20. Memo initiatiefvoorstel wijzigen APV tbv persoonlijke herdenken rond momentenbomen

Memo aan

van

Gemeenteraad

College

datum

pagina

17 oktober 2025

1 van 3

Initiatiefvoorstel wijzigen APV: persoonlijk gedenken rond momentenbomen Aanleiding Tijdens de gemeenteraad van Nissewaard van 17 september jl. is door de fracties van VOOR Nissewaard en GroenLinks het ‘initiatiefvoorstel aanpassing APV’ ingediend. Dit betreft specifiek het aanpassen van artikel 2:10 lid 5 van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) over het toestaan van het verfraaien van boomspiegels van momentenbomen met lage beplanting. Met deze memo biedt het college een voorstel ter behandeling van het voorliggende initiatiefvoorstel. Wat is een momentenbos en hoe functioneert dit Het momentenbos is in 2019 gestart in arboretum de Uitwaayer en met veel compassie georganiseerd door een zeer betrokken initiatiefneemster. Het biedt een plek waar iemand een boom kan laten planten om een bijzonder moment in zijn of haar leven of in dat van dierbaren kracht bij te zetten. Het kan bijvoorbeeld gaan om een geboorte, een huwelijk of een overlijden. Een plek met een blijvende herinnering, zichtbaar voor heel Nissewaard. Daarnaast maakt zo'n bos de gemeente groener. De gemeente heeft dit initiatief ondersteund door het planten van de bomen en het verzorgen van persoonlijke gedenkbordjes. De Uitwaayer wordt beheerd door Staatsbosbeheer, die daar een bijbehorend onderhoudsregime voor heeft.

Om het momentenbos recht te doen en een natuurlijk karakter te behouden, is na de eerste tranche momentenbomen in de Uitwaayer door de initiatiefster gecommuniceerd dat er bij de bomen alleen wilde bloemen geplant mogen worden, passend bij het landschap. De openbare ruimte inclusief parken moet (met respect voor aanwezige momentenbomen) een groene en toegankelijke plek blijven voor ontspanning, spel en ontmoeting voor alle inwoners, zonder zich daarin geremd te moeten voelen. Als gemeente staan we voor die balans waarbij natuur, recreatie en gedenken naast elkaar kunnen bestaan zonder dat het één het ander uitsluit. We zijn blij te constateren dat het concept van de momentenboom succesvol is. Al snel groeide daarmee het momentenbos uit tot een bijzondere plek met veel betekenis voor degenen die iets willen gedenken of juist vieren. Omdat arboretum de Uitwaayer onvoldoende ruimte bood voor de nieuwe vraag naar een momentenboom en het bieden van nieuwe plekken hiervoor als zeer waardevol is beoordeeld, zijn er nieuwe locaties aangewezen die onder beheer van de gemeente vallen. Met de realisatie hiervan is na verloop van tijd en in goed overleg met de initiatiefneemster

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

17 oktober 2025

2 van 3

Initiatiefvoorstel wijzigen APV tbv persoonlijk gedenken momentenbomen

afgesproken om de organisatie te gaan beleggen bij de gemeente om de toekomstige organisatie, administratie en beheer te kunnen borgen. De bomen zelf als symbool van herinnering en verbinding Bij het planten van een boom wordt door de gemeente met de adoptanten een gepersonaliseerd gedenkbordje met een door de naaste aangedragen tekst geplaatst. Verder verzoeken wij om niets rondom de boom neer te zetten of te planten. Dus geen bloemen, planten, versieringen of andere decoraties bij de boom. Het momentenbos is bewust niet ingericht met persoonlijke gedenkplekjes als op een begraafplaats of met tuintjes, maar als een groene open plek waar de bomen zelf het symbool van herinnering en verbinding zijn. Losse persoonlijke toevoegingen in de openbare ruimte (zoals planten, bordjes of objecten) bemoeilijken het beheer en zijn kwetsbaar voor schade, maar ook vandalisme en diefstal. Door deze toevoegingen niet toe te staan, voorkomt de gemeente dat het aangezicht anders is dan een openbare ruimte vereist en dat het geen neutrale plek is voor alle inwoners. Bijkomend argument is dat voorkomen wordt dat een adoptant geconfronteerd worden met vernielde of verdwenen gedenktekens. Als er vanwege een bijzonder moment of datum een bosje bloemen (zonder plastic) wordt neergelegd dan zal deze natuurlijk niet weggenomen worden, omdat dit van tijdelijke aard is en wordt opgenomen door de natuur.

