15.Memo Actieplan Huishoudelijke hulp - Wmo
Tekst van het document
Raadsmemo aan
van
Gemeenteraad
Wethouder Soeterboek
datum
pagina
2 februari 2021
1 van 3
Actieplan Huishoudelijke hulp - Wmo Inleiding Iedere burger kan een melding bij de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) doen en heeft recht op een zorgvuldige procedure. De inwoner betaalt een eigen bijdrage voor de ondersteuning in de vorm van maatwerkvoorzieningen waarbij sprake is van duurzame hulpverlening. Sinds januari 2019 is de eigen bijdrage voor hulp en ondersteuning niet meer inkomensafhankelijk, maar geldt voor alle inwoners het ‘abonnementstarief’ van € 19,- per maand. Dit betekent voor een deel van de inwoners een fors lagere eigen bijdrage waardoor zij vaker aanspraak zijn gaan maken op huishoudelijke hulp. De Wmo verbiedt gemeenten om bij aanvragen voor hulp af te wijzen op grond van het inkomen of vermogen van inwoners, de CRvB heeft dit in 2019 nog eens bevestigd. Het ontbreken van de inkomenstoets voor het abonnementstarief is een landelijk thema. De invoering van het abonnementstarief leidt voor veel gemeenten tot stijgende kosten van huishoudelijke hulp. Dit is ook bij de gemeente Nissewaard aan de orde. In 2019 is het aantal inwoners met huishoudelijke hulp via de gemeente in Nissewaard gemiddeld met 13,5% ten opzichte van het jaar 2018 gestegen. In 2020 heeft ten opzichte van 2019 er een gemiddelde stijging van 17,8% plaatsgevonden1.
Voor 2020 is een bedrag van € 6.027.000,- aan kosten voor huishoudelijke hulp begroot, ten opzichte van € 5.308.000,- in 2019 en € 3.029.000,- in 20182. De organisatie heeft een actieplan opgesteld om de groei in de kosten voor huishoudelijke hulp te beperken. Dit betekent dat wij zorgvuldig kijken naar wat een inwoner zelfstandig kan of zelf kan organiseren, zo nodig met behulp van het eigen netwerk. Maar iedere inwoner die echt zorg nodig heeft, blijft ook zorg vanuit de gemeente ontvangen. De focus ligt op de juiste zorg voor de juiste inwoner door de juiste aanbieder. Dit actieplan draagt bij aan het behalen van de hoofddoelstelling ‘inwoners kunnen voor zichzelf en hun directe omgeving zorgen’ van het Toekomstbestendig Sociaal Domein.
1
De gemiddelden zijn gebaseerd op de cijfers van het aantal inwoners met huishoudelijke hulp per de eerste van de maand. 2 De stijging van de kosten met 50% over de periode 2018 tot 2020 loopt niet gelijk met de stijging van het aantal cliënten (31,1%). De reden hiervoor is dat op 1 januari 2019 de reële kostprijs tarieven zijn verhoogd, waardoor de kosten per uur voor Nissewaard, en daarmee de uitgaven, verhoudingsgewijs harder zijn gestegen. In 2020 is de stijging van de kosten nagenoeg gelijk aan de stijging van het aantal cliënten.
Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl
datum
pagina
betreft
2 februari 2021
2 van 3
Actieplan Huishoudelijke hulp - WMO
Uitgevoerde acties eerste tranche Het actieplan eerste tranche richt zich op sturingsmogelijkheden in wet- en regelgeving, data regelgeving en werkprocessen. Diverse acties zijn in uitvoering of reeds uitgevoerd. Hieronder worden de (tussen)resultaten van de eerste tranche beschreven. Financiële zelfredzaamheid In het toegangsproces is aanvankelijk met inwoners het benutten van hun eigen (financiële) kracht voor het regelen van huishoudelijke ondersteuning bespoken. In de praktijk leek het in de uitvoering van de dienstverlening tot onwenselijke verschillen te leiden, daarom is hier niet verder mee gegaan. Doorontwikkeling van kennis en vaardigheden Er is een opleidingsplan opgesteld voor trainingen voor klantmanagers in 2021. Met de training wordt gericht ingezet op het (door)ontwikkelen van kennis, vaardigheden en competenties om inwoners te coachen in het benutten van eigen kracht en zelfredzaamheid en/of voorzieningen die een inwoner zelf kan regelen. In de motie ‘Waardevolle zorg voor alle inwoners’ wordt gevraagd in te zetten op bewustwording bij inwoners over de mogelijkheden om bij te dragen aan een sterke samenleving, evenals bewustwording van de kosten van ondersteuning voor inwoners. In de training aan klantmanagers wordt aandacht gegeven aan het creëren van bewustwording bij inwoners.
