14.Memo Wijkatlassen; De Akkers

Wijkatlas De Akkers

Streek archief Voorne Putte

02. Deze wijkatlas is een waardevol instrument voor een integrale wijkaanpak in De Akkers. Het brengt gebiedsgerichte kennis in kaart en geeft een overkoepelend beeld van de sociale, maatschappelijke, economische en fysieke uitdagingen binnen de wijk De Akkers. De wijkatlas geeft richting en is geen blauwdruk. De leefomgeving is namelijk doorlopend in ontwikkeling. Daarom is het goed oog te blijven houden voor nieuwe kansen en opgaven in het gebied.

VOORWOORD Wij willen dat Nissewaard een aantrekkelijke gemeente is, waar het plezierig is om te wonen, te werken, te ontmoeten en te recreëren. Met een balans in de bevolkingsopbouw, betrokken mensen, een hoog voorzieningenniveau en een sterke aantrekkingskracht voor de huidige en toekomstige bewoners. Deze wijkatlas geeft aan de hand van data en gesprekken met wijkbewoners en stakeholders een beeld van wat er speelt in de wijk, wat de bestaande kwaliteiten zijn, maar ook welke opgaven er zijn. We geven een doorkijk naar kansrijke structurele verbeteringen voor de wijk. Deze fysieke ingrepen op de lange termijn kosten tijd. Toch willen we op korte en middellange termijn ook investeren in de wijken. Met deze wijkatlas in de hand, gaan we aan de slag om positieve maatschappelijke effecten in gang te zetten voor de korte termijn. Daarbij zorgen we ervoor dat deze aanpak bijdraagt aan de lange termijn doelstellingen We willen graag bereiken dat mensen trots zijn op hun wijk. Een wijk die vanuit haar eigen specifieke karakter een plek is waar je fijn kunt opgroeien, waar mensen elkaar groeten en waar je in een gezonde leefomgeving oud kunt worden. De wijkatlas is hiervoor een richtinggevend en uitnodigend document. Het bevat een analyse van de huidige situatie, een toekomstbeeld voor de wijk op hoofdlijnen en speerpunten waar de komende jaren op ingezet wordt.

Wat mij betreft is deze wijkatlas een goed begin en nodigen we organisaties en stakeholders, bewoners en vrijwilligers uit een bijdrage te leveren aan de opgaven in de wijk. Jeroen Postma Wethouder Kern- en wijkgericht werken

04. Inhoud

Inleiding05

Fysieke structuur 

06

Sociaal maatschappelijke structuur 

09

Wijkgerichte aanpak 

11

Gebiedsportret

15

Inleiding De Akkers kan getypeerd worden als typische bloemkoolwijk. Het is een van de wijken die in zeer korte tijd gebouwd werd nadat de gemeente Spijkenisse in 1977 de groeikernstatus aanvaardde. Het rijk stelde extra geld beschikbaar voor de woningbouw en het doortrekken van de Rotterdamse Metrolijn. In De Akkers zijn twee metrostations gelegen, metrostation Heemraadlaan en metrostation De Akkers. Het doortrekken van de metrolijn leidde ertoe dat er meer woningen in hogere dichtheid (37 woningen per hectare) gerealiseerd moesten worden in de nabijheid van het metrostation. Dit is met name rondom metrostation De Akkers zichtbaar. Door de groeikernstatus is de wijk in korte tijd gebouwd (90% tussen 1980 en 1990). In de wijk zijn veel van hetzelfde typen woningen, met name eengezinswoningen. Rondom het metrostations bevinden zich een aantal appartementencomplexen. De woonervenstructuur is kenmerkend voor die tijd. Men was ervan overtuigd dat de bloemkoolwijk de ideale woonwijk was. De wijken waren hét antwoord op de monotone repetitie en de hoogbouw van de wederopbouw in de jaren ’50 en ’60. Het wonen moest weer ‘menselijker’ worden en de wijk moest daarbij het onderlinge contact tussen buurtgenoten faciliteren.

Streek archief Voorne Putte

Kenmerkend voor specifiek de wijk De Akkers is het hoge voorzieningenniveau in de wijk met twee wijkwinkelcentra, diverse basisscholen, sporthallen en gezondheidscentra. Ook zijn de woningen die gebouwd werden in De Akkers kleiner dan in de eerder gebouwde wijken, vanwege de hogere bouwdichtheid én om kosten te besparen in tijden van economische crisis. Dit is tegelijkertijd een reden waarom het percentage sociale woningbouw relatief hoog ligt in de wijk (53%). Door de sterk stijgende hypotheekrente stortte de markt voor koopwoningen in. Om genoeg woningen op te kunnen leveren nam de woningcorporatie een voortrekkersrol in de bouwproductie. De buurten zijn om die reden soberder uitgevoerd en bevatten meer sociale huurwoningen. Desondanks was de wijk zeer gewild voor met name inwoners uit Rotterdam, Vlaardingen en Schiedam. De stedenbouwkundige opzet van de wijk en de ligging van de wijk, niet ver van natuurlijke omgeving van Voorne-Putten, nabijheid van het Haven Industrieel Complex en een goede verbinding met Rotterdam, maakte De Akkers voor veel gezinnen en werknemers uit de haven een aantrekkelijke plek om te wonen. Streek archief Voorne Putte

