2021.05.20 Jaarverslag 2020 Vluchtelingenwerk Nissewaard-def

1

Inleiding Voor u ligt het activiteitenverslag 2020 van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland, locatie Nissewaard. In dit verslag vindt u zowel een inhoudelijke als financiële verantwoording over onze dienstverlening in het afgelopen jaar. Het was een bijzonder jaar, corona heeft de wereld veranderd. De pandemie heeft grote gevolgen voor ons allen, het heeft ervoor gezorgd dat iedereen in Nederland zijn leven en werk anders heeft moeten inrichten. In die steeds veranderende omstandigheden bleef één ding onveranderd: onze betrokkenheid en inzet voor nieuwkomers. Stoppen was geen optie, want juist in deze rare tijden was het van belang contact te houden, te kijken hoe het met onze cliënten ging, hen te ondersteunen in deze vreemde situatie in een onbekend land en waar mogelijk problemen te voorkomen en te signaleren. We bleven dus, binnen de RIVM-richtlijnen en met gezond verstand dichtbij. Dat vergde creativiteit en flexibiliteit van iedereen. We prijzen ons gelukkig met de enorme betrokkenheid van onze medewerkers om asielzoekers en vluchtelingen zo goed mogelijk te blijven ondersteunen. We verrichtten onze werkzaamheden anders dan u van ons gewend bent, maar we werkten harder dan ooit om alles in goede banen te leiden. We deden, samen met u, ons uiterste best vluchtelingen te helpen bij hun integratie en participatie in de gemeente.

In 2020 bereidden we ons, net als u, ook voor op de nieuwe Wet Inburgering. In november hoorden we dat de ingang daarvan opnieuw wordt uitgesteld. Wij betreuren dat: meer inburgeraars blijven hierdoor onder de huidige wet vallen en hebben daarmee minder kans goed te integreren. Van belang is deze groep goed in beeld te houden, zodat zij niet tussen de wal en het schip geraken. Hopelijk zal de extra tijd die er nu is goed worden besteed, zodat er straks een goed aanbod is. We blijven hier ook in 2021 graag met u over in gesprek. VluchtelingenWerk begeleidt nieuwkomers vanaf het moment van binnenkomst tot en met de integratie in de Nederlandse samenleving. Van aankomst tot toekomst. We zien onszelf als dé organisatie om vluchtelingen een integraal pakket te bieden op het gebied van inburgering en participatie. Wij zijn een betrouwbare partner. We scoren met onze inburgeringslessen goede cijfers bij het Keurmerk Blik op Werk en op het gebied van klanttevredenheid. Daarnaast zijn uw inwoners onze vrijwilligers, onze beste ambassadeurs. De ruim 2100 vrijwilligers van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland dragen als betrokken burgers bij aan het draagvlak voor vluchtelingen in de samenleving. Draagvlak is cruciaal voor een goede integratie van nieuwkomers. Maar draagvlak is ook van belang voor gemeenten. Statushouders moeten vlot inburgeren en snel gaan meedoen.

Dat lukt alleen als de samenleving hen welkom heet en kansen biedt. Onze vrijwilligers zijn wat dat betreft het beste voorbeeld, en daarmee geweldige ambassadeurs. Voor ons, en voor de gemeente! ‘Wij willen graag met u als gemeente meedenken en meewerken aan de vormgeving van een beter inburgeringsstelsel’, aldus Mirjam Huisman, directeur bestuurder van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. ‘Dat willen we graag omdat een goede inburgering van vluchtelingen ons heel veel waard is. Daarnaast is de samenleving er bij gebaat dat zoveel mogelijk nieuwkomers snel hun plek vinden, de taal spreken en duurzaam aan het werk gaan. Dat is in het belang van de vluchteling, de samenleving en dus ook van de gemeenten.’ Hoe het ook verdergaat met corona, hoelang we nog moeten wachten op de nieuwe wet en wat er verder ook gebeurt: wij gaan onverdroten verder met wat we al ruim 40 jaar doen. Corona verandert daar niets aan. Met trots zeggen we: vluchtelingen kunnen altijd op ons rekenen. En u kunt er dus op rekenen dat we ook in 2021 voor hen klaar staan. Maar eerst blikken we in dit activiteitenverslag van VluchtelingenWerk Nissewaard terug op 2020. En laten we zien welke dienstverlening in uw gemeente is ingezet, hoe de gestelde doelen behaald zijn en welke resultaten er zijn geboekt.

