14.Memo Wijkatlassen; De Hoek
Tekst van het document
Wijkatlas De Hoek
www.streekarchiefvp.nl
2. Deze wijkatlas is een waardevol instrument voor een integrale wijkaanpak in De Hoek. Het brengt gebiedsgerichte kennis in kaart en geeft een overkoepelend beeld van de sociale, maatschappelijke, economische en fysieke uitdagingen binnen de wijk De Hoek. De wijkatlas geeft richting en is geen blauwdruk. De leefomgeving is namelijk doorlopend in ontwikkeling. Daarom is het goed oog te blijven houden voor nieuwe kansen en opgaven in het gebied.
VOORWOORD Wij willen dat Nissewaard een aantrekkelijke gemeente is, waar het plezierig is om te wonen, te werken, te ontmoeten en te recreëren. Met een balans in de bevolkingsopbouw, betrokken mensen, een hoog voorzieningenniveau en een sterke aantrekkingskracht voor de huidige en toekomstige bewoners. Deze wijkatlas geeft aan de hand van data en gesprekken met wijkbewoners en stakeholders een beeld van wat er speelt in de wijk, wat de bestaande kwaliteiten zijn, maar ook welke opgaven er zijn. We geven een doorkijk naar kansrijke structurele verbeteringen voor de wijk. Deze fysieke ingrepen op de lange termijn kosten tijd. Toch willen we op korte en middellange termijn ook investeren in de wijken. Met deze wijkatlas in de hand, gaan we aan de slag om positieve maatschappelijke effecten in gang te zetten voor de korte termijn. Daarbij zorgen we ervoor dat deze aanpak bijdraagt aan de lange termijn doelstellingen We willen graag bereiken dat mensen trots zijn op hun wijk. Een wijk die vanuit haar eigen specifieke karakter een plek is waar je fijn kunt opgroeien, waar mensen elkaar groeten en waar je in een gezonde leefomgeving oud kunt worden. De wijkatlas is hiervoor een richtinggevend en uitnodigend document. Het bevat een analyse van de huidige situatie, een toekomstbeeld voor de wijk op hoofdlijnen en speerpunten waar de komende jaren op ingezet wordt.
Wat mij betreft is deze wijkatlas een goed begin en nodigen we organisaties en stakeholders, bewoners en vrijwilligers uit een bijdrage te leveren aan de opgaven in de wijk. Jeroen Postma Wethouder Kern- en wijkgericht werken
4. Inhoud
Inleiding05
Fysieke structuur
06
Sociaal maatschappelijke structuur
08
Wijkgerichte aanpak
10
Gebiedsportret
17
Inleiding In de jaren zeventig en tachtig was men ervan overtuigd dat de Bloemkoolwijk de ideale woonwijk was. De wijken waren hét antwoord op de monotone repetitie en de hoogbouw van de wederopbouw in de jaren ’50 en ’60. Het wonen moest weer ‘menselijker’ worden en de wijk moest daarbij het onderlinge contact tussen buurtgenoten faciliteren. De wijk De Hoek is de eerste wijk die volgens dit principe gebouwd werd in Spijkenisse. In 1976 werd Spijkenisse officieel aangewezen als groeikern en moesten plekken gezocht worden om uit te breiden. Kenmerkend voor de bloemkool wijk is het feit dat de wijk vrijwel geheel bestaat uit eengezinswoningen en gestapelde complexen in laagbouw. De oorspronkelijke opzet bestond uit een clustering van autoluwe woonerven met daartussen gemeenschappelijke groenstroken. De oliecrisis in 1979 heeft een belangrijke stempel gedrukt op de uitvoering van de verschillende buurten in de wijk De Hoek. De crisis leidde tot een zware economische recessie en grote bezuinigingen. Door de sterk stijgende hypotheekrente stortte de markt voor koopwoningen in. Om genoeg woningen op te kunnen leveren nam de woningcorporatie een voortrekkersrol in de bouwproductie. De buurten van na 1980 zijn om die reden soberder uitgevoerd en bevatten meer sociale huurwoningen.