Fysieke Structuur

Streek archief Voorne Putte

De stedenbouwkundige opzet wordt gekenmerkt door een grillig stratenpatroon en ruime groenstructuur die de wijk opdeelt in 6 kleinere buurten (Kreken, Voorden, Dreven, Gaarden, Donken en Akker Centrum). De kernbegrippen van die tijd: “variatie, alternatief en anders”, zijn sterk doorgevoerd. Rooilijnen en dakvlakken verspringen constant. Voor- en achterkantsituaties wisselen elkaar af. Er is sprake van herhaling, maar sterk gemaskeerd door variatie op de kleine schaal. De stedenbouwkundige opzet is vanaf maaiveld nauwelijks herkenbaar en de oriëntatie binnen de wijken is lastig. Een positief aspect is de groenstructuur. Deze is weliswaar niet overal even sterk doorgezet en van goede kwaliteit maar is wel een beeldbepalende factor. Typerend voor de bebouwing zijn de aanbouwen aan de voorzijde met doorlopend dakvlak, schuurtjes aan de voorzijden, laag doorlopende dakvlakken aan de achterzijden. Op een aantal plekken zijn kleinschalige appartementengebouwen tussen gevoegd. De architectuur is sober met weinig uitgesproken detaillering. De daken zijn bedekt met gesmoorde dakpannen en er werd gebruik gemaakt van houten details om de woningen karakter te geven. De deuren, kozijnen boeiboorden waren oorspronkelijk allemaal van blank gelakt (meranti) hout; houtkleur.

Daarnaast werden blank gelakte houten rabbatdelen toegepast als gevelbekleding bij de schuren en garages en hier en daar werden ook borstweringen in hout uitgevoer. Typisch zijn ook de groenblauwe centrale assen, waar vooral achterkanten aan liggen.

Kernkwaliteiten a. Groen blauwe netwerk: De Akkers is een wijk met veel groen en water. De beperkte bereikbaarheid en zichtbaarheid van deze koelegroene zones leiden tot een lage gebruikswaarde en belevingswaarde. Dit geldt niet alleen voor de groene ruimtes binnen De Akkers, maar ook voor het aangrenzende open polderlandschap. Het ontbreken van een duidelijke en logische route naar dit polderlandschap draagt bij aan de beperkte toegankelijkheid ervan. b. Voorzieningenniveau: De Akkers heeft een hoog voorzieningenniveau. Er zijn onder meer twee winkelcentra (Akkerhof en Klokbekerkreek), diverse basisscholen, sporthal, kerken, moskee en gezondheidscentra. Deze voorzieningen zijn belangrijke ontmoetingsplekken waar inwoners elkaar kunnen treffen. Nadeel is dat veel voorzieningen gedateerd zijn en/of slecht bereikbaar zijn. Er zijn geen (buiten)sportvoorzieningen of plekken on (on)georganiseerd te sporten in de buitenruimte. Dit keer een meerwaarde zijn voor de gezondheid en sociale cohesie van de bewoners. c. Bereikbaarheid: In de wijk De Akkers zijn twee metrostations aanwezig. Metrostation Heemraadlaan en Metrostation De Akkers (eindpunt van metrolijn C en D). Vanuit de wijk ben je in 30 min in het centrum van Rotterdam en binnen 45 minuten in het centrum van Den Haag.

Opgaven a. Eenzijdige woningvoorraad: De woningvoorraad dateert vrijwel uit dezelfde periode ook is er weinig variatie in woning typologieën en prijscategorieën waardoor ook de bevolkingssamenstelling eenzijdig is. Meer differentiatie leidt tot een sterkere buurtgemeenschap. Ook is slechts een klein deel van de bestaande voorraad geschikt om levensloopbestendig te maken. Voor ouderen is het daarom moeilijk om langer thuis te blijven wonen of tijdig een geschikte woning te vinden in de buurt. b. Verrommeling: De stedenbouwkundige structuur toont een rijke variatie in rooilijnen, dakvlakken en voor- en achterkanten. De architectuur was oorspronkelijk vrij sober, met allemaal dezelfde kleuren en materialen. Dat gaf rust in het geheel. Inmiddels heeft iedereen een eigen kleur kozijnen een eigen voordeur, hier en daar overkappingen en carports, schuttingen in allerlei soorten en maten, verharde tuinen, afvalbakken en ondergrondse containers en is het openbare groen aan vervanging/onderhoud toe. Door samen met eigenaren op zoek te gaan naar de architectonisch die oorspronkelijk bedoeld was, dan kan de verrommeling worden teruggedraaid en kan een enorme kwaliteitsimpuls worden gegeven aan de wijk. Dit kan op korte en middellange termijn, in samenwerking met alle bewoners, laagdrempelig worden gerealiseerd.