2

1. De Basis Periode 1-1-2020 t/m 31-12-2020 1.1 Taakstelling en realisatie Gemeenten zijn wettelijk verplicht om vergunninghouders te huisvesten. Halfjaarlijks stelt de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid hiervoor de landelijke taakstelling huisvesting vergunninghouders vast. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bepaalt daarna de taakstelling per gemeente, o.b.v. inwoneraantal. Voor- (-)/ achterstand (+) uit 2019 +6

Gerealiseerde taakstelling 2020* 73

Taakstelling 1e helft 2020

Huisvestingstaakstelling 2020 Taakstelling Totale Gerealiseerde e 2 helft 2020 taakstelling 2020 taakstelling 2020*

Voor-(-)/achterstand (+) per 01-01-2021

27

32

–/- 8

65

73

Gerealiseerde huisvestingstaakstelling 2020 – overzicht Aantal Aantal kinderen Aantal SH Aantal SH volwassenen SH SH 18man vrouw 18+ 47 27 43 29

Aantal woningen/ gezinnen 37

Land van herkomst* Land Aantal SH Syrië 28 Eritrea 6 Jemen 9 Libanon 1 Irak 1 Afghanistan 7 Iran 4 Nigeria 1 Turks 12 Onbekend 2 Nederlandse 1 Totaal 73 * Betreft de totale gerealiseerde taakstelling 2020; volwassenen én kinderen. Er was een achterstand opgelopen in 2019 van totaal +6, wat vervolgens in 2020 uiteindelijk recht is getrokken. Ondanks de corona is het jaar 2020 beëindigd met een voorstand van -8 op de totale taakstelling van 65 is totaal 73. In het jaar 2020 zijn er in totaal 14 nieuwe Gezinsherenigingsaanvragen gestart en of overgenomen van het AZC, als het gaat om de begeleiding. 1.2 Aangepaste werkwijze in corona-tijd Corona heeft Nederland sinds maart 2020 in de greep. In die maand worden diverse landelijke overheidsmaatregelen afgekondigd. Iedereen in Nederland wordt opgeroepen om thuis te blijven bij klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Ook wordt gevraagd sociaal contact te mijden.

3

De uitbraak van corona zorgt ervoor dat iedereen in Nederland zijn leven en werk anders moet inrichten. De boodschap is dat we thuis moeten blijven, vanuit huis werken, we krijgen een anderhalvemetersamenleving. Het openbare leven valt stil, scholen gaan dicht, ook onze inburgerings- en andere groepslessen vallen daarmee uit. We zijn trots op wat er toen overal in onze regio gebeurde. Neem dit voorbeeld: Op een zondag in maart hoorde teamleider Rhimou Bouchrit van Taalcentrum Vlaardingen dat de lessen stopgezet moesten worden, de locatie ging op slot. Nog geen 36 uur later werd er alweer lesgegeven. Individueel. Via de computer. Rhimou vroeg haar team mee te denken over online oplossingen. En dat was een schot in de roos. Dinsdagochtend kreeg ze een bericht via whatsapp van vrijwilliger (docente- in- opleiding) Sandy Kalloe. De virtuele les was al begonnen, de eerste cursisten waren alweer aan het werk. Nieuwsgierig keek Rhimou naar wat er in allerijl, super creatief en megalief in elkaar was gezet. ‘Sandy stuurde me een screenshot van haar les. Het ziet er keurig uit. Goed voorbereid, duidelijke opdrachten, heldere instructies aangevuld met links naar YouTube filmpjes met extra uitleg van de opdracht. Wat een betrokkenheid en professionaliteit.

Ik ben trots op Sandy en alle andere taalvrijwilligers van het Taalcentrum! Ze laten zien dat ze, ondanks de moeilijke tijden, met evenveel enthousiasme en betrokkenheid zich blijven inzetten voor onze organisatie en doelgroep', aldus teamleider Rhimou.

Na de eerste komt de tweede golf, we werken op al onze locaties op een andere manier dan normaal. Ons uitgangspunt is dat we bereikbaar zijn voor al onze cliënten. Dat doen we via alle mogelijkheden die voorhanden zijn, zoals de mail, telefoon, WhatsApp. We helpen dus in principe op afstand, maar wanneer dat niet gaat en een probleem urgent is, maken we een afspraak op kantoor. Deze afspraken zijn zo kort mogelijk en ook hierbij zijn de RIVM-maatregelen leidend. Er zijn spatschermen, looprichtingen, er worden mondkapjes gedragen en er is goed toezicht op de hygiëne. Daarnaast nemen we ook zelf actief contact op met vluchtelingen om te kijken hoe het met hen gaat en of er iets is dat we kunnen doen om hen verder te ondersteunen. We merken dat bellen om te vragen hoe het gaat al een wereld van verschil kan maken. Wanneer nodig wordt een tolk ingezet, zodat we zeker weten dat we elkaar goed begrijpen. WhatsApp en beeldbellen biedt ook een uitkomst in deze situaties. Daar waar meerdere partijen betrokken zijn, hebben we contact met elkaar en kijken we hoe we de cliënt gezamenlijk het beste kunnen ondersteunen. Verder verstrekken we vluchtelingen informatie over het coronavirus. Dat doen we via onze website www.forrefugees.nl met veel linkjes naar relevante informatie in verschillende talen.