In de afgelopen 20 jaar heeft de bloemkoolwijk met name als gevolg van het toenemend autobezit haar oorspronkelijke gedachtegoed verloren. De woonerven functioneren niet meer als speelplekken voor de kinderen maar hebben voornamelijk een functie als parkeerterrein. Ook zijn een aantal bijzondere plekken in de wijk om allerlei redenen vergeten of verwaarloosd. Dat geldt bijvoorbeeld voor het buurtcentrum of het centraal wonen project, een vroeg voorbeeld van de tegenwoordig zo populaire co-housing. De Bloemkoolwijken zijn echter een belangrijke schakel op de woningmarkt. De woningen zijn van goede kwaliteit, maar in een aantal van deze wijken is een uitgewogen pakket van kleinere fysieke en sociale ingrepen nodig om het woonklimaat te herstellen. In de wijkatlas wordt een beeld geschetst van de huidige stand van zaken zowel fysiek als sociaal (gebiedsportret) en wordt met een actieprogramma voor de korte termijn en het duiden van de opgaven voor de midden en lange termijn getracht om het leefklimaat in de wijk te herstellen.
Fysieke Structuur
New town institute
De Hoek is een woonwijk die relatief centraal gelegen is in Spijkenisse. De wijk is makkelijk en snel te bereiken vanaf de het stadcentrum en openbaarvervoersknooppunt van Spijkenisse. Aan de andere kant grenst de wijk aan het open polderlandschap en zijn de recreatieve mogelijkheden nabij. De wijk De Hoek is in relatief korte tijd gebouwd als gevolg van de groeikernstatus. In 1978 werd de eerste paal de grond in geslagen. Vanwege de druk om in korte tijd veel woningen te realiseren was er bij de ontwikkeling van De Hoek 1 een beperkte inspraakprocedure. De woningen worden gekenmerkt door een grijze baksteen. In het ontwerp van De Hoek 2 (Pietro Hammel) is meer detaillering aanwezig in de bouw. De architectuur kenmerkt zich door menselijk maat, diversiteit en eigen identiteit. In De Hoek 4 staat het centraal wonen concept centraal. Het is een concept wat op veel plekken in Nederland is gerealiseerd in de jaren zeventig. Het belangrijkste uitgangspunt hiervan is dat bewoners een zelfstandige woning hebben, maar ook gemeenschappelijke voorzieningen en ruimtes met andere bewoners delen. Het complex heeft een gemeenschapshuis, ‘de Tent’. Dit wordt gebruikt als vergaderruimte en voor activiteiten.
De Hoek 2
De Hoek 1
De Hoek 3
De Hoek 4
De wijk is omsingeld door verschillende typen groen. Het aanwezige groen is in de meeste gevallen monofunctioneel ingericht en wordt zelden gebruikt door het gebrek aan functies en activiteiten. In de wijk zelf hebben de buurten weinig openbaar groen en is het landschap dan ook niet te beleven. De wijk ligt met haar rug naar het landschap gekeerd. De wijk De Hoek is een echte ‘woon’ wijk. Rondom de basisschool ‘De Vuurvogel’ zitten nog enkele kleine voorzieningen onder andere wijkcentrum De Hoek. Verder wordt de wijk gekenmerkt door een eenzijdige woningvoorraad in zowel typologie, bouwjaar als verdeling sociaal versus koop. De Hoeklaan is de hoofdontsluitingsweg van de wijk. Vanaf de Hoeklaan zijn de sub-buurtjes ontsloten. De structuur van deze sub-buurtjes is niet eenduidig en dit komt de herkenbaarheid niet ten goede. In de wijk liggen enkele vrij liggende fietspaden. Recent is de Daltonschool de Vuurvogel gerenoveerd. De levendigheid en uitstraling rondom de school heeft de wijk een boost gegeven en het positieve effect hiervan is duidelijk merkbaar. Vergelijkbare vernieuwingen en ontwikkelingen kunnen een aanzienlijk effect hebben op de uitstraling, vitaliteit en leefbaarheid van de wijk.
Sociaal Maatschappelijke Structuur
New town institute
De populariteit van de bloemkoolwijk is afgenomen door verschillende factoren, zoals de opkomst van de auto, de eenzijdige en goedope woningen en het gebrek aan onderhoud van de bestaande huizen. Hierdoor is het oorspronkelijke idee van de woonerven vervaagd, terwijl sociale problemen binnen de gemeenschap, zoals huiselijk geweld, conflicten tussen buren en financiële moeilijkheden, toenemen. Veel kwetsbare groepen in de wijk worden geconfronteerd met sociaaleconomische uitdagingen, waardoor ze moeite hebben om hun woningen te onderhouden of duurzame initiatieven te ondersteunen. Ondanks de actieve betrokkenheid van bewoners en de vele buurtinitiatieven, ervaren deze groepen vaak onveilige en oncomfortabele thuissituaties. De openbare ruimte in de wijk staat onder druk, waardoor kwetsbare inwoners die behoefte hebben aan rust en ontspanning buiten vaak beperkt zijn in hun mogelijkheden. Bovendien hebben zij vaak geen toegang tot gezonde leefstijlvoorzieningen. De jeugd in deze wijken ontmoet elkaar vaak in speeltuinen en winkelcentra, wat soms leidt tot overlast en klachten van buurtbewoners. In de tabel worden enkele kerncijfers van de wijk vergeleken met die van Nissewaard als geheel, waarbij in het hoofdstuk ‘factsheets’ elk thema verder wordt uitgediept.