Samen met de bewoners maken we per wijk afspraken over het gewenste resultaat en als gemeente faciliteren we samen met de corporatie de handvaten en materialen die nodig zijn voor deze verandering. c. Vervangingsopgave: Omdat de wijk in korte tijd gebouwd is komen er grote vervangingsgaven op de wijk af onder andere wegen, scholen en groenstructuur zijn aan vervanging of grootschalig onderhoud toe. Dit biedt kansen om kwaliteitsslag te maken en deze zo circulair mogelijk uit te voeren. Tegelijkertijd biedt dit kansen om de wijk toekomstbestendig te maken door klimaat adaptieve maatregelen te treffen. Ook liggen hier koppelkansen om cultuur, bewegen en ontmoeten in de wijk te bevorderen. Financiële middelen om dit op korte termijn uit te voeren ontbreken. Daarom is het van belang om creatief op zoek te gaan en gebruik te maken van subsidies en werk met werk te maken.

08. d. Oriëntatie in de wijk: De stedenbouwkundige opzet van de wijk heeft ertoe geleidt dat het erg moeilijk oriënteren is in de wijk omdat routes erg onregelmatig zijn en vaak doodlopen. De van oorsprong groene woonerven zijn, met het toenemende autobezit, verder versteent en daarmee beperkt klimaat adaptief. Tegelijkertijd ontstaan er veel conflicten bij de overgang tussen privé- en openbaar eigendom, bijvoorbeeld bij schuttingen die grenzen aan de openbare ruimte. Deze conflicten dragen bij aan een minder uitnodigende uitstraling van de wijk. e. Versterken en beter benutten hoofdgroenstructuur en ecologische verbindingen: In het wijkgroenstructuurplan stadsdeel zuidwest zijn de ruimtelijke dragers van de groenblauwe hoofd- en subverbindingen opgenomen. Ook bevat het document een overzicht met knelpunten en ontbrekende schakels in de groenblauwe structuur van de wijk. Het plan van aanpak ecologie is hierin verwerkt. f. Klimaatverandering: Door klimaatverandering krijgen we te maken met extremer weer: Extreme weersomstandigheden als hitte, droogte en extreme regenval wisselen elkaar af. Dit leidt tot wateroverlast en hittestress. In versteende buurten zoals De Akkers merken nog meer van deze veranderingen. De zomer van 2019 was een recordzomer. Overdag werd het nog nooit zo warm, namelijk 40,7°C. In de toekomst kunnen zulke temperaturen vaker gaan voorkomen.

De vervangingsopgave is een kans om de openbare ruimte toekomstbestendiger in te richten en koppelkansen te benutten in het gebied van ontmoeten en bewegen. De maatlat klimaat adaptieve groene gebouwde omgeving geeft richtlijnen voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit, bodemdaling en gevolgbeperking overstromingen. g. Warmtetransitie en verduurzaming van de wijk: De gemeente Nissewaard heeft zich ten doel gesteld dat in 2050 alle gebouwen aardgasvrij zijn. Deze ambitie kan op twee manieren worden gerealiseerd: collectief of via de implementatie van een warmtenet of individueel per woning door middel van elektrische oplossingen. Voor De Akkers worden op dit moment de kansen voor een warmtenet verkend. Daarnaast liggen er kansen om de woningvoorraad te verduurzamen door betere isolatie, warmtepompen, groene daken en zonnepanelen. Met name voor het deel van de woningen dat in bezit is van woningcorporaties ligt een grote opgave.

Sociaal Maatschappelijke Structuur

Streek archief Voorne Putte

10. Hoofdopgaven De kleinschalige opzet van de bloemkoolwijk is door de komst van de auto en eenzijdige en relatief goedkope woningvoorraad steeds minder populair. Het oorspronkelijke gedachtegoed van de woonerven is verdwenen. Mensen die het zich konden veroorloven zijn vertrokken. De bevolkingssamenstelling is daardoor in de loop van de jaren veranderd en onderlinge contacten zijn verminderd. Sociale problematiek (achter de voordeur) neemt toe, mensen voelen zich niet altijd veilig en een afnemende kwaliteit van de fysieke woonomgeving zorgt voor een negatieve uitstraling. Om een beeld te schetsen van De Akkers staan in de tabel enkele kerncijfers weergegeven. Hierbij wordt de vergelijking met Nissewaard als geheel gemaakt. In het hoofdstuk ‘factsheets’ wordt hier per thema verder op ingezoomd. Opvallend is dat De Akkers vaak in negatieve zin onder het gemiddelde van Nissewaard scoort.

huishouden

Personen in de bijstand

18,7%

27,9%

17,2%

22,1%

1,04

1,11 0,49

4.090

19.354

45%

35%

31.500

37.200

4,5%

3,8%

Centraal bureau voor de statistiek 2023

a. Veiligheid: Uit onder meer de leefbaarheidsmonitor wordt duidelijk dat de subjectieve veiligheid in de wijk onvoldoende is (Score: zwak) vooral rond het OV en winkelcentra. Veiligheid is cruciaal voor de leefbaarheid, wanneer de subjectieve veiligheid op een bepaald basisniveau komt neemt de leefbaarheid sterk af. Ook negatieve incidenten die groot in het nieuws verschijnen hebben een negatieve invloed op de leefbaarheid. Mensen ervaren situaties sneller als onveilig en kansrijke huishoudens trekken weg of zijn minder snel geneigd om in de wijk te gaan wonen. b. Bestaanszekerheid: De sociaaleconomische positie van de bewoners is relatief zwak. Van het totaal aantal mensen in Nissewaard met een bijstandsuitkering woont 22.22% (480 personen) in De Akkers. Ook het gemiddeld inkomen is lager en de werkloosheid is met 8,7%, ten opzichte van 5,7% in Nissewaard, hoger. Een sociaaleconomische achterstand betekent dat er een grotere kans is dat er problemen binnen een gezin ontstaan. Vaak zijn het problemen van sociale aard (schulden, verwaarlozing, etc.), die zich vervolgens vertalen naar overlast in de direct omgeving. Met name een concentratie van minder stabiele huishoudens zorgt voor een verslechterde leefbaarheid in een buurt. c. Kansengelijkheid: toegang en bereikbaarheid van onderwijs, gezondheidszorg, hulpinstanties en werk.

