttrekking geraamd op €1,6 miljoen. Nissewaard maakt een best mogelijke schatting van de kosten, waarna na de realisatie cijfers van 2020 de initiële begroting 2021 aangepast zal worden. (Voor achtergrondinformatie zie het volgende artikel.)
In de paragraaf Corona in het jaarverslag geeft het college aan dat de effecten van Covid-19 voor 2021 nog moeilijk te schatten zijn. Deze zijn, net als bij veel gemeenten, nog niet verwerkt in de begroting 2021 en verder. (Zie ook het volgende artikel.) Wellicht dat bij de Perspectiefnota 2021 meer inzicht is te geven.
5
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
De kengetallen laten een positieve ontwikkeling zien Door de verkoop van de Eneco aandelen is het eigen vermogen versterkt. De boekwinst is toegevoegd aan de algemene reserve waardoor de solvabiliteit toeneemt. Tegelijkertijd vallen de dividendopbrengsten in de toekomst weg. De beschikbare middelen zijn onder andere ingezet voor herfinanciering van langlopende schulden naar leningen met een lager rentepercentage en er zijn minder kasgeldleningen nodig. Effect is dat de netto schuldquote is gedaald.
Kengetallen
Gemeente Nissewaard
Landelijk**
2020
2019
2020*
2019
Solvabiliteit
29,17%
10,3%
30%
34%
Grondexploitaties
11,45%
14,9%
9%
12%
Structurele exploitatieruimte
0,61%
4,7%
0,29%
0,01%
Netto schuldquote
43,51%
103,7%
70%
56%
Netto schuldquote gecorrigeerd
47,58%
93,2%
64%
49%
Belastingcapaciteit
96%
96%
104%
103%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* op basis van de begroting 2020 ** Bron: https://findo.nl/jive
6ii
Accountantsverslag
CONCEPT
Het weerstandsvermogen is gestegen ten opzichte van voorgaand jaar Door toevoeging van een belangrijk deel van het resultaat van de verkoop van de Eneco aandelen aan de algemene reserve is de weerstandscapaciteit belangrijk toegenomen. Daarnaast zijn de risico’s opnieuw geïnventariseerd. Zo is in de risico’s onder meer opgenomen dat de algemene uitkering gemeentefonds afwijkt van de begroting door mogelijke aanpassing van de rijkscompensatie voor de coronakosten van de gemeente of naar aanleiding van het onderzoek naar de structurele gemeentelijke lasten voor de jeugdzorg. De verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s, het zogenaamde weerstandsvermogen, is 5,6 en wordt gezien als uitstekend.
€ 82.440 2020 € 14.777
€ 23.807 2019 € 12.989
€ 48.460 2018 € 29.217
Weerstandscapaciteit (x €1.000)
Risico's (x €1.000)
6iii
Accountantsverslag
CONCEPT
De realisatie is beter dan de begroting na wijziging De afgelopen jaren is de uitkomst van het exploitatieresultaat (dus voor mutaties reserves) belangrijk beter dan in de begroting na wijziging geraamd. Voor 2020 is dat verschil circa €22 miljoen. Wij realiseren dat de afwijking van de begroting een resultante is van vele factoren en dat de analyse nog complexer is geworden door de effecten van Covid-19. Wij adviseren een analyse van de effecten van de afwijkingen voor de begroting 2021 en verder, in samenhang met de lange termijn effecten van Covid-19, te maken. € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0 2017
2018
2019
2020
verschil werkelijk/begroting in €1.000
6iiii
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Lasten sociaal domein hoger dan afgelopen jaar, conform landelijk beeld
Conclusie controle Jaarstukken
Tozo
Ruimtelijk domein
Zelfstandigen uit de gemeente Nissewaard die door de coronacrisis in de problemen zijn geraakt, kunnen voor coronahulp bij de gemeente terecht. Gemeente Nissewaard heeft de Tozo-regeling uitbesteed aan het Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ). De lasten van Tozo zijn verwerkt in de jaarrekening van gemeente Nissewaard op basis van de definitieve verantwoording van RBZ.
Getrouwheid
Lasten sociaal domein (zorg) blijven stijgen, reserves zijn uitgeput
Rechtmatigheid
Jarenlang lagen de kosten voor het sociaal domein in lijn met de eerste begroting en werden overschrijdingen gedekt vanuit de reserve sociaal domein. Deze reserve is volledig uitgeput en inmiddels zien we de lasten in het sociaal domein alleen maar toenemen. Deze stijging van de lasten hangt samen met het onvoorspelbare karakter van de vraag in de zorg. Gemeente Nissewaard maakt een best mogelijke schatting van de kosten, waarna na de realisatie cijfers van 2020 de initiële begroting 2021 aangepast zal worden.
