14.Memo Wijkatlassen; Waterland

Wijkatlas Waterland

Streek archief Voorne Putte

02. Deze wijkatlas is een waardevol instrument voor een integrale wijkaanpak in Waterland. Het brengt gebiedsgerichte kennis in kaart en geeft een overkoepelend beeld van de sociale, maatschappelijke, economische en fysieke uitdagingen binnen de wijk Waterland. De wijkatlas geeft richting en is geen blauwdruk. De leefomgeving is namelijk doorlopend in ontwikkeling. Daarom is het goed oog te blijven houden voor nieuwe kansen en opgaven

VOORWOORD Wij willen dat Nissewaard een aantrekkelijke gemeente is, waar het plezierig is om te wonen, te werken, te ontmoeten en te recreëren. Met een balans in de bevolkingsopbouw, betrokken mensen, een hoog voorzieningenniveau en een sterke aantrekkingskracht voor de huidige en toekomstige bewoners. Deze wijkatlas geeft aan de hand van data en gesprekken met wijkbewoners en stakeholders een beeld van wat er speelt in de wijk, wat de bestaande kwaliteiten zijn, maar ook welke opgaven er zijn. We geven een doorkijk naar kansrijke structurele verbeteringen voor de wijk. Deze fysieke ingrepen op de lange termijn kosten tijd. Toch willen we op korte en middellange termijn ook investeren in de wijken. Met deze wijkatlas in de hand, gaan we aan de slag om positieve maatschappelijke effecten in gang te zetten voor de korte termijn. Daarbij zorgen we ervoor dat deze aanpak bijdraagt aan de lange termijn doelstellingen We willen graag bereiken dat mensen trots zijn op hun wijk. Een wijk die vanuit haar eigen specifieke karakter een plek is waar je fijn kunt opgroeien, waar mensen elkaar groeten en waar je in een gezonde leefomgeving oud kunt worden. De wijkatlas is hiervoor een richtinggevend en uitnodigend document. Het bevat een analyse van de huidige situatie, een toekomstbeeld voor de wijk op hoofdlijnen en speerpunten waar de komende jaren op ingezet wordt.

Wat mij betreft is deze wijkatlas een goed begin en nodigen we organisaties en stakeholders, bewoners en vrijwilligers uit een bijdrage te leveren aan de opgaven in de wijk. Jeroen Postma Wethouder Kern- en wijkgericht werken

04. Inhoud

Inleiding05

Fysieke structuur 

06

Sociaal maatschappelijke structuur 

09

Wijkgerichte aanpak 

11

Gebiedsportret

15

Inleiding Waterland is een van de eerste wijken na de grootschalige nieuwbouw in de jaren zestig die de traditionele stempelverkaveling van die tijd doorbrak. Eerdere wijken kenmerkten zich door duidelijke structuren met rechte wegen en regelmatige verkavelingspatronen met dominerende middelhoogbouw en hoogbouw. Waterland bracht een verandering teweeg door het gevoel voor kleinschaligheid te omarmen, waarbij het behouden en integreren van bestaande verkavelingsrichtingen in het landschap centraal stond. De focus verschoof naar het gebruik van bestaand groen en waterstructuren als uitgangspunt voor nieuwe ontwikkelingen. Bestaande bebouwing, bomen, dijken en waterwegen werden geïntegreerd in de nieuwbouwwijk. Dit is kenmerkend voor Waterland. Het streven naar kleinschaligheid, gezellige verkavelingen en een kindvriendelijke woonomgeving weerspiegelde de ontwerpfilosofie van de jaren zeventig. Het wonen moest weer ‘menselijker’ worden en de wijk moest daarbij het onderlinge contact tussen buurtgenoten faciliteren. De bouw van de wijk ving aan in 1972. Toekomstige bewoners hadden een belangrijke rol in het ontwerp (werkgroep inspraak Waterland). De inspraak ging meestal verder dan in andere gemeenten het geval was. Toekomstige bewoners konden meepraten over het uiteindelijke ontwerp van de woningen en inrichting openbare ruimte.

Er was veel aandacht voor architectuur en aandacht voor de inrichting van de openbare ruimte. Het streven was om gelijkmatige buurten te creëren met elk zijn eigen unieke karakter. Bron: Nieuwe Brielsche Courant 19-02-1973.

Streek archief Voorne Putte

Het plan Waterland bestaat in totaal uit circa 3400 woningen, waarvan circa 540 meergezinswoningen. De meergezinswoningen zijn gebouwd in maximaal 4 lagen met kap en zijn bedoeld om bepaalde stedenbouwkundige accenten in de laagbouwverkavelingen aan te brengen, zoals bij de entree van de wijk en rond het wijkcentrum. De gestapelde woningbouw moest huisvesting bieden aan twee gezinnen. In het centrum was het hart van de wijk bedacht. Het centrum is ontworpen in een lange recht vorm van winkels met daarboven woningbouw, vanuit een Dorpsstraat gedacht, met daar middenin het hart van de nieuwe wijk. Straten en steegjes lopen uit op dat centrum, dat gedacht wordt als een ontmoetingscentrum. Om deze gedachte kracht bij te zetten waren er ook veel ontmoetingsfuncties aanwezig zoals een buurthuis, een school, sportzaal en bibliotheek. Voetgangers en fietsers stonden centraal. Het plein (aangelegd als een brink) bood mogelijkheid tot het organiseren van allerlei activiteiten zoals een markt of een feest. Bron: Nieuwe Brielsche Courant 1975-02-13. Binnen de wijk Waterland zijn er geen afzonderlijke straatnamen; in plaats daarvan is destijds besloten om grotere gebieden te benoemen met één naam. Voorbeelden hiervan zijn de buurten Wezelveen en Snoekenveen, met doorlopende huisnummers tot en met nummer 1027.

Oorspronkelijk waren er plannen om afbeeldingen van de betreffende dieren (wezel, snoek) te integreren in de bestrating en op de huisnummerbordjes, maar vanwege bezuinigingen is hier weinig van gerealiseerd. In de wijk staan echter wel enkele objecten in het openbare gebied, zoals een kikker en karper. Ondanks deze elementen is de herkenbaarheid en oriëntatie binnen de wijk een bekend probleem geworden.

Streek archief Voorne Putte

Fysieke Structuur

Streek archief Voorne Putte

De wijk is gebouwd in een relatief korte periode (1972 tot 1979). De woningvoorraad wordt gedomineerd door rijwoningen (82,7%). Het aandeel huurwoningen ligt in vergelijking met andere wijken in Spijkenisse met 25% relatief laag. De huurwoningen zijn geclusterd in het noordoosten van de wijk. Voornamelijk in de buurten Baarsveen, Snoekenveen. De overige buurten bestaan voornamelijk uit koopwoningen. Deze concentratie van sociale woningen creëert een scheiding tussen verschillende sociaaleconomische groepen binnen Waterland, wat op zijn beurt uitdagingen met zich meebrengt voor de leefbaarheid. Waterland is ontworpen als globaal plan met 13 uit te werken deelgebieden (Baarsveen, Beverveen, Egelveen, Karperveen, Kikkerveen, Krekelveen, Libelleveen, Ottersveen, Salamanderveen, Slakkenveen, Snoekenveen, Vlinderveen en Wezelveen). Opmerkelijk is de implementatie van een ringweg die de wijk doorkruist, waarbij een duidelijke scheiding is gerealiseerd tussen autoverkeer en langzaam verkeer. Deze ringweg fungeert als de voornaamste ontsluiting voor alle woongebieden in de wijk. De diverse woongebieden zijn onderling verbonden door een fijnmazig netwerk van routes die specifiek zijn ontworpen voor langzaam verkeer. Het stratenpatroon in de buurten kent een grillig patroon die typerend is voor de bloemkoolwijk.

In de wijk is de stedenbouwkundige opzet nauwelijks herkenbaar en de oriëntatie binnen de wijken is lastig. Voor- en achterkantsituaties wisselen elkaar af. Typisch zijn ook de groenblauwe centrale assen, waar vooral achterkanten aan liggen. Park de Eendenkooi vormt een centraal park in de wijk. De potentie van het park wordt onvoldoende benut.