De Hoek 2.980 20,4%
27,9%
15%
22,1%
1.395 230.000
huishouden
Personen in de bijstand
56%
42%
0,74
1,11
1.395
38.750
39%
35%
29.400
37.200
8,2%
5,7%
4,9%
3,8%
62%
60%
53%
49% Centraal bureau voor de statistiek 2023
Wijkgerichte aanpak
New town institute
De Hoek vraagt om een uitgewogen pakket van fysieke en sociale ingrepen die nodig zijn om het woonklimaat en leefbaarheid in de wijk te herstellen. Het tempo van deze acties verschilt. Een nieuwe school of woningbouwontwikkeling kan jaren duren voordat de sociale effecten merkbaar zijn. Terwijl kleinere acties direct een positief effect hebben. Om al deze acties op elkaar af te stemmen, koppelkansen te signaleren maar vooral ook om nu in actie te komen is onderscheid gemaakt tussen korte termijn acties, middellange termijn acties en lange termijn opgaven. De korte en middellange termijn acties mogen de lange termijn opgaven niet in de weg zitten vandaar dat het belangrijk is dat er continue afstemming blijft plaatsvinden tussen het fysieke en het sociale domein.
2. Samenwerken aan leefbaarheid bewonersbetrokkenheid en ontplooiing In De Hoek staat de leefbaarheid en kansen op maatschappelijke ontplooiing voor veel mensen onder druk. Het gemiddelde inkomen en opleidingsniveau zijn relatief laag, de werkloosheid hoog en er groeien veel kinderen op in een omgeving die minder kansen en stimulansen biedt dan op andere plekken. In De Hoek wordt lokaal samengewerkt met als doel om de leefbaarheid te verbeteren, overlast en onveiligheid gericht te bestrijden, ontplooiingskansen voor jongeren te verbeteren en het gemeenschapsgevoel te versterken.
Terugkoppeling 2023
3. Vergroenen van de wijk Het vergroenen van de wijk vraagt niet alleen aandacht van de gemeente maar ook van inwoners. Daarnaast is het belangrijk om aandacht te besteden aan het voorkomen van hittestress en wateroverlast door meer groen toe te passen in plaats van steen op plekken waar dit kan (denk aan versteende bloembakken). Dit in samenspraak met bewoners en in afstemming met beheer.
• Aanstellen wijkregisseur: Het aanstellen van een wijkregisseur faciliteert de communicatie tussen de betrokken partijen, zorgt voor efficiency, stuurt op voortgang, heeft zowel een link met het fysieke als sociale domein zodat opgaven aan elkaar gekoppeld kunnen worden en is het aanspreekpunt voor de wijk De Hoek. Per 1 januari 2024 is een nieuwe wijkregisseur gestart. Onderstaande doelen staan beschreven voor de korte, middellange en lange termijn acties. • Opzomerdag: De Hoek krijgt een frisse look middels een schoonmaakactie met bewoners. -Aandacht voor communicatie -Aandacht voor veiligheid van straatmeubilair en speelplekken -Aandachtspunten bewonersbijeenkomst en schouw meenemen. -Aan de opzomerdag worden diverse activiteiten gekoppeld. Bijvoorbeeld op gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. • Bewonersavond november 2023: Tijdens de bewonersavond is een lijst samengesteld met fysieke aanpassingen, deze zijn uitgevoerd in 2023. (Zie lijst in bijlage) • Lente- en Winterfair: Vanuit bewoners is het initiatief ontstaan voor het organiseren van een lente- en winterfair. Deze fair wordt 2x per jaar gehouden door en voor bewoners uit De Hoek warin activiteiten voor jong en oud plaatsvinden. • Vervangen plantenbakken in de Zwanenhoek: Het plein in de Zwanenhoek is aangepakt en vergroend.
• Streetart muur bij de Zwanenhoek: Vanuit de bewoners is aangegeven deze streetart op meerdere plekken in de wijk aan te brengen voor herkenning en opfleuring van de wijk.