Financiële positie Sociaal domein
Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
De lasten sociaal domein (zorg) zijn ten opzichte van 2019 met €4,9 miljoen toegenomen en liggen in lijn met de bijgestelde begroting. De extra kosten in het sociaal domein komen overeen met het landelijk beeld.
Domein
Realisatie 2019 (x €1.000)
Realisatie 2020 (x €1.000)
Begroting na wijziging 2020 (x €1.000)
Primitieve Begroting 2021 (x €1.000)
Jeugdzorg Regionale inkoop
19.903
22.146
21.681
18.698
Jeugdzorg lokale inkoop
3.520
6.046
5.883
4.385
Wmo lokale inkoop
14.175
14.617
15.328
15.568
PGB
3.002
2.659
2.895
3.190
Totaal
40.600
45.468
45.787
41.841
Meerkosten in de jaarrekening niet materieel In de jaarrekening heeft u inzake meerkosten een bedrag opgenomen van €24k voor jeugdzorg en €47k voor Wmo. Daarnaast is er een bedrag €72k opgenomen voor omzetcompensatie Wmo. De meerkosten en omzetcompensatie zijn niet materieel voor de jaarrekening, waardoor er ook geen aanvullende werkzaamheden zijn verricht. 6
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Onzekerheden in het sociaal domein zijn in vergelijking met de lasten laag
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Gemeente Nissewaard heeft diverse stromen in het sociaal domein. Voor de jeugdzorg Regionale inkoop wordt een bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) afgesproken. Deze bijdrage (middels bijdragenregeling) wordt jaarlijks vastgelegd bij de begroting en de begrotingswijzigingen van de GRJR. De uitgaven zijn aangesloten met een controleverklaring van de GRJR en zijn verwerkt in de jaarrekening van gemeente Nissewaard. Met de lokale inkoop jeugdzorg is afgesproken dat bij een productie van €75.000 of meer er een productieverantwoording inclusief controleverklaring bij gemeente Nissewaard dient te worden aangeleverd. In totaal zijn er 19 leveranciers met een productie < €75.000, met een totaal van €348.000, waar dus geen controleverklaring voor is aangeleverd en dus onzeker is of de prestatie is geleverd. Ook voor de lokale inkoop Wmo is afgesproken dat bij een productie van €75.000 of meer er een productieverantwoording inclusief controleverklaring bij gemeente Nissewaard dient te worden aangeleverd. In totaal zijn er 13 leveranciers met een productie < €75.000, en 2 leveranciers met een productie > €75.000, waarvoor geen verantwoording is ontvangen. De onzekerheid die wij hiervoor meewegen is €391.000.
Getrouwheid
2020 (x €1.000) Fout
2019 (x €1.000)
Onzeker
Fout
Onzeker
Jeugdzorg Regionale inkoop
-
-
-
Jeugdzorg lokale inkoop
-
348
-
Wmo lokale inkoop
-
391
-
PGB
-
-
-
Totaal
-
739
-
Rechtmatigheid
2020 (x €1.000) Fout
947
947
2019 (x €1.000)
Onzeker
Fout
Onzeker
Getrouwheidsfouten
-
739
-
947
Totaal
-
739
-
947
Naast de beoordeling van de controleverklaring, voert de gemeente ook zelfstandig werkzaamheden uit ten behoeve van de prestatielevering via belrondes. Deze belrondes worden per jaareinde uitgevoerd. Wij adviseren u dit meer te incorporeren in uw interne beheersing en dit periodiek uit te voeren.
6I
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2020 beoordeeld.
Schatting
Waarde in €1.000 2020
Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Beoordeling 2020 Toelichting
Ruimtelijk domein Getrouwheid
Nog te betalen kosten
2.358
De nog te betalen positie is het verschil tussen de geleverde zorg in 2020 en de betalingen in 2020. De geleverde zorg is per zorgaanbieder bepaald waarbij aansluitingen zijn gemaakt met de productieverantwoordingen. De schatting is evenwichtig tot stand gekomen.
3.524
Voor de opbouw van de voorziening wordt een percentage van de debiteurenstand per jaareinde genomen, dit percentage is conform voorgaande jaren. Bij de controle hebben we geconstateerd dat deze te voorzichtig is en dat het percentage niet voldoende is onderbouwd. We zien geen risico van een materiele afwijking in de voorziening maar adviseren de methode voor de vorming van de voorziening te actualiseren.
Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
Controleverschil
Bijlagen
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
6II
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Het verwachte negatieve resultaat uit de grondexploitaties is €2,2 miljoen toegenomen Voor het risicoprofiel van de grondexploitaties zie figuur hiernaast. In totaal zijn er zes actieve grondexploitaties waarvan één nieuw geopende grondexploitatie, de Tiny Houses. De voorziening voor de negatieve grondexploitaties, Heer&Meester en De Elementen, is gestegen in 2020 naar €11,1 miljoen (2019: €8,7 miljoen). Een deel van de stijging heeft betrekking op het oprenten van de voorziening. Het andere deel heeft te maken met een verwachte verslechtering in het resultaat van de exploitaties.
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties (x €1mln) 0 Prognose resultaat
Risico's
Verliesvoorziening
-2 -4 -6 -8 -10
Het gerealiseerde resultaat voor Kreken van Nibbeland is cumulatief gestegen naar €3,6 miljoen (2019: €2,7 miljoen). Op projectniveau zijn resultaatveranderingen zichtbaar. De grootste mutaties betreffen Kreken van Nibbeland en De Elementen van €1 miljoen respectievelijk €2 miljoen.
-12
2020
2019
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, met de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld en vinden de inschattingen evenwichtig, zie volgende sheet.
7
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat Schatting
Beoordeling 2020
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een rekenrente van 1,15%. De rekenrente is gebaseerd op de daadwerkelijk betaalde rente. Derhalve is deze parameter evenwichtig bepaald.
Kostenstijging
Voor de kostenstijging wordt met een percentage van 2% gerekend. Dit percentage baseert de Gemeente op de langjarige inflatie doelstellingen van de Europese Centrale Bank. Dit percentage is gelijk aan onze verwachting die we gemiddeld terugzien bij andere gemeenten (tussen de 1%-2%) zien. De schatting classificeren wij daarom als evenwichtig.
Opbrengstenstijging
De gemeente rekent met een opbrengstenstijging van 2%. Dit percentage is gebaseerd op de residuele grondprijsbenadering en de inflatie van de Europese Centrale bank. Gezien de ontwikkelingen op de vastgoedmarkt, de hypotheekmogelijkheden en de koopkrachtontwikkeling achten wij deze ingerekende opbrengstenstijging evenwichtig
Gehanteerde programmering
Er zijn geen wijzigingen in de programmering ten opzichte van 2019. De provincie stelt geen eisen aan het maximum te bouwen woningen en/of bedrijven in deze gemeente. De provincie motiveert juist het bouwen vanwege krapte op de markt. Zowel middeldure appartementen of Tiny Houses. De gemeente krijgt enorm aantal aanmeldingen. De programmering van de grondexploitaties wordt conform planning uitgevoerd. Wij achten de, op marktinformatie gebaseerde, inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden
Verkoopprijzen
De verkoopprijzen zoals ingerekend worden gebaseerd op de residuele waarde, we achtten deze marktconform.
Controleverschil
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
8ii
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Opmerkingen inzake getrouwheid jaarrekening
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Opbrengst Eneco gelden grotendeels toegevoegd aan de algemene reserve In 2020 zijn de Eneco aandelen verkocht en heeft dit gemeente Nissewaard een bedrag van €85 miljoen opgebracht. Een groot deel van dit bedrag is toegevoegd aan de algemene reserves, €77 miljoen, waarvan in 2020 €20,3 miljoen reeds is onttrokken. Door de toevoeging van het bedrag aan de algemene reserve is de financiële positie sterk toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar. De uitdaging is om deze financiële positie te behouden en de uitgaven als gevolg van de verkoop van de Eneco gelden te reguleren.
Mutaties reserves niet allemaal zichtbaar onderbouwd met raadsbesluiten Gedurende het jaar worden aan de algemene en bestemmingsreserve bedragen toegevoegd en onttrokken conform de nota reserves en voorzieningen 2020. Vanuit de controle hebben we vastgesteld dat niet altijd voldoende zichtbaar is dat er een raadsbesluit ten grondslag ligt aan een onttrekking of dotatie. Het bedrag wordt bijvoorbeeld in de meicirculaire als geheel aangeboden. Wij adviseren om de vermeerderingen en verminderingen in de reserves explicieter en zichtbaarder vast te leggen via raadsbesluiten. Voor de mutaties 2020 hebben we aanvullende werkzaamheden uitgevoerd, die niet hebben geleid tot uitzonderingen.
Onvoldoende werkzaamheden inzake waardering MVA-portefeuille Bij de controle van de materiele vaste activa hebben wij vastgesteld dat de gemeente bij het opstellen van de jaarrekening geen beoordeling uitvoert op de waardering. Op basis van een steekproef komen wij tot de conclusie dat er geen sprake is van duurzame waardeverminderingen (die tot een correctie van de boekwaarde zouden moeten leiden). We adviseren de gemeente om de waardering van de MVA-portefeuille periodiek te controleren om eventuele correcties einde van het jaar te voorkomen.