Kernkwaliteiten a. Groenblauwe structuur in de wijk: De wijk is omringt door een robuuste groenstructuur. Park Waterland met o.a. natuurspeeltuin vormt een belangrijke voorziening voor de wijk. Ook de heldere groenstructuur in de wijk met Park De Eendenkooi als hart van de wijk vormen een belangrijke kwaliteit. b. Voorzieningenniveau is op orde: Het wijkcentrum voorziet in de dagelijkse voorzieningen, er is een ruim aanbod aan basisonderwijs verspreid door de wijk. c. Actieve bewonersverenigingen en vrijwilligers in de wijk: Ze voeren een breed scala aan activiteiten uit om de leefbaarheid en gemeenschapszin te bevorderen.

Opgaven a. Versterken hoofdstructuur en orientatie in de wijk: De stedenbouwkundige opzet van de wijk heeft ertoe geleidt dat het erg moeilijk oriënteren is in de wijk omdat routes onregelmatig zijn en vaak doodlopen. Rondom scholen en het winkelcentrum ontstaan regelmatig verkeersopstoppingen. Tegelijkertijd ontstaan er veel conflicten bij de overgang tussen privé- en openbaar eigendom, bijvoorbeeld bij schuttingen die grenzen aan de openbare ruimte. Deze conflicten dragen bij aan een minder uitnodigende uitstraling van de wijk. b. Klimaatverandering: De van oorsprong groene woonerven zijn, met het toenemende autobezit verder versteent en daarmee beperkt klimaatadaptief en kindvriendelijk. Door klimaatverandering krijgen we te maken met extremer weer. Perioden van droogte en hitte worden afgewisseld met periode van extreme regenval. Als we niets doen kan dit leiden tot wateroverlast en hittestress. Zeker in de buurten Baarsveen en Snoekerveen die met de jaren zijn versteend. De vervangingsopgave is een kans om de openbare ruimte toekomstbestendig in te richten.

08. c. Eenzijdige woningvoorraad: De woningvoorraad dateert vrijwel uit dezelfde periode. Ook is er weinig variatie in woning typologiën en prijscategoriën waardoor ook de bevolkingssamenstelling eenzijdig is. De sociale woningvoorraad is geclusterd in met name Baarsveen en Snoekenveen. Meer differentiatie leidt tot een sterkere buurtgemeenschap. Ook is slecht een klein deel van de bestaande voorraad geschikt om levensloopbestendig te maken. Voor ouderen is het daarom moeilijk om langer thuis te blijven wonen of tijdig een geschikte woning te vinden in de buurt. d. Introvert Winkelcentrum: De uitstraling van het winkelgebied is gedateerd. Bovendien is de verblijfs- en gebruikskwaliteit van het plein matig, de uitstraling van de gebouwde units op het plein versterken dit beeld. Het heeft haar oorspronkelijke gedachtegoed als centrale ontmoetingsplek voor de wijk verloren. De sterk gefragmenteerde eigendomssituatie maakt een integrale herontwikkeling minder eenvoudig maar niet minder gewenst. e. verrommeling: De stedenbouwkundige structuur toont een rijke variatie in rooilijnen, dakvlakken en voor- en achterkanten. De architecuur was oorspronkelijk vrij eenduidig, met allemaal dezelfde kleuren en materialen. Dat gaf rust in het geheel.

Inmiddels heeft iedereen een eigen kleur kozijnen een eigen voordeur, hier en daar overkappingen en carports, schuttingen in allerlei soorten en maten, verharde tuinen, afvalbakken en ondergrondse containers (inclusief zwerfafval) en heeft de openbare ruimte een sleedse uitstraling. f. Warmtetransitie en verduurzaming van de wijk: De gemeente heeft zich ten doel gesteld dat in 2050 alle gebouwen aardgasvrij zijn. Deze ambitie kan op twee manieren worden gerealiseerd: collectief of via de implementatie van een warmtenet of individueel per woning door middel van elektrische oplossingen. Daarnaast liggen er kansen om de woningvoorraad te verduurzamen door betere isolatie, warmtepompen, groene daken en zonnepanelen. g. Activeren groenstructuur: Er is een robuuste groenstructuur aanwezig in de wijk echter wordt het groen nog niet altijd optimaal gebruikt. Door toevoegen van functies, langzaamverkeer routes te versterken of ontmoetingsplekken te creeren kan het groen geactiviteerd en versterkt worden.