Ook houden we bij of er relevante lokale initiatieven zijn en we informeren cliënten hierover. En uiteraard zijn we ook voor aanvullende vragen bereikbaar. Trainingen en inburgeringslessen worden in eerste instantie, voor zover mogelijk, digitaal aangeboden. Na de zomer gaan alle locaties weer open, aangepast aan de omstandigheden. Zo is er een inburgeringslocatie waar een lesgroep nu in drie lokalen les krijgt. Dat vraagt extra inzet van vrijwilligers, creativiteit en flexibiliteit bij al onze medewerkers. Onze medewerkers doen het werk – zoals altijd – met volle overgave en in het belang van onze cliënten. Maar wel altijd verantwoord en met gezond verstand. In de coronatijd hebben we als organisatie ook te maken met vrijwilligers die (tijdelijk) niet verder durven te gaan met hun werk. Daar is alle begrip voor: gezondheid staat altijd voorop! Het heeft natuurlijk wel tot gevolg dat anderen taken overnemen. Het piept en het kraakt soms, alles is anders, maar onze dienstverlening blijft op peil. Ondanks dat er vanuit huis gewerkt moest worden bleven de medewerkers van Spijkenisse wel aan het werk. Vervolgens zijn er na wat aanpassingen op kantoor als in schermen, verplichte mondkapjes en voldoende ontsmettingsmateriaal op aangepaste openingstijden op kantoor gewerkt. Het valt niet mee om met een fors kleiner team het werk te moeten verzetten.

Spreekuur is alleen op afspraak zodat er voldoende ruimte bestaat voor het aantal medewerkers en de cliënten op kantoor. Het begeleiden gaat op dit moment veel via, e-mail, telefoon, Whatsapp en/of op afspraak.

4

1.3 Spreekuur/infopunt Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat soms uit een doorverwijzing, uit praktische hulp of een combinatie van beide. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid. Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.

Spreekuur/infopunt 2020 Aantal contacten 120 Vluchtelingenwerk Spijkenisse is gevestigd op de : Voorstraat 61, 3201 BA Spijkenisse 0181-283 490 Spreekuur Maatschappelijke Begeleiding Maandag, Donderdag van 9:30 tot 16:15 uur Spreekuur Juridische Begeleiding Vrijdag van 9:30 tot 16:15 uur Het bezoeken van deze Spreekuren kan alleen op afspraak Cliënten die na 1 jaar uit de begeleiding zijn, kunnen voor juridische vragen nog tot 5 jaar terecht op het Juridisch spreekuur van Vluchtelingenwerk. Het kan hier gaan om verblijfsrechtelijke vragen, gezinshereniging, verlengen van documenten etc. De soort vragen kunnen mogelijk van administratieve , financiële of praktische aard zijn. Daar waar mogelijk, zullen vragen ook telefonisch of per mail afgehandeld worden. 1.4 Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging) Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid. Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau.

De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers. De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben. De statushouder heeft na aankomst in de gemeente een tijdelijke verblijfsvergunning. Deze verloopt na enige tijd en dient in de meeste gevallen te worden verlengd. 5

Omdat VluchtelingenWerk de asielzoeker in beeld heeft vanaf de aankomst in Nederland en alle contactmomenten met de cliënt opslaat in het cliëntvolgsysteem (VVS), zijn wij in staat om belangrijke deadlines te monitoren en de gewenste actie op tijd in gang te zetten. Zo helpen wij bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente. Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren. De juridische begeleiding is planmatig volgens vaste procedures. Wij hebben toegang tot Vluchtweb: het (digitale) kennisnetwerk van VluchtelingenWerk Nederland.

Daarnaast wordt onafgebroken ingezet op deskundigheidsbevordering, training en opleiding van onze professionals en vrijwilligers. De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling. Juridische begeleiding gezinshereniging 2020 Aantal nieuwe dossiers in 2020 9 Totaal aantal dossiers in 2020 14 Totaal aantal afgeronde dossiers in 2020 7 Aantal succesvol afgeronde dossiers in 2020 5 Het juridisch team in Nissewaard bestaat momenteel uit 2 vrijwilligers. Beiden werken al langer bij Vluchtelingenwerk. Op vrijdag zijn zij – als dat nodig is – aanwezig, op afspraak op kantoor voor het juridisch spreekuur. Waar nodig handelen zij de vragen persoonlijk af maar ook telefonisch of per mail. Door de bijzondere omstandigheden van het afgelopen jaar, is het nareizen van gezinsleden vaak problematisch verlopen. Lange wachttijden, ambassades die gesloten waren etc. Voor cliënten extra spannend en vaak langdurig wachten op de komst van familieleden. 1.5 Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie.

Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Nissewaard beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties. De afspraak met de gemeente Nissewaard was om het gezamenlijk casuïstiek overleg weer op te pakken nadat dit er door personele wisselingen tijdelijk bij ingeschoten was. Dit ter bevordering in het samenwerken met de gemeente en andere partijen in het belang van onze cliënten . In dit overleg kunnen knelpunten en of bevorderingen besproken worden. Verder zal er uitgezocht worden welke vormen van samenwerking mt andere partijen er gelegd kunnen worden buiten de huidige contacten.

6

Momenteel hebben we samenwerking met de verschillende woningbouw stichtingen/ verenigingen. Wij willen graag deel uit gaan maken van een multidisciplinair overleg; dus niet alleen de gemeente en de woningbouwverenigingen, maar ook met andere organisaties en scholen die met onze doelgroep in aanraking komen. 1.6 Organisatie Na het aflopen van het contract van de vorige teamleider, is Fine Birahij in de zomer van 2020 als teamleider in Nissewaard aangesteld. Voor 2 dagen in de week is zij de huidige beroepskracht binnen de gemeente. Samen met de medewerkers van de spreekuren Maatschappelijke begeleiding , juridische begeleiding en de receptie staat er een stevig team. Tevens is onze collega Richard van Horn ook voor 2,5 maand parttime ondersteuning uit het Rotterdamse overgevlogen. Uitbreiding van het aantal actieve vrijwilligers is welkom, onze huidige vrijwilligers zijn voor een deel vanwege de Corona door persoonlijke omstandigheden minder inzetbaar. Er zijn advertenties uit gezet via ons regiokantoor, bij de gemeente en ‘ Spijkenisse voor elkaar’ om nieuwe vrijwilligers te werven. Fine Birahij krijgt in het teamleiderschap ondersteuning van haar senior teamleider Paula Schiettekatte.

2. Maatschappelijke begeleiding Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving. Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV. De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving.

Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst. Een voorbeeld kan zijn dat de kinderen lid worden van een sportvereniging, zodat ouders vanzelf mee gaan doen in het maatschappelijk en sociaal aspect.. Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt. Vluchtelingen zijn, net als andere nieuwkomers, verplicht om binnen drie jaar het inburgeringsexamen te behalen. Hiervoor moeten zij zelf een passende cursus zoeken en een lening aanvragen. Voor veel vluchtelingen is het lastig om alles op tijd te regelen, omdat ze de taal niet kennen en de weg niet weten. Maatschappelijke begeleiders bieden informatie over de 7

inburgeringsverplichting, de inburgeringsaanbieders in de regio en hulp bij het aanvragen van de lening. Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger. De pijlers hierbij zijn : ● Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.) ● Communicatie ( Nederlands spreken, contact met omgeving etc.) ● Emancipatie ( Eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden) Maatschappelijke begeleiding Instroom 2020 Aantal gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding

Statushouders 18+ 40

3. Aanvullende Dienstverlening Participatieverklaringstrajecten (pvt) Alle vluchtelingen en andere nieuwkomers moeten een ‘participatieverklaring’ ondertekenen. Deze verklaring is bedoeld om hen te wijzen op de rechten, plichten en fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Veel gemeenten werken met VluchtelingenWerk samen om vorm te geven aan trajecten voor de participatieverklaring. VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland pleit voor een uitgebreid traject . Onze ervaring leert dat het traject pas echt meerwaarde heeft als de trainers wat langer stil kunnen staan bij belangrijke thema’s die helpen bij het thuis voelen en elkaar begrijpen. Als ze een veilige omgeving weten te creëren waarin deelnemers zich vrij voelen mee te discussiëren over onderwerpen die voor hen misschien wel een taboe waren. Het belang van een uitgebreid pvt wordt onderschreven door onafhankelijke onderzoekers van Regioplan. Het in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geschreven eindrapport ‘Monitor en evaluatie waardenoverdracht nieuwkomers’ concludeert dat intensieve trajecten een positief effect hebben. VluchtelingenWerk Nissewaard biedt in opdracht van de gemeente geen participatieverklaringsrajecten aan, daar wordt door de gemeente zelf uitvoering aan gegeven.