Late jaarafsluiting 2019 in verband met overgang naar Coda 14 In het najaar 2020 had de administratieve afsluiting van het boekjaar 2019 nog niet plaatsgevonden. Dit werd veroorzaakt door de overgang van Coda 14 die heeft plaatsgevonden in september 2020. In december 2020 is het boekjaar 2019 afgesloten en hebben wij vastgesteld in de controle dat de beginbalans 2020 gelijk is aan de eindbalans 2019. Het lang open laten staan van de administratie brengt risico’s met zich mee voor de getrouwheid van de cijfers van het volgende boekjaar. Voor het boekjaar 2020 hebben we vastgesteld dat de boeken tijdig zijn gesloten en dat hier een planning voor is gemaakt door de organisatie. Inmiddels hebben we begrepen dat de doelstelling is voor 2021 en verder om per kwartaal een hardclose uit te voeren. Wij moedigen deze ontwikkeling aan, zodat u ook tussentijds inzicht kunt geven in uw financiële situatie.
8
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Schattingen jaarrekening zijn evenwichtig
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2020 beoordeeld.
Schatting
Waarde in 2020
Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Beoordeling 2020 Commentaar
Ruimtelijk domein Getrouwheid
Waardering financiële vaste activa
40.107
We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. We hebben vastgesteld dat de inschattingen van het college ten aanzien van de deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
284.664
De gemeente hanteert afschrijvingspercentages die zijn afgestemd op de economische levensduur van de materiële vaste activa. Deze staan beschreven in de grondslagen van de jaarrekening en zijn aanvaardbaar. Wij concluderen dat de gehanteerde taxatiemethode evenwichtig is.
1.457
We hebben de juistheid en volledigheid van de pensioenvoorziening in eigen beheer getoetst. Deze voorziening is geactualiseerd met een actuariële berekening door een externe serviceorganisatie. De voorziening is gebaseerd op de uitgangspunten vanuit de APPA decembercirculaire.
463.240
Dit betreft de voorziening voor de belasting en reguliere debiteuren. De voorziening debiteuren is voorzichtig, we zien geen risico van een materiele afwijking in de voorziening. Percentages voor de opbouw van de voorziening zijn in het verleden opgesteld en worden niet op basis van realisatie cijfers geüpdatet.
Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Waardering materiële vast activa
Juistheid en volledigheid pensioenvoorziening in eigen beheer
Juistheid en volledigheid van dubieuze debiteuren
Controleverschil
Bijlagen
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Controleverschil
8II
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Rechtmatigheid Europees aanbesteden
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Afwijking aanbestedingsrichtlijnen vastgesteld
Procesmatig
In onze controle op de naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben we een onrechtmatigheid van €811.000 geïdentificeerd. Dit betreft een fout op 1 van de contracten welke bekend is van voorgaand jaar en een nieuw contract welke voor de gehele contractwaarde fout is gerekend (€563.000) .
De controle van de aanbestedingen kost veel tijd. Aan de voorkant hebben we tijd geïnvesteerd om het proces efficiënt te laten verlopen. Wij waarderen het enorm dat Team Audit prioriteit heeft gegeven aan het aanbestedingsproces en met veel geduld antwoord geven op onze vragen. Helaas merken we dat gedurende het jaarrekeningtraject de vragen en verzamelen van gegevens tijdrovend is. Wij bevelen aan om de spendanalyse breder op te zetten binnen de gemeente en de verantwoordelijkheid niet volledig bij de afdeling Team Audit neer te leggen.
Er zijn geen onrechtmatigheden in het kader van de nationale aanbestedingsprocedures geconstateerd. Met het oog op de in te voeren rechtmatigheidsverantwoording is het van belang om grip te krijgen op de rechtmatigheid van uw aanbestedingen en eventuele afwijkingen te kunnen volgen gedurende het jaar. We vragen uw aandacht voor de onderbouwing en dossiervorming van gevolgde aanbestedingsprocedures. Ook het proces inzake de interne controle van aanbestedingen achteraf kan worden verbeterd. Hieronder benoemen we onze aanbevelingen en aandachtspunten.
Met het oog op de rechtmatigheidsverantwoording die het college vanaf 2021 moet opstellen bevelen we aan dat de primaire afdelingen en/of interne controle een vaste opbouw van de dossiers met een checklist (topsheet) toevoegen waaruit overwegingen om te komen tot een rechtmatige aanbesteding zichtbaar worden aangetoond.
Spendanalyse Er vindt momenteel onvoldoende monitoring plaats van aanbestedingen voor de gemeente als geheel, waardoor het risico bestaat dat bij een individueel traject (Europese) aanbestedingsgrenzen worden overschreden. Wij raden gemeente Nissewaard aan om de spendanalyse periodiek uit te voeren om (eventuele) overschrijding van aanbestedingsgrenzen tijdig te kunnen signaleren. Een automatiseringsslag kan hierbij een oplossing bieden om het monitoren efficiënt te laten verlopen.