Korte termijn acties 2024/2025 1. Upgrade Speelplekken De afgelopen tijd is al volop gewerkt aan het speelaanbod in de Hoek. De afgelopen jaren zijn de volgende plekken gerealiseerd of gerenoveerd: Valkhoek, Havikhoek, Lepelaarhoek, Eendenhoek, Scholeksterhoek. De komende periode staan de volgende speelplekken op de rol: • Blauwvoethoek • Fazanthoek - Kwikstaarthoek
4. High Five straten Het creëren en activeren van sociale netwerken. Je bevordert op deze manier dat buurtbewoners onderdeel zijn van een sociaal netwerk, bevordering aanpak tegen eenzaamheid, mede eigenaarschap bevorderen van de openbare ruimte in hun omgeving (Schoon, heel veilig, groen, sociaal). Een plek waar je graag wil wonen, waar mensen zich thuis en veilig voelen. 5. Bewoners initiatieven stimuleren en faciliteren Bewoners worden actief uitgenodigd om met goede ideeën een bijdrage te leveren aan de wijk. Bewoners kunnen op een laagdrempelige manier een initiatief indienen die de leefbaarheid in de wijk en/of het contact tussen buurtbewoners versterkt. De gemeente stelt subsidie beschikbaar om hier uitvoering aan te geven. Zie www.nissewaardvoorelkaar.nl/bewonersinitiatief 6. Streetart In samenspraak met wijkgroep, buurtbewoners, buurtpreventie en de Leeuw Van Putten meer Streetart creeren. Ter verfraaiing en herkenbaarheid van de wijk. 7. Opstellen communicatie voor organisaties en bewoners in het kader van de ontwikkelingen binnen de wijkimpuls Informeren, meedenken, meedoen en resultaten zichtbaar maken. Naast deze afstemming tussen de domeinein is ook communicatie met alle betrokkenen in de wijk essentieel, voor alle acties, zowel op de korte termijn en lange termijn. Daarom stellen we een communicatie- en participatieaanpak op korte termijn op. 8.
Buurtkasten, weggeefkasten, minibieb plaatsen in de wijk. Vanuit buurtpreventie is aangegeven dat bewoners behoefte hebben aan meer buurtkasten, weggeefkasten een minibieb in de wijk. 9. Naschools aanbod doorontwikkelen/uitbreiden naar behoefte, bijvoorbeeld met pedagogisch verantwoorde coaches die niet alleen sportaanbod brengen, maar ook vaardigheden aanleren. Bijdragen aan kansrijk opgroeien en een leven lang bewegen.
12. Middellange termijn acties
Voor de middellange termijn worden een aantal acties voorgesteld om de ruimtelijke structuur van de wijk en de kwaliteit van de openbare ruimte te versterken. Dit wordt gedaan in overleg met de bewoners en de woningcorporatie. 1. Speellint als centrale ontmoetingsplek van de wijk In de zomer van 2021 is basisschool de Vuurvogel grondig gerenoveerd. De renovatie heeft een positief effect op de buurt echter is de omgeving nog vrij stenig, moeilijk bereikbaar en heeft het oorspronkelijke centrum (Zwanenhoek) haar functie verloren. Daarnaast wordt er op het achtergelegen speelveld overlast ervaren door de aanwezige JOP en zijn de aanwezige groenstructuren en langzaam verkeerroutes niet goed op elkaar aangesloten. Er liggen kansen om het Zwanenhoekplein te transformeren naar een centraal buurtplein met verblijfsen speelkwaliteit. De openbare ruimte moet uitnodigen tot bewegen en spontane en georganiseerde ontmoeting. Hiermee draagt de openbare ruimte bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. Herinrichting van de openbare ruimte kan als vliegwiel fungeren voor andere ontwikkelingen in de wijk. Daarnaast kan een verbinding gemaakt worden tussen de hoofdgroen structuur en de wijkgroenstructuur. Ook het fietspad wat de locatie doorkruist kan een ander karakter krijgen waardoor met name ontmoeten, spelen en bewegen centraal komen te staan.