Wel zijn er in 2019 verdiepende modules met betrekking tot arbeid ingekocht, deze workshops zijn in januari 2020 uitgevoerd. Participatieverklaringstrajecten 2020 Aantal trajecten 19 De optie om verdiepende modules aan te bieden aan statushouders in Nissewaard bestaat nog steeds. Er zal worden geïnventariseerd waar de behoefte van de gemeente hieraan is. 4. En dit deden we ook nog in 2020 in Nissewaard Nu er een nieuwe teamleider aan het roer staat, zullen er nieuwe werkrelaties en contacten met de daarbij behorende samenwerkingsafspraken ontstaan. De eerste is in ieder geval gemaakt met de gemeente om deel te nemen aan een maandelijks casuïstiekoverleg . Daarnaast staat er een afspraak op de planning om in overleg te gaan met twee medewerkers van “Wijkontwikkelaar Participatie en Leefbaarheid”, van de Gemeente Nissewaard. 8

4.1 Locatiespecifieke informatie In het jaar 2020 is gebleken dat de huidige huisvesting moeilijk corona proof te maken is, de ruimte is eigenlijk te klein om met meerdere medewerkers aan het werk te zijn. Daarom zal er worden uitgekeken naar alternatieve huisvesting voor het kantoor, of eventueel spreekruimtes buiten het kantoor worden gezocht. Er zijn spatschermen geplaatst en is er voldoende ontsmettingsmiddel aanwezig, er wordt gewezen op afstand houden en voor zover van toepassing zijn de looproutes aangegeven. Met de verdubbeling van het aantal inplaatsingen in 2021 in het verschiet zal verhuizing in deze van groot belang zijn. 4.2 Euro-Wijzer Financiën op orde hebben is essentieel voor een goede start in Nederland. Vluchtelingen behoren tot de risicogroep die in schulden terecht kan komen. VluchtelingenWerk wil voorkomen dat vluchtelingen problematische schulden krijgen. Immers, een gezonde financiële situatie is onmisbaar voor een goede integratie. VluchtelingenWerk heeft samen met het Nibud de methode Euro-Wijzer ontwikkeld om de financiële zelfredzaamheid van statushouders te vergroten. In 2020 heeft VluchtelingenWerk verdere stappen gezet om de methode Euro-Wijzer binnen de organisatie te verduurzamen.

Zo worden alle nieuwe en bestaande vrijwilligers die actief zijn als maatschappelijk begeleider, getraind in de methode EuroWijzer waarna zij in staat zijn om vluchtelingen te ondersteunen bij het aanleren van financiële vaardigheden. Deze training, bestaande uit 2 dagdelen, is structureel opgenomen in ons trainingsprogramma voor vrijwilligers. Daarnaast wordt de groepscursus 'Omgaan met Geld in Nederland' regelmatig door gemeenten ingekocht evenals de intensieve, individuele budgetbegeleiding. De groepscursus is speciaal ontwikkeld voor vluchtelingen, bestaat uit vier tot acht dagdelen en omvat verschillende modules. Er wordt rekening gehouden met de beperkte beheersing van de Nederlandse taal en laaggeletterheid, onder meer door de inzet van beeldmateriaal, materialen in eigen taal en de inzet van tolken. Er zijn speciale modules voor jongeren en ook voor ouders met kinderen beschikbaar. Bij voorkeur wordt de training zo vroegtijdig mogelijk ingezet om financiële problemen te voorkomen. Het Euro-Wijzer meetinstrument maakt onderdeel uit van de methode en heeft als doel de financiële vaardigheden van vluchtelingen in kaart te brengen en vorderingen inzichtelijk te maken. Steeds meer gemeenten tonen in 2020 interesse in de methode Euro-Wijzer en geven op deze manier vorm aan de financiële ontzorging van vluchtelingen.

Zij doen dit in navolging van het pilotprogramma financieel ontzorgen van statushouders van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), waarin een aantal gemeenten pilots ontzorging draait met EuroWijzer. Vanwege de corona-crisis komen de pilots een half jaar stil te liggen om vervolgens in september 2020 weer van start te gaan. De resultaten van de pilots worden medio 2021 verwacht. 4.3 Bijzondere acties en activiteiten, eigen initiatieven In de maand december zijn er twee vrijwilligers geweest die ruim 10 kerstpakketten hebben rondgebracht binnen de gemeente bij cliënten van VluchtelingenWerk. Deze pakketten waren afkomstig van de Leger des Heils uit de gemeente Spijkenisse zelf. Met dank aan de heer Westdijk van het Leger des Heils te Spijkenisse. 5. Inburgering Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings examen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.