Sociaal Maatschappelijke Structuur

Streek archief Voorne Putte

10. De kleinschalige opzet van de bloemkoolwijk is door de komst van de auto en eenzijdige en relatief goedkope woningvoorraad steeds minder populair. Het oorspronkelijke gedachtegoed van de woonerven is verdwenen. Sociale problematiek (achter de voordeur) in de wijk neemt toe, zoals huiselijk geweld, burenruzies en financiële problemen. Kwetsbare doelgroepen worden vaak geconfronteerd met sociaaleconomische problemen, waardoor ze moeite hebben om hun woning adequaat te onderhouden of duurzaamheidsinitiatieven te ontplooien. Waterland is een wijk met actieve inwoners. Er zijn meerdere bewonersgroepen actief en er worden relatief veel bewonersinitiatieven geïnitieerd vanuit de buurt. Kwetsbare inwoners, die zich in onveilige en oncomfortabele huishoudelijke situaties bevinden, zoeken vaak comfort en rust in de buitenruimte en wijkcentra. Echter, de druk op deze wijkcentra is aanzienlijk groot, mede doordat de gebouwen vaak in slechte staat verkeren. Bovendien hebben deze doelgroepen vaak geen toegang tot een gezonde leefstijl. De jeugd in deze wijken ontmoet elkaar vaak in speeltuinen en winkelcentra, wat regelmatig leidt tot overlast en klachten van bewoners. Om een beeld te schetsen van Waterland staan in de tabel enkele kerncijfers weergegeven. Hierbij wordt de vergelijking met Nissewaard als geheel gemaakt. In het hoofdstuk ‘factsheets’ hier per thema verder op ingezoomd.

huishouden

Personen in de bijstand

18,7%

27,9%

17,6%

22,1%

29%

42%

1,07

1,11

3.447

38.750

41%

35%

35.800

37.200

2,02%

3,8%

51%

60%

48%

49% Centraal bureau voor de statistiek 2023

Wijkgerichte aanpak

Streek archief Voorne Putte

12. Waterland heeft de potentie een prachtige wijk te zijn. Wijken als Waterland zijn een belangrijke schakel op de woningmarkt. De woningen zijn van goede kwaliteit, maar de wijk als geheel vraagt om een uitgewogen pakket van fysieke en sociale ingrepen die nodig zijn om het woonklimaat en leefbaarheid in de wijk te herstellen. Het tempo van deze acties verschilt. Een nieuwe school of woningbouwontwikkeling kan jaren duren voordat de sociale effecten merkbaar zijn. Terwijl kleinere acties direct een positief effect hebben. Om al deze acties op elkaar af te stemmen, koppelkansen te signaleren maar vooral ook om nu in actie te komen is onderscheid gemaakt tussen korte termijn acties, middellange termijn acties en lange termijn opgaven. De korte en middellange termijn acties mogen de lange termijn opgaven niet in de weg zitten vandaar dat het belangrijk is dat er continue afstemming blijft plaatsvinden tussen het fysieke en het sociale domein.

