18. ASD Advies 2025-10-18 Actualisatie Regiovisie Jeugdhulp Rijnmond (bijlage)

Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard Postbus 25 3200 AA Spijkenisse E-mail : secretaris@asd-nissewaard.nl Website : www.asd-nissewaard.nl

Betreft

: Actualisatie Regiovisie Jeugdhulp Rijnmond

Datum

: 18 oktober 2025

Van

: Nico Jaspers, Secretaris Adviesraad Sociaal Domein

1.

Inleiding

Het document “Hoofdlijnenbericht over de actualisatie van de Regiovisie Jeugdhulp Rijnmond” bevat het eerste concept van de Regiovisie voor de jaren 2026 tot en met 2030. Tijdens een ASD-vergadering heeft een beleidsadviseur een uitgebreide toelichting gegeven over de ontwikkelingen rondom de actualisatie van de Regiovisie en vragen van de ASD-leden daarover beantwoord. De Adviesraad is deze medewerker daarvoor zeer erkentelijk. De Adviesraad wordt in de gelegenheid gesteld om inbreng te leveren in deze fase van de actualisatie van de Regiovisie. In de onderhavige notitie is de inbreng vastgelegd. 2.

Algemeen

Het document betreft een visie en de inhoud heeft derhalve een hoog abstractie-niveau en is vooral richtinggevend voor een verdere invulling. Uit de visie blijkt enerzijds de intentie om het beste resultaat te bereiken voor de betreffende jongeren en hun verwanten en anderzijds de noodzaak om de kosten draagbaar en de inzet haalbaar te houden voor de gemeenten en de betrokken dienst- en zorgverleners. Deze uitgangspunten, en het streven naar preventie en passend en nabij, leiden er toe dat de Adviesraad zich op hoofdlijnen kan vinden in het voorliggende concept van de Regiovisie Jeugdhulp Rijnmond. De Adviesraad deelt de teleurstelling zoals als volgt is verwoord in de visie: “ De afgelopen jaren hebben we samen veel in beweging gezet, maar we moeten eerlijk zijn: de resultaten zijn nog niet genoeg. Kinderen en gezinnen merken het dagelijks als hulp niet snel genoeg beschikbaar is, als trajecten te zwaar worden ingezet of als er te weinig samenhang is tussen professionals en voorzieningen.” De visie is een eerste stap in de ontwikkeling en inrichting van de jeugdhulp in de komende jaren. Waar het uiteindelijk om gaat is echter het effectief zijn van de jeugdhulp zodat dit het gewenste resultaat oplevert vooral in de beleving van diegenen voor wie de jeugdhulp wordt ingezet. 3.

Pedagogische basis

In de visie wordt gesteld dat de pedagogische basis moet worden versterkt. De pedagogische basis wordt gevormd door alle relaties en contacten tussen ouders, kinderen, mede-opvoeders en de voorzieningen die hen ondersteunen, zowel fysiek als online. Voor wat betreft de rol van de ouders / opvoeders dient daarbij rekening te worden gehouden met de (financiële) situatie waarin deze verkeren en in welke mate dit hun rol beïnvloedt.

4.

Kind en gezin centraal

De Adviesraad is van mening dat bij iedere casus het kind en het gezin centraal dienen te staan. De organisatie en de aard, omvang en tijdigheid van de inzet van zorg en ondersteuning dient daarop te worden afgestemd. Dit overeenkomstig de ambitie passend en nabij. Gemeld wordt: “In onze regiovisie ligt de nadruk sterk op het beperken van de instroom van kinderen in de specialistische jeugdwet.” De vraag is in hoeverre dit streven haalbaar is omdat het daarvoor noodzakelijk is dat de omvang van gezins-problemen gaat verminderen. Alleen dan zal specialistische jeugdhulp in de toekomst minder nodig zijn. De Adviesraad merkt daarbij op dat specialistische hulp blijvend moet kunnen worden ingezet daar waar dit nodig is. 5.