9

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland geeft de cursisten tijdens het inburgeringstraject veel persoonlijke aandacht. Teamleiders op de leslocaties kennen alle cursisten goed en houden nauwlettend in de gaten of zij op het juiste en hoogst haalbare niveau de lessen volgen. Ook bewaken ze de gestelde termijnen en zorgen ze ervoor dat de cursisten op tijd aan hun inburgeringsplicht voldoen. In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens krijgen de cursisten iedere week (online) bezoek van een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op enkele leslocaties een Open Leercentrum waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen. Zo bereiden wij onze cursisten optimaal voor op het examen! De inburgering van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland scoort hoge cijfers. Bij de laatste rapportage van het onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut Blik op Werk kreeg onze inburgering het prachtige rapportcijfer 7,7. Onze slagingspercentages zijn ver boven de landelijke norm. Zo slaagt 73% van de analfabeten voor hun inburgeringsexamen en in de groep middelbaar opgeleiden is ons slagingspercentage 84%, hetgeen 12 procent hoger is dan de norm.

VluchtelingenWerk biedt lessen Inburgering op tien locaties in Zuid-Holland (van Noord naar Zuid: Leiden, LeidschendamVoorburg, Zoetermeer, Delft, Westland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Nissewaard, Gorinchem). Inburgeraars kunnen er terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings examen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Zelfs op niveau B2 in Delft, in samenwerking met de TU Delft. Op de tien leslocaties volgen jaarlijks rond de 700 cursisten uit pakweg vijftig landen hun lessen. Wij zijn met het oog op de nieuwe Wet Inburgering ook bereid op andere locaties lessen aan te bieden of hierin de samenwerking te zoeken met andere taalaanbieders. bijvoorbeeld op het gebied van taalcoaching. Wij hebben veel bevlogen en deskundige vrijwilligers die vluchtelingen graag verder helpen.

Inburgering 2020 Leslocatie Spijkenisse Op de leslocatie in Spijkenisse aan de Anthonis van der Nootstraat 6 hebben in totaal 103 cursisten les gevolgd. We zijn het jaar begonnen met 4 groepen en ook weer met 4 groepen geëindigd. Het aantal cursisten ten opzichte van 2019 is naar verwachting gedaald. Jaar

Aantal nieuwe cursisten

Aantal groepen

Totaal aantal cursisten

2019

51

6

149

2020

19

4

103

54% vrouw, 46% man 25% alfabetisering, 75% inburgering / staatsexamen In 2020 waren onze inburgeringsplichtigen (zowel reguliere als met asielstatus) afkomstig uit 24 verschillende landen, waarvan het overgrote deel uit Eritrea en Syrië. Ons onderwijsprogramma In 2020 gaven we les aan 4 lesgroepen: 1 Alfabetiseringsgroep, 2 Inburgeringsgroepen en een Staatsexamenklas (B1). Vier NT2-gecertificeerde docenten gaven les aan deze 4 groepen met ondersteuning van onze vrijwillige klassenassistenten. Eind 2019 namen een groot aantal cursisten deel aan het VIP-project (Vluchtelingen Investeren in Participeren) en konden deze op 3 februari 2020 afsluiten, met een pitch voor gemeente en genodigden. Na de zomervakantie zijn we een ONA-traject (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt) gestart die we net voor de kerstvakantie hebben afgerond. Onze vrijwilligers In 2020 hebben we gebruik gemaakt van de inzet, ervaring van onze (veelal) lokale vrijwilligers. Als professionele vrijwilligersorganisatie zetten we vrijwilligers in bij onze inburgeringstrajecten. In Spijkenisse hebben we 54 vrijwilligers ingezet. 10

Onze klassenassistenten ondersteunen de docent bij alle voorkomende werkzaamheden in de klas, zoals nakijkwerk, in groepjes samen oefeningen doen, 1-op-1 begeleiding en andere ondersteunende activiteiten. Onze taalcoaches worden aan een inburgeraar gekoppeld om buiten de lessen om te oefenen met de taal en een inburgeraar wegwijs te maken in de (lokale) samenleving. Corona Toen in maart onze leslocatie vanwege corona moest sluiten heeft ons team keihard gewerkt om door te gaan met de lessen. We hebben in kaart gebracht wie er online les wilde volgen en wie niet. Online les is niet voor iedereen mogelijk bijvoorbeeld vanwege het ontbreken van kinderopvang en de aandacht voor het gezin. We hebben laptops uitgeleend en op een veilige wijze huiswerkpakketjes of (nieuwe) boeken af gegeven vanaf de leslocatie. Pas eind juni – nadat de leslocatie “coronaproof” werd gemaakt, was het weer mogelijk om weer klassikale lessen te organiseren op de leslocatie. Ook in de 2e landelijke lockdown gaan onze lessen online of fysiek gewoon door.