9
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Interne beheersing Ontwikkelingen
Prestatielevering uitgaande subsidies, steunmaatregelen in brede zin en inkopen zijn rechtmatig verantwoord In de aanloop van de jaarrekeningcontrole tot en met de eindejaarscontrole hebben we in gesprekken met u en uw organisatie gesproken over de gevolgen van Covid-19 op uw jaarrekening(controle). Voor het zomerreces hebben we een ‘praatplaat’ met de gemeente gedeeld en vlak na de zomer ook een ‘actieplan’. Deze waren beide bedoeld om gemeente Nissewaard handvatten te geven om nader te analyseren op welke domeinen een potentieel (materieel) risico bestond in het kader van getrouwheid en rechtmatigheid. Dit met het doel om acties te onderkennen om eventuele fouten en onzekerheden te voorkomen.
In de jaarrekening is een Corona-paragraaf opgenomen waarin de financiële impact van onder andere deze steunmaatregelen inzichtelijk is gemaakt.
1. Uitgaande subsidies (prestatielevering)
We concluderen dat gemeente Nissewaard tijdig de juiste acties heeft ingezet om fouten en onzekerheden te voorkomen. We hebben in dat kader dan ook geen onrechtmatigheden of bevindingen ten aanzien van getrouwheid geconstateerd boven onze rapporteringstolerantie.
Afhankelijk van de omvang van een subsidie wordt veelal een subsidie verleend onder de voorwaarde van een activiteitenplan. Als bepaalde activiteiten stil hebben gestaan (zoals een bibliotheek of een sportvereniging), dan zijn prestaties (deels) niet geleverd. We hebben vastgesteld dat de organisatie dit vraagstuk heeft uitgezocht en een beleid heeft bepaald, waarbij veelal gebruik kan worden gemaakt van de hardheidsclausule. Vanuit onze controle zijn geen afwijkingen boven de rapporteringstolerantie gebleken.
3. Inkoopprestatieleveringen Bij bepaalde ‘typen’ inkoop zijn prestaties niet of in mindere mate geleverd ten opzichte van de contractuele afspraken. Voorbeeld zijn beveiliging, catering en schoonmaak. Gemeente Nissewaard heeft dit nader inzichtelijk gemaakt. Vanuit onze controle zijn geen afwijkingen boven de rapporteringstolerantie gebleken.
2. Steunmaatregelen in brede zin Gemeente Nissewaard heeft een aantal aanvullende regelingen getroffen voor onder andere ondernemers en voor cultuur en welzijnsorganisaties. Om deze uitgaven ‘rechtmatig’ te verstrekken, heeft de gemeente een beleid opgesteld aan steunmaatregelen voor maatschappelijke organisaties. Daarnaast heeft de gemeente huur voor sportverenigingen kwijtgescholden waarvoor subsidie is ontvangen vanuit de rijksoverheid. Ook dit is door de raad goedgekeurd. 9I
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Geen begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd
Conclusie controle Jaarstukken Financiële positie Sociaal domein
Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Is op programma of kredietniveau niet meer besteed dan waar u als raad toe besloten heeft. Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig. Programma/krediet
Lasten werkelijk (x €1.000)
Overschrijding ten opzichte van begroting (na wijziging) / krediet (x €1.000)
Telt overschrijding mee voor het oordeel?
Toelichting
1. Bestuur & Dienstverlening
5.357
103
Nee
Tegenover de hogere lasten staan hogere baten.
Ruimtelijk domein Getrouwheid Rechtmatigheid Informatiewaarde
Onderstaand hebben wij de overschrijdingen opgenomen en weergegeven of deze wel of niet meewegen in ons oordeel bij de jaarrekening.
Interne beheersing Ontwikkelingen
9II
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De kwaliteit van uw jaarverslag is voldoende
Conclusie controle Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn.
Jaarstukken Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar
Financiële positie
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag volledige voldoet aan het BBV.
Sociaal domein Ruimtelijk domein
Informatiewaarde
Interne beheersing
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Rechtmatigheid
Kwaliteit paragrafen
Getrouwheid
Ontwikkelingen
Informatiewaarde is voldoende
Kwaliteit paragrafen Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld als voldoende. De paragrafen zouden nog aan informatiewaarde kunnen winnen door een doorkijk te maken naar 2021 en verder of de indicatoren af te zetten tegen landelijke gemiddelden. Informatiewaarde is voldoende Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. Wij missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn en wat bereikt is voor de ‘staat van de gemeente’ als geheel. Zo merken wij op dat in de jaarstukken de totstandkoming van de indicatoren vaak wordt toegelicht, maar dat weinig wordt ingegaan op wat het college vindt van de ontwikkeling in de kengetallen. Daarnaast kan de informatie nog rijker worden als niet alleen een analyse ten opzichte van verschillen met de begroting wordt gemaakt maar ook individueel belangrijke posten worden toegelicht. 10
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Kwaliteit van uw interne beheersing
Conclusie controle Jaarstukken
Wij hebben geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd.
