18.Memo Stand van zaken implementatieplan Rijk Aanpak Geldzorgen Armoede en Schulden

Memo aan

van

De gemeenteraad

Het college

datum

pagina

7 maart 2023

1 van 3

Stand van zaken Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden (Nav de Kamerbrief 3 februari 2023) 1. Inleiding Het afgelopen jaar is door hoge energieprijzen en de daaropvolgende inflatie voor financiële onzekerheid en maatschappelijke problemen gezorgd. Het kabinet heeft dan ook maatregelen genomen om huishoudens te helpen. Naast het energie prijsplafond en generieke koopkrachtmaatregelen zoals de verhoging van het minimumloon en gerichte inkomensondersteuning, zoals de energietoeslag. Er is zowel bij het kabinet als de Kamer een brede wens om ook structurele verbeteringen te realiseren om bestaanszekerheid te versterken en economische zelfstandigheid te vergroten. In deze memo willen u informeren wat het Rijk hiervoor in gang heeft gezet of nog in gang gaat zetten (via de bijgevoegde Kamerbrief van 3 februari jl.) én wat de gemeente Nissewaard hierin al doet of gaat doen. 2. Programmalijnen Het landelijke programma ‘Aanpak geldzorgen, armoede en schulden’ is opgebouwd uit vier programmalijnen: (1) bestaanszekerheid, (2) preventie en meedoen, (3) een overheid die werkt en (4) sneller perspectief. Per programma wordt de stand van zaken weergegeven wat gemeente Nissewaard hiervoor al doet of gaat doen. Bestaanszekerheid De energietoeslag wordt in 2023 opnieuw ingezet als tegemoetkoming in de energiekosten voor de laagste inkomens (ad. € 1.300 euro).

Daarvan mag € 500 euro alvast worden uitgekeerd, de resterende € 800 euro pas na de zomer. Als gemeente nemen we het in overweging, mede n.a.v. de Kamervragen van 15 februari jl. en de geluiden van andere gemeenten, om de energietoeslag in één keer uitkeren als de wetgeving gereed is. Mocht de situatie dringend zijn om over te gaan tot eerdere uitbetaling, dan zullen wij vooruitlopend op de nieuwe wet overgaan tot uitbetaling ad. € 500 euro. Kwetsbare huishoudens met een hoge energierekening kunnen sinds 7 februari 2023 terecht bij het landelijke tijdelijke Noodfonds Energie. Het landelijke Noodfonds betaalt voor huishoudens die in aanmerking komen voor steun, een deel van de energierekening van oktober 2022 tot en met maart 2023. Huishoudens met een bruto-inkomen van maximaal 200% van het sociaal minimum kunnen hiervoor in aanmerking komen. Als gemeente willen we huishoudens met een inkomen boven de

1

datum

pagina

betreft

7 maart 2023

2 van 3

Stand van zaken implementatieplan Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden (Kamerbrief 3 februari 2023)

120% van het sociaal minimum wijzen op deze voorliggende voorziening. Daarnaast bieden wij maatwerk voor onze inwoners die niet in aanmerking komen voor de Rijksmaatregelen. Wij handelen hiernaar zoals dat in het maatregelenpakket is opgenomen van het Winterplan energiecrisis dat 9 november jl. door u is vastgesteld. Daarnaast zijn er de afgelopen tijd enkele structurele maatregelen doorgevoerd die de bestaanszekerheid van Nederlanders met een laag inkomen verbeteren. De kostendelersnorm is per 1 januari 2023 gewijzigd, zodat jongeren tot 27 jaar niet langer meetellen als kostendelende medebewoner voor hun huisgenoten. Dit passen we als gemeente ook toe. Preventie en meedoen Naast het verbeteren van de bestaanszekerheid wil het kabinet voorkomen dat huishoudens geldzorgen krijgen en participatie van kinderen en volwassenen in armoede stimuleren. Daartoe wordt onder andere een landelijke subsidieregeling voor financiële educatie uitgewerkt. Het streven is dat deze regeling voor de zomer gereed is. Dit houden wij als gemeente ook nauwlettend in de gaten. Daarnaast helpt het interdepartementale programma Tel mee met Taal (OCW, VWS, BZK en SZW) de basisvaardigheden te vergroten. Vanuit Voorne Putten Werkt zetten wij hier ook op in. SZW draagt vanaf 2023 structureel € 5 mln.

