15. Nota van Beantwoording Begroting MRDH 2026 - bijlage II

Nota van beantwoording  Zienswijzen ontwerpbegroting MRDH 2026

Pagina 1 van 46

Inleiding De ambities op de kerntaken van de MRDH, het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid, hebben 21 gemeenten in 2023 in een strategische agenda vastgelegd. Voor deze bestuursperiode is dat de Strategische Agenda MRDH 2023-2026: Met elkaar voor elkaar. De Agenda gaat uit van vier grote opgaven die vervolgens vertaald worden naar zes concrete opdrachten. De vier opgaven zijn: ➢ Groei van de regio: hoe zorgen we ervoor dat we als MRDH de groei van onze regio op een goede wijze faciliteren? ➢ Vernieuwen van de regio: hoe zorgen we voor een toekomstbestendige economie met voldoende ruimte voor werklocaties en een goede balans in de arbeidsmarkt? ➢ Kwaliteit van de regio: hoe zorgen we voor een aantrekkelijke regio, waarbij de kwaliteit van de infrastructuur op orde is en we een prettige leefomgeving creëren? ➢ Herstel van de regio: hoe zorgen we ervoor dat het openbaar vervoer zich duurzaam herstelt en daarmee een bijdrage kan blijven leveren aan de grote opgaven in onze regio op het gebied van verstedelijking, verduurzaming en een goede bereikbaarheid? De MRDH begroting 2026 geeft op basis van de Strategische Agenda op hoofdlijnen zo gericht mogelijk aan wat we in 2026 willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost.

Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies. Zienswijzen De ontwerpbegroting MRDH 2026 is vanaf 14 april 2025 voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden van de gemeenten die samenwerken binnen de MRDH. De zienswijzeperiode duurde twaalf weken en eindigde op 7 juli 2025. Het dagelijks bestuur heeft van 20 gemeenten een reactie ontvangen. Technische wijzigingen tijdens zienswijze periode Tijdens de zienswijzeperiode is reeds een aantal technische wijzigingen doorgevoerd op de Ontwerpbegroting 2026. Het gaat dan voornamelijk om het verwerken van de cijfers uit de 1e begrotingswijziging 2025 en het verwerken van de definitieve indexering van de BDU voor het jaar 2025. Het financieel beeld wijzigt daardoor voor de begrotingsperiode 2026-2029. Het geraamde eindsaldo in 2029 van de BDU middelen daalt met € 26,7 miljoen van € 212,6 miljoen naar € 185,9 miljoen. Voor het begrotingsjaar 2026 daalt de eindstand van de BDU middelen met € 1,8 miljoen van € 417,2 naar € 415,4 miljoen. Hoofdlijn ontvangen zienswijzen Allereerst hebben meerdere gemeenten positief gereageerd op de ontwerpbegroting. Ze herkennen zich in deze begroting en geven daarnaast verschillende inhoudelijke aandachtspunten mee.

De belangrijkste terugkerende onderwerpen in de zienswijzen zijn: 1. Inwonerbijdrage voor het Economisch Vestigingsklimaat: De verlaging wordt gewaardeerd, maar er is bezorgdheid over de impact op de financiering van belangrijke programma's. 2. Dreigende BDU-korting: Gemeenten vragen om een lobby om de BDU-korting tegen te gaan en tegelijkertijd alternatieve financieringsbronnen te verkennen. Gemeenten willen graag betrokken worden in het geval de korting van 10% op de BDU doorgaat en er keuzes moeten worden gemaakt. 3. Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat: Verbetering van de bereikbaarheid en het openbaar vervoer, inclusief oplossingen voor verkeersknelpunten en maatwerkvervoer, zijn belangrijke aandachtspunten van gemeenten. Daarnaast worden de Pagina 2 van 46

ondersteuning van het MKB en het versterken van het innovatie-ecosysteem breed ondersteund, met specifieke aandacht voor sectoren zoals glastuinbouw. 4. Actualisatie van de Strategische Agenda: Gemeenten willen actief betrokken worden bij de actualisatie van de Strategische Agenda na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. De hoofdlijn van de zienswijzen is dat er over het algemeen positieve steun is voor de plannen van de MRDH, maar dat er bezorgdheid bestaat over de financiële uitdagingen en de effectiviteit van bepaalde programma's. Gemeenten willen samen werken aan concrete oplossingen voor de regio, met aandacht voor zowel mobiliteit als economische ontwikkeling. Aanpassingen naar aanleiding van zienswijzen De zienswijzen geven op een aantal onderdelen aanleiding om de ontwerpbegroting aan te passen: 1. Op een paar onderdelen in de ontwerpbegroting werd vooruitgelopen op besluitvorming van de visies. MRDH is verzocht om dit niet te doen in de begroting en dus de teksten met betrekking tot de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat te beperken tot de reeds vastgestelde kaders. Dit heeft geleid tot het schrappen van een paar stukken tekst waar vooruitgelopen werd op de besluitvorming. 2. Er is een tekst toegevoegd, met betrekking tot de verschillende netwerken en hotspots waar samen wordt gewerkt aan innovatie. 3.

MRDH is verzocht om de begroting te actualiseren naar aanleiding van het besluit over brede welvaart van 4 april 2025. Dit heeft geleid tot aanpassing van teksten in de begroting 2026, met betrekking tot brede welvaart. Deze wijziging heeft onder andere te maken met de afspraak om de brede welvaartmonitor binnen twee jaar te herijken. 4. Er is geconstateerd dat niet alle elementen in de ontwerpbegroting waren opgenomen, die zijn opgenomen in de kaderbrief die naar MRDH is gestuurd. Dit had betrekking op maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) en prestatie-indicatoren gerelateerd aan informatiebeveiliging, informatiebeheer en gegevensbescherming. In de ontwerpbegroting 2026 is er naar aanleiding hiervan tekst toegevoegd in relatie tot de prestatie-indicatoren, maar is er geen wijziging doorgevoerd naar aanleiding van de constatering over MVOI. 5. Naar aanleiding van meerdere opmerkingen in de zienswijzen, is het risico van de korting op de BDU van 10%, toegevoegd in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risico’s” in de ontwerpbegroting. Aangezien er nog veel onduidelijkheid bestaat hierover, blijft het bij het in algemene zin vermelden van dit risico. 6. De tekst in bijlage 3 (IPVa) is gewijzigd in relatie tot de A44/N44. Naar aanleiding van de zienswijze is geconstateerd dat de tekst die opgenomen stond, niet actueel was. Deze tekst is inmiddels herzien.

Hierna volgt de beantwoording van de zienswijzen per gemeente.

Pagina 3 van 46

Albrandswaard Algemeen Op 15 april 2025 hebben we de ontwerpbegroting 2026 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ontvangen. U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. De ontwerpbegroting 2026 MRDH is besproken in de raadsvergadering van 7 juli 2025. Als gemeente Albrandswaard sluiten we ons opnieuw aan bij de samenhangende ambities die zijn gebaseerd op de Strategische Agenda MRDH 20232026. We stemmen op hoofdlijnen in met de Ontwerpbegroting 2026 van de MRDH en dienen geen inhoudelijke zienswijze in. We maken van de gelegenheid gebruik om enkele financiële en beleidsmatige opmerkingen mee te geven, die gericht zijn op de positie en de belangen van Albrandswaard. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze en de bespreking van de ontwerpbegroting 2026 MRDH in de raadsvergadering van 7 juli 2025. We waarderen dat de gemeente Albrandswaard zich opnieuw aansluit bij de samenhangende ambities die zijn gebaseerd op de Strategische Agenda MRDH 2023-2026 en instemt met de ontwerpbegroting op hoofdlijnen. We nemen de door u aangegeven financiële en beleidsmatige opmerkingen graag mee in de verdere uitwerking van de begroting. We zullen ook blijven inzetten op een gezamenlijke aanpak, waarbij de belangen van Albrandswaard goed vertegenwoordigd blijven, met aandacht voor de specifieke behoeften van uw gemeente.