Activiteiten en participatie worden tijdens het traject hieraan gekkoppeld. Het voorstel is om een extern bureau opdracht te geven om met bewoners en gebruikers aan de hand van ontwerpend onderzoek te komen tot een nieuwe inrichting van het gebied. Drie elementen dienen in gezamenlijkheid onderzocht en uitgewerkt te worden: • Sloop nieuwbouw van de Banaan met maatschappelijke functie in de plint in combinatie met appartementen. • Herinrichting openbare ruimte (lijnen); -Koppeling maken tussen Ruwaard van Puttenstrook en de groenstructuur in de wijk -De functie van het fietspad heroverwegen en zoeken naar een inrichting waarin spelen, ontmoeten en bewegen centraal staan bijvoorbeeld kindlint. • Herinrichting openbare ruimte Zwanenhoek (plekken) waarbij het hart van de wijk nieuw leven wordt ingeblazen door maatschappelijke functies te koppelen aan actieve openbare ruimte (school, wijkcentrum, speelplek). 2. Versterken en activeren van de groene kwaliteit voor een gezonde en ecologische wijk De Hoek is opgezet als groene woonwijk. De wijk wordt niet alleen omgeven door een robuuste groenstructuur die middels blauwgroene aders de wijk doorkruisen. Vrijwel alle woonstraten hebben een of meerdere groenperken en bomen.
De beleving en het gebruik van het groen is echter beperkt: veel groenperken in de woonstraten hebben verouderd groen, veel bomen staan in de verdrukking door parkeerplaatsen waardoor ze niet tot wasdom komen, en de het omliggende groen is op veel plekken nauwelijks zichtbaar of bereikbaar. Ook staat De Hoek op veel plekken met de rug naar het groen en het landschap. Hierdoor is de groenbeleving in de wijk beperkt en oogt De Hoek door de vele schuttingen niet fraai vanuit het omliggende landschap. Kansen voor de middellange termijn zijn het ecologisch inrichten en daarbij activeren (ten behoeve voor spelen en recreëren) van de groenblauwe hoofdstructuur rondom en in De Hoek. Dit draagt bij aan een gezonde en veilige leefomgeving waar bewegen spelen en ontmoeten gestimuleerd wordt.
3. Schuttingenproject zowel particulierbezit al corporatiebezit voor een veilige wijk Erfafscheiding van zowel particulier als corporatiebezit zijn vaak verouderd, divers of ontbreken. Hierdoor ontstaat een rommelig beeld. Met name in de gebieden waarvoor en achterkanten elkaar afwisselen. Om meerwaarde in de buurt te creëren is het interessant om te onderzoeken in hoeverre de vervanging van de speelplekken hierop afgestemd kan worden. 4. Kavelpaspoort Toekanhoek en Maraboehoek voor een gedifferentieerde en duurzame wijk De voormalige woongroep woningen in De Hoek 4 (Toekanhoek en Maraboehoek) zijn in bezit van een corporatie. Gezien de redelijk geïsoleerde ligging van de woningen ten opzichte van de rest van de wijk kan, vooruitlopend op de plannen van de Leeuw van Putten, nagedacht worden over het gewenste toekomstperspectief voor deze locatie. De gemeente zal in overleg met de eigenaar haar ambities voor deze locatie kenbaar maken in een zogenaamd kavelpaspoort. Hierin worden de randvoorwaarden en uitgangspunten voor een eventuele herontwikkeling dan wel renovatie vastgesteld. Aansluiting zal voornamelijk gezocht moeten worden met de hoofdgroenstructuur aan de Ruwaard van Puttenstrook en de nieuwbouw ‘Eiland van Spijk’. 5. Vervanging speelplekken Valkhoek en Pelikaanhoek zijn twee speelplekken die op middellange termijn vervangen zullen worden.
Deze staan voor 2026 op de planning.
Lange termijn acties 1. Versterken van de hoofdstructuur en verbinding tussen onderlinge buurten, wijken en het omliggende landschap voor een aantrekkelijke wijk Autoverkeer De Hoeklaan is een wijkontsluitingsweg, en wordt daarnaast met name op drukke momenten ook gebruikt als doorgaande route, met té veel en té hardrijdend verkeer. Ook ontbreekt een eenduidige inrichting van de Hoeklaan inclusief vrij liggend fietspad. Bij de reconstructie van de Hoeklaan zal onderzocht worden welk profiel passend is voor zijn functie en welk maatregelen eventueel genomen kunnen worden om sluipverkeer en hardrijdend verkeer te ontmoedigen. Voorwaarde is wel dat de Hoeklaan goed bereikbaar blijft voor de bus en bestemmingsverkeer. In de woonerven kan bij de reconstructie onderzocht worden op welke wijze de straten overzichtelijk en autoluw ingericht kunnen worden. Wellicht biedt eenrichtingsverkeer een oplossing waarbij ruimte wordt gemaakt voor voetgangers en spelende kinderen (kwalitatief groen en meer verblijfskwaliteit). Langzaamverkeer De fietsverbindingen naar de omliggende buurten en het omliggend groen zijn niet optimaal. Er liggen kansen om de aansluiting op het groen te verbeteren door meer routes te creëren van en naar de omliggende hoofdgroenstructuur. Ook vormt de Hekelingseweg een barrière naar het centrum en het metro-busstation.
