11. Brief Gedeputeerde Staten; financieel toezicht begroting 2025

VOORBLAD

Provincie Zuid-Holland Postadres Provinciehuis Postbus 90602

provincie

Zuid

2509 LP Den Haag

Holland

T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeente Nissewaard T.a.v. college van burgemeester en wethouders Postbus 25 3200 AASPIJKENISSE

gemeente Nissewaard Afd. G \J - iMtp -ċSco

1 7 DEC. 202*t -| Geachte ontvanger,

Hierbij zenden wij u het bijgaande ter informatie.

Provincie Zuid-Holland

Verzonden op 16-12-2024

—1íįM-A,

provincie Zuid'Holland

Gedeputeerde Staten

Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum Zie verzenddatum linksonder

Gemeenteraad van Nissewaard T.a.v. de raadsgriffier Postbus 25 3200 AASPIJKENISSE

Ons kenmerk PZH-2024-862783063 DOS-2024-0002099 Uw kenmerk n.v.t. Bijlagen

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2025

Geachte raad, Wij danken u voor het indienen van uw begroting. De provincie heeft een toezichthoudende taak. Voorafgaand aan het begrotingsjaar toetsen wij of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is. »

Structureel evenwicht houdt in dat in het desbetreffende begrotingsjaar de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Hiermee zorgt u ervoor dat u structurele taken en beleid voorziet van structurele dekking.

»

Reëel ramen houdt in dat de ramingen realistisch en haalbaar zijn.

Naast onze toezichthoudende taak hebben wij een adviserende rol, waarmee wij gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en waterschappen helpen hun financiële positie te verbeteren. Bezoekadres Zuid-Hollandplein 1 2596 AW Den Haag

Tram 9 en bus 65

Deze brief is bedoeld om u te informeren over de toets die wij hebben uitgevoerd en ons besluit of uw gemeente komend jaar onder regulier (repressief) of verscherpt (preventief) begrotingstoezicht staat. Daarnaast informeren wij u over ontwikkelingen die voor alle gemeenten gelden en geven we u specifieke aandachtspunten voor uw gemeente.

stoppen dichtbij het provinciehuis. Vanaf station Den Haag CS is het tien minuten lopen. De parkeerruimte voor

Besluit Naar ons oordeel voldoet uw begroting aan de criteria voor regulier toezicht. Dit betekent dat u de in uw begroting opgenomen beleidsvoornemens kunt gaan uitvoeren.

auto's is beperkt.

Hoe komen wij tot dit besluit? Wij voeren het financieel toezicht risicogericht en proportioneel uit. Op basis van een aantal indicatoren krijgt iedere gemeente bij de begroting een risicokleur toegekend, waarbij groen staat voor weinig risico en geel en oranje voor meer risico. De risicokleur is geen norm, maar slechts een indicatie van de financiële positie van een gemeente.

Verzonden op 16-fz-2024

PZH-2024-862783063 dd. 16-12-2024

^Ü!| ïïSăLi

Ons kenmerk PZH-2024-862783063

Concreet betekent dit dat er vanuit ons meer aandacht uitgaat naar gemeenten met een gele of oranje risicokleur. Daarnaast nemen wij de risicokleur van iedere gemeente op in ons jaarverslag financieel toezicht. Deze kunt u vinden op onze website1. Voor de volledigheid melden wij dat wij in samenwerking met de andere provincies bezig zijn met de dóórontwikkeling van ons risicomodel. Dit jaar volgen wij nog de risicoscores volgens het oude model. Uw gemeente kennen wij op basis van uw begroting 2025 de risicokleur geel toe. Hieronder hebben wij de risicokