14.Memo Reactie CIE SD 18 januari 2024 raadsvoorstel Tijdelijke investering WI&I

Memo aan

van

De leden van de gemeenteraad

Wethouder Stengs-Nijhof

datum

pagina

29 januari 2024

1 van 5

Raadsvoorstel ‘Tijdelijke investering WI&I’ Aanleiding Tijdens de commissie Sociaal Domein van 18 januari jl. is het raadsvoorstel ‘Tijdelijke investering voor het oplossen structurele zaken Participatiewet en inrichtingsvoorstel WI&I’ besproken. Naar aanleiding van deze bespreking zijn meerdere vragen gesteld. Via dit memo wil ik u meer inzicht in de aanleiding voor het voorstel alsmede onderbouwing van de gevraagde financiële middelen geven. Er is in toenemende mate sprake van grote en frequente veranderingen De laatste jaren is in toenemende mate sprake van veranderingen. Economische, technologische en sociale ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op en stellen ons voor nieuwe uitdagingen. Denk aan de problematiek als gevolg van het COVID-19 virus, de wijziging van de kostendelersnorm, het verstrekken van leefgeld aan ontheemde Oekraïners, maar ook ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zoals robotisering. De organisatie moet in staat zijn en blijven om deze continue ontwikkelingen tijdig te herkennen en hier adequaat op in te spelen. Gebeurt dit niet loopt de organisatie achter de feiten aan. Daarbij is het belangrijk om de organisatie op de juiste manier in te richten om toekomstgericht met de juiste dingen bezig te zijn.

Landelijk verwachte groei Zoals aangegeven is de verwachte groei van het landelijke bestand uitkeringsgerechtigden voor 2024 door het Centraal Planbureau op 3% gesteld. In hoeverre de gemeente Nissewaard van dit percentage afwijkt kan niet worden aangegeven en/ of onderzocht. Het betreft immers toekomstige verwachtingen. Aanname is dat (een deel van) de extra kosten, als gevolg van de verwachte stijging van het uitkeringsbestand, door het Rijk vergoed zullen worden. Wanneer deze middelen worden toegezegd zal hier de benodigde actie op worden ondernomen. Naast de groei in aantallen is ook sprake van een groei in complexiteit van de problematiek van de uitkeringsgerechtigde. Dit onder andere door de versmalling van de Wajong en de uitsterfconstructie van de Wet sociale werkvoorziening. Ravijn 2026 Door de formulering in het raadsvoorstel is de indruk ontstaan dat dit voorstel vooruitloopt op acties welke worden ingezet naar aanleiding van de financiële ontwikkelingen in het zogeheten ravijnjaar van 2026. Hier is geen sprake van. Zoals eerder in dit memo beschreven gaan wij de organisatie aanpassen aan de huidige tijd waarin snel en adequaat geacteerd moet worden op verschillende en uiteenlopende situaties. Hierbij hebben wij de kwaliteit van dienstverlening hoog staan en zijn er ook middelen nodig voor zaken zoals re-integratietrajecten.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

29 januari 2024

2 van 5

Raadsvoorstel

Het is niet zo dat dit voorstel van invloed is op andere ideeën over bezuinigingen welke met u vanuit het college gedeeld zullen worden. Anderszins dan dat de intentie is om toekomstige aanvullende bezuinigingen in het kader van de Participatiewet en het functioneren van de Eenheid te voorkomen. Dekking is een aandachtspunt en uitdaging In dit voorstel wordt ingezet in op het minimaal noodzakelijke. De keuze kan niet zijn óf de organisatie actie onderneemt, maar op welke manier dit moet gebeuren. Het is geen realistische optie om niets te doen. Het is ook niet wenselijk een half plan uit te voeren, gelet op de problemen en financiële risico’s. Alle opties ter dekking zijn uitgewerkt. In onderstaande tabel staan de voorgestelde wijze van dekking en het verwachte resultaat. Situatie

Jaar

Eenmalige investering

Mogelijke dekking

Mogelijk financieel resultaat €

Huidig

2024 2025 2026

€0 €0 €0

-

Structurele kosten jaarlijks stijgen vanaf 2024 t.o.v. huidige begroting met € 1.275.000 door extra kosten (tijdelijk) personeel en stijging uitkeringen

Voorstel

2024 2025

€ 600.000 € 300.000

2026

€0

Reserve Sociaal Domein Lening stelpost SD (Terugbetaling derde geldstromen zoals ESFsubsidies) -

Structurele kosten blijven hetzelfde t.o.v. huidige begroting, maar verzetten meer werk met hetzelfde aantal fte door in te zetten op transitie

Het onttrekken van € 600.000 uit de reserve sociaal domein in 2024 voor de tijdelijke investering bij de eenheid WI&I is een bevoegdheid van de raad. Dit is ook opgenomen als raadsbesluit. Het in 2025 beschikbaar stellen van € 300.000 uit de stelpost sociaal domein voor de tijdelijke investering bij de eenheid WI&I is een bevoegdheid van het college. Zowel de € 600.000 als de € 300.000 zijn zichtbaar in het model van begrotingswijziging. Argumentatie Alternatieve scenario’s zijn om niet te investeren, of om op onderdelen minder te investeren dan nu wordt voorgesteld. Het fundament van de organisatie is echter van groot belang voor het functioneren en voor het realiseren van de (politieke) doelen. Het voorstel dat voorligt is resultaat van gedegen onderzoek. De afgelopen anderhalf jaar zijn onder andere pilots gedraaid om gezamenlijk met de medewerkers de meest efficiënte klantreis tot stand te kunnen brengen. Dit heeft dan ook inhoudelijk geleid tot het aan u voorgedragen voorstel. Wat als we niets doen? 1. Het aantal uitkeringen zal als er geen actie wordt ondernomen stijgen met minimaal 50 uitkeringen á €17.500 is de verwachting volgens Berenschot. Dit betekent een toename van

datum

pagina

betreft

29 januari 2024

3 van 5

Raadsvoorstel

uitkeringskosten van € 875.000 op jaarbasis. Dit bedrag is enkel voor de verlening van een uitkering. Hiernaast zijn er kosten verbonden aan de inzet van personeel en eventuele andere vormen van ondersteuning zoals de inzet van een re-integratietraject. De exacte kosten hiervan zijn variabel. Uit een onderzoek van Berenschot1 van 2021 blijkt dat het voor de “reguliere” doelgroep om zo’n € 6.500 per persoon gaat. 2. Een hogere caseload betekent meer werkdruk en kan leiden tot meer uitval, minder uitdagingen in het werk op andere vlakken en minder doorontwikkeling van medewerkers. Dit leidt in de praktijk vaak tot het inhuren van tijdelijk personeel om de drukte op te vangen. Omdat daar geen budget voor is leidt dit direct tot overschrijding van de personeelsbegroting. 3. Onze inwoner met ook veelal complexe problematiek heeft steeds meer maatwerk nodig. De inwoner moet langer wachten, krijgt minder aandacht dan nodig en dit kan leiden tot andere maatschappelijke problemen die dan elders in de organisatie of de samenleving geld gaan kosten om op te lossen. Meer structureel investeren Een alternatief is om structureel meer te investeren in de organisatie. Er is echter kritisch gekeken. Dat resulteert erin dat de uitdaging wordt aangenomen om een en ander te realiseren met incidentele middelen.

