15.Vragen CU-SGP; Bijzondere bijstand voor patienten bij gedwongen opname

Nissewaard

Spijkenisse, 10 juni 2021

Geacht College,

Aanleiding: Als je gedwongen wordt opgenomen in de psychiatrie, loopt je het risico dat de gemeente je bijstandsuitkering stopzet. Een aantal Amsterdamse psychiaters legde vorige maand de vinger bij deze zere plek in de Participatiewet. Het gevolg van deze toepassing van de wet is namelijk dat patiënten die gedwongen zijn opgenomen schulden opbouwen en zelfs hun woning kunnen kwijtraken. De mogelijkheid om de bijstandsuitkering van patiënten die gedwongen worden opgenomen te stoppen, komt voort uit artikel 13 lid 1 van de Participatiewet. Daar staat dat ‘inwoners van wie de vrijheid is ontnomen geen recht hebben op een bijstandsuitkering’. Deze regel in de wet is bedoeld voor gedetineerde inwoners, maar sommige gemeenten kiezen er voor dit ook toe te passen als mensen die vanwege psychische problemen gedwongen worden opgenomen. (Voor wie zich vrijwillig laat opnemen, geldt dit dus niet.) De psychiaters die vorige maand aan de bel trokken, noemen deze gang van zaken stigmatiserend en principieel onjuist. Het gaat om mensen die ziek zijn, die een medische behandeling moeten ondergaan. Om te voorkomen dat deze mensen dakloos worden, biedt de wet de mogelijkheid aan patiënten die gedwongen zijn opgenomen bijzondere bijstand te verstrekken. Daarmee kunnen zij bijvoorbeeld de vaste lasten betalen tijdens de opnameperiode.

Maar in de praktijk is dit voor mensen die gedwongen zijn opgenomen heel moeilijk te regelen. Ze kunnen vaak niet bij hun papieren en zijn erg verward. Bovendien duurt het een aantal weken voordat gemeenten dergelijke aanvragen toekennen en in de tussentijd lopen de vaste lasten zoals huisvesting en zorgverzekering op. Staatssecretaris Blokhuis heeft aangegeven dat het kabinet serieus gaat kijken naar dit onderdeel van de Participatiewet. De Nederlandse GGZ, NVvP en patiëntenorganisatie MIND willen daar niet op wachten en vinden dat gemeenten per direct moeten stoppen met gebruikmaken van de wet. Ook roepen zij het kabinet op om de wet aan te passen. In juni 2021 wordt de Participatiewet geëvalueerd. Onder verwijzing naar artikel 29 van het Reglement van Orde gemeenteraad Nissewaard wil de fractie van ChristenUnie-SGP Nissewaard u een aantal vragen voorleggen:

Vragen: 1 Is het college het met de Nederlandse GGZ, NVvP, MIND en de ChristenUnie-SGP Nissewaard eens dat het stopzetten van de bijstandsuitkering van mensen die gedwongen opgenomen zijn, onwenselijk is?

2 Wat zijn de ervaringen in onze gemeente met het aanvragen van bijzondere bijstand door deze groep patiënten? 3 Op welke wijze kan en wil de gemeente gehoor geven aan de oproep van organisaties en psychiaters om lid 1 van artikel 13 uit de Participatiewet niet van toepassing te laten zijn op inwoners die gedwongen worden opgenomen en hen dus hetzelfde te behandelen als degenen die zich vrijwillig laten opnemen? 4 Is het college bereid hierover ook in overleg te gaan met de GGZ-instellingen, zodat deze kwetsbare patiënten na een gedwongen opname en behandeling niet met extra schulden naar huis terugkeren?

Met vriendelijke groet, Bernard Tebrugge, ChristenUnie-SGP Nissewaard