Deze barrièrewerking kan geslecht worden door goede oversteekplaatsen en mogelijk een ander profiel met robuuste bebouwing langs de Hekelingseweg. 2. Differentiëren van de woningvoorraad voor een leefbare wijk De Hoek wordt gekenmerkt door een eenzijdige woningvoorraad met voornamelijk eengezinswoningen en een relatief groot aandeel sociale huurwoningen. Door op bepaalde plekken nieuwe woningen toe
te voegen en op andere, strategische plekken, woningen te slopen kan ruimte worden gecreëerd voor andere woningtypen. Dit is nodig om de wijk vitaal te houden. Doordat er een optie is om door te verhuizen in de eigen buurt ontstaat ruimte voor nieuwkomers. De Leeuw van Putten is samen met bewoners aan het verkennen welke ingrepen kansrijk zijn om de leefbaarheid in de wijk te versterken. Dit kan betekenen dat op een aantal plekken in de wijk de stedenbouwkundige opzet wordt aangepast zodat de uitstraling en sociale veiligheid van deze plekken verbeteren. Daarnaast biedt het ruimte om nieuwe woonmilieus toe te voegen en de doorstroming in de wijk te bevorderen. 3. Verduurzamen van de woningvoorraad voor een toekomstbestendige wijk De Hoek is een van de eerste wijken in Nissewaard waar gewerkt wordt aan het aardgas-vrij ready maken van de hele wijk. Een belangrijke pijler van deze aanpak is het verduurzamen van de woningvoorraad: het verminderen van de energiebehoefte in de woningen en het toepassen van duurzame energiebronnen. 4. Transformatie openbare ruimte totale make over voor een kindvriendelijke en aantrekkelijke wijk De openbare ruimte binnen De Hoek wordt gekenmerkt door een eenvoudige inrichting en verouderd straatmeubilair. Hierdoor wordt de leefbaarheid negatief beïnvloed en wordt de belevingswaarde in deze ruimte als slecht ervaren.
De transformatie van de openbare ruimte in De Hoek door herbestrating, herinrichting en verlichtingsplan zorgt ervoor dat er meer ruimte komt voor fietsers, voetgangers en groen. Daarnaast wordt de harde overgang tussen privé en openbaar getransformeerd naar een zachte en meer uitnodigende overgang. De nieuwe en frisse uitstraling die de openbare ruimte krijgt, zal een drastische bijdrage leveren aan de leefbaarheid, veiligheid en vitaliteit van de wijk. 5. Warmte transitie voor een gasloze en duurzame wijk Op basis van het warmteplan wordt de wijk stap voor stap gereed gemaakt om van het gas af te gaan. Deze aanpassingen worden waar mogelijk gekoppeld aan de reconstructie van de openbare ruimte.
14. Kansenkaart
16.
Gebiedsportret
New town institute
18. Bevolking
In 2023 telde De Hoek 2.980 inwoners, verdeeld over 1.395 adressen. Een opvallende demografische constatering is dat bijna de helft van de inwoners, namelijk 54,7% ongehuwd is, terwijl 34,1% gehuwd is.
Inwoners
Daarnaast vinden er per 1.000 inwoners 10 geboortes plaats tegenover 5 sterfgevallen. De leeftijdscategorieën 25-45 en 45-65 vormen gezamenlijk meer dan de helft van de bevolking van De Hoek, wat resulteert in een diverse bevolkingssamenstelling en is de wijk daarmee De Hoek ook een relatief jonge wijk.
2980
Migratieachtergrond
Verwachte bevolkingsgroei
De Hoek
Centraal bureau voor de statistiek 2023 Geboorte en sterfte per 1000 inwoners
10
Inwoners naar leeftijd
5
Centraal bureau voor de statistiek 2023
Inkomen en onderwijs Het gemiddelde bruto jaarinkomen per inwoner in de wijk De Hoek bedraagt slechts 29.400 euro, wat in vergelijking met andere wijken binnen de gemeente Nissewaard als relatief laag kan worden beschouwd. Het percentage niet-werkenden in De Hoek is met 2,5% hoger dan het gemiddelde van de gehele gemeente. Het percentage mensen in de bijstand in de wijk overeenkomt met het gemiddelde van de gemeente. Wat betreft onderwijs en opleidingsniveau in de wijk is er beperkte beschikbaarheid van informatie. Desondanks blijkt uit de beschikbare gegevens dat 50% van de inwoners een middelbaar opleidingsniveau heeft, terwijl 35,8 % een laag opleidingsniveau bezit.
