13. Kinderombudsman over kinderen met een beperking Nissewaard

Aan gemeente@nissewaard.nl Datum: 01-10-2025 Contactpersoon: Stans.Goudsmit@orr.nl

Geachte leden van de gemeenteraad, In oktober 2022 bracht ik als Kinderombudsman Rotterdam-Rijnmond het rapport uit ‘Hoor mij en zie mij! Ervaringen van kinderen en jongeren met een beperking in het dagelijks leven’. Onderzoek Hoor mij en zie mij! Ervaringen van kinderen en jongeren met een beperking in het dagelijks leven. – Ombudsman Rotterdam-Rijnmond In het voorjaar van 2025 heb ik uw gemeente gevraagd hoe het staat met de opvolging van de aanbevelingen uit dit rapport. Bij brief van 14 maart 2025 heeft de gemeente ons hierover geïnformeerd (zie bijlage). Naar aanleiding van deze update heb ik hierover met de wethouder gesproken. Bij deze informeer ik uw raad over onze bevindingen. Integrale visie op inclusie van kinderen met een beperking ontbreekt Wij zien dat er op diverse punten hard gewerkt wordt aan beleid dat bijdraagt aan inclusie van kinderen met een beperking. Ik ben onder de indruk van het “afwegingskader onderwijs en jeugdhulp” dat bijdraagt aan inclusief onderwijs. Ook maakt de gemeente werk van inclusief sport- en cultuuraanbod. Wat wij missen is een overkoepelende visie op hoe de gemeente het leven van kinderen met een beperking wil verbeteren. Ik spreek de hoop én de verwachting uit dat hieraan in de Lokale Inclusie Agenda, die dit najaar in uw raad wordt besproken, de nodige aandacht wordt besteed.

Want alleen met een integrale visie op inclusie kunnen zoveel mogelijk obstakels voor kinderen worden weggenomen die hieraan in de weg staan. Ken je kinderen met een beperking en ken hun rechten Om een integrale visie te kunnen ontwikkelen, is het noodzakelijk dat de gemeente deze kinderen voldoende kent. Mijn indruk is dat daar nog onvoldoende sprake van is. Weliswaar heeft de gemeente een kindergemeenteraad en een jongerenraad waar ook kinderen en jongeren met een beperking aan mee kunnen doen, maar daarmee kent zij deze kinderen nog niet. Daarvoor moet de gemeente zelf het gesprek met deze kinderen aangaan, in plaats van af te wachten of zij zich melden. Dat gebeurt nu nog niet. Ook valt mij op dat kennis over kinderrechten, zoals vastgelegd in het VNKinderrechtenverdrag, binnen de gemeente nog onvoldoende aanwezig is. Dat zie ik overigens in de meeste gemeenten waar ik werk.

Het is de overheid, centraal én decentraal, die deze kinderrechten moet beschermen en verwezenlijken. Denk aan het recht op inclusief onderwijs, het recht op zorg en het recht op een veilige plek om te wonen. Zonder die kennis loopt de gemeente het risico kinderrechten te schenden. Wij wijzen in dit verband op het programma Child Friendly Cities van UNICEF, dat gemeenten helpt jeugdbeleid te ontwikkelen dat in lijn is met kinderrechten. Rotterdam gaat komend jaar als eerste gemeente in onze regio aan dit programma meedoen. Meer informatie vindt u hier: https://www.unicef.org/childfriendlycities/initiatives/netherlands. Het zou toe te juichen zijn als ook Nissewaard aan dit programma gaat meedoen. Onvoldoende participatie van kinderen met een beperking Ik heb meermaals in uw raad benadrukt dat het recht op inspraak van kinderen (‘zimmen’ noemen we dat bij ORR) een van de belangrijkste rechten is van kinderen. Vanuit het VN-Verdrag Handicap komt de pakkende slogan: Nothing about us, without us. Nissewaard heeft een goed functionerende kindergemeenteraad. Ik ben onder de indruk van de rol die zij spelen. Een van de twee basisscholen voor speciaal onderwijs is nu ook aangesloten. Mooi dat dat is opgepakt. Maar helaas hebben kinderen met een beperking niet hun mening kunnen geven over wat zij belangrijk vinden om in de Lokale Inclusie Agenda op te nemen.

Dit ondanks de aanbeveling uit ons onderzoek en de op 9 november 2022 aangenomen motie met soortgelijke strekking (“betrekken kinderen met een beperking bij inclusiebeleid”). De wethouder erkent dat dit nog niet gebeurt. Dat betreur ik enorm. Het opstellen van de Inclusie Agenda was zo’n mooie gelegenheid geweest om het gesprek met deze kinderen aan te gaan en hun visie te betrekken bij het inclusiebeleid van Nissewaard. Die omissie dient zo snel mogelijk hersteld te worden. Op grond van de Wet versterking participatie op decentraal niveau moeten alle gemeenten vóór 2027 een participatieverordening hebben opgesteld. Die Verordening gaat over inspraak van álle inwoners uit uw gemeente. Dus ook van inwoners jonger dan 18 jaar. Ik adviseer u ten zeerste om expliciet in deze nieuwe Verordening vast te leggen dat die ook van toepassing is op inwoners jonger dan 18 jaar. Op deze manier worden de waarborgen rond inspraak van kinderen en jongeren in wettelijk vastgelegd. De ouders Zoals wij in ons onderzoek beschreven, hebben ouders een dagtaak om de juiste hulp voor hun kind met een beperking te vinden, aan te vragen en eventueel te verlengen. We hebben opgeroepen het aanvraagsysteem te vereenvoudigen en ouders te ontlasten. Een van de manieren om ouders te ontlasten is door de duur van de beschikkingen langer te laten lopen. Mooi dat dit nu al gebeurt bij langdurige zorg.

De gemeente onderzoekt nog of ook voor leerlingenvervoer een meerjarige beschikking kan worden afgegeven voor kinderen die langdurig

2

afhankelijk zijn van vervoer. Wij hopen dat dit snel wordt ingevoerd, net zoals in omliggende gemeenten als Rotterdam en Capelle. Ouders hebben daarnaast vaak hulp nodig in de lokettenjungle. De onafhankelijke cliëntondersteuner (OCO) kan daar een belangrijke rol in spelen. De gemeente schrijft dat de OCO een ‘goede positie’ heeft. Ik heb onvoldoende helder gekregen wat dat betekent en op welk moment ouders op het bestaan van de OCO worden gewezen. Ik dring erop aan dat ouders bij het eerste contact met de gemeente (en daarna met enige regelmaat) op deze mogelijkheid worden gewezen, en niet pas wanneer de problemen groot zijn. Tot slot Samengevat vragen wij uw raad om aandacht te vragen voor: • Het opstellen van een integrale visie op inclusie van kinderen met een beperking; • Het leren kennen van kinderen met een beperking en kennis over hun rechten te borgen; • Het structureel betrekken van kinderen met een beperking bij beleid dat hen raakt (o.a. Lokale Inclusie Agenda); • Vergroten van bekendheid en zichtbaarheid van de OCO's. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Graag licht ik deze brief nader toe in uw raad, mocht daar behoefte aan zijn.

Met vriendelijke groet,

Stans Goudsmit Kinderombudsman Rotterdam Rijnmond

3