Van actieve vrijwilligers in de buurt krijgen we ook signalen dat een aantal basisvoorzieningen zoals bijvoorbeeld een fiets niet vanzelfsprekend is voor een groot deel van de kinderen in De Akkers. Belangrijk hiervoor is dat er voorzieningen dichtbij in de buurt worden gefaciliteerd die uitnodigen tot beweging. We zien ook vergrijzing bij vrijwilligers en ook de invulling van vrijwilligerswerk verandert in de 24/7 economie. Een nieuwe manier van vrijwillige inzet is daardoor wenselijk. Dit wordt nu opgezet vanuit de Vrijwilligerscentrale. In De Akkers zijn relatief veel leerplichtige kinderen (t/m18 jaar) die om verschillende redenen niet naar school gaan. d. Gezondheid: De openbare ruimte is niet ingericht op gezondheid (versteend, zie kaart pagina 19 ‘afstand tot koele plek’), nodigt niet uit tot bewegen en ontmoeten, sportverenigingen (buitenvelden) zijn gelegen aan de andere kant van Spijkenisse. Terwijl het poldergebied de achtertuin is van De Akkers. Een goede toestroom naar groenzones en het landschap en bevordering van een beweegvriendelijke leefomgeving voor jong en oud zorgt ervoor dat de bevolking minder inactief is. De helft van de inwoners in de leeftijdsgroep van 18 tot 65 jaar aan de beweegrichtlijnen van het RIVM. 63% van de inwoners van 18 jaar en ouder kampt met overgewicht. 13% van de bevolking is eenzaam.

Wijkgerichte aanpak

Streek archief Voorne Putte

12.

De Akkers heeft de potentie een prachtige wijk te zijn. Wijken als de Akkers zijn een belangrijke schakel op de woningmarkt. De woningen zijn van goede kwaliteit, maar de wijk als geheel vraagt om een uitgewogen pakket van fysieke en sociale ingrepen die nodig zijn om het woonklimaat en leefbaarheid in de wijk te herstellen. Het tempo van deze acties verschilt. Een nieuwe school of woningbouwontwikkeling kan jaren duren voordat de sociale effecten merkbaar zijn. Terwijl kleinere acties direct een positief effect hebben. Om al deze acties op elkaar af te stemmen, koppelkansen te signaleren maar vooral ook om nu in actie te komen is onderscheid gemaakt tussen korte termijn acties, middellange termijn acties en lange termijn opgaven. De korte en middellange termijn acties mogen de lange termijn opgaven niet in de weg zitten vandaar dat het belangrijk is dat er continue afstemming blijft plaatsvinden tussen het fysieke en het sociale domein.

ontmoeten creëren. in samenhang met lokaal versterken groenzone (koppelkans groen, spelen, wegen, gezondheid, ontmoeten, bewegen).

Korte termijn acties (aanhaken op bestaande initiatieven)

4. High Five straten: Het creëren en activeren van sociale netwerken. Je bevordert op deze manier dat buurtbewoners onderdeel zijn van een sociaal netwerk, bevordering aanpak tegen eenzaamheid, mede eigenaarschap bevorderen van de openbare ruimte in hun omgeving (Schoon, heel veilig, groen, sociaal). Een plek waar je graag wil wonen, waar mensen zich thuis en veilig voelen.

Bij het opstellen van dit document zien we voor de korte termijn koppelkansen. Sommige initiatieven zijn al in de startfase maar kunnen met kleine investeringen vanuit de wijkimpuls tot meerwaarde leiden voor de Akkers. In overleg met bewoners wordt daar nader aanvulling aangegeven. Voorbeelden van koppelkansen met een investering vanuit de wijkimpuls zijn: 1. Bewonersinitiatief Sinaasappelgaard: het plein vergroening in samenspraak met woningbouw, bewoners en beheer 2. Reconstructie Dillendonk: het vervangen van het asfalt plein door een ruimte voor parkeren, spelen en groen, in overleg met de lokale onderwijsinstellingen en bewoners. 3. Doorontwikkeling Buurttuin Vlinderkreek: een samenwerking met onderwijs, wijkcentrum de Kreek, Natuurorganisatie, combinatiefunctionarissen en bewoners is hiervoor nodig. 4. Renovatie speeltuinen: Een aantal speeltuinen wordt in overleg met omwonenden gerenoveerd. Met extra middelen vanuit de wijkimpuls maken we de omgeving en de ondergrond gebruiksvriendelijker. Speelplekken in de Sinaasappelgaard, Sylvanergaard, Akkersvoorde, Lijnzaaddreef en Akkers Centrum worden de komende periode opgeknapt. Koppelkansen liggen er met diverse sportvoorzieningen (bijvoorbeeld in Park Bragand, Koolzaaddreef en/of Citroengaard).