Financiële aspecten ontwerpbegroting - We constateren dat de MRDH inzet op het handhaven van een sluitende begroting. Dit achten we als positief - Om de gemeenten tegemoet te komen daalt de inwonersbijdrage met € 0,07 euro. Het bedrag is weliswaar geïndexeerd (+4,2%), maar er wordt een korting (-6,2%) toegepast. Het bedrag gaat van € 3,07 naar € 3,- wat voor Albrandswaard een totaal van € 80.130,- voor 2026 betekent (ten opzichte van € 81.143,- in 2025) Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve reactie op de sluitende begroting van de MRDH. In deze begroting is inderdaad een verlaging van de inwonerbijdrage opgenomen voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Financiële aspecten ontwerpbegroting (2) Er dreigt een mogelijke korting van 10% op het BDU (Brede Doel Uitkering is een rijksbijdrage voor de uitvoering van lokaal en regionaal verkeer- en vervoersbeleid). Deze korting is nu nog niet in de begroting opgenomen. Er loopt een stevige lobby om deze korting te voorkomen, die we sterk steunen. Het BDU is belangrijk om het ov op peil te houden t.a.v. bereikbaarheid en mogelijk maken van woningbouw; Reactie algemeen bestuur Pagina 4 van 46

Wij herkennen en onderschrijven het belang van een gezamenlijke en krachtige lobby. Mocht de voorgenomen korting op de BDU daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan moeten we opnieuw gezamenlijk zoeken naar een passende financiële oplossing. In de concept-Mobiliteitsvisie wordt bovendien ingegaan op de omvang van de bereikbaarheidsopgave in de regio en de stappen die daarvoor nodig zijn. Wij zetten deze vervolgstappen graag in samenwerking met de gemeenten, om de bereikbaarheid in de regio op peil te houden. Beleidsmatige aspecten ontwerpbegroting We zijn positief over de voortgang in het Programma Knooppunten waarbij onze metrostations (Rhoon en Poortugaal) een kwaliteitsimpuls in brede zin ondergaan. We zijn daarnaast benieuwd naar én blijven graag in gesprek over het ‘toekomstbeeld ketenmobiliteit’ dat als nadere uitwerking van de Mobiliteitsvisie van de MRDH wordt opgesteld. Met name de rol van vervoer over water zien we hier graag in terug. Reactie algemeen bestuur Het vervoer over water speelt geen rol in de ketenmobiliteit voor de knooppunten Rhoon en Poortugaal, en het is niet te verwachten dat dit in de toekomst zal veranderen. Uiteraard betrekken wij u graag bij het opstellen van het toekomstbeeld voor ketenmobiliteit op OV-knooppunten.

Beleidsmatige aspecten ontwerpbegroting (2) - Mobiliteitsvisie We onderstrepen het belang van een integrale Mobiliteitsvisie MRDH met daarin ruimte voor alle modaliteiten. Het is van belang dat deze visie breed gedragen wordt en dat er zowel draagvlak is voor de stip op de horizon als voor de route ernaartoe. Reactie algemeen bestuur Wij onderschrijven het belang van een breed gedragen Mobiliteitsvisie, met voldoende draagvlak voor zowel het toekomstperspectief als de route daar naartoe. Tijdens het opstellen van de visie is daarom nadrukkelijk aandacht besteed aan de betrokkenheid van adviescommissies, raadsleden (onder meer via de regionale bijeenkomst in 2024), en bestuurders. Daarnaast zijn inwoners geraadpleegd via de pilot inwonersparticipatie. Ook wordt de Mobiliteitsvisie – samen met de Visie Economisch Vestigingsklimaat – ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Beleidsmatige aspecten ontwerpbegroting (3) – Actieplan evaluatie MRDH Zoals we ook in onze zienswijze van 22 april 2025 op het ontwerp-actieplan evaluatie MRDH hebben aangegeven, onderschrijven wij het belang van het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Wij leveren graag onze bijdrage aan de visie die dit jaar wordt opgesteld met als doel het vergroten van de Brede Welvaart in de regio.

De speerpunten in de begroting 2026 liggen wat ons betreft al in lijn met de nieuw op te stellen visie. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking. Reactie algemeen bestuur Pagina 5 van 46

Dank voor uw zienswijze van 22 april 2025 op het ontwerp-actieplan evaluatie MRDH en voor uw steun voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat. We waarderen uw bereidheid om bij te dragen aan de Visie Economisch Vestigingsklimaat, met als doel het vergroten van de Brede Welvaart in de regio. We kijken ernaar uit om de constructieve samenwerking voort te zetten en gezamenlijk verder te werken aan de ambities voor de regio. Barendrecht Algemeen Op 14 april 2025 hebben wij de ontwerpbegroting 2026 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ontvangen. Gelijktijdig hebben wij de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen MRDH 2025 ontvangen. Voor beide documenten heeft u ons in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. De ontwerpbegroting MRDH 2026 en de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen MRDH 2025 zijn besproken in onze raadsvergadering van 1 juli 2025. De ontwerpbegroting geeft ons aanleiding tot het maken van een aantal opmerkingen. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze. Hieronder gaan wij in op de specifieke punten die u heeft ingebracht. Inwonerbijdrage EV In de begroting voor 2026 heeft de MRDH rekening gehouden met het verzoek van de gemeenten om de inwonerbijdrage te korten met 6,2%. Deze korting wordt toegepast na indexering van de bijdrage met 4,2%.

Door deze wijzigingen daalt de inwonerbijdrage van € 3,07 naar € 3,00 per inwoner. Wij zijn tevreden met deze daling van de inwonerbijdrage en de wijze waarop MRDH rekening heeft gehouden met het verzoek van de gemeenten. Wij begrijpen dat het verlagen van de bijdrage impact heeft op het programmabudget voor het programma Economisch Vestigingsklimaat. De huidige aanpak geeft voldoende invulling aan de huidige doelen van het programma. Later dit jaar wordt de visie op het economische vestigingsklimaat vastgesteld. In onze ogen is het van belang dat in dit beleid rekening wordt gehouden met de beschikbare budgetten. Een belangrijk onderdeel daarbij wordt de flexibiliteit van het programma om dit af te stemmen op de beschikbare middelen. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve reactie op de verlaging van de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijzeprocedure naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, wordt ingezet op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. De visie stelt daarnaast voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage geleidelijk kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om zowel de apparaatslasten als een deel van de investeringslasten te dekken.

