16.Memo strategie en uitvoeringsagenda's klimaatadaptatie

Memo aan

van

Raad

College van B&W

datum

pagina

30 maart 2021

1 van 4

Strategie en uitvoeringsagenda's klimaatadapatie Inleiding Door klimaatverandering krijgt Nederland vaker en heviger te maken met wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Dat levert risico’s op voor onze economie, gezondheid en veiligheid. Op Voorne-Putten werken de gemeenten en Waterschap Hollandse Delta er samen aan om te zorgen dat ons eiland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. We volgen hierbij tot 2050 de cyclische aanpak ‘weten-willen-werken’ vanuit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Momenteel doorlopen we de eerste DPRA-cyclus (2019-2024). In april 2020 is de eerste stap gezet met het vaststellen van de klimaatstresstest. Inmiddels zijn er klimaatdialogen gevoerd en zijn de strategie klimaatadaptatie Voorne-Putten en uitvoeringsagenda’s vastgesteld (collegebesluit 20-42021). Hiermee is de planvormingsfase van deze eerste DPRA-cyclus afgerond en kunnen we starten met de uitvoering. In dit memo praten we u bij over de gevoerde klimaatdialogen, de strategie en de uitvoeringsagenda’s. Bestuurlijk belang Op nationaal niveau is het Deltaprogramma bedoeld om Nederland beschermen tegen overstromingen en de gevolgen van extreem weer. Onderdeel daarvan is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA).

Het DPRA heeft als doel dat de ruimtelijke inrichting van Nederland in 2050 zo goed als mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust is en dat overheden vanaf 2020 klimaatbestendig handelen. Op Voorne-Putten en in Nissewaard geven we hier invulling aan met de klimaatstresstest, de strategie en de uitvoeringsagenda’s klimaatadaptatie. Uitgangspunt in dit proces is dat we op Voorne-Putten regionaal optrekken waar nodig en lokaal zaken oppakken waar dat kan. Kader Landelijk Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS) Deltaprogramma

Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA)

Zet de koers uit voor een klimaatbestendig Nederland - deze strategie geeft een overzicht van de belangrijkste en meest urgente klimaatrisico’s, start nieuwe initiatieven en versnelt en verbreedt bestaande initiatieven. Geeft jaarlijks aan hoe de overheid Nederland beschermt tegen overstromingen, een tekort aan zoetwater en de gevolgen van extreem weer. De afspraken staan in de Deltawet waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Elk jaar op Prinsjesdag krijgt het parlement het nieuwe Deltaprogramma. Onderdeel van het Deltaprogramma. Hierin staat hoe het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat en verschillende maatschappelijke organisaties werken aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van ons land in 2050.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

30 maart 2021

2 van 4

Strategie en uitvoeringsagenda's klimaatadapatie

Regionaal DPRA-werkregio Voorne-Putten

Lokaal Programma Duurzaamheid

Het DPRA werkt via werkregio’s. Tot 1 oktober 2020 vielen de gemeenten op Voorne-Putten onder DPRA-werkregio Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH). Per oktober 2020 is de DPRA-werkregio MRDH opgeknipt in 4 delen. Voorne-Putten is daarmee per 1 oktober 2020 een eigen zelfstandige DPRAwerkregio geworden, waarin wordt samengewerkt door de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis, Nissewaard en Westvoorne, waterschap Hollandse Delta en provincie Zuid-Holland. In maart 2020 heeft de raad onze ambitie ten aanzien van duurzaamheid vastgesteld. Dit houdt onder andere in dat we er in Nissewaard op inzetten dat we in 2050 bestand zijn tegen gevolgen van veranderingen in het klimaat. Door uitvoering te geven aan de in het DPRA gemaakte afspraken, dragen we bij aan het realiseren van deze ambitie.

De eerste DPRA-cyclus (2019-2024) De werkwijze van het DPRA bestaat eruit dat alle decentrale overheden tot 2050 eens per 6 jaar de cyclus ‘weten-willen-werken’ doorlopen. ‘Weten’ richt zich op de analyse van kwetsbaarheden en kansen; ‘willen’ gaat over het formuleren van strategieën; ‘werken’ betekent aan de slag gaan om de leefomgeving klimaatbestendig en waterrobuust te maken. Door op Voorne-Putten en in Nissewaard uitvoering te geven aan deze afspraken dragen we bij aan het realiseren van een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van onze gemeente, ons eiland en Nederland in 2050. De eerste stap van het proces (‘weten’) is doorlopen met het in april 2020 opleveren van de Klimaatstresstest VoornePutten. Voor de tweede stap (‘willen’) hebben we klimaatdialogen gevoerd met interne en externe stakeholders. De daaruit opgehaalde input is verwerkt in de Strategie Klimaatdaptatie Voorne-Putten en in uitvoeringsagenda’s voor de afzonderlijke gemeenten en het eiland als geheel (‘werken’). Hierna wordt elk van deze stappen nader toegelicht:  Klimaatdialogen In de maanden mei en juni 2020 zijn thematische Voorne-Putten-brede interactieve klimaatdialogen gevoerd met interne en externe stakeholders (o.a. GGD, LTO, DCMR, Recreatieschap VP, natuurorganisaties, ondernemers, ontwikkelaars, Veiligheidsregio-RR en woningcorporaties).