Interne beheersing
In onze rapportage interim-bevindingen 2020 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van uw gemeente, waarbij wij met name aandacht vragen voor zichtbare controles in de eerste lijn, ontwikkeling van de tweede lijn en het versterken van de positie in de 3e lijn.
Fraude en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd. Op basis van de eerder gerapporteerde interim-bevindingen hebben wij aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Voor zover wij bevindingen hebben in de controle met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking, melden wij die. Wij hebben er geen specifiek onderzoek naar gedaan. Bij onze controle is in dit opzicht niets nieuws ten opzichte van de rapportage interim-bevindingen naar voren gekomen.
11
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Fraude, omkoping en corruptie en naleving van wet- en regelgeving
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Fraude en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Onze observaties met betrekking tot het proces dat het management hanteert ten aanzien van frauderisico’s en risico’s op het niet naleven wet en regelgeving en (mogelijke) fraude-indicaties We hebben de beoordeling door het management van de frauderisico’s en de risico’s in verband met niet naleven van wet- en regelgeving geëvalueerd. Met betrekking tot de identificatie van de significante frauderisico’s hebben we geen risicofactoren opgemerkt. Onze observaties worden op de volgende slide nader toegelicht.
als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het van toepassing zijnde wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven. Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn geen gevallen van het niet naleven van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
Onvoorspelbaarheid
Als onderdeel van onze controlewerkzaamheden hebben wij het interne controle-omgeving rond de preventie en opsporing van fraude en het naleven van wet- en regelgeving beoordeeld. Aangezien het voorkomen en opsporen van fraude de primaire verantwoordelijkheid is van het management en degenen die belast zijn met governance, verwachten wij dat er een bepaald minimaal niveau van interne controle is, rekening houdend met de omvang en de complexiteit van de organisatie en haar activiteiten.
Conform onze controlestandaarden dienen we ook onvoorspelbare controlewerkzaamheden te verrichten op posten die niet materieel zijn voor de jaarrekening. We hebben gekozen om de bankbevoegdheden van twee medewerkers te testen die betalingen kunnen verrichten tot €500. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen bevindingen. De betalingen zijn conform de ons geschetste opzet van het proces uitgevoerd en kunnen worden onderbouwd.
Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen.
Geen ongebruikelijk transacties van data-analyse op journaalniveau
Wat u moet weten over fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving berust zowel bij het bestuur van de gemeente als het management. In deze video gaan we in de op deze verantwoordelijkheden. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening
Als onderdeel van onze controle hebben we met behulp van data-analyse een controle uitgevoerd op alle boekingen in 2020 met vooraf ingeschatte risico’s. We hebben onder andere gecontroleerd of de juiste medewerkers boekingen hebben ingevoerd en op welke tijden. Verder hebben we gecontroleerd of de memoriaalboekingen voldoende onderbouwd kunnen worden. Vanuit de uitgevoerde controles hebben we geen ongeautoriseerde of ongewone transacties geconstateerd.
12
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Rechtmatigheidsverantwoording als kans
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Fraude en regelgeving Verantwoording
Ontwikkelingen
Rechtmatigheidsverantwoording heeft voldoende aandacht
Verantwoording over de negen criteria van rechtmatigheid
Hoewel de wettelijke kaders nog niet definitief zijn, is het de verwachting dat het college over 2021 een rechtmatigheidsverantwoording moet afgeven, als onderdeel van de jaarstukken. In onze rapportage interim-bevindingen hebben wij u geadviseerd hier alvast op voor te sorteren, omdat dit aandacht en eventuele wijzigingen vereist van uw organisatie. Op dit moment heeft de gemeente inzichtelijk gemaakt voor welke onderwerpen er getoetst moeten worden op rechtmatigheid. Hieraan staan risico’s gekoppeld. De gemeente is nu bezig met de controleaanpak per onderwerp dat in scope is, te bepalen (oftewel de concrete toetspunten). Op basis van de werkzaamheden van Team Audit en bijbehorende IC-rapportages moet het college straks voldoende basis hebben om de rechtmatigheidsverantwoording te kunnen opstellen.