Deze aanpak maakt het mogelijk om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Tevens stellen we voor om meerjarige financiële afspraken te maken met gemeenten, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Dreiging BDU-korting Vanuit het rijk dreigt een korting op de BDU-uitkering van 10% te worden opgelegd. Deze korting is nog niet opgenomen in de begroting vanwege de onzekerheid over het wel of niet doorgaan van deze korting. Voor de bereikbaarheid van onze Pagina 6 van 46

regio is een goed OV-netwerk cruciaal. De BDU-korting heeft een grote negatieve impact op het OV-aanbod. Gezien de woningbouwontwikkelingen en bereikbaarheidsopgave voor onze regio is het cruciaal dat deze korting vanuit het rijk komt te vervallen. Vanuit Barendrecht steunen we daarom de lobby vanuit de MRDH om deze korting te laten vervallen. Wel vragen we aandacht voor de mogelijke gevolgen van deze dreigende korting. Het is belangrijk om tijdig, samen met alle betrokken gemeenten, tot een gedragen bezuinigingsvoorstel te komen. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw steun en instemming. Na Prinsjesdag verwachten wij meer duidelijkheid over de dreigende korting. Indien de korting daadwerkelijk wordt gerealiseerd, presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap, waarin we samen met alle betrokkenen tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Mobiliteitsvisie 2026 De mobiliteitsvisie voor de MRDH wordt in de loop van 2025 vastgesteld. Uitwerking van de visie moet landen in een uitvoeringsprogramma. In de ontwerpbegroting 2026 is geen financiële reservering opgenomen om in 2026 te starten met de uitvoering van programma’s of projecten uit de Mobiliteitsvisie. Wij willen in overweging geven om hiervoor wel een reservering op te nemen om daarmee een spoedige uitvoering te geven aan de Mobiliteitsvisie.

Wij vertrouwen erop dat wij met deze zienswijze u deelgenoot hebben gemaakt van onze positie en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking. Reactie algemeen bestuur Ook wij streven naar een snelle uitvoering van de Mobiliteitsvisie na vaststelling. De Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat worden naar verwachting begin 2026 vastgesteld. In 2026 worden beide visies verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma voor de komende vijf tot tien jaar, en in een geactualiseerde Strategische Agenda voor de periode 2027–2030. Deze visies vormen een verdieping van de opgaven uit de huidige Strategische Agenda 2023–2026, die als inhoudelijk kader dient voor de begroting 2026. In de begroting is rekening gehouden met lopende programma’s en projecten. Eventuele financiële consequenties van de visies worden verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging van 2026. Dit is eveneens vermeld in de aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting die aan uw gemeente is toegezonden. Capelle aan den IJssel Geen zienswijze Op 14 april 2025 heeft u ons de Ontwerpbegroting 2026 en de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen toegezonden. Wij hebben het deze documenten besproken in onze raadsvergadering van 10 juli 2025. Wij hebben besloten geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de Ontwerpbegroting 2026 en de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Reactie algemeen bestuur Pagina 7 van 46

We willen u bedanken voor uw reactie. Delft Algemeen In reactie op uw verzoek dd 14 april 2025 sturen wij u onze zienswijze op de Ontwerpbegroting MRDH 2026. Uit de begroting blijkt dat er veel aandacht is voor duurzame en actieve mobiliteit en dat deelmobiliteit een steeds meer geïntegreerd onderdeel gaat uit maken van het (openbaar) vervoersysteem. Dit sluit aan bij de ambities die we in Delft hebben. We zijn blij dat MRDH ook in 2026 blijft samenwerken aan versterking van het ecosysteem voor Startups en scale-ups in Zuid-Holland. Dat sluit aan bij onze goede samenwerking rond het Innovatiedistrict Delft (IDD). Samen hebben we aandacht voor voldoende fysieke ruimte voor deze bedrijven in de regio. We waarderen de betrokkenheid van uw organisatie, onder andere in het proces rond de 10-jaars evaluatie van de MRDHsamenwerking, de IDD samenwerking, en de gezamenlijke inzet voor de vergroting van de capaciteit op de ‘oude lijn’, de spoorverbinding Leiden-Dordrecht. Wij spreken onze steun uit voor uw ‘Ontwerpbegroting MRDH 2026’ en uw ‘Ontwerpbeleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2025’. Wij zijn tevreden dat u tegemoet bent gekomen aan het verzoek van de regionale colleges om de inwonersbijdrage naar beneden bij te stellen met 6,2%. Wij zien in de begroting 2026 wel graag enkele tekstwijzingen doorgevoerd worden en doen hiervoor een aantal voorstellen in onze zienswijze.

Daarnaast leggen we enkele accenten voor de samenwerking in 2025. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve reacties op de ontwerpbegroting. We zijn blij te horen dat u tevreden bent met de verlaging van de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Hieronder gaan we in op uw specifieke aandachtspunten. Participatie In MRDH-verband is recent veel gesproken over participatie en communicatie. We zien graag de uitvoer van de voornemens op dat vlak. We vragen de MRDH om in de begroting 2026 achter de alinea over de afspraken over de nieuwe Railconcessie voor de RET en de communicatie door vervoerders over de jaarlijkse vervoerplannen (pag. 21), de volgende zin op te nemen: “Bij die afspraken gebruiken we de resultaten van de evaluatie van de participatie-pilot bij de Mobiliteitsvisie en de acties uit het Actieplan evaluatie MRDH.” Reactie algemeen bestuur

Pagina 8 van 46

We evalueren de resultaten van de pilot inwonersparticipatie bij de Mobiliteitsvisie om te bepalen of en hoe deze kunnen worden toegepast in de procedure voor vervoerplannen en nieuwe concessies. Deze tekst is toegevoegd aan de ontwerpbegroting 2026. Brede welvaart De MRDH heeft met de monitor Brede welvaart, beter beeld gekregen van de potentiële invloed vanuit de MRDHkerntaken op raakvlakken die voor mensen en hun leefomgeving van waarde zijn. We zien graag dat de MRDH de begroting actualiseert o.b.v. het besluit over brede welvaart dd 4 april 2025:  Na de alinea: “We werken de vastgestelde mobiliteitsvisie (gepland in 2025) uit in uitwerkingsplannen voor publieke mobiliteit. Dit gaat om plannen voor de bundeling van ontsluitend en vraagafhankelijk vervoer, HOV en mobiliteitsknooppunten (pagina 33).” toevoegen: “Hierbij besteden we aandacht aan de kansen en bedreigingen voor brede welvaart, vanuit de relatie met ruimtelijke ontwikkeling en sociaaleconomische opgaven.”  In de begroting 2026 als activiteit toevoegen: het herijken van het onderzoek brede welvaartmonitor (rapportage dd 3 december 2024, afspraak tot herijken binnen twee jaar). Reactie algemeen bestuur Meer welvaart en welzijn voor onze inwoners is het doel van ons werk. De monitor Brede Welvaart en de vervolgacties helpen ons om de focus te behouden op brede welvaart.

Wat betreft de eerste opmerking: - Wij zijn het eens dat de ruimtelijke ontwikkeling en sociaaleconomische opgaven telkens moeten worden meegenomen in onze activiteiten. Op pagina 33 voegen we toe: "We besteden aandacht aan de kansen en bedreigingen voor brede welvaart, in relatie tot ruimtelijke ontwikkeling en sociaaleconomische opgaven." - Wat betreft de tweede opmerking voegen we toe: "In 2026 starten we met de herijking van het onderzoek naar de brede welvaartmonitor (rapportage d.d. 3 december 2024, met een afspraak om deze binnen twee jaar te herijken)." Visie op economisch vestigingsklimaat en de mobiliteitsvisie De metropoolregio werkt momenteel aan de visie op economisch vestigingsklimaat en de mobiliteitsvisie. We verzoeken de MRDH om de teksten in de begroting over deze visies en bijbehorende uitwerking te beperken tot reeds vastgestelde (AB-)kaders. De keuzes en vaststelling van de doelen en/of uitvoeringskaders door de bestuurscommissies kunnen dan plaatsvinden, zonder afbreuk te doen aan de bruikbaarheid van teksten in de begroting 2026. Dit geldt bijvoorbeeld voor de passage op pagina 33. Reactie algemeen bestuur We hebben de tekst in de begroting gewijzigd, naar aanleiding van uw opmerking. Op een paar plekken zijn een paar stukken tekst verwijderd om niet vooruit te lopen op besluitvorming. Innovatiedistrict Delft