Vanuit de wijkimpuls is het ook kansrijk om te zoeken naar verbindingen vanuit bijvoorbeeld High Five straten en groene tuinen project). 5. Opknappen tuinen aan binnentuin Lenteakkers: in samenwerking met programma groene tuinen, Woonbron en de combinatiefunctionarissen worden de tuinen en balkons die grenzen aan de binnentuin Lenteakker vergroend samen met bewoners. Deze actie bevordert de sociale cohesie, voorkomt overlast en vergroent de tuinen. 6. Naschools aanbod doorontwikkelen/uitbreiden naar behoefte, bijvoorbeeld met pedagogisch verantwoorde coaches die niet alleen sportaanbod brengen, maar ook vaardigheden aanleren. Bijdragen aan kansrijk opgroeien en een leven lang bewegen.

Korte termijn acties (2024) 1. Verbetering omgeving Metrobaan Heemraadlaan – de Akkers: Bewonersparticipatie en initiatieven die aansluiten bij de opgave zijn o.a.: Graffiti metrozuilen in samenspraak met bewoners, mogelijkheden hondenuitlaat speelplek, beweeg-en sportvoorzieningen, ruimte voor senioren en

2. Opzetten samenwerkingsnetwerk met partners in de wijk (Reinis, jeugd, boa’s, wijkagent, woningbouwcorporatie, combinatiefunctionarissen). 3. Opstellen communicatie voor organisaties en bewoners in het kader van de ontwikkelingen binnen de wijkimpuls. Informeren, meedenken, meedoen en resultaten zichtbaar maken. Naast deze afstemming tussen de domeinein is ook communicatie met alle betrokkenen in de wijk essentieel, voor alle acties, zowel op de korte termijn en lange termijn. Daarom stellen we een communicatie- en participatieaanpak op korte termijn op.

5. Multifunctioneel gebruik Wijkcentrum de Akkers: Plek voor ontwikkeling, ontmoeting, leren. (Samenwerking met Boekenberg, onderwijs, gezondheid, welzijn op recept, vrijwilligerscentrale, programma duurzaamheid). 6. Clusteren speciaal onderwijs Nissewaard: Het gebouw van basisschool de Tandem wordt verduurzaamd en aangepast waardoor het gebouw beter benut kan worden als cluster voor speciaal onderwijs. Naast de Tandem zal dan ook de Branding gebruik gaan maken van dit schoolgebouw. Met de aanpassing wordt het gebouw met een levensduur van 20 jaar verlengd. 7. Herstellen van de routing wijkpark archeologisch monument: hierdoor kan een ommetje door het park mogelijk gemaakt worden. De mogelijke koppelkanssen zijn het vergroenen en impuls geven aan biodiversiteit door meer variatie aan te brengen in beplanting, het gras en de oevers. In het wijkpark de thema’s van archeologische vondsten koppelen aan het vergroten van het voedselaanbod en de schuilen nestgelegenheid voor dieren. Hierin zit een koppelkans met sociaal domein en klimaatadaptatie om bewoners te betrekken. 8. Vergroten inzet welzijn op recept: welzijn op recept draagt bij aan een positieve gezondheid. Mensen met psychosociale klachten krijgen van de huisarts in plaats van een recept voor medicijnen een recept voor een afspraak met een welzijnscoach.

De welzijnscoach begeleidt de deelnemer naar activeringsactiviteiten om de mentale/fysieke gezondheid van deelnemers te bevorderen. 9. Gratis warmtescan: Het isoleren van huizen is essentieel om de warmte optimaal te benutten en onnodig hoge gasrekeningen te voorkomen. Daarom kunnen woningeigenaren gratis profiteren van een warmtescan, die helpt bij het identificeren van isolatieproblemen.

Middellange termijn (2025 – 2026) 1. Reconstructie: Bij de herstraat Akkerhof Fase II liggen kansen om een langzaamverkeersverbinding te maken tussen het winkelgebied en metrostation Akkers met het buitengebied. De herstraat speelt een belangrijke rol om de bereikbaarheid en beleefbaarheid van het polderlandschap te versterken. 2.

Schuttingenproject: In overleg met de woningcorporaties wordt gekeken welke buurten in

aanmerking komen voor het schuttingenproject. Met het schuttingenproject wordt verrommeling tegen gegaan en het gevoel van veiligheid versterkt door verlichten van achterpaden. Koppelkans verduurzamen: heggen, wateropslag in schutting, ruimte tussen ondergrond en schutting. 3. Wijkpark Bessengaard: Voor een groene en gezonde openbare ruimte is het herkenbaar maken van het park nodig. Koppelkansen kunnen zijn om de aanwezige plekken aan het water, op de heuvel en op het speelveld te versterken voor natuurbeleving en recreatie. De optimalisatie van het wijkpark is een schakel in de route tussen metrobaan en park Braband. 4. Wijkhubs creëren: Een Wijkhub is een plek waar op een laagdrempelige manier de dienstverlening voor Nissewaard is geregeld. Toegankelijk voor iedereen en zonder afspraak. (koppelkansen: schuldhulpverlening, vrijwilligers, gezondheid, sociaal, eenzaamheid). 5. Éen ingang creëren voor bewonersinitatieven fysiek/sociaal: Bewonersinitatieven bij één punt binnen laten komen en bespreken met zowel collega’s fysiek/sociaal alvorens een reactie naar de bewoners terug te koppelen. 6. Verduurzamen corporatiebezit in de Donken (Woonbron). Koppelkansen benutten sociaal/ Fysiek.