Kind en omgeving

Het streven moet zijn om kinderen zoveel als mogelijk in een gezins-omgeving te laten opgroeien en dat het plaatsen in een instelling een uitzondering zou moeten zijn. Dit kan echter niet altijd strikt worden toegepast . Er zijn kinderen voor wie een pleeggezin of een uithuisplaatsing een verlichting van hun situatie betekenen. De geboden hulp dient altijd aan te sluiten bij de situatie en behoeften van het kind en diens gezin. Die horen centraal te staan. Er wordt aangegeven dat problemen waar kinderen tegenaan lopen vaak niet in het kind liggen, maar in de omgeving. Daardoor is het juist de omgeving die zich moet aanpassen (bijvoorbeeld door aanpassingen in de klas) in plaats van het kind te verplaatsen naar een andere school of ander gezin. De gegeven constatering en het laatste streven zijn op zich terecht, maar de vraag is in hoeverre het mogelijk en wenselijk is de omgeving af te stemmen op het betreffende kind. Het mag de ontwikkeling van de andere leerlingen en (het gevoel van) veiligheid van leerlingen en personeel niet verstoren. Een goede balans in de afwegingen is noodzakelijk. 6.

Casus-regie

In de visie wordt terecht de nadruk gelegd op effectieve casusregie. Hierdoor wordt immers de transparantie naar kind en gezin en de afstemming tussen de verschillende aanbieders vergroot. Dit is echter een grote uitdaging gezien het feit dat sprake kan zijn van meerdere aanbieders en dat veel kinderen verwezen worden buiten de gemeente om, bijvoorbeeld door de huisarts. De Adviesraad vindt het belangrijk dat bij de nadere uitwerking van het gestelde in de visie concreet wordt bepaald op welke wijze de effectieve casusregie gerealiseerd zal gaan worden. De beoogde samenwerking vereist in het algemeen en op casus-niveau adequate informatievoorziening en -uitwisseling, welke mogelijk belemmerd wordt door AVG- / privacy-aspecten. Essentieel daarbij is dat de gegevens voldoende betrouwbaar en gestandaardiseerd zijn. 7.

Monitoring en evaluatie

Voor de Adviesraad is het essentieel dat bij iedere casus stringent monitoring plaatsvindt van de geleverde zorg en ondersteuning. Dit om te bewaken dat deze afdoende is en afgestemd blijft op het te bereiken resultaat. Over het geheel is toetsing en evaluatie, op basis van betrouwbare gegevens, noodzakelijk om de effectiviteit en efficiency van de geleverde zorg en ondersteuning te bewaken en bij te kunnen sturen.

8.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid en samenwerking

In de Regiovisie wordt aangegeven dat de opgave vraagt om een gezamenlijke verantwoordelijkheid, alsmede dat gemeenten, jeugdhulpaanbieders, onderwijs en maatschappelijke partners ieder een cruciale rol hebben en domeinoverstijgend zullen samenwerken. Een forse uitdaging gezien het grote aantal betrokken organisaties, de diverse wijzen waarop deze georganiseerd zijn, de regionale en gemeentelijke invulling en de verschillende (financiële) belangen. Dit geeft een aanmerkelijk risico voor het bereiken van de gestelde doelen, de continuïteit van de zorg en ondersteuning. Er is derhalve veel aandacht, sturing en bewaking nodig om het vereiste samenwerken, gericht op het verlenen van de benodigde zorg en ondersteuning, te bewerkstelligen en de gezamenlijke verantwoordelijkheid waar te maken. De wil om samen te werken is essentieel en dient niet afhankelijk te zijn van wie welke kosten dient te betalen. Voor het bereiken van dit doel en het welslagen van de samenwerking zal de gemeente strak de regie moeten pakken en derhalve de ontwikkelingen vanaf het begin duidelijk moeten sturen en bewaken. Volgens de visie krijgt het onderwijs een belangrijkere rol bij de jeugdhulp en zeker waar het preventie betreft. Een essentiële factor is daarbij de mentor die het vertrouwen heeft van de leerling. Deze zal nauw betrokken moeten worden bij het bepalen van de benodigde zorg en ondersteuning.

Voor het welslagen van de ingezette zorg en ondersteuning is het van groot belang dat de mentor betrokken blijft en afdoende en tijdig wordt geïnformeerd over de voortgang in en bevindingen bij de uitvoering van het vastgestelde traject. 9.

Vervolg

De Adviesraad verzoekt te worden geïnformeerd over de planning van de verdere ontwikkelingen nadat de visie is vastgesteld, zoals het opstellen van een uitvoeringsplan en het daadwerkelijk doorvoeren van de inrichting en maatregelen die moeten leiden tot de realisatie van hetgeen in de visie is vastgelegd. De Adviesraad wil betrokken blijven bij de ontwikkeling van de Regiovisie Jeugdhulp Rijnmond en de daarop volgende fasen voor de invulling van het gestelde in de Regiovisie, zeker waar dit de Gemeente Nissewaard betreft.