Pagina 9 van 46

We zijn blij dat MRDH ook 2026 haar bijdrage levert aan het samenwerkingsprogramma Startup/Scale-up Zuid-Holland en hierbij onder meer een rol pakt in het sturen op voldoende fysieke ruimte voor deze bedrijven in de regio, en in het samenwerken met het Rijk op dit thema. We ervaren die rol ook in de samenwerking rond het Innovatiedistrict Delft (IDD). We zien graag dat de MRDH in de begroting 2026 de tekst over versterken van het innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s (pagina 41) concreet houdt, door het benoemen van o.a. de doelen en de MRDH-rol in het regionale ecosysteem Innovatiedistrict Delft (IDD). Reactie algemeen bestuur In de regio zijn verschillende netwerken en hotspots waar kennisinstellingen, bedrijven (startups, scale-ups en corporates) en overheden samenwerken aan innovatie. Voorbeelden hiervan zijn het Innovatiedistrict Delft en de Mechatronica Innovatie Campus in Schiedam, waar regionale partijen gezamenlijk innovatieve hotspots versterken. Wij versterken deze programma’s, locaties en netwerken verder door ze te koppelen aan regionale economische doelstellingen en ruimtelijk-economische randvoorwaarden, zoals bereikbaarheid en de beschikbaarheid van bedrijfsruimte. Dit benadrukken we extra in de begroting en deze tekst is dus aan de ontwerpbegroting 2026 toegevoegd.

Accenten voor samenwerking 2025 We benoemen nog enkele punten waarop we aandacht vragen van de MRDH voor samenwerking in 2025 om de plannen uit de begroting 2026 uit te kunnen voeren: 1. We zijn blij met de toezegging in het concept-vervoerplan van EBS dat, met ingang van de dienstregeling voor tramlijn 19 naar de campus, EBS de avond- en weekendbediening van de campus gaat verzorgen. 2. Naast de tram- en busbediening van de campus hebben TU Delft, MRDH en gemeente Delft actief samengewerkt aan een uitvoeringsagenda om de bereikbaarheid van de campus te verbeteren. We kijken uit naar de concretisering van de maatregelen. 3. De waardevolle financiële bijdrage van MRDH stelt YES!Delft in staat om haar dienstverlening bij het ontstaan en de ontwikkeling van technische startups in de regio voort te zetten en te verbeteren. Deze bedrijven groeien vaak door in de regio en leveren een bijdrage aan de werkgelegenheid, maatschappelijke uitdagingen en het verdienvermogen van de regio. 4. De werkzaamheden aan het tracé van tramlijn 1 in combinatie met het onderhoud aan de Reineveldbrug en de reconstructie van de Wateringsevest vinden in goede afstemming plaats tussen gemeente Delft, HTM, MRDH en Provincie Zuid-Holland. We willen ook in 2025 de hinder voor het verkeer beperkt houden. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw constructieve zienswijze en de benoemde aandachtspunten.

Wij waarderen de samenwerking met de gemeente Delft en de TU Delft op het gebied van de bereikbaarheid van de campus, de inzet op innovatieve bedrijvigheid via YES!Delft, en de gezamenlijke afstemming bij infrastructurele werkzaamheden. Pagina 10 van 46

Wij blijven ons inzetten voor een succesvolle uitvoering van de gezamenlijke ambities, met aandacht voor bereikbaarheid, innovatie en het beperken van hinder tijdens werkzaamheden. Afsluitend We blikken tot slotte terug op weer een positief samenwerkingsjaar. De bestaans- en meerwaarde samenwerking MRDH is in de 10-jaars evaluatie van de MRDH-samenwerking bevestigd met een onafhankelijk feitenonderzoek. Ook afgelopen jaar hebben we die meerwaarde ervaren in onder meer: • De verschillende samenwerkingen over de gemeentegrenzen heen, zoals de studie ten aanzien van tramlijn 1, grensoverschrijdend deelmobiliteit en de Verkenning Oude Lijn. • Het initiatief om een Visie Economisch Vestigingsklimaat op te stellen in nauwe betrokkenheid met de 21 gemeenten. We zien uit naar de resultaten die wij in 2026 kunnen realiseren met de 21 deelnemende gemeenten en de MRDHorganisatie, ook in samenwerking met andere spelers in de regio. Wij blijven onze samenwerking graag ondersteunen met onze lokale kennis ten aanzien van kansen en knelpunten en ook met onze specifieke expertise. Samen kunnen we impact maken om het innovatie-gedreven economisch potentieel in onze metropoolregio te verzilveren.

En samen kunnen we de noodzakelijke mobiliteitstransitie realiseren, waarbij het openbaar vervoer en de fiets qua snelheid, gemak en veiligheid meer en meer een aantrekkelijk alternatief zijn voor de ongezonde, en leefruimte belastende verplaatsingen per auto. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve terugblik op de samenwerking in het afgelopen jaar. Wij waarderen de actieve rol die gemeente Delft speelt in regionale trajecten, zoals de Verkenning Oude Lijn, de mobiliteitstransitie en de ontwikkeling van de nieuwe economische visie. Ook in 2026 kijken wij ernaar uit om samen verder te bouwen aan een sterke en innovatieve regio. Wij rekenen op uw lokale kennis en expertise om kansen te benutten en knelpunten effectief aan te pakken. Den Haag Besluit gemeenteraad Den Haag 1. als zienswijze op de begroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2025 vast te stellen dat de raad akkoord gaat met begroting; 2. deze zienswijze in te dienen bij het algemeen bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Reactie algemeen bestuur Wij zijn blij met uw instemmende zienswijze. Krimpen aan den IJssel Geen zienswijzen op begroting en beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen. Pagina 11 van 46

Allereerst willen wij u bedanken voor de prettige en succesvolle samenwerking de afgelopen jaren. Wij onderschrijven het belang van regionale samenwerking. Onze regio staat voor grote opgaven. Samenwerking met alle gemeenten en partners is een belangrijk onderdeel om onze ambities te realiseren. We doen dit om onze regio te versterken om te zorgen dat onze inwoners hier prettig kunnen wonen, werken en leven. Onze gemeenteraad besloot tijdens de raadsvergadering op 26 juni 2025 om geen zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 en de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen. Wij kunnen ons vinden in de financiële invulling van uw begroting aan de hand van de gezamenlijke opgaven en ambities uit de Strategische Agenda. Wij hebben geen technische opmerkingen op de begroting en de beleidsnota. De inhoudelijke verdiepingen bespreken we tijdens de trajecten van de mobiliteitsvisie en de visie op economisch vestigingsklimaat. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve zienswijze. We zijn blij dat u zich kunt vinden in de financiële invulling van de gezamenlijke opgaven en ambities uit de Strategische Agenda. Nog geen structurele oplossing van financiële opgaven van gemeenten. Wij willen onze erkenning uitspreken dat u doortastend bent geweest met het verwerken van het gemeentelijke bezuinigingsvoorstel.