Lange termijn acties 1. Nieuwbouw basisschool de Akkers: Nieuwbouw van basisschool de Akkers biedt kansen om het gebied rondom de school een impuls te geven en maatschappelijke voorzieningen beter te clusteren. Hierdoor ontstaat een veilige en bereikbare plek om naar school te gaan. Problemen in de thuissituatie kunnen eerder gesignaleerd worden waardoor effectiever hulp geboden kan worden. Hier liggen koppelkansen met de reconstructie van Noordakker. Programmatisch liggen er koppelkansen met o.a. kinderopvang en de naastgelegen sporthal. 2. Differentiatie woningvoorraad: een gedifferentieerde wijk is een leefbare wijk. Een eenzijdige wijk qua woningtypen trekt ook een eenzijdige bevolking aan. Het doel dat je met differentiatie nastreeft is de leefbaarheid en schokbestendigheid vergroten. Ook verbetert dit de mogelijkheid voor een woon carrière binnen de wijk. Op die manier ontstaan buurtgemeenschappen met sterke schouders én ruimte voor kwetsbare doelgroepen. Voor bestaande woningen liggen er kansen ter attentie van verduurzamen, transformeren en soms vervangen. 3. Versterken groenstructuur en langzaam verkeerroutes tussen Klokbekerkreek en het buitengebied. De potentie is om via deze groenstructuur de hele wijk te doorkruisen van en verbinding te maken met het polderlandschap. 4.

In het streven naar een duurzamere toekomst heeft de gemeente Nissewaard zich ten doel gesteld om tegen het jaar 2050 alle gebouwen aardgasvrij te maken. Deze ambitie kan op twee manieren worden gerealiseerd: collectief via de implementatie van een warmtenet of individueel per woning door middel van elektrische oplossingen. Na zorgvuldig onderzoek blijkt dat voor de wijk Akkers-Centrum een warmtenet de meest kansrijke optie is. In april 2023 heeft het college dan ook besloten om samen met de woningcorporaties actief naar de realisatie van een warmtenet toe te werken. Deze keuze wordt onderbouwd door indicatieve onderzoeken uit 2020, die aantonen dat een warmtenet ook voor andere buurten van Akkers een geschikt alternatief lijkt te zijn voor aardgas.

Voor Akkers-Centrum is een specifiek tijdspad vastgesteld: het streven is om de wijk aardgasvrij-ready te maken tegen 2030, waarna de aansluiting van woningen op het warmtenet zal plaatsvinden. Dit impliceert dat de ontwikkeling van de benodig- de infrastructuur eerder zal aanvangen, om tijdig gereed te zijn voor deze overgang naar een duurzame energievoorziening.

14.

Kansenkaart

Gebiedsportret

Streek archief Voorne Putte

16. Bevolking De Akkers telt 10.470 inwoners en 4.790 huishoudens, waarmee het gemiddeld aantal personen per huishouden 2.2 bedraagt. De meerpersoonshuishoudens met inwonende kinderen zijn het best vertegenwoordigd in De Akkers met een aandeel van 39%. Hierna volgen de eenpersoonshuishoudens met een aandeel van 37% en de meerpersoonshuishoudens zonder inwonende kinderen met 24%.

Aantal inwoners per jaar

Inwoners

Migratieachtergrond

10.470

Daarnaast zijn er 12 geboortes en 8 sterfgevallen per 1000 inwoners. De leeftijdscategorieën 25-45 en 45-65 vormen samen iets meer dan de helft van de inwoners van de wijk, hierdoor is de Akkers een relatief jonge wijk. Het valt ook op dat De Akkers een zeer gemixte wijk is met een aanzienlijke diversiteit in migratieachtergronden, wat bijdraagt aan de rijke culturele dynamiek van de gemeenschap.

De akkers

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Geboorte en sterfte per 1000 inwoners

12

Inwoners naar leeftijd

8

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Inkomen en onderwijs Het gemiddelde bruto jaarinkomen per inwoner in de Akkers bedraagt 31.500 euro, wat aanzienlijk lager is in vergelijking met andere wijken binnen de gemeente Nissewaard.Hiermee staat de wijk op de 20e plaats van de 22 wijken in de gemeente op basis van inkomen. het gemiddelde bruto jaarinkomen per inwoner van de gemeente bedraagt 37.200 euro. Bovendien valt op dat het percentage niet-werkenden in de Akkers op 8,7 ligt, 3% hoger dan het gemeentegemiddelde van Nissewaard (5,7%). Ook valt op dat het aantal mensen in de bijstand in de Akkers twee keer zo hoog is als in de rest van de gemeente.