Korte termijn acties (aanhaken op bestaande initiatieven) Bij het opstellen van dit document zien we voor de korte termijn koppelkansen. Sommige initiatieven zijn al in de startfase maar kunnen met kleine investeringen vanuit de wijkimpuls tot meerwaarde leidden voor Waterland. In overleg met bewoners wordt daar nader aanvulling aangegeven. Voorbeelden van koppelkansen met een investering vanuit de wijkimpuls zijn: 1. Renovatie speeltuinen: Een aantal speeltuinen wordt in overleg met omwonenden gerenoveerd. Met extra middelen vanuit de wijkimpuls maken we de omgeving en de ondergrond gebruiksvriendelijker. Speelplekken in Vlinderveen, Slakkenveen 484, Snoekeveen 545, Kikkerveen 245, Slakkenveen 110, Kikkerveen 123 worden de komende periode opgeknapt. Koppelkansen liggen er met diverse sportvoorzieningen (bijvoorbeeld in Park Waterland, Eendenkooi, groenstrook Beverveen). Vanuit de wijkimpuls is het ook kansrijk om te zoeken naar verbindingen vanuit bijvoorbeeld High Five straten en groene tuinen project). 2. Reconstructie Wezelveen: Koppelkans optimaliseren fietsverbinding door de wijk. Met de reconstructie van Wezelveen wordt rekening gehouden met een goede fietsverbinding door de wijk, die aansluiting maakt door de Eendenkooi en dwarsdijk. 3. Hoofdlangzaamverkeerroute versterken door onder andere aanleg ontbrekende schakel aan het Dwarspad (achter hockeyvelden).

Koppelkans onderzoeken jeugd, spelen, bewegen.

Korte termijn acties 2024 1. Herkenbaarheid van de wijk: Bewonersparticipatie opzetten rondom herkenbaarheid in de wijk. Denk aan streetart, mozaïek, beeldende kunst om buurten en huisnummers beter in kaart te brengen. 2. Opzetten Integraal Samen Buiten overleg voor Waterland. Versterken van koppelkansen en oppakken van sociale en fysieke uitdagingen die er liggen in samenwerking met Reinis, jeugd, boa’s, wijkagent, woningbouwcorporatie en combinatiefunctionarissen.

3. Opstellen communicatie voor organisaties en bewoners in het kader van de ontwikkelingen binnen de wijkimpuls. Informeren, meedenken, meedoen en resultaten zichtbaar maken. Naast deze afstemming tussen de domeinein is ook communicatie met alle betrokkenen in de wijk essentieel, voor alle acties, zowel op de korte termijn en lange termijn. Daarom stellen we een communicatie- en participatieaanpak op korte termijn op. 4. High Five straten: Het creëren en activeren van sociale netwerken. Je bevordert op deze manier dat buurtbewoners onderdeel zijn van een sociaal netwerk, bevordering aanpak tegen eenzaamheid, mede eigenaarschap bevorderen van de openbare ruimte in hun omgeving (Schoon, heel veilig, groen, sociaal). Een plek waar je graag wil wonen, waar mensen zich thuis en veilig voelen. 5. Vergroten inzet welzijn op recept: Welzijn op recept draagt bij aan een positieve gezondheid. Mensen met psychosociale klachten krijgen van de huisarts i.p.v. een recept voor medicijnen een recept voor een afspraak met een welzijnscoach. De welzijnscoach begeleid de deelnemer naar activeringsactiviteiten om de mentale/fysieke gezondheid van deelnemers te bevorderen. 6. Extra inzet eenzaamheidbestrijding. Waterland sluit actief aan bij programma week tegen eenzaamheid. 7.

Activiteitenaanbod en overzicht creëren voor jeugd en jongeren in samenwerking met JOZ, beleid, handhaving, onderwijs, sport- en cultuurorganisaties. 8. Vergroenen/klimaatbestendig maken van de stenige woonerven in samenwerking met woningbouwcorporatie voor een betere groene beleving en gebruik, meer biodiversiteit en wateropvang. 9. Naschoolsaanbod: Naschoolse activiteiten voor alle basisschoolleerlingen. Kinderen kunnen lesreeksen volgen van 6 tot 8 weken. Dit is een leuke en unieke kans om kennis te maken met verschillende sport- en cultuuractiviteiten in hun eigen school en wijk.

Middellange termijn 2025 -2026 1. Plein winkelcentrum: Twee schetsontwerpen maken voor Plein Winkelcentrum. Wens om terug te gaan naar de kern waarin het plein als brink wordt gebruikt. Ontmoetingsplek, met groen en eventueel waterelement. Twee schetsontwerpen voorleggen bij omwonenden. 2. Activiteitenaanbod in Waterland wordt aangepast aan de afspiegeling van de wijk. Samenlevingsopbouw moet overeenkomen met het aanbod in de omgeving. 3. Verduurzamen corporatiebezit in Snoekeveen (Woonbron). Koppelkansen benutten sociaal en fysiek domein. 4. In samenwerking met Woningbouwcorporaties aanpak tegen verwaarloosde en versteende tuinen. 5. Meer benutten van groen rondom Waterland. Alle vormen van recreatie die beweeg- en ontmoetingsmogelijkheden bevorderen voor jong en oud. Dit draagt bij het verminderen van eenzaamheid en overgewicht.

