17.Memo MRDH – collegebrief uitkomsten onderzoek OV-arbeidsmarkt; bijlage

Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Telefoon 088 5445 100 E-mail: informatie@mrdh.nl Internet: www.mrdh.nl

Aan de colleges van B&W van de 21 gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag

KvK nummer: 62288024 Bankrekeningnummer NL96 BNGH 0285 1651 43 contactpersoon Arend Jan van der Lely e-mail a.vanderlely@mrdh.nl

Datum

17 september 2024 Onderwerp

Uitkomsten onderzoek OV-arbeidsmarkt Geachte colleges,

telefoonnummer 088 5445 107 uw kenmerk ons kenmerk 2330323 aantal bijlage(n) -

Zoals u ongetwijfeld nog weet, waren begin dit jaar onze vervoerders genoodzaakt hun dienstregelingen aan te passen vanwege voortdurende personeelstekorten. Een keuze die de reizigers raakte. Een keuze die onontkoombaar, maar vooral ook onwenselijk was. Normaliter is het personeelsbeleid alleen een zorg van de vervoerder, maar gegeven de impact op de dienstverlening en de hiervoor benoemde structurele tekorten, heeft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) in februari opdracht gegeven voor een onderzoek naar de problematiek en mogelijke oplossingen rond de OV-arbeidsmarkt. We wilden weten hoe de arbeidsmarkt ervoor staat, wat onze vervoerders doen en welke aanbevelingen er daaruit volgen om meer te doen en dit succesvoller te doen in het licht van de urgentie van de problemen en de impact op de dienstverlening aan onze inwoners. Wetende dat het niet alleen de OV-sector is die een arbeidsmarktuitdaging kent. Hoewel wij als MRDH formeel niet gaan over het personeelsbeleid van de vervoerders, is het effect van de hoge uitstroom, het hoge verzuim en de beperkte instroom wel van grote invloed op de dienstverlening aan onze reizigers. De groei van de regio maakt die uitdaging – en het belang ervan – alleen maar groter. Hiermee raakt het aan onze doelstellingen uit de Strategische Agenda. Vlak voor de zomerperiode is het onderzoek naar de OV-arbeidsmarkt opgeleverd.

De hoofdlijnen zijn vervolgens gepresenteerd in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Via deze brief brengen we u ook op de hoogte van de uitkomsten. Het rapport maakt duidelijk dat de OV-arbeidsmarkt een uitdaging is én blijft in onze groeiende regio, impact heeft op de dienstverlening en dat er meer en andere dingen moeten gebeuren om die impact te voorkomen.

Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, MiddenDelfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.

De onderzoekers stellen het volgende: “De personeelsproblematiek bij ov-vervoerders in de MRDH heeft grote impact op het ovaanbod in de MRDH, nu en in de toekomst. De oplossing van deze problematiek is niet eenvoudig en vereist naast de volle aandacht en inzet van vervoerders ook een innovatieve, samenhangende langetermijnaanpak.” Belangrijk is dat de onderzoekers ook constateren dat vervoerders al veel doen. Dat er veel initiatieven zijn genomen om de arbeidsmarktproblematiek op te lossen. Zo is afgelopen periode veel extra aandacht uitgegaan naar het verhogen van de instroom van medewerkers. Maar meer is nodig. Vernieuwing is nodig. Op hoofdlijnen komen uit het onderzoek onderstaande aanbevelingen naar voren: 1. Uitstroom en met name verzuim beter onder controle Vraag van vervoerders om de uitstroom en met name het verzuim onder controle te krijgen. Dit vraagt ook om betere analyses door de vervoerders van de onderliggende oorzaken. Als opdrachtgever is eenduidige en vergelijkbare monitoringsinformatie rond de personeelsproblematiek belangrijk i.r.t. de mobiliteitsopgave en ambities van de regio. 2. Vernieuw en werk samen Vervoerders dienen te komen met een vernieuwend plan om personeelsproblematiek op korte, middellange en lange termijn samen aan te pakken. Waar het gaat om de mobiliteitsaanpak heeft de MRDH een essentiële rol.

Individuele gemeenten en andere partners spelen hier ook een grote rol. 3. Wees kritisch maar realistisch als opdrachtgever Houd vervoerders aan hun afspraken, maar voorkom dat korte termijn verbeteringen leiden tot problemen op de lange termijn doordat de druk op het personeel te hoog wordt. In deze zomer is gestart met de vervolgacties. Zeker bij de conclusie ‘vernieuw en werk samen’ zal ook de verbinding met de gemeenten worden gezocht. Want hier gaat het niet alleen om het samenwerken van de vervoerders bij opleidingstrajecten of re-integraties of het zo breed mogelijk inzetbaar maken van medewerkers zodat ze kunnen rijden op bus én tram (of andere relevante modaliteiten). Het gaat hierbij ook om samenwerking met onze gemeenten. Bijvoorbeeld bij verder onderzoek naar zelfrijdend vervoer, het verbeteren van de doorstroming van het OV of een actieve samenwerking tussen gemeenten en vervoerders voor inwoners die een baan zoeken met een op maat gemaakt opleidingstraject aan de slag kunnen als bestuurder. Een grote vernieuwende opgave is ook om de sector aantrekkelijker te maken voor verschillende doelgroepen. Dit gaat om een passend en inclusieve werkomgeving. Om aantrekkelijk te worden voor bijvoorbeeld jongeren of doelgroepen die parttime willen werken, is het nodig om zelfroostering mogelijk te maken zodat er meer flexibiliteit ontstaat.

Maar ook wervingscampagnes en arbeidsvoorwaarden moeten passen bij deze doelgroepen. Deze opgave is overigens sectorbreed waardoor samenwerking met bijvoorbeeld vervoerders buiten onze metropoolregio nodig is.

2

Momenteel worden de vervolgacties uitgevoerd om opvolging te geven aan de aanbevelingen en andere initiatieven in gang te zetten. De vervoerders blijven hard werken aan het werven, inzetten en behouden van voldoende personeel. Wij nodigen u als gemeente uit om ons te benaderen als u zelf mogelijkheden ziet. U kunt dan contact opnemen met: Arend Jan van der Lely (Programmamanager Netwerk Randstadrail) via a.vanderlely@mrdh.nl. Dat geldt ook bij andere vragen, opmerkingen of om een nadere toelichting.

Jeffrey Keus Portefeuillehouder OV-exploitatie

3

4