Inkomen

Niet werkende/ werkzoekende

Gem. 31.500€

Nissewaard Gem. 37.200€

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Aantal personen in de bijstand (2018)

De Akkers

480

Nissewaard

2160

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Opleidingsniveau

Dienst uitvoering onderwijs 2023

18. Wonen De wijk is in korte tijd gebouwd (90% tussen 1980 en 1990). In de wijk zijn veel van hetzelfde typen woningen, met name eengezinswoningen (ca. 60%). Het percentage sociale woningbouw ligt hoog (53%). Er zijn drie woningcoroporaties met bezit in de wijk: Maasdelta, Woonbron en de Leeuw van Putten.

Aantal woningen

Woningkenmerken

Onbekend

In 2017 bedroeg de gemiddelde WOZ-waarde 134.000 euro, maar in 2022 is deze waarde aanzienlijk gestegen naar 195.000 euro, dit komt met name door de landelijke stijging van de huizenmarkt.

Huur-overig

Bouwperiode van panden 4000

3000

2000

4750

1000

Woningen

De Leefbaarometer toont aan dat het winkelcentrum Akkerhof in het centrum van Akkers een zeer onvoldoende score behaalt op het gebied van leefbaarheid, met name vanwege overlast, onveiligheid en sociale samenhang.

De akkers Meergezins

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Legenda Legenda De leeuw van putten Woonbron Maasdelta Particuliere eigenaren

Leefbaarometer 2024

Ruimtelijke kwaliteit en architectuur Een groot deel van de eengezinswoningen dateert uit de jaren 70 en 80 van de twintigste eeuw, wat betekent dat ze over het algemeen tussen de 40 en 50 jaar oud zijn. Deze woningen zijn vaak gebouwd in een traditionele rijtjeshuisstijl die kenmerkend is voor de Post65-periode met een functioneel en praktisch ontwerp dat gericht was op het bieden van comfortabele woongelegenheid voor gezinnen. Hoewel de architectuur van deze eengezinswoningen doorgaans niet opvallend is, dragen ze bij aan het karakter van de wijk en bieden ze een gevoel van gemeenschap en verbondenheid. Naast eengezinswoningen bevat de Akkers Centrum diverse appartementencomplexen, die verschillende stijlen en ontwerpelementen die kenmerkend zijn voor de Post65 architectuur. Deze appartementen zijn vaak gebouwd om tegemoet te komen aan de behoeften van verschillende bewoners variërend van alleenstaanden tot gezinnen. Sommige appartementencomplexen hebben een meer modernistische architectuur met strakke lijnen en eigentijdse kenmerken, waarbij andere een meer traditioneel ontwerp hebben. Op dit moment wordt een onderzoek uitgevoerd door het International NewTown Institute (INTI), naar de cultuurhistorische waarden van de ne/oorlogse bebouwing in Spijkenisse. Ook de Akkers wordt hierbij onderzocht en geanalyseerd. Het onderzoek zal in oktober 2024 worden opgeleverd.

Dit levert waardevolle aanvullende informatie op over de stedenbouwkundige structuur en de architectuur en de waarde daarvan binnen de Nederlandse architectuurgeschiedenis. Op basis van die informatie kan nog beter worden benoemd wat de architectonische kwaliteiten van de wijk zijn en wat de moeite waard is om te behouden en in de toekomst te versterken, om zo de leefbaarheid van de wijken en het woongenot te verhogen.

Situering van gestapelde bouw (donker) en eengezinswoningen

20. Gezondheid Een goede gezondheid is een van de cruciale factoren die ervoor zorgen dat inwoners van een wijk actief kunnen deelnemen aan de maatschappij. In de Akkers voldoet de helft van de inwoners in de leeftijdsgroep van 18 tot 65 jaar aan de beweegrichtlijnen van het RIVM. Dit heeft een aanzienlijke impact op het feit dat een groot deel van de bevolking inactief is. Dit wordt bevestigd door de gegevens van de gezondheidsmonitor van het RIVM, waaruit blijkt dat 63% van de inwoners van 18 jaar en ouder te kampen heeft met overgewicht.

Lichamelijke gezondheid

Naast het niet voldoen aan de beweegrichtlijnen, spelen ook roken en alcoholgebruik een rol bij de gezonheid. Van de inwoners van 18 jaar en ouder voldoet 54% niet aan de alcoholrichtlijnen.

Alcoholgebruik en roken

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023 Gewicht

Gezondheidsbeperkingen

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2023

Veiligheid Veiligheid speelt vaak een cruciale rol in een wijk, zowel om nieuwe inwoners aan te trekken als om de huidige bewoners te behouden. Bovendien draagt het gevoel van veiligheid bij aan een leefbare wijk, wat ervoor moet zorgen dat het gedrag en de activiteiten van de inwoners niet negatief worden beïnvloed.

Misdrijven per wijk

Misdaden per buurt

Over het algemeen is het totale aantal geregistreerde misdrijven per jaar aanzienlijk afgenomen, van 871 meldingen in 2012 tot 491 meldingen in 2023. In Akkers-centrum is het aantal misdrijven aanzienlijk hoger dan in andere buurten, met in totaal 152 geregistreerde incidenten. Volgens gegevens van het CBS blijkt dat van de 1.676 overlastmeldingen in Nissewaard, de wijk Akkers verantwoordelijk is voor 280 hiervan, waarmee de wijk de hoogste overlastscore binnen de gemeente behaalt. Binnen de wijk Akkers zijn de meeste overlastmeldingen geregistreerd in het Akkers-centrum, met 96 meldingen.