VIP/ONA klas aan de slag met het oefenen van sollicitatiegesprekken

6. Organisatie VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland 6.1 Vrijwilligersbeleid Vrijwilligers zijn de drijvende kracht van VluchtelingenWerk Nederland. De ruim 2100 vrijwilligers van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland zetten hun individuele talenten in ten behoeve van vluchtelingen. Samen met de beroepskrachten vormen zij de professionele organisatie. Zonder vrijwilligers geen VluchtelingenWerk. Vrijwilligers geven vluchtelingen persoonlijke, intensieve begeleiding. Ze acteren vaak lokaal en zetten hun eigen netwerk en kennis actief in voor vluchtelingen. Het resultaat is een kwalitatieve dienstverlening op maat. Vrijwilligers dragen als betrokken burgers bij aan het draagvlak voor vluchtelingen in de samenleving. Draagvlak in de samenleving is cruciaal voor een goede integratie. Onze vrijwilligers brengen verschillende talenten en ervaringen mee en kunnen deze inzetten voor hun werkzaamheden. Aan de hand van de wensen en mogelijkheden van een vrijwilliger wordt gekeken welke werkzaamheden en bijbehorende verantwoordelijkheden hierbij aansluiten. In 2020 heeft de organisatie geïnvesteerd in talenten vrijwilligersmanagement door medewerkers hierin te trainen met als doel de talenten van de vrijwilligers nog beter in te kunnen zetten. Vrijwilligers worden begeleid, ondersteund en geëquipeerd zodat zij in staat zijn zelfstandig en gemotiveerd hun taken uit te voeren.

Een vrijwilliger kan terugvallen op een beroepskracht voor advies en ondersteuning. VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland heeft een klankbordgroep voor vrijwilligers. Dit is geen vrijwilligersraad maar een open groep waaraan iedereen deel kan nemen. De groep is bedoeld om signalen van de werkvloer rechtstreeks onder de aandacht van onze directeur-bestuurder te brengen. Zij gaat aan de slag met de input en verbeterpunten die onze betrokken vrijwilligers aangeven. Ook worden in dit overleg beleidsvoornemens onder de aandacht gebracht van de klankbordgroepleden om deze door hen te laten toetsen.

11

6.2 Privacy VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland behandelt persoonlijke gegevens met de grote zorgvuldigheid en houdt zich daarbij aan de eisen die de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt. Het beleid van VluchtelingenWerk ZuidwestNederland voor de verwerking van de cliënt- en personeelsgegevens is afgestemd op deze regelgeving. In het kader van de AVG hebben we de nodige technische en organisatorische maatregelen genomen om te waarborgen dat persoonsgegevens conform de AVG worden verwerkt. Zo is er een medewerker gegevensbescherming, die fungeert als aanspreekpunt voor privacygerelateerde vragen, de stichting informeert en adviseert over de naleving van de AVG en toeziet op de naleving hiervan. Verder informeert VluchtelingenWerk betrokkenen over de verwerking van hun persoonsgegevens en hun rechten in dit kader. De toegang tot persoonsgegevens is beperkt tot medewerkers voor wie dat noodzakelijk is voor de uitoefening van hun functie of werkzaamheden (‘need to know’-principe). Daarnaast bevordert VluchtelingenWerk actief het privacy- en beveiligingsbewustzijn onder haar vrijwilligers en medewerkers middels nieuwsberichten en een e-learning en heeft zij de nodige richtlijnen, werkinstructies en protocollen opgesteld.

Tot slot maakt VluchtelingenWerk contractuele afspraken met externe (samenwerkings)partijen over de eisen waaraan gegevensuitwisseling moet voldoen om de naleving van de AVG te waarborgen. 6.3 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling De wet ‘verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling’ is sinds 2013 van kracht. De wet stelt het werken met de meldcode verplicht voor verschillende sectoren waaronder de sector maatschappelijke ondersteuning. In het bestaande subsidie- en aanbestedingsbeleid van gemeenten is vastgesteld dat organisaties die maatschappelijke ondersteuning (diensten in het kader van de Wmo) verlenen een meldcode vaststellen. VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland valt daar niet onder, maar vind het belangrijk de meldcode toe te passen gezien de kwetsbare groep waar zij mee werkt. Het doel van de meldcode is het beschermen en ondersteunen van cliënten en/of gezinsleden in situaties waarin sprake is van huiselijk geweld en/of kindermishandeling. Voor VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland is de meldcode een hulpmiddel voor medewerkers van VluchtelingenWerk in situaties waarin zij vermoedens hebben van huiselijk geweld en/of kindermishandeling.