Daarmee draagt u bij aan de financiële opgaven van alle gemeenten. De toegezegde middelen van het Rijk aan de gemeenten in de voorjaarsnota 2025 bieden tijdelijke verlichting, maar geen structurele oplossing. Er blijft dus onzekerheid over de structurele financiële opgaven van gemeenten. Wij blijven daarover in gesprek met al onze gemeenschappelijke regelingen. Wij deelden eerder met u dat wij onze inwonerbijdrage voor het programma economisch vestigingsklimaat bespreken als ombuigingsmogelijkheid. Dat zijn bezuinigingsopties om de financiële opgaven op te lossen. Dit met als vertrekpunt dat alles boven het wettelijk minimum van gemeentelijke taken (in theorie) ter discussie kan staan. De gemeenteraad zal deze discussie verder voeren tijdens de behandeling van de gemeentelijke kadernota 2026. De gemeenteraad zal in eerste instantie bespreken of een optie interessant is voor verdere uitwerking of een onwenselijke bezuiniging is. Wij houden u hiervan op de hoogte. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw erkenning van de doorgevoerde bezuiniging op de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. De deelname van een gemeente aan de MRDH houdt in dat die gemeente verplicht is de bijdragen te leveren die zijn overeengekomen in het kader van de regeling.

In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, wordt ingezet op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. In lijn hiermee stelt de Visie voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om de apparaatslasten en een deel van de investeringslasten te dekken. Deze aanpak maakt het mogelijk om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Daarnaast stellen we voor om meerjarige financiële afspraken te maken met gemeenten, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Pagina 12 van 46

Afsluitend Wij kijken uit naar de afronding van de mobiliteitsvisie en visie economisch vestigingsklimaat later dit jaar. Wij gaan graag samen met u aan de slag om de daaruit voortvloeiende ambities te realiseren. Reactie algemeen bestuur Ook wij kijken uit naar de afronding van de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat begin 2026. We zijn verheugd om samen met u aan de slag te gaan om de ambities die hieruit voortvloeien te realiseren. Lansingerland Algemeen Op 15 april 2025 ontvingen wij de Ontwerpbegroting MRDH 2026 met het verzoek onze zienswijze kenbaar te maken. Deze vindt u hieronder. In de vorige zienswijze op de begroting 2025 van de MRDH hebben wij als gemeente aandacht gevraagd voor de financiële vooruitzichten van gemeenten. Zoals in de zienswijze (U25.02075) beschreven staat ten behoeve van de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen, zien wij onze oproep tot bezuinigen terug in de ontwerpbegroting 2026. De gemeente Lansingerland constateert dat de MRDH, ondanks de noodzaak tot bezuiniging, zich onverminderd blijft inzetten voor het verbeteren van de bereikbaarheid en een betere aansluiting op verschillende vormen van vervoer.

De MRDH zet zich in op het verder ontwikkelen en versterken van fieldlabs, regionale campussen, (woon- en) werklocaties, digitale connectiviteit, de regionale energiestrategie, en stimuleren van groen als vestigingsfactor. Deze ambities zien wij terug in de ontwerpbegroting 2026. Wel geven wij u een aantal aandachtspunten. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve reactie. Hieronder gaan wij in op de aandachtspunten die u heeft aangegeven. Vervoersautoriteit Als gemeente Lansingerland zijn we blij met de subsidie voor de fietsenstalling Berkel Westpolder die in de ontwerpbegroting is opgenomen. Deze subsidie komt ten goede aan de inwoners van onze gemeente en achten wij belangrijk voor het knooppunt van Berkel Westpolder. Verder vragen wij aandacht voor de Zoetermeer-Rotterdam rail (ZoRO rail) in relatie tot de ontwikkeling van Bleizo. Lansingerland wil, samen met de gemeente Zoetermeer, een vervolg geven aan deze verkenning om een overzicht te krijgen van noodzakelijk beleid en voorwaarden op het gebied van vervoerwaarde, economische groei en inwonersgroei om de HOV-verbinding kansrijker te maken. Daarnaast vragen wij aandacht voor de frequentie van zowel metro- als busverbindingen. Hierbij verwijzen we graag naar de reactie op de vervoerplannen 2026 RET / HTM / EBS van Lansingerland (kenmerk: U25.01750).

Reactie algemeen bestuur Uw opmerkingen over de frequentie van metro- en busverbindingen zijn bekend en worden meegenomen in de besluitvorming over de vervoerplannen. Zie hiervoor ook de Nota van Reactie op de Vervoerplannen 2026, vastgesteld door de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit op 9 juli 2025. De verbinding Zoetermeer – Rotterdam sluit goed aan bij de corridoraanpak/gebiedsgerichte aanpak in onze conceptontwerp Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat. Wij delen uw mening over de noodzaak om de Pagina 13 van 46

voorwaarden voor een kansrijke HOV-verbinding goed in beeld te brengen. De MRDH levert graag een bijdrage aan deze gezamenlijke opgave. Visie economisch vestigingsklimaat Voor het onderdeel economisch vestigingsklimaat is de MRDH bezig met de visie op het economisch vestigingsklimaat (vev). Op dit moment wordt gewerkt aan deze visie, in gezamenlijkheid met alle 21 gemeenten. Dit is een belangrijke en zeer omvangrijke stap voor het EV component om zichzelf naar de toekomst toe vorm te geven binnen de MRDH. Vanwege het lopende proces van de visie zouden we graag ruimte in het budget terugzien voor de inzet op de uitkomsten van de visie. De visie wordt op 9 juli besproken in de bestuurscommissie economisch vestigingsklimaat. Het dagelijks bestuur van de MRDH zal na de zomer de conceptversie van de visie vrijgeven voor zienswijzen. De programmakosten die hier uit zullen volgen zullen relatief kort na vaststelling van de begroting in september bekend worden. Zodoende is het verstandig en wenselijk om deze samenhang in de begroting te benoemen. De mogelijke noodzaak voor een snelle aanwending van middelen voor de uitkomsten van de visie zal verantwoord moeten worden vanuit de vastgestelde begroting 2026. Wij zien dan ook graag dat de MRDH een toelichting geeft in de begroting op de programmakosten van deze visie.

Reactie algemeen bestuur De Visie Economisch Vestigingsklimaat en de Mobiliteitsvisie worden naar verwachting begin 2026 vastgesteld. In 2026 worden de visies verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma voor de komende vijf tot tien jaar en in een geactualiseerde Strategische Agenda voor de periode 2027–2030. Beide visies zijn een verdieping van de opgaven uit de huidige Strategische Agenda 2023–2026, die als inhoudelijk kader dient voor de begroting 2026. Op basis daarvan zal de besteding van het programmabudget in eerste instantie plaatsvinden. Eventuele financiële consequenties van de nog vast te stellen visies voor het begrotingsjaar 2026 verwerken we in de eerstvolgende begrotingswijziging van 2026. Dit is ook vermeld in de aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting die aan uw gemeente is toegezonden. Leidschendam-Voorburg Algemeen Op 14 april 2025 ontvingen wij van u de Ontwerpbegroting 2026 en beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2025. De gemeenteraad waardeert de inhoud van de begroting, die aansluit bij de gezamenlijk vastgestelde koers in de Strategische Agenda van de MRDH en de evaluatie en het actieplan. Met deze zienswijzebrief brengt de gemeenteraad haar standpunt naar voren en deelt zij zowel haar waardering als haar aandachtspunten met betrekking tot de begroting.

De gemeenteraad onderschrijft de analyse dat de sociaaleconomische en ruimtelijke opgaven waarvoor de regio staat urgent zijn en geen uitstel verdragen. Regionale samenwerking is voor Leidschendam-Voorburg essentieel om lokale ambities waar te maken. De MRDH wordt als een waardevol platform gezien om regionale samenhang te versterken, kennis te delen en gezamenlijk op te trekken richting het Rijk en andere partners.