per jaar bij aan de middelen voor de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB), zodat gemeenten meer ruimte krijgen om de aanpak laaggeletterdheid vorm te geven. Deze middelen worden in ons geval door Rotterdam beheerd. We zullen deze middelen inzetten op de formele en informele taal- en digitale trajecten die via de regionale aanbesteding loopt. Ook zetten we deze middelen in op lokale activiteiten op het gebied van laaggeletterdheid via het Digitaalhuis. Tot slot wil het kabinet ervoor zorgen dat, zeker alle kinderen, mee kunnen doen in onze samenleving. Daarom wordt de Sam& partijen, zoals stichting Leergeld, het Jeugdfonds Sport & Cultuur ondersteund bij het bereiken van zoveel mogelijk kinderen met voorzieningen zoals sport, schoolreisjes of muziekles. Onlangs zijn we in samenwerking met Stichting Leergeld en verschillende (lokale) organisaties met het Kinderfietsenplan in Nissewaard gestart. Met dit plan kunnen kinderen van 4 tot 18 jaar uit gezinnen met weinig geld toch een fiets krijgen. Ook is er een vernieuwde regeling ‘Stimuleren sport, cultuur en educatie’. De gemeente Nissewaard is hiervoor een samenwerkingsovereenkomst aangegaan met Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld ZuidHolland Midden. Met ingang van 2023 zijn de spelregels verruimd door het loslaten van een minimum inkomensgrens.

Dit houdt in dat kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 150% van de bijstandsnorm aanspraak kunnen maken op de regeling. Een overheid die werkt We blijven aandacht hebben voor de gemeentelijke dienstverlening rond financiële zorgen. Er zijn enkele noemenswaardige ontwikkelingen. Op de eerste plaats is geïnvesteerd in het verbeteren van de vindbaarheid en eenduidigheid van informatie over geldzorgen op onze gemeentelijke website. Het ingerichte digitale loket, de zogenoemde snelbalie, blijven we doorontwikkelen en verder verbeteren. Inwoners kunnen hier digitaal hun aanvragen doen rondom hun inkomen of aanvragen van de energietoeslag of de

2

datum

pagina

betreft

7 maart 2023

3 van 3

Stand van zaken implementatieplan Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden (Kamerbrief 3 februari 2023)

bijzondere bijstand. Uiteraard wordt degene die niet over een computer beschikt of die niet digitaal vaardig is, geholpen bij het indienen van een aanvraag via onze partners zoals Stimos of The Papershop. Daarnaast kijken we naar onze brieven, communicatie richting de inwoners om deze op een begrijpelijke en toegankelijke manier vorm te geven, zoals het versturen van kaarten. Daarnaast biedt de website en hulplijn (0800-8115) van Geldfit mensen een loket waar zij terecht kunnen met financiële problemen. Inmiddels zijn ruim 140 gemeenten aangesloten, waarvan wij één zijn. Sneller perspectief Gemeente Nissewaard wil binnen deze programmalijn het volgende alvast in gang zetten. • Registratie BKR 6 maanden in plaats van 5 jaar In principe blijft een BKR-registratie nog 5 jaar na afbetaling van de schuld staan. Ook nadat de achterstand is ingelopen en de situatie weer is opgelost. Knelpunt is dat een bewaartermijn van 5 jaar van een BKR-registratie mensen kan verhinderen toegang te krijgen tot krediet, zoals een telefoonabonnement of hypotheek. Terwijl de schulden wel zijn afgelost. De G4-gemeenten hebben Stichting BKR aangeschreven dat zij ervoor gaan zorgen dat vanaf 1 januari 2023 de BKR-registratie 6 maanden na afloop van het minnelijke schuldentraject verdwijnt. Onder bepaalde voorwaarden: schuldenvrij en de schulden niet verwijtbaar zijn.

Als gemeente steunen wij deze brief en gaan wij zo spoedig mogelijk na 6 maanden de BKR-registratie verwijderen nadat inwoners het gemeentelijke schuldhulpverleningstraject heeft afgerond als zij aan de voorwaarden hebben voldaan. • Deelname pilot Schuldenrechter De pilot Schuldenrechter in Den Haag is op 1 januari 2020 van start gegaan en deze pilot duurt tot de herfst van 2025. Het doel van de pilot Schuldenrechter is om te onderzoeken hoe de rechtbank en rechters drempels kunnen verlagen zodat mensen eerder hulp zoeken om van hun schulden af te komen en hoe ze daarna geen nieuwe schulden maken. Vanaf 1 januari 2023 is de gemeente Nissewaard (schuldhulpverlening) aangesloten bij dit project. De rechter ziet in veel zaken dat mensen last hebben van (beginnende) schuldenproblematiek. Denk aan mensen met een strafzaak over winkeldiefstal, een zaak bij de bestuursrechter over terugvordering van bijstand of een kantonzaak over een huurachterstand. De schuldenfunctionaris is vaak aanwezig bij de rechtszaak of kan snel worden opgeroepen. Deze functionaris kan makkelijk en snel contact leggen met de gemeente en naar het juiste team van de gemeente doorverwijzen om te voorkomen dat de schulden nog verder oplopen en om hulp te krijgen bij het oplossen van de schulden.

3