6. Wijkhubs creëren: Een Wijkhub is een plek waar op een laagdrempelige manier de dienstverlening voor Nissewaard is geregeld. Toegankelijk voor iedereen en zonder afspraak. 7. Éen ingang creëren voor bewonersinitatieven op het gebied van het fysiek of sociaal domein. Bewonersinitatieven bij één punt binnen laten komen en bespreken met zowel collega’s uit het fysiek en sociaal domein alvorens een reactie naar de bewoners terug te koppelen. 8. Benutten koppelkansen voor uitvoeringsplan renovatie en vervanging van de openbare sportvelden in Park Waterland.

Lange termijn acties 1. De scholen meer clusteren, beter bereikbaar maken en beter bruikbaar voor de buurt: In waterland is bij een aantal scholen sprake van zowel overmaat als versnippering van het onderwijslandschap. Ook blijkt uit de gebouwscans dat de scholen in Waterland relatief slecht scoren in vergelijking met andere scholen in Nissewaard. Door de scholen logischer te clusteren en in te passen in een aantal functioneel passende gebouwen kan de overmaat worden teruggebracht en worden de teruggebracht en ontstaat ruimte voor ontmoeten en bewegen in een groene omgeving (Integraal Huisvestings Plan primair onderwijs Nissewaard 2023). 4. De groenblauwe zones en wijkparken meer biodivers maken en de ruimtelijke kwaliteit verhogen zodat het aantrekkelijker wordt om te verblijven en in te bewegen. De groenstructuren herkenbaar maken en verbinden met elkaar en het buitengebied.

14. Kansenkaart

Gebiedsportret

Streek archief Voorne Putte

16. Wonen 80% van de woningvoorraad bestaat uit rijwoningen. Het percentage huurwoning is 29% waarvan 21% tot sociale huur behoort. Dit is relatief laag echter is de sociale woningvoorraad niet evenwichtig verspreid over de wijk. De buurten waar overwegend sociale woningbouw aanwezig is scoren lager op de leefbaarheidsmonitor dan wijken met uitsluitend koopvoorraad. Corporatiebezit concentreert zich vooral in Baarsveen en Snoekenveen.

Aantal woningen

Woningkenmerken

Bouwperiode van panden 4000

3000

3447

2000

1000

Woningen

Waterland

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Leefbaarometer 2024

Gezondheid Een goede gezondheid is een van de cruciale factoren die ervoor zorgen dat inwoners van een wijk actief kunnen deelnemen aan de maatschappij. In Waterland voldoet de helft van de inwoners in de leeftijdsgroep van 18 tot 65 jaar aan de beweegrichtlijnen van het RIVM. Dit heeft een aanzienlijke impact op het feit dat een groot deel van de bevolking inactief is. Dit wordt bevestigd door de gegevens van de gezondheidsmonitor van het RIVM, waaruit blijkt dat 60% van de inwoners van 18 jaar en ouder te kampen heeft met overgewicht. Naast het niet voldoen aan de beweegrichtlijnen, spelen ook roken en alcoholgebruik een rol bij de gezonheid. Van de inwoners van 18 jaar en ouder voldoet 59% niet aan de alcoholrichtlijnen.