Een kans om de beheersing van de organisatie te verbeteren Dit betekent wel dat het college voor de rechtmatigheidsverantwoording volledig steunt op de derde lijn volgens het ‘three lines’-model. In onze visie is de invoering ook een kans om de beheersing controleerbaar in de primaire processen (eerste lijn) en tweede lijn (control) verder te ontwikkelen. Naarmate de interne beheersing verder richting de eerste lijn zit, verschuift immers de beheersing van detectief (fouten herstellen) naar preventief (fouten voorkomen). Dat kan nog verder worden versterkt door digitalisering van beheersmaatregelen in applicaties, de basis van de IT-beheersing op orde te brengen en door inzet van tools voor continue monitoring. Wij adviseren om deze ontwikkeling mee te nemen in de verbeterplannen voor de ITbeheersing. 13
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing
We hebben de belangrijke ontwikkelingen in wet- en regelgeving met de organisatie en auditcommissie/raad besproken. Via onze rapportages brengen wij u onze observaties en aanbevelingen over status en voorgang die u treft ten aanzien van deze ontwikkelingen.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
14
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Vooruitblik ontwikkelingen voor gemeente Nissewaard
Conclusie controle Jaarstukken
Mogelijke acties met betrekking tot de omgevingswet
Interne beheersing
Inmiddels is een besluit genomen dat per 1 juli 2022 de omgevingswet in werking treedt. Voor die tijd is het van belang dat alle processen binnen de gemeente in lijn gebracht wordt om de ‘live’ gang per 1 juli 2022 mogelijk te maken.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
Recent wordt er steeds meer aandacht gevraagd dat de nieuwe omgevingswet succes kan hebben als alle elementen, op zowel ICT als financieel gebied, juist werken. Hiervoor moet voldoende tijd worden vrijgemaakt om dit te testen. Of er gehoor gegeven wordt aan de oproepen is nog niet duidelijk. Gemeente Nissewaard is aan de hand van de minimale geformuleerde acties van start gegaan met de voorbereidingen. Door uitstel van regelgeving zijn ook intern de voorbereidingen een aantal keer vertraagd. In het 3e kwartaal 2021 staat gepland om actief aan de slag te gaan met de roadmap van de VNG, Route 22. Periodiek worden voortgangsrapportages geschreven om de acties te monitoren.
15
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Vooruitblik naar de controle 2021
Conclusie controle Jaarstukken
In een continue controle is afronding ook het begin van de jaarrekeningcontrole 2021
Interne beheersing
Uw jaarrekeningcontrole hebben we samen met u tijdig kunnen afwikkelen. Waar de jaarrekeningcontrole 2020 eindigt maken we direct een start met de jaarrekeningcontrole 2021. Immers we zijn nu al bijna een half jaar onderweg in het nieuwe boekjaar. De gebeurtenissen na balansdatum voor jaarrekeningcontrole 2020 hebben ons ook informatie opgeleverd voor de start van de controle 2021. In onderstaande figuur geven we inzicht in de hoofdlijnen van het proces dat gepland staat. Graag gaan we op korte termijn met u in gesprek om de werkzaamheden voor de komende maanden verder in te richten.
Ontwikkelingen Vooruitblik extern Vooruitblik controle 2021
aug
Planningsfase
sept/okt
okt
nov
Bespreking (wijzigingen) processen
Controleplan
Rapportage interimbevindingen
16
Bijlagen
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Bijlagen
Conclusie controle Jaarstukken
In de bijlagen hebben wij informatie opgenomen die wij vanuit de controlestandaarden aan u moet melden.
Interne beheersing Ontwikkelingen
Bijlagen SiSa WNT Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
17
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Geen bevindingen in de SiSa-bijlage
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Ontwikkelingen
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2020. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (‘BADO’) zwaardere rapporteringtoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • • •
Bijlagen
€12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000.
De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per regeling opgenomen uitkering opgenomen conform Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2020.
SiSa
WNT Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
18
Accountantsverslag
CONCEPT
Nr
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
B1
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
C1
Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
E21
Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
E41
Incidentele specifieke uitkering pilots financiële prikkels voor klimaatadaptatie op privaat terrein tweede tranche
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
F1
Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2020
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2020
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
19i
Accountantsverslag
CONCEPT
Nr
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
H8
Regeling Sportakkoord 2020–2022
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
L5
Regiodeals 3e tranche
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden op basis van werkzaamheden uitgevoerd door accountant RBZ.
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
19ii
Accountantsverslag
CONCEPT
Nr
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden op basis van werkzaamheden uitgevoerd door accountant RBZ.
G4
Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden op basis van werkzaamheden uitgevoerd door accountant RBZ.