Pagina 14 van 46

De gemeenteraad erkent dat 2026, ondanks de bezuinigingen vanuit het Rijk, een cruciaal jaar wordt om gezamenlijk richting te geven aan de toekomst van de regio. Des te belangrijker dat deze samenwerking plaatsvindt op basis van reële ambities, duidelijke keuzes en goede afstemming met de gemeentelijke praktijk. De druk op ambtelijke capaciteit is ook in Leidschendam-Voorburg voelbaar, wat vraagt om scherpte in de uitvoering en een duidelijke meerwaarde van MRDH-inzet per thema en project. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze en de duidelijke onderstreping van het belang van regionale samenwerking. Wij herkennen de urgentie van de opgaven en delen uw oproep tot realistische ambities en scherpe keuzes. Ook in 2026 kijken wij ernaar uit om samen te werken aan een effectieve uitvoering, met zichtbare meerwaarde voor de regio. Ondersteuning visievorming, met aandacht voor doorwerking en uitvoerbaarheid De raad steunt het proces om in 2025 te komen tot een Mobiliteitsvisie en een Visie Economisch Vestigingsklimaat. Beide trajecten kunnen bijdragen aan het verder versterken van de gezamenlijke koers. Daarbij vraagt de gemeenteraad nadrukkelijk aandacht voor de uitvoerbaarheid van beleidsvoornemens en de doorwerking naar lokale opgaven.

De aansluiting van de visies met de opgaven en mogelijkheden van middelgrote gemeenten zoals Leidschendam-Voorburg verdient blijvende aandacht. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw steun aan het proces richting de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat. Wij nemen uw aandachtspunten over de uitvoerbaarheid en lokale doorwerking nadrukkelijk mee. De aansluiting op de opgaven van middelgrote gemeenten, zoals Leidschendam-Voorburg, blijft een belangrijk uitgangspunt in de verdere uitwerking. Zorgen over structurele korting BDU, waar juist investeringen noodzakelijk zijn De gemeenteraad heeft zorgen over de dreigende korting van 59 miljoen euro op de Brede Doeluitkering (BDU) voor de MRDH en ondersteunt het standpunt van het dagelijks bestuur dat deze korting onterecht is en spreekt haar steun uit voor de inzet van de MRDH richting het Rijk om deze voorgenomen korting ongedaan te maken. De BDU is van essentieel belang voor de regio. Het biedt cruciale financiële ondersteuning aan het openbaar vervoer – dat al onder druk staat – en maakt (co)financiering mogelijk van zowel kleine infrastructurele projecten als grote mobiliteitsopgaven.

Een structurele korting staat dan ook haaks op de urgente uitdagingen waarvoor de MRDH zich gesteld ziet: een groeiend aantal inwoners, de noodzaak om actieve en collectieve mobiliteit te stimuleren en het versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk. Leidschendam-Voorburg zet vol in op een toekomstbestendige, duurzame bereikbaarheid van onder meer de Mall of the Netherlands. Dit vraagt om alternatieve oplossingen voor de stilgelegde A4 Haaglanden/N14-aanpak. De actieve inzet van de MRDH op dit vlak waarderen wij ten zeerste. Daarnaast vraagt de grootschalige woningbouw – waaraan ook Leidschendam-Voorburg een substantiële bijdrage levert – om aanvullende investeringen in mobiliteit en infrastructuur. Ook de bereikbaarheid van recreatieve bestemmingen per openbaar vervoer is een belangrijk aandachtspunt. Pagina 15 van 46

Deze gezamenlijke opgaven vragen niet om bezuinigingen, maar om structurele investeringen. Alleen zo kunnen we de regio leefbaar, bereikbaar en economisch sterk houden. Leidschendam-Voorburg werkt hierin graag nauw samen met de MRDH. Reactie algemeen bestuur Wij herkennen de noodzaak en stemmen in om samen de volgende stap voorwaarts te zetten. De BDU-korting vraagt inderdaad om een herziening van de financiële puzzel. De concept-ontwerp Mobiliteitsvisie gaat in op de grote opgaven in de regio en de stappen die we moeten zetten om vooruitgang te boeken. Laten we gezamenlijk de vervolgstappen voor de uitwerking zetten. Waardering voor extra capaciteit via MRDH Support De gemeenteraad waardeert het aanbod van extra capaciteit via het team MRDH Support. Het team wordt gezien als een belangrijke aanvulling om de realisatie van gemeentelijke doelstellingen te versnellen en kijkt uit naar de mogelijkheid om gebruik te maken van deze ondersteuning. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw waardering voor MRDH Support. Met MRDH Support beogen wij inderdaad gezamenlijke ambities sneller te realiseren, terwijl we tegelijkertijd kennis in de regio behouden. Het team voorziet inmiddels in een duidelijke regiobrede behoefte, en daarom hebben we besloten de pilot om te zetten in een structurele dienstverlening en de formatie uit te breiden.

We zien uw aanvraag voor ondersteuning met belangstelling tegemoet. Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat: een gebaar dat wordt gewaardeerd Tot slot waardeert de gemeenteraad het besluit om de inwonerbijdrage voor het Economisch Vestigingsklimaat in 2026 te verlagen naar 3 euro per inwoner. Dit gebaar wordt als een positieve ontwikkeling gezien in financieel uitdagende tijden, wat getuigt van oog voor de situatie van gemeenten. De gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg benadrukt het belang van een solide financiële basis en strategische afstemming binnen de regio. Zij wenst het dagelijks bestuur veel succes bij de verdere voorbereiding van de begroting en kijkt uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw waardering voor de verlaging van de inwonerbijdrage voor het Economisch Vestigingsklimaat. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, wordt ingezet op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. De visie stelt daarnaast voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage geleidelijk kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om zowel de apparaatslasten als een deel van de investeringslasten te dekken. Deze aanpak maakt het mogelijk om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen.

Tevens stellen we voor om meerjarige financiële afspraken te maken met gemeenten, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Pagina 16 van 46

Maassluis In uw brief van 14 april 2025 nodigt u ons uit onze zienswijze kenbaar te maken op de ontwerp begroting voor 2026. Wij hebben kennis genomen van de begroting en willen als eerste laten weten dat wij uw inspanningen waarderen en uw lobby voor openbaar vervoer in het belang van onze reizigers ondersteunen. Wij waarderen uw inzet van het afgelopen jaar om tot verdere beheersmaatregelen te komen. Omdat ons ravijnjaar echter niet eenmalig is, maar structureel, verzoeken wij u ook om verdere verkenningen te blijven doen naar aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Reactie algemeen bestuur In deze begroting is een verlaging van de inwonerbijdrage voor het Economisch Vestigingsklimaat doorgevoerd. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, wordt ingezet op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. De visie stelt daarnaast voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage geleidelijk kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om de apparaatslasten en een deel van de investeringslasten te dekken. Dit is noodzakelijk om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Daarnaast stellen we voor om meerjarige financiële afspraken te maken met gemeenten, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact.