Binnen onze organisatie volgen alle teamleiders een eendaagse training rondom het werken met de meldcode en zijn vijf teamleiders opgeleid als aandachtsfunctionaris meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De taak van deze aandachtsfunctionarissen is om binnen de stichting blijvend aandacht te vragen voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit doen zij onder andere door het geven van workshops en het adviseren van collega teamleiders met betrekking tot het inzetten van de meldcode. Daarnaast vindt ook landelijk overleg plaats rondom dit onderwerp, zo is onder andere een landelijk handelingsprotocol vastgesteld. Bij VluchtelingenWerk hebben we in de regio een tweetal aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kidnermishandeling en er wordt gewerkt met de meldcode. De aandachtsfunctionarissen zijn gespecialiseerd in dit onderwerp, zien toe op het juist voeren van de procedruees en adviseren de locaties bij een vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling. In het jaar 2020 zijn er vanuit VluchtelingenWerk Nissewaard geen meldingen gedaan. 6.4 Het Bedrijfsbureau VluchtelingenWerk Nissewaard maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. Het Bedrijfsbureau is gevestigd aan de Boompjes in Rotterdam.

12

Het Bedrijfsbureau ondersteunt en faciliteert de lokale vestigingen op het gebied van onder meer de (financiële) administratie, personeelszaken, ict, bijzondere projecten en projectontwikkeling, training en opleiding, voorlichting, communicatie en pr. Mirjam Huisman is directeur-bestuurder van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. Het management team wordt onder meer gevormd door de regiomanagers.

13

7. Financiën 2020

Voor de uitvoering van de werkzaamheden in uw gemeente zijn in het verslagjaar de volgende baten en lasten verantwoord en in de jaarrekening 2020 van de stichting verwerkt.

Nissewaard Baten Subsidie gemeente regulier (SUB1900162) aanvullende subsidie (SUB2000038) Facturatie coaching vestiging en pvt verdieping arbeidsparticipatie Bij: vrijval nog te leveren prestaties MB trajecten gestart in 2019 AF: nog te leveren prestaties MB trajecten in 2021 Mutatie nog te leveren prestaties Totaal baten

€ 90.870 € 24.880 € 8.205 € 25.922 € 13.800€ 12.122 € 136.077

Lasten Personeelskosten Vrijwilligerskosten Huisvestingskosten Kantoor-/ICT-/organisatiekosten Overhead Totaal lasten

€ 68.430 € 11.032 € 22.624 € 9.615 € 20.412 € 132.113

Totaal resultaat 2020

€ 3.964

Verzoek vaststelling subsidie 2020

€ 115.750

Onderstaand overzicht geeft de geboekte baten 2020 weer op basis van realisatie, afgezet tegen de prognose in subsidieaanvraag en -toekenning 2020.

NISSEWAARD Dienstverlening SUBSIDIE a) Basis dienstverlening b) Maatschappelijke begeleiding c) Aanvullende dienstverlening Totaal BATEN GEEN SUBSIDIE b) Maatschappelijke begeleiding d) Participatieverklaring

Producten

Aantal 1 33 33

Maatschappelijke begeleiding Pre-vestiging

Coaching vestiging Verdiepingsmodule arbeidsparticipatie t.b.v. statushouders

Totaal

TOEKENNING Prijs € 62.230 € 1.150 € 160

Totaal

Totaal Realisatie 2020 aantal Eur

€ 62.230 € 37.950 € 5.280 € 105.460

€ 835 € 300

1 40 47

€ 62.230 € 46.000 € 7.520 € 115.750

3 19

€ 2.505 € 5.700

€ 105.460

U heeft voor het jaar 2020 een subsidie ad € 80.580,- toegekend, (kenmerk: SUB1900162, d.d. 27 december 2019) en een aanvullende subsidie ad € 24.880,- (kenmerk: SUB2000038) U heeft de subsidies geheel als voorschot beschikbaar gesteld. De subsidieverlening 2020 gaat uit van een geprognosticeerde instroom van 65 statushouders (18+). De realisatie maatschappelijke begeleiding: instroom 2020 komt uit op 40 statushouders. Daarnaast zijn er 19 participatieverklaringstrajecten gerealiseerd en 47 pre-vestigingstrajecten.

14

€ 123.955

Het jaar wordt, uitgaande van de subsidiebeschikkingen en geleverde prestaties, afgesloten met een positief resultaat van € 3.964,-. Wij verzoeken u, op basis van de geleverde prestaties, de totale subsidie 2020 vast te stellen op € 115.750,-. De post “nog te leveren prestaties” betreft de verplichtingen die voortvloeien uit de lopende trajecten maatschappelijke begeleiding. Hierbij wordt rekening gehouden met de duur van het traject, het aantal gestarte trajecten in het huidige boekjaar en de spreiding van de instroom. De jaarrekening 2020 met bijhorende accountantsverklaring is als bijlage toegevoegd.

15