Daarnaast wordt gekeken naar hoe we de kosten voor de gemeente van Wmo-voorzieningen op de website kunnen plaatsen, om inwoners kostenbewust te maken. Aanpassing digitaal formulier Tot aan 19 oktober jl. werden er twee kanalen voor een aanmelding Wmo gebruikt, namelijk telefonisch en digitaal. Nu stimuleren we het gebruik van het digitale kanaal, wat meer in de lijn ligt met het gemeentelijke dienstverleningsconcept. Dit doen wij mede om vooraf de benodigde informatie van de inwoner te krijgen, zodat de aanvraag sneller kan worden afgehandeld. Vrijwilligersorganisaties bieden hulp aan niet digitaal vaardige burgers bij het invullen van de online formulieren. Deze wijze van aanmelding is aan de Adviesraad Sociaal Domein voorgelegd. Uit het aantal aanmeldingen blijkt dat inwoners gebruik maken van het digitale kanaal. Tot nu toe lijkt het digitaal aanmelden niet tot klachten onder de inwoners te leiden. Standaard brief na aanmelding Bij elke aanmelding voor huishoudelijke hulp krijgt de inwoner standaard een brief met de vraag of de inwoner binnen het eigen netwerk of op eigen kosten ondersteuning in het huishouden heeft gezocht. Twee weken na het versturen van de brief wordt steekproefsgewijs telefonisch contact met de inwoner opgenomen.
Het doel hiervan is om in een gesprek met de inwoner te bezien of hij/zij naar aanleiding van de brief op eigen kracht ondersteuning in het huishouden heeft kunnen organiseren, of juist het beroep op de gemeentelijke voorzieningen heeft voortgezet en met welke reden. In het begin van dit project bleek uit de telefoongesprekken dat een aantal inwoners zelf het probleem in het huishouden kan oplossen. Inmiddels lijkt het erop dat het versturen van de brief en het telefonisch contact resulteren in een kleine beweging naar het zelfstandig organiseren van huishoudelijke hulp.
datum
pagina
betreft
2 februari 2021
3 van 3
Actieplan Huishoudelijke hulp - WMO
Actieplan tweede tranche Voor de tweede tranche wordt onderzocht welke sturingsmogelijkheden de gemeente nog meer heeft voor het omlaag brengen van de kosten huishoudelijke ondersteuning. Het voorstel is om de volgende ideeën in het eerste kwartaal van 2021 te onderzoeken: 1. Vaker en/of sneller afschalen van geïndiceerde hulpverlening naar eigen kracht of binnen het netwerk. Bijvoorbeeld door meer in te zetten op huishoudelijke ondersteuning.3 2. Meer inzicht krijgen in de groep gebruikers van huishoudelijke hulp, de problematiek en behoeftes, om indien nodig beleidsmatige en procesmatige aanpassingen in te voeren. Een kwart van de indicaties voor huishoudelijke hulp wordt na het aflopen van de indicatie niet opnieuw aangevraagd. Er wordt onderzoek gedaan naar de achtergrond en de aanleiding van het niet opnieuw aanvragen van huishoudelijke hulp. Deze inzichten willen we aan de voorkant van de dienstverlening gebruiken, wat tot andere oplossingen dan huishoudelijke hulp kan leiden. Hierin wordt ook de optie verkend om de duur van de indicatie afhankelijk te maken van leeftijd en medische situatie van de inwoner. Ook de mogelijkheid van beleidsmatige aanpassingen wordt onderzocht. Landelijke ontwikkelingen De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft aangekondigd dat zij gemeenten zal adviseren om bepaalde beheersmaatregelen te nemen.
Een aantal gemeenten gaat met de maatregelen aan de slag met als doel om jurisprudentie uit te lokken. De gemeente Nissewaard volgt de ontwikkelingen nauwgezet en zal aan de hand van de uitkomsten mogelijk het beleid aanpassen.
3
Huishoudelijke ondersteuning is gericht op het realiseren van een schoon en leefbaar huis in combinatie met een behoefte aan lichte begeleidingsactiviteiten voor inwoners die dit (nog) niet zelfstandig kunnen realiseren. Huishoudelijke ondersteuning is dan ook bedoeld om –indien mogelijk- de zelfredzaamheid bij de aanvrager weer op gang te brengen of te versterken.