Lichamelijke gezondheid

Alcoholgebruik en roken

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023 Gewicht

Gezondheidsbeperkingen

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023

18. Bevolking In 2023 telt Waterland 8.380 inwoners, verdeeld over 3.447 adressen. Een opvallende demografische constatering is dat bijna de helft van de inwoners, namelijk 49,4% ongehuwd is, terwijl 39,1% gehuwd is. Procentueel gezien zijn de meerpersoonshuishoudens met inwonende kinderen het best vertegenwoordigd in Waterland met 43%, gevolgd door de meerpersoonshuishoudens zonder inwonende kinderen met 29%. Eenpersoonshuishoudens zijn vertegenwoordigd met 28%. Daarnaast vinden er per 1.000 inwoners 11 geboortes plaats tegenover 6 sterfgevallen. De leeftijdscategorieën 25-45 en 45-65 vormen gezamenlijk de helft van de bevolking van Waterland, wat resulteert in een diverse bevolkingssamenstelling en is de wijk daarmee Waterland een relatief jonge wijk.

Migratieachtergrond

Verwachte bevolkingsgroei

Inwoners

8380

Waterland

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Geboorte en sterfte per 1000 inwoners

11

Inwoners naar leeftijd

6

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Architectuur en ruimtelijke kwaliteit Een aanzienlijk deel van de huizen in Waterland stamt uit dezelfde tijdsperiode, wat betekent dat ze doorgaans tussen de 40 en 50 jaar oud zijn. Deze woningen zijn veelal opgetrokken in een traditionele rijtjeshuisstijl die typerend is voor die periode (post65), met een functioneel en praktisch ontwerp gericht op het bieden van comfortabele woonruimte voor gezinnen. De stedenbouwkundige indeling vertoont meer variatie en speelsheid, met verspringingen in voorgevelrooilijnen, diverse dakvormen en hellingen, en een gebrek aan een duidelijk onderscheid tussen voor- en achterzijden van de huizen. De architectuur is divers en kenmerkt zich in verschillende buurten, waardoor het onderlinge identiteitsgevoel wordt versterkt en een gevoel van gemeenschap en verbondenheid ontstaat. Momenteel wordt er onderzoek uitgevoerd door het International NewTown Institute (INTI) naar de cultuurhistorische waarden van de naoorlogse bebouwing in Spijkenisse, waarbij ook Waterland wordt geanalyseerd. Dit onderzoek wordt naar verwachting in oktober 2024 afgerond en zal waardevolle aanvullende inzichten bieden over de stedenbouwkundige structuur, de architectuur en hun betekenis binnen de Nederlandse architectuurgeschiedenis.

Op basis van deze bevindingen kan nauwkeuriger worden bepaald welke architectonische kwaliteiten van de wijk behouden moeten blijven en versterkt kunnen worden in de toekomst, met als doel het verbeteren van de leefbaarheid en het woongenot in de buurt.

Streek archief Voorne Putte

20. Inkomen en onderwijs Het gemiddelde bruto jaarinkomen per huishouden in de wijk Waterland bedraagt slechts 35.800 euro, wat in vergelijking met andere wijken binnen de gemeente Nissewaard als relatief laag kan worden beschouwd. Het percentage niet-werkenden in Waterland met 0,5% lager ligt dan het gemiddelde van de gehele gemeente. Het percentage mensen in de bijstand in Waterland overeenkomt met het gemiddelde van de gemeente. Wat betreft onderwijs en opleidingsniveau in de wijk is er beperkte beschikbaarheid van informatie. Desondanks blijkt uit de beschikbare gegevens dat 48,5% van de inwoners een middelbaar opleidingsniveau heeft, terwijl 32,3% een laag opleidingsniveau bezit

Inkomen

Soort inkomen per huishouden

Gem. 35.800€

Nissewaard Gem. 37.200€

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Niet werkende/ werkzoekende

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Opleidingsniveau

Dienst uitvoering onderwijs 2023

Veiligheid Misdrijven per wijk

Misdrijven per buurt

Veiligheid speelt vaak een cruciale rol in een wijk, zowel om nieuwe inwoners aan te trekken als om de huidige bewoners te behouden. Bovendien draagt het gevoel van veiligheid bij aan een leefbare wijk, wat ervoor moet zorgen dat het gedrag en de activiteiten van de inwoners niet negatief worden beïnvloed. Over het algemeen is het totale aantal geregistreerde misdrijven per jaar aanzienlijk afgenomen, van 871 meldingen in 2012 tot 264 meldingen in 2023. In het middengebied is het aantal misdrijven aanzienlijk hoger dan in andere buurten, met in totaal 88 geregistreerde incidenten. Centraal bureau voor de statistiek 2022

Volgens gegevens van het CBS blijkt dat van de 1.676 overlastmeldingen in Nissewaard, 190 geregistreerd zijn in Waterland. De meeste meldingen komen uit het middengebied, namelijk 41. Op gemeentelijk niveau scoort Waterland matig en staat daarmee op de derde plaats als het gaat om overlast, na De Akkers en Centrum.