Centraal bureau voor de statistiek 2022

Totaal geregistreerde misdaad per jaar

Misdaden per 1000 inwoners

Centraal bureau voor de statistiek 2023

22. Speel- en sportplekken Openbare speel- en sportvoorzieningen zijn essentieel voor het creëren van leefbare en gezonde wijken en buurten. Ze bieden niet alleen ruimte voor lichamelijke activiteit, maar ook kansen voor sociale interactie, jeugdontwikkeling, veiligheid, inclusiviteit en het bevorderen van geestelijke gezondheid. Het investeren in deze voorzieningen is daarom van groot belang voor het welzijn van de gemeenschap als geheel. Hoe dichter bij het huis, hoe duurzamer het sociale effect van een ontmoeting. Om inwoners aan te moedigen gebruik te maken van speel- en sportvoorzieningen, is het van belang dat de afstand tot deze faciliteiten relatief kort blijft.

Klimaatadaptatie en duurzaamheid Wateroverlast kan optreden tijdens hevige regenval, vooral in regio’s met beperkte afwateringssystemen. Dit kan leiden tot overstromingen, schade aan eigendommen en belemmeringen in het functioneren van de openbare ruimte. Tegelijkertijd vormt hittestress een uitdaging, vooral tijdens periodes van intense hitte. De zomer van 2019 was een recordzomer. Overdag werdt het 40,7”C. In de toekomst kunnen zulke temperaturen vaker gaan voorkomen. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, met name bij kwetsbare bevolkingsgroepen, en kan de algehele leefbaarheid van de stad beïnvloeden. Het is daarom van cruciaal belang om adaptieve maatregelen te nemen, zoals het vergroenen van straten, het verbeteren van afwateringssystemen en het creëren van koelere plekken zoals parken en groene zones. Deze maatregelen kunnen helpen bij het verminderen van zowel wateroverlast als hittestress, en dragen bij aan een veerkrachtigere en leefbaardere omgeving voor bewoners.

Klimaateffectatlas 2024

24. Sociale aspecten In De Akkers komen verschillende sociale problemen naar voren, waarbij eenzaamheid als een van de belangrijkste wordt beschouwd. Volgens gegevens van het RIVM voelt 54% van de inwoners van De Akkers in de leeftijdscategorie van 18 jaar en ouder zich eenzaam.

Eenzaamheid

Sociale aspecten

Hulp aan anderen

Aan de andere kant geeft 88% van de inwoners aan matig tot veel regie te hebben over hun eigen leven, watr wijst op een gevoel van zelfbeschikking binnen de gemeenschap. Echter, 25% van de inwoners geeft aan moeite te hebben met rondkomen, wat duidt op financiële zorgen. Centraal bureau voor de statistiek 2023

Groen en Water De groenstructuur in De Akkers is na vaststelling van het beleidsplan Groen en Bomen beleidsmatig uitgewerkt in het Wijkgroenstructuurplan stadsdeel Spijkenisse 2024. Aan de westzijde is de wijkbegrenzing diffuus door de verspringende wijkgrenzen van Vriesland en Vogelenzang. De stedenbouwkundige en landschappelijke opzet in samenhang ontworpen. Die verwevenheid tussen de wijken is in het wijk overstijgende karakter van de groenstructuur zichtbaar. Hoofdgroenstructuur- Subgroenstructuur- Buurt- parken De groenblauwe hoofdverbindingen vormen samen met de stadsparken, wijkparken en hoofdstructuur bomen vormt de hoofdgroenstructuur van de stad. De subgroenstructuur bestaat uit groenblauwe subverbindingen en buurtparken. Hierna de uitsnede van de hoofd- en subgroenstructuur van stadsdeel West ter hoogte van De Akkers.

Groen Water

Beleidplan Groen en Bomen 2023-2026

26. Mobiliteit en ontsluiting Voertuigen naar energiebron

In de Akkers zijn er in totaal 5.713 geregistreerde voertuigen. De meest voorkomende soort is de persoonsauto, waarvan er 4.265 zijn. De hoofdwegen (Rood) vormen de ruggengraat van de ontsluitingsinfrastructuur in de Akkers, met een snelheidslimiet van 50 km/u. Deze wegen bieden een snelle verbinding tussen verschillende delen van de Akkers en de rest van Spijkenisse. Naast de hoofdwegen bevinden zich de verblijfsgebieden (Paars). Deze gebieden zijn ontworpen met het oog op de veiligheid en het comfort van bewoners en bezoekers, waar vaak woonerven te vinden zijn. Een integraal onderdeel van de ontsluitingsstructuur is de metrolijn (Blauw), die de Akkers verbindt met Rotterdam en omliggende gebieden.

Legenda Hoofdweg

Aantal elektrische auto’s in de wijk

Metrobaan Verblijfsgebieden

Voortuigen naar soort

Centraal bureau voor de statistiek 2023

Factsheet

Streek archief Voorne Putte