Voor een meer blijvende herinnering met stenen, persoonlijke items of beplanting/tuintjes zijn er binnen onze gemeente andere mogelijkheden om een dierbare te herdenken. Enerzijds kan dit in de eigen private setting, maar bijvoorbeeld ook op begraafplaats De Ommering, waar met (urnen)graven, een algemene gedenkplek en een naastgelegen strooiveld van het crematorium de mogelijkheid wordt geboden om op een persoonlijke en waardige manier stil te staan bij iemand die gemist wordt. Bij de momentenbomen is dit nooit het uitgangspunt en ook niet gewenst geweest. De plek blijft de openbare ruimte met de boom als herinneringselement. Handhaving Gelet op het voorgaande het willen we ook vanuit het perspectief van de APV en handhaving enkele aandachtspunten meegeven. Wanneer zonder vergunning wordt toegestaan om de boomspiegels in de openbare ruimte te beplanten of aan te passen, kan de gemeente niet sturen op wat er precies wordt aangebracht en door wie dat gebeurt. Dit maakt het praktisch onmogelijk om afspraken te maken over onderhoud en om in te grijpen wanneer bijvoorbeeld niet-toegestane beplanting wordt gebruikt of wanneer onderhoud uitblijft. Daardoor wordt effectief handhaven onuitvoerbaar. Daarnaast is het belangrijk om te vermelden dat artikel 2:10 van de APV meerdere onderling samenhangende bepalingen bevat.

De voorgestelde wijziging zou deze systematiek verstoren, omdat het huidige Aanwijzingsbesluit en de regels voor ander gebruik van openbare plaatsen in Nissewaard dan grotendeels buiten werking zouden raken. Dit veroorzaakt ongewenste neveneffecten.

datum

pagina

betreft

17 oktober 2025

3 van 3

Initiatiefvoorstel wijzigen APV tbv persoonlijk gedenken momentenbomen

Standpunt Het college begrijpt dat sommige inwoners behoefte hebben aan een extra persoonlijk gebaar of symboliek bij hun momentenboom. Die wens is heel invoelbaar en het laat zien hoeveel betekenis zo’n plek kan hebben. Het college wil graag samenvattend uitleggen waarom er bepaalde keuzes zijn gemaakt en wat daarmee het standpunt van het college is: •

Het momentenbos is bedoeld als een neutrale en toegankelijke plek voor iedereen. Zo blijft het een rustige, natuurlijke omgeving waar alle inwoners zich welkom kunnen voelen.

•

Met de momentenbomen is gezocht naar een zorgvuldige balans tussen persoonlijke herdenking en het behoud van de natuurlijke uitstraling van het bos of andere toekomstige uitbreidingslocaties. Deze afspraken zijn zoveel mogelijk gedeeld met adoptanten bij de start van hun adoptie.

•

Het college vindt het niet wenselijk om handhaving in te zetten rond deze bijzondere plekken. Het doel van een momentenboom is juist om ruimte te bieden aan herinnering en betekenis. Door eenduidige afspraken te laten gelden wordt voorkomen dat de aandacht uitgaat naar regels en toezicht.

•

Het college zal extra aandacht besteden aan heldere en warme communicatie met zowel huidige als toekomstige adoptanten. We willen met compassie uitleg geven over het doel van het momentenbos en de afspraken die helpen om dit bijzondere karakter te behouden.

Conclusie Alles overwegende acht het college de overwegingen zwaarwegend genoeg om op dit moment niet tot aanpassing van de APV over te gaan en ontraden we het initiatiefvoorstel. Wij doen dit met respect voor het initiatief en de goede intenties erachter, vanuit de verantwoordelijkheid om de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van onze regelgeving te waarborgen.