Doel was het vergroten van het bewustzijn over de kwetsbaarheid voor klimaatextremen en het bespreken van hoe je deze kwetsbaarheid met concrete maatregelen kunt verkleinen. Hiermee is invulling gegeven aan het landelijke beleid (DPRA). De dialogen zorgen voor draagvlak voor de richting van acties op het gebied van klimaatadaptatie, omdat de gegeven input van stakeholders is meegenomen bij de ontwikkeling van de strategie en uitvoeringsagenda’s. Er zijn in totaal 10 klimaatdialogen gevoerd (zie de tabel hieronder). We richten ons in Nissewaard in deze huidige DPRA-cyclus op de in de tabel met een sterretje gemarkeerde gemeentelijke thema’s. Zo brengen we focus en fasering aan en gaan we niet met alles tegelijkertijd aan de slag. Indien mocht blijken dat nog binnen deze huidige cyclus het noodzakelijk is om met andere zaken aan de slag te gaan, dan leggen we dat voor ter afweging. Daarnaast leveren we een bijdrage aan de gezamenlijke uitvoering van de eiland-brede thema’s.

datum

pagina

betreft

30 maart 2021

3 van 4

Strategie en uitvoeringsagenda's klimaatadapatie

Gemeentelijke thema’s Eiland-brede thema’s Wateroverlast als gevolg van extreme neerslag (incl. Ruimtelijke adaptatie in het landelijk gebied: focus op brug naar de bewoners)* verzilting en waterkwaliteit Gevolgen van grondwateroverlast en onderlast: Watersysteemopgave: afstemming tussen waterschap en huidige situatie en verwachte verandering gemeenten over prioritering van knelpunten en kansen Klimaatadaptatie als onderdeel van integrale Calamiteitenbeheersing bij overstroming of extreme ontwikkeling van bouw- en gebiedsopgaven* neerslag: focus op toegankelijkheid van (hoofd-)wegen Gevolgen van klimaatverandering op het stedelijk watersysteem en de waterkwaliteit* Gevolgen van hitte en droogte op natuur en recreatie: focus op waterkwaliteit Hittestress op industrie/bedrijventerreinen: rol van ondernemers Gevolgen van hitte en droogte voor de groenvoorziening * = geprioriteerde thema’s voor Nissewaard (collegebesluit 14 april 2020)

 Strategie Klimaatadaptatie vraagt een omslag in denken en doen; klimaatbestendig handelen in ruimtelijke (her)ontwikkelingen is het nieuwe normaal. Om een klimaatbestendig Voorne-Putten in 2050 te realiseren, hebben wij op basis van de resultaten vanuit de interactieve klimaatdialoogsessies met interne en externe stakeholders een gedragen strategie geformuleerd voor de komende jaren. Met deze strategie is voor stakeholders helder hoe we de komende periode aan de slag gaan met het thema klimaatadaptatie. Deze strategie sluit tevens aan op de veranderstrategie van het Programma Duurzaamheid. Kernpunten zijn: Integraal werken

Borgen

Samenwerken

Prioriteren

Lerend doen

Weten – willen werken

Meerdere disciplines en teams binnen de organisaties zijn of worden betrokken bij de doelen van klimaatadaptatie. Door opgaven te gaan verbinden besparen we kosten en overlast door werkzaamheden voor onze inwoners. Deze verbinding komt tot stand in de omgevingsvisie, omgevingsplannen, beheer- en onderhoudsplannen en ambities voor nieuwbouw. De opgave waar we voor staan is complex en niet alleen een ruimtelijke opgave, maar ook een organisatorische opgave. Om hier invulling aan te geven passen we onze werkprocessen aan en zetten we in op het meekrijgen en toerusten van interne collega’s. Het grondgebied op Voorne-Putten is in handen van diverse partijen. We kunnen onze doelen bereiken door samenwerking met anderen (o.a. overheden, maatschappelijke organisaties, ondernemers, inwoners). We betrekken lokale stakeholders wanneer een vraagstuk raakt aan hun directe omgeving. We voorzien dat er een veelheid van projecten en activiteiten voortkomen uit de door ons gestelde doelen. Om goed overzicht te houden en effectief te zijn en te blijven, maken we keuzes in welke projecten wanneer aan de orde zijn. Daarnaast maken we per gemeente keuzes over hoe we onze openbare ruimte klimaatbestendig willen maken door het bepalen van nog op te stellen klimaatambities. Onze projectplanning is flexibel om in te kunnen spelen op onvoorziene ontwikkelingen.