De gevolgen daarvan zullen structureel merkbaar zijn voor iedere medewerker en persoon die wordt ondersteunt vanuit onder andere de Participatiewetgeving, maar ook de Wet Inburgering en Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Taken en ambities Er kan ook gekeken worden naar de taken en ambities van de Eenheid. Echter, vanuit eerdere kerntakendiscussies is bekend dat een groot deel van de taken wettelijke taken zijn. Wettelijke taken kunnen niet worden geschrapt. In theorie kan dan naar het ambitieniveau worden gekeken. In deze heeft dit echter veelal negatieve financiële gevolgen voor de gemeente. Nog belangrijker zijn de nadelige gevolgen voor de desbetreffende inwoner. Toeleiding naar werk is immers het ultieme doel van de Eenheid. Zoals bekend zorgt werk voor bestaanszekerheid, leid tot meer sociale contacten en vergroot het gevoel van eigenwaarde. Ook sociaal domein breed levert dit (financieel) voordeel op. Begroting Onderstaande tabel geeft aan waar de gevraagde middelen voor worden ingezet. Het is belangrijk te benoemen wat 1 FTE gemiddeld op jaarbasis kost binnen de eenheid, namelijk €110.402. Dit is gebaseerd op de drie meest voorkomende schalen waarin onze mensen werkzaam zijn, te weten schaal 9 t/m 11 (schaal 9: €102.703/ schaal 10: €111.207/ schaal 11: €117.296). 2024

1

Geraamde kosten Toelichting €250.000 Transitie naar functie Ontwikkelklantmanager: - Tijdelijk 1 FTE begeleiding (projectleiders/adviseurstaken) - Tijdelijk 1 FTE extra klantmanager (om tijd voor anderen te maken om de groei te maken naar de functie) - Aanpassen werkprocessen - Inzet opleidingen2

Rapport Beschikbare en benodigde financiële middelen Participatiewet

2 Door alle wetswijzigingen zal een groot deel van het opleidingsbudget ingezet worden op “verplichte trainingen”. Om

toekomstbestendig te blijven moet echter geïnvesteerd worden in trainingen en opleidingen die hier los van staan.

datum

pagina

betreft

29 januari 2024

4 van 5

Raadsvoorstel

€200.000

€150.000

Levert op: - Lagere caseload zodat meer tijd vrijkomt om inwoners te spreken met steeds complexere vraagstukken, om door- en uitstroom te kunnen bevorderen - Winst in effectiviteit en efficiëntie door dubbele handelingen uit proces te halen - FTE vrijspelen om flexibel waar nodig op andere plekken in de eenheid in te kunnen zetten Uitfasering van inhuurkrachten die nu drukken op de personeelsbegroting - 1,5 FTE om zich te kunnen richten op verbeteringen - Aanpassen werkprocessen, trainen van medewerkers, inzichtelijk maken hoe zaken slimmer kunnen (continu verbeteren) Levert op: - Het kunnen uitfaseren van inhuur (waarvan FTE-kosten op jaarbasis nog hoger liggen dan vast personeel) die nu voor overschrijding zorgen op de personeelsbegroting - Tijdwinst door efficiëntie- en effectiviteitsslag waardoor we meer werk kunnen verrichten met ons eigen personeel Verder ontwikkelen digitalisering en overige werkprocessen: - 1 FTE begeleiding (projectleiders/adviseurstaken) - ICT- en inrichtingskosten Levert op: - Betere dienstverlening voor onze inwoners - Efficiëntie en effectiviteit in processen waardoor er tijd wordt vrijgespeeld voor medewerkers om te steken in de inwoners i.p.v. administratieve werkzaamheden die het systeem voor ons kan doen

Totaal

€600.000

2025

Geraamde kosten Toelichting €225.000 Doorontwikkeling na een jaar in transitie te zijn - 2 FTE (projectleiders/adviseurstaken) - Aanpassen werkprocessen, trainen van medewerkers, inzichtelijk maken hoe zaken slimmer kunnen (continu verbeteren)

€75.000

Levert op: - Tijdwinst door efficiëntie- en effectiviteitsslag waardoor we meer werk kunnen verrichten Verder ontwikkelen digitalisering en overige werkprocessen: - 0,5 FTE begeleiding (projectleiders/adviseurstaken)

datum

pagina

betreft

29 januari 2024

5 van 5

Raadsvoorstel

-

ICT- en inrichtingskosten

Levert op: - Betere dienstverlening voor onze inwoners - Efficiëntie en effectiviteit in processen waardoor er tijd wordt vrijgespeeld voor medewerkers om te steken in de inwoners i.p.v. administratieve werkzaamheden die het systeem voor ons kan doen Totaal

€300.000

Bijlage: Praatplaat WI&I