Inkomen
Soort inkomen per huishouden
Gem. 29.400€
Nissewaard Gem. 37.200€
Centraal bureau voor de statistiek 2023
Niet werkende/ werkzoekende
Centraal bureau voor de statistiek 2023
Opleidingsniveau
Dienst uitvoering onderwijs 2023
20. Wonen De woningvoorraad van De Hoek telde in 2023 1.395 woningen. Hiervan is 44 % een koopwoning en 56 % een huurwoning (De Leeuw van Putten). De verhouding tussen koop- en huurwoningen wijkt af van het gemeentelijk gemiddelde, namelijk 58% koop en 42% huur. De wijk bestaat grotendeels uit ruime eengezinswoning, maar kent ook gestapelde bouw. De gemiddelde waarde van woningen in De Hoek is bedraagt €230.000. De gemiddelde woningwaarde is de afgelopen jaren is meegestegen met het landelijk gemiddelde. De gemiddelde huur van een eengezinswoning bedraagt €651. Voor de gestapelde bouw geldt een gemiddelde maandhuur van €528. De buurten waar overwegend sociale woningbouw aanwezig is scoren lager op de leefbaarheidsmonitor dan buurten met uitsluitend koopvoorraad.
Leefbaarometer 2024
Gezondheid Een goede gezondheid is een van de cruciale factoren die ervoor zorgen dat inwoners van een wijk actief kunnen deelnemen aan de maatschappij. In De Hoek voldoet 43% van de inwoners in de leeftijdsgroep van 18 en ouder aan de beweegrichtlijnen van het RIVM. Dit heeft een aanzienlijke impact op het feit dat een groot deel van de bevolking inactief is. Dit wordt bevestigd door de gegevens van de gezondheidsmonitor van het RIVM, waaruit blijkt dat 62% van de inwoners van 18 jaar en ouder te kampen heeft met overgewicht.
Lichamelijke gezondheid
Naast het niet voldoen aan de beweegrichtlijnen, spelen ook roken en alcoholgebruik een rol bij de gezonheid. Van de inwoners van 18 jaar en ouder voldoet 54% niet aan de alcoholrichtlijnen.
Alcoholgebruik en roken
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023 Gewicht
Gezondheidsbeperkingen
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023
22. Verkeer en mobiliteit De Hoeklaan is de hoofdontsluitingsweg van de wijk. Deze geasfalteerde weg, waar men maximaal 30km/h mag, gaat meanderend door de wijk en vormt de verbinding tussen de Baljuwlaan en de Hekelingseweg. Het profiel van de weg is vrij smal. Er is geen naastgelegen fietspad en het voetpad wordt zo nu en dan onderbroken. Met het OV is de wijk alleen bereikbaar per bus. Er zijn twee haltes gelegen aan de Hoeklaan. Vanaf de Hoeklaan zijn de sub-buurtjes ontsloten. De structuur van deze sub-buurtjes is niet eenduidig en dit komt de herkenbaarheid niet ten goede. In de wijk liggen enkele vrij liggende fietspaden. De Noord – Zuid fietsverbinding ligt op een dijkstructuur. De Oost- west fietsverbinding is met de realisatie van penta college De Oude Maas doorbroken. Ook is het profiel van dit fietspad aan de smalle kant. De voorkanten van de woningen zijn direct aan het fietspad gelegen, het trottoir te smal is om kinderen op te laten spelen of mensen met een kinderwagen goed te laten passeren. De entree van de wijk is naar binnen toegekeerd, waardoor je bij het binnenrijden van de wijk gelijk tegen achterkanten en dichte gevels aan kijkt.
Door de stijging van het aantal auto’s op de weg en de groeiende vraag naar parkeergelegenheid heeft de auto een dominante positie ingenomen in het straatbeeld, waardoor de bestaande groenvoorzieningen en openbare ruimtes onder druk zijn komen te staan. In De Hoek zijn er in totaal 1.321 geregistreerde voertuigen, waarvan de persoonsauto veruit de meest voorkomende is, met een totaal van 1.037. De wijk zag een sterke toename in het aantal elektrische auto. In 2022 telde de wijk 9 elektrische auto’s in vergelijking met 37 in 2024.