Klimaatadaptatie in een vroeg stadium meenemen scheelt op termijn veel tijd en geld. Vanuit de klimaatstresstest is naar voren gekomen dat de er hier geen sprake is van een nijpend probleem op een specifieke locatie, maar eerder dat er overal wel iets moet gebeuren om toe te werken naar een klimaatbestendige en waterrobuuste toekomst. Daarom kiezen wij ervoor om zo snel mogelijk te beginnen en daarbij uit te gaan van 'lerend doen'. De beheerplanningen en investeringsplanningen zijn daarbij een kapstok om op mee te koppelen. We werken er met elkaar naartoe om bij ieder nieuw project of actieplan de aanpak van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie toe te passen: weten, willen en werken. Dit is een cyclische werkwijze die structureel participatief werken vergt. Het begint met in beeld brengen wat

datum

pagina

betreft

30 maart 2021

4 van 4

Strategie en uitvoeringsagenda's klimaatadapatie

kwetsbaarheden zijn van een te ontwikkelen gebied. De klimaatstresstest geeft ons daarbij een eerste inzicht. Door het voeren van dialogen met de omgeving verdiepen we onze kennis hierover. Daarna bepalen we onze ambitie voor de betreffende ontwikkeling. Bij de uitvoering werken we integraal.

 Uitvoeringsagenda’s Op basis van de resultaten van de klimaatdialogen en aanvullende interne verkenningen, hebben we per gemeente en voor het eiland als geheel uitvoeringsagenda’s opgesteld. Hierin zijn de activiteiten en maatregelen opgenomen waar we de komende jaren, in de uitvoeringsfase van deze DPRA-cyclus, op in gaan zetten. De uitvoeringsagenda’s zijn opgebouwd uit projectsheets die een globaal beeld geven van de geplande activiteiten (wat is het beoogde doel, met welk resultaat, wat gaan we ervoor doen, wat zijn de benodigde inzet en middelen, wie zijn er onder meer bij nodig, en de planning). De focus voor activiteiten zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda voor Nissewaard ligt deze eerste DPRA-cyclus op een klimaatadaptieve bedrijfsvoering, klimaatadaptatie in de particuliere en openbare ruimte, onderzoeken en meekoppelkansen. Daarnaast dragen we bij aan de acties uit de uitvoeringsagenda voor VoornePutten, waarbij de focus ligt op samenwerking en onderzoek. Door met de uitvoeringsagenda aan de slag te gaan werkt de gemeente Nissewaard mee aan het beperken van schadeposten ten gevolge van het veranderende klimaat. Maatschappelijk draagvlak De klimaatdialogen zijn gevoerd met interne en externe stakeholders. De opgehaalde input is verwerkt in de strategie en uitvoeringsagenda’s.

Bij uitvoering van acties in de openbare ruimte wordt per onderdeel gekeken of en hoe we daar inwoners bij betrekken (bijvoorbeeld bij maatregelen in een bepaalde wijk/buurt). We zetten ook in op het vergroten van bewustzijn en eigen inzet vanuit onze inwoners door het stimuleren van klimaatbestendige tuinen. We doen hier momenteel ervaring mee op binnen het proefproject ‘Klimaat in eigen tuin’ en binnen het project rond de vervanging van beschoeiingen. Inwoners worden actief geïnformeerd, gestimuleerd en ondersteund om hun tuin te vergroenen. De bevindingen worden gebruikt bij het vormgeven van een bredere vervolgaanpak. Vervolg De strategie en de uitvoeringsagenda’s voor Nissewaard en Voorne-Putten zijn in april 2021 door de gemeenten op Voorne-Putten en Waterschap Hollandse Delta vastgesteld. Hiermee is de planvormende fase van deze eerste DPRA-cyclus afgerond en kunnen we de komende jaren verder met de uitvoering van de in de uitvoeringsagenda’s opgenomen maatregelen. Dit proces herhaalt zich tot 2050 elke 6 jaar. De tweede DPRA-cyclus betreft de periode 2025-2030.