Totaal geregistreerde misdaad per jaar

Misdaden naar type delict

Centraal bureau voor de statistiek 2023

22. Ontsluiting en Mobiliteit De ontsluitingsstructuur van de wijk Waterland getuigt van een doordacht ontwerp, waarbij innovatief gebruik is gemaakt van het woonerfontsluitingssysteem. Opmerkelijk is de implementatie van een ringweg die de wijk doorkruist, waarbij een duidelijke scheiding is gerealiseerd tussen gemotoriseerd snelverkeer en langzaam verkeer, vertegenwoordigd door fietsers en voetgangers. Deze ringweg, die tevens de route van de bus omvat, fungeert als de voornaamste ontsluiting voor alle woongebieden in de wijk. De diverse woongebieden zijn onderling verbonden door een fijnmazig netwerk van routes die specifiek zijn ontworpen voor langzaam verkeer.

Aantal elektrische auto’s

Voertuigen naar soort

Voertuigen naar energiebron

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Binnen de woonerven wordt een gastvrije benadering gehanteerd ten opzichte van auto’s, waarbij de focus ligt op parkeren op specifieke parkeerterreinen, in garageboxen of privégarages. Deze aanpak heeft als doel een veilige en plezierige leefomgeving te bevorderen, waarbij de mobiliteit van fietsers en voetgangers centraal staat, terwijl gemotoriseerd verkeer beheerst en gescheiden wordt. Het resultaat is een geoptimaliseerde infrastructuur die de leefbaarheid van de wijk bevordert en een gezonde balans creëert tussen verschillende vormen van mobiliteit. In Waterland zijn er in totaal 5.063 geregistreerde voertuigen. De meest voorkomende soort is de persoonsauto, waarvan er 3.690 zijn. Akkers

Legenda Hoofdweg Lokale weg Voetpad Fietspad Voetgangersgebied Metrospoor

Klimaatadaptatie en duurzamheid Wateroverlast kan optreden tijdens hevige regenval, vooral in regio’s met beperkte afwateringssystemen. Dit kan leiden tot overstromingen, schade aan eigendommen en belemmeringen in het functioneren van de openbare ruimte. Tegelijkertijd vormt hittestress een uitdaging, vooral tijdens periodes van intense hitte. De zomer van 2019 was een recordzomer. Overdag werdt het 40,7”C. In de toekomst kunnen zulke temperaturen vaker gaan voorkomen. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, met name bij kwetsbare bevolkingsgroepen, en kan de algehele leefbaarheid van de stad beïnvloeden. Het is daarom van cruciaal belang om adaptieve maatregelen te nemen, zoals het vergroenen van straten, het verbeteren van afwateringssystemen en het creëren van koelere plekken zoals parken en groene zones. Deze maatregelen kunnen helpen bij het verminderen van zowel wateroverlast als hittestress, en dragen bij aan een veerkrachtigere en leefbaardere omgeving voor bewoners.

Klimaateffectatlas 2024

Klimaateffectatlas 2024

24. Speel- en sportplekken Openbare speel- en sportvoorzieningen zijn essentieel voor het creëren van leefbare en gezonde wijken en buurten. Ze bieden niet alleen ruimte voor lichamelijke activiteit, maar ook kansen voor sociale interactie, jeugdontwikkeling, veiligheid, inclusiviteit en het bevorderen van geestelijke gezondheid. Het investeren in deze voorzieningen is daarom van groot belang voor het welzijn van de gemeenschap als geheel. Om inwoners aan te moedigen gebruik te maken van speel- en sportvoorzieningen, is het van belang dat de afstand tot deze faciliteiten relatief kort blijft.

Factsheet

www.streekarchiefvp.nl