Aantal elektrische auto’s
Centraal bureau voor de statistiek 2024
Voertuigen naar soort
Centraal bureau voor de statistiek 2023
Voertuigen naar energiebron
Centraal bureau voor de statistiek 2023
Klimaatadaptatie en duurzamheid Wateroverlast kan optreden tijdens hevige regenval, vooral in regio’s met beperkte afwateringssystemen. Dit kan leiden tot overstromingen, schade aan eigendommen en belemmeringen in het functioneren van de openbare ruimte. Tegelijkertijd vormt hittestress een uitdaging, vooral tijdens periodes van intense hitte. De zomer van 2019 was een recordzomer. Overdag werdt het 40,7”C. In de toekomst kunnen zulke temperaturen vaker gaan voorkomen. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, met name bij kwetsbare bevolkingsgroepen, en kan de algehele leefbaarheid van de stad beïnvloeden. Het is daarom van cruciaal belang om adaptieve maatregelen te nemen, zoals het vergroenen van straten, het verbeteren van afwateringssystemen en het creëren van koelere plekken zoals parken en groene zones. Deze maatregelen kunnen helpen bij het verminderen van zowel wateroverlast als hittestress, en dragen bij aan een veerkrachtigere en leefbaardere omgeving voor bewoners. Atlas leefomgeving 2023
Atlas leefomgeving 2023
24. Groen en spelen Aangrenzend aan de noord- en zuidzijde van de wijk De Hoek liggen twee watergangen. Gekoppeld aan deze watergangen lopen de hoofdgroenstructuren. Deze zijn beperkt te bereiken via verschillende voetgangersbruggen. In de wijk zijn twee noord-zuid dooraderingen van de groenblauwe structuur die het landschap de buurten in moet begeleiden. In de wijk zelf hebben de buurten weinig openbaar groen en is het landschap dan ook niet te beleven. De wijk ligt met haar rug naar het landschap gekeerd. De wijk de Hoek heeft in en rondom de wijk meerdere openbare speelvoorzieningen. De kwaliteit van sommige van deze speelvoorzieningen is van matige kwaliteit. Weinig uitdagend, achterstallig onderhoud (met name onkruid) en sociaal onveilig door een omgeving met alleen achterkanten. Naast de speelvoorzieningen heeft de wijk een drietal trapveldjes.
Veiligheid Misdrijven per buurt
Misdrijven per wijk
Veiligheid speelt vaak een cruciale rol in een wijk, zowel om nieuwe inwoners aan te trekken als om de huidige bewoners te behouden. Bovendien draagt het gevoel van veiligheid bij aan een leefbare wijk, wat ervoor moet zorgen dat het gedrag en de activiteiten van de inwoners niet negatief worden beïnvloed. Over het algemeen is het totale aantal geregistreerde misdrijven per jaar is lichtelijk afgenomen, van 140 meldingen in 2012 tot 115 meldingen in 2023. In De Hoek 2 is het aantal misdrijven aanzienlijk hoger dan in andere buurten, met in totaal 45 geregistreerde incidenten. Volgens gegevens van het CBS blijkt dat van de 1.676 overlastmeldingen in Nissewaard, 107 geregistreerd zijn in De Hoek. De meeste meldingen komen uit de buurt De Hoek 2, namelijk 45.
Centraal bureau voor de statistiek 2022
Totaal geregistreerde misdaad per jaar
Misdaden naar type delict
Centraal bureau voor de statistiek 2023
26. Sociaal domein Het aandeel inwoners (18+) dat gebruik maakt van de Wmo ligt met 9% precies op het gemiddelde. De kwetsbaarheid van de wijk tekent zich wel weer scherp af als we kijken naar het aantal cliënten jeugdhulp en jeugdzorg. In beide categorieën springt De Hoek er in negatieve zin uit. Er wonen relatief meer jeugdigen in de wijk. Gemiddeld maken deze jeugdigen dus ook meer gebruik van een vorm van jeugdhulp en jeugdzorg. Een positieve ontwikkeling is dat het aantal mensen met contact met andere buurtbewoners flink is toegenomen van 28,8% in 2014 naar 43,4% in 2021. Bron: Nissewaard Buurtpeiling.
Nissewaard buurtpeiling 2021
Nissewaard buurtpeiling 2021
Factsheet
28. Bijlage
Terugkoppeling 2023