BDU Tot slot merken wij op dat in de begroting nog geen rekening gehouden is met een eventuele korting van 10% op de BDU verkeer en vervoer. Wij verzoeken u met ons in overleg te treden om tot oplossingen te komen als deze korting doorgang vindt. Reactie algemeen bestuur Wij blijven met volle inzet lobbyen om de korting ongedaan te maken. Na Prinsjesdag verwachten wij meer duidelijkheid over de dreigende korting. Mocht de korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap, waarin we samen met alle betrokkenen tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Midden-Delfland Besluit instemmende zienswijze Voor het indienen van een zienswijze heeft u de concept begroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027-2029 met diverse bijlagen aangeboden. Deze documenten zijn door de gemeenteraad behandeld in zijn vergadering van 24 juni 2025. De gemeenteraad heeft besloten een instemmende zienswijze af te geven. Voor de inhoud en de uitgebreidere overwegingen verwijzen wij naar bijgevoegde 'raadsoplegger'. Mede namens de gemeenteraad geven wij u in deze brief een korte toelichting op de drie onderwerpen waar een zienswijze over wordt ingediend. In dezelfde vergadering heeft de gemeenteraad besloten de jaarstukken 2024 voor kennisgeving aan te nemen.

De instemmende zienswijze houdt in dat de gemeenteraad akkoord is met de verlaging van de inwonersbijdrage voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Met de verlaging van € 0,07 per inwoner is de nieuwe bijdrage € 3,00. Pagina 17 van 46

Met tevredenheid constateert de gemeenteraad dat met deze verlaging de MRDH bijdraagt aan de gemeentelijke bezuinigingsopgave voor 2026 en volgende jaren. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw instemmende zienswijze. Hieronder gaan wij in op de specifieke onderwerpen die u heeft aangedragen. Korting BDU en afhankelijkheid buslijn 33 In uw aanbiedingsnota en begroting uit u uw zorgen over een mogelijke korting op de Brede Doeluitkering en de consequenties daarvan op de mobiliteit en het openbaar vervoer in het bijzonder. Deze zorgen worden gedeeld door de gemeente Midden-Delfland. In het belang van onze inwoners op goed openbaar vervoer ondersteunen wij uw lobby richting het Rijk deze korting ongedaan te maken. Juist in deze tijd van toenemende verstedelijking en toenemende congestie op het wegennet is het investeren in openbaar vervoer, verkeersveiligheid en mobiliteit noodzakelijk. Een bezuiniging, in combinatie met toenemende kosten voor onderhoud en herstel van de infrastructuur, staat haaks op de openbare belangen. Wij ondersteunen uw standpunt om de mogelijke korting niet te verwerken in de begroting. Dit zou inhouden dat een bezuiniging op bovenstaande belangen gerealiseerd moet worden, wat ten koste gaat van de mobiliteit van inwoners en onze regio. Wel vragen wij u nadrukkelijk voor het belang van de bereikbaarheid van onze dorpen.

Het aanbod openbaar vervoer is onze gemeente beperkt, terwijl een deel van onze inwoners volledig afhankelijk is van het openbaar en nog beperkter aanvullend vervoer. De ‘slagader’ voor het openbaar vervoer in onze gemeente is buslijn 33, welke als enige de gemeenschappen van Den Hoorn, Schipluiden en Maasland met elkaar verbindt. Deze dorpen zijn georiënteerd op het voorzieningenaanbod van de gemeenten Delft en Maassluis, waar deze buslijn ook een directe verbinding mee heeft. Een verlaging van de frequentie is vanuit het streven naar het versterken van de brede welvaart ongewenst. Reactie algemeen bestuur Wij herkennen de noodzaak en zetten graag samen de stap voor het versterken van brede welvaart voor al onze inwoners. De BDU-korting vraagt inderdaad om een herziening van de financiële puzzel. De concept-ontwerp Mobiliteitsvisie gaat in op de grote opgaven in de regio en de stappen die we moeten zetten om vooruitgang te boeken. Laten we gezamenlijk de vervolgstappen in dit proces zetten. Daarnaast herkennen wij de zorg over de druk op de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Mocht de korting op de BDU daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap, waarin we samen met alle betrokkenen tijdig tot een besluitvormingsproces komen.

Economische groeipotentie benutten Bij de oprichting van de MRDH was één van de doelstellingen om vanuit de regionale samenwerking de economische groeipotentie beter te benutten. Uit de 10-jaarlijkse evaluatie blijkt dat die doelstelling ten dele is gehaald. In het evaluatierapport is geconstateerd dat een gedeelde en gedragen visie op het verbeteren van het economisch vestigingsklimaat ontbreekt. Weliswaar is in de strategische agenda meer focus aangebracht, waardoor belangrijke

Pagina 18 van 46

onderwerpen als de ondersteuning van het MKB, onderwijs-arbeidsmarkt en campusontwikkeling meer aandacht krijgen. De impact hiervan op de lange termijn in relatie tot het nog onbenut laten van de mogelijke groeipotentie is nog beperkt. Wij ondersteunen het advies om meer impact te realiseren door het opstellen van een gezamenlijk gedragen visie, lobby en het investeren van een regionaal economisch netwerk van overheden, bedrijven en kennisinstellingen. In onze zienswijze op de 10-jaarlijkse evaluatie is verzocht de adviezen uit te werken in de economische visie MRDH voor 2050. Vanuit een gedeelde regionale visie is het wenselijk om te komen tot een meer integrale benadering van de economische sectoren en te streven naar een meer circulaire en digitale economie. Deze wijze van samenwerken biedt meer strategische kansen om de economische groeipotentie van de regio meer te benutten. Het is goed te constateren dat bij de uitwerking van de Visie op het economisch Vestigingsklimaat besloten is het advies van Berenschot verder uit te werken. Wij dragen graag bij aan de versterking van het economisch vestigingsklimaat, in het bijzonder vanuit de maatschappelijke meerwaarde van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. Reactie algemeen bestuur De MRDH erkent het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland als een essentieel onderdeel van het economisch vestigingsklimaat.

Hoewel dit gebied geen directe focus heeft binnen de vijf economische clusters, draagt het aanzienlijk bij aan de brede welvaart en leefkwaliteit van de regio, wat een belangrijke randvoorwaarde is voor de vestiging van talent en bedrijvigheid. Fietsstimulering Wij willen hierbij expliciet aandacht vragen voor de kwaliteit en dóórontwikkeling van fietspaden, alsook voor het bijzondere groene en waterrijke karakter van onze gemeente en de regio als geheel. Deze kwaliteiten zijn van grote waarde voor de leefbaarheid, gezondheid en aantrekkelijkheid van het gebied. Bij projecten op het gebied van mobiliteit, woningbouw en economische ontwikkeling vragen wij structureel oog te houden voor veilige en goed onderhouden fietsverbindingen, behoud en versterking van het karakteristieke landschap en recreatieve routes. Een continu impuls voor het fietsnetwerk en voor de landschappelijke kwaliteit draagt bij aan de brede welvaart waar de MRDH naar streeft. Reactie algemeen bestuur Zowel in de Strategische Agenda als in de nieuwe concept-ontwerp Mobiliteitsvisie krijgt de fiets een belangrijke plaats binnen het mobiliteitsnetwerk. Zoals beschreven in de concept-ontwerp visie versterken lopen, fietsen en openbaar vervoer elkaar en vormen zij samen de kern van mobiliteit in de regio. De MRDH onderstreept het belang van investeren in fietsinfrastructuur.