G4
Tozo 3, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
n.v.t
n.v.t
Geen bijzonderheden
De strekking van de verklaring bij de jaarrekening (inclusief de SiSa-bijlage) is goedkeurend inzake de getrouwheid en rechtmatigheid
19iii
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage
Conclusie controle Jaarstukken
Controlebevindingen WNT verantwoording 2020
WNT wijzigt in 2021 nauwelijks
Interne beheersing
Als onderdeel van onze controle hebben wij de nalevering van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen aan topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.
In 2021 verandert er voor de WNT nagenoeg niets ten opzichte van 2020. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector overheid.
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl
In de verantwoording van ‘Overige functionarissen (op functie) vervalt met ingang van 2021 de verplichte vermelding van de omvang van het dienstverband (van ‘datum’ tot ‘datum’).
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
De controleverklaring bevat een paragraaf inzake overige aangelegenheden over de anticumulatiebepaling WNT
Ontwikkelingen
U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2020
Bijlagen
SiSa WNT
Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
Alle topfunctionarissen zijn in loondienst. Gedurende het jaar hebben er geen wijzigingen in topfunctionarissen plaatsgevonden U heeft in 2020 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd
•
De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €201.000 in 2020 naar €209.000 in 2021.
Sinds 2018 gelden specifieke WNT-regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen (‘anticumulatieregeling’). Deze regeling bepaalt dat het totaal van de bezoldigingen van meerdere uitvoerende topfuncties bij meerdere WNTrechtspersonen of WNT-instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde algemene wettelijke bezoldigingsmaximum (2020: €201.000). In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2020 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepalingen. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente Nissewaard in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht. 19
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
De materialiteit is gedurende de controle
Conclusie controle Jaarstukken Interne beheersing Ontwikkelingen
De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. In het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) zijn de goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de oordeelsvorming over de jaarrekening van de gemeente hanteert. De grondslag voor het bepalen van deze toleranties betreft de totale werkelijke kosten van de gemeente, inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves. Materialiteit bepaalt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van vastgestelde afwijkingen op onze verklaring.
Bijlagen
Wij hebben gewerkt in de controle met een materialiteit van €3,6 miljoen, waarbij we de dotatie in de algemene reserves wegens verkoop aandelen Eneco buiten beschouwing hebben gelaten.
Goedkeuringstolerantie (x €1.000) 12.000
10.000
8.000
6.000
4.000
2.000
SiSa
0
WNT
Jaarrekening
Fouten 3.647
Onzekerheden 10.941
Materialiteit
Communicatie Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
20
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Update over onze communicatie met u
Conclusie controle Jaarstukken
Als PwC vinden wij het van belang om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle hebben gerapporteerd. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel. Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Interne beheersing Ontwikkelingen
Bijlagen
SiSa WNT Materialiteit Communicatie
Onafhankelijkheid Verantwoordelijkheden
Rapportage interimbevindingen
Accountantsverslag
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC
De zaken die zijn aangemerkt als kernpunten van de controle
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle.
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management.
Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op de financiële verslaggevingsproces
Niet-gecorrigeerde afwijkingen
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de entiteit.
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
21
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd
Conclusie controle Jaarstukken
Wij hebben geen opdrachten uitgevoerd die onze onafhankelijkheid bedreigen
Interne beheersing
Wij hebben onze naleving van externe normen, ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid en het onafhankelijkheidsbeleid van gemeente Nissewaard met betrekking tot onze dienstverlening in 2020 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.
Ontwikkelingen
Bijlagen
SiSa WNT Materialiteit Communicatie Onafhankelijkheid
Verantwoordelijkheden
22
Accountantsverslag
CONCEPT
Aanbiedingsbrief Kernboodschappen
Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Conclusie controle Jaarstukken
Verantwoordelijkheden van het college en de raad voor de jaarrekening
Verantwoordelijkheid van de accountant
Interne beheersing
het college is verantwoordelijk voor:
Onze verantwoordelijkheid is het plannen en uitvoeren van een controleopdracht op een manier die ons in staat stelt om voldoende en passende controle-informatie te krijgen voor de onderbouwing van ons oordeel.
•
Ontwikkelingen • •
het opstellen en getrouw weergeven van de financiële positie inde jaarrekening in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV); rechtmatige totstandkoming van baten en lasten en balansmutaties; en voor. interne beheersingsmaatregelen die het college noodzakelijk acht om een jaarrekening te kunnen opstellen en rechtmatige totstandkoming van transactie mogelijk te maken, zonder afwijkingen van materieel belang door fraude of fouten.
Onze doelstellingen zijn het krijgen van redelijke zekerheid of de jaarrekening als geheel geen onjuistheden van materieel belang bevat of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, en het afgeven van een controleverklaring waarin onze verklaring is opgenomen. Voor een gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden verwijzen wij u naar de bijlage bij onze controleverklaring.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeente in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.