De MRDH kent een regionaal basisnetwerk fiets (RBF), dat de basis vormt voor het verstrekken van subsidies voor fietsinfrastructuur. Gemeenten kunnen op basis van de subsidieverordening Vervoersautoriteit MRDH 2024 tot 50% subsidie aanvragen voor fietsprojecten die binnen dit netwerk vallen. Daarnaast heeft de MRDH het programma Metropolitane Fietsroutes, met acht metropolitane fietsroutes, waaronder één in Midden-Delfland. Het doel van dit programma is het verbinden van woongebieden met werklocaties in de regio. Voor het verbeteren van deze routes kunnen gemeenten maximaal 70% subsidie aanvragen bij de MRDH. Pagina 19 van 46

Netwerkfunctie MRDH is een primaire taak De samenwerking binnen de MRDH heeft een maatschappelijke meerwaarde. Een gezamenlijke visie en strategie van 21 gemeenten op de kerntaken economisch vestigingsklimaat en mobiliteit is van belang voor onze inwoners. Deze beleidsterreinen beperken zich immers niet tot de gemeentegrenzen. Tegelijkertijd hebben deze kerntaken van de MRDH een directe relatie met de ruimtelijke inrichting en brede welvaart. De MRDH is vanuit deze inhoudelijke relatie met andere beleidsterreinen deelnemer aan meerdere regionale en nationale overlegplatforms. Deze netwerkfunctie is van belang en kan door meerdere gemeenten in de regio niet zelfstandig ingevuld worden. Wij vragen uw aandacht voor het blijven invullen van deze netwerkfunctie vanuit een integrale benadering van de kerntaken. Deze bredere integrale benadering vanuit brede welvaart, waar ons landschap aan bijdraagt, dient naar onze mening te worden gecontinueerd en bevestigd in de Mobiliteitsvisie en de Visie op het economisch Vestigingsklimaat. Reactie algemeen bestuur In zowel de Visie Economisch Vestigingsklimaat als de Mobiliteitsvisie wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan het belang van Brede Welvaart, met een eerste focus op het vergroten van het verdienvermogen van de regio en het verbeteren van de bereikbaarheid.

In lijn met de Berenschot-evaluatie wordt er specifiek ingezet op strategische samenwerking. De netwerkfunctie speelt hierbij een belangrijke rol en wordt in beide visies benadrukt. In de visies worden de relaties en samenhang met onze partners en samenwerkingstrajecten, zoals bijvoorbeeld NOVEX Zuidelijke Randstad en NOVEX Rotterdamse Haven, duidelijk geschetst. Nissewaard Algemeen In reactie op uw brief d.d. 14 april 2025 ontvangt u hierbij onze zienswijze op de Ontwerpbegroting MRDH 2026. Daarnaast reageren we gelijktijdig op het verzoek om zienswijze op de concept beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2025. Onze regio kent op het gebied van brede welvaart en leefomgevingskwaliteit grote opgaven. Binnen de schaarse ruimte in de regio vragen de verschillende opgaven, zoals woningbouw, uitbreiding bedrijventerreinen, energie-infrastructuur, natuur en recreatie om een plek. De gemeente Nissewaard kent daarnaast als New Town haar specifieke opgaven. Doordat Nissewaard in een kort tijdsbestek is gebouwd, functioneert ze anders dan organisch gegroeide steden. Er is bijvoorbeeld een versnelde negatieve ontwikkeling te zien op het gebied van sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid, ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd en bestaanszekerheid. Daarnaast zijn hele wijken aan herstructurering en vervanging toe.

Nissewaard wil zich verder ontwikkelen naar een gezonde toekomstbestendige stad, waar het aantrekkelijk wonen, werken en leven is, nu en in de toekomst. Naast onze eigen inzet zien we zowel binnen de New Town Alliantie als in de samenwerking binnen de NOVEX Haven en NOVEX Zuidelijke Randstad kansen om met verschillende partners Pagina 20 van 46

waaronder gemeenten en MRDH vanuit een breed kader met elkaar aan de slag te gaan. Om onze regio bereikbaar te houden en het economisch vestigingsklimaat te versterken ligt er voor de MRDH een belangrijke rol. Wij waarderen de inzet van de MRDH binnen het traject NOVEX Haven om de verbetering van de bereikbaarheid van Voorne-Putten en de Haven op de agenda te zetten. Een goede bereikbaarheid is immers essentieel voor het investeringsklimaat in de Rotterdamse haven en de sociaaleconomische ontwikkeling van Voorne-Putten. Reactie algemeen bestuur Ook wij erkennen de samenloop van meerdere sociaaleconomische opgaven in de New Towns. Deze kunnen alleen effectief worden opgepakt met een krachtige, brede regionale aanpak. De MRDH is inmiddels in gesprek met verschillende gemeenten over een sociaaleconomische aanpak met focus op de New Towns. Samen met u zullen we deze aanpak in de komende periode verbreden naar meerdere gemeenten. Binnen de samenwerking van NOVEX Haven pakken wij vanuit het economisch vestigingsklimaat en het verbeteren van de bereikbaarheid onze rol om de economische behoeften van regionale clusters te koppelen aan kwetsbare gebieden en zo bij te dragen aan het aanpakken van sociaaleconomische uitdagingen. Financiën Als eerste willen we onze waardering uitspreken voor het proactief oppakken van de indexering met een lagere inwonersbijdrage.

De MRDH wijst er terecht op dat de omvang van de BDU-uitkering (de Rijksfinanciering voor het OV) in balans moet zijn met de maatschappelijke opgaven en daarom dient mee te groeien met het aantal inwoners en de inflatie. De realiteit is helaas echter dat het voornemen van het Rijk om 10 % te gaan bezuinigen op deze financieringsbron vanaf 2026 nog niet van de baan is, en mogelijk blijft hier tot september 2025 onduidelijkheid over bestaan. Dit voornemen van het Rijk staat haaks op de noodzaak om de uitgaven in balans te brengen met de opgaven waar onze regio op het gebied van OV voor staat. Dit voor ons onbegrijpelijk voornemen, zien wij als een klap voor het openbaar vervoer en de maatschappelijke functie daarvan. Als MRDH zullen we alles op alles moeten zetten om het Rijk op andere gedachten te brengen en dit te voorkomen. U geeft aan dat de korting van 59 miljoen euro nog niet is verwerkt in de voorliggende begroting. Wij vragen ons af of de MRDH in overweging heeft genomen om in 2026 al op dit dreigende tekort te willen anticiperen. Op de begrotingjaarschijf hebben wij geen opmerkingen. Het toekomstbeeld laat zien dat de huidige reguliere rijksbijdrage Brede Doeluitkering verkeer en vervoer (BDU)U onvoldoende investeringsruimte biedt om de gestelde ambities te kunnen realiseren. Dit terwijl de ambities groot zijn.

We vragen om bij de te maken keuzes aandacht te blijven houden om de agglomeratiekracht te versterken voor de hele regio. Reactie algemeen bestuur

Pagina 21 van 46

Dank voor uw waardering voor de doorgevoerde verlaging van de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Wij blijven met volle inzet lobbyen om de korting ongedaan te maken. Na Prinsjesdag verwachten wij meer duidelijkheid over de dreigende korting. Mocht de korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap, waarin we samen met alle betrokkenen tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer Naast de (schaarse) investeringsruimte en middelen voor exploitatie van het OV, zijn ook de middelen voor beheer en onderhoud essentieel. De budgetten voor beheer en onderhoud van assets dienen voldoende te zijn om te kunnen voorzien in aantrekkelijke OV-haltes en OV-knooppunten, zoals schone metrostations die beschikken over goed functionerende liften en roltrappen. We zijn in gesprek met de MRDH en RET om onze metrostations te verbeteren. Als financiële knelpunten goede oplossingen in de weg staan, dan vragen we om voldoende budget beschikbaar te stellen, zodat de staat van bestaande OV-voorzieningen het OV-gebruik voor iedereen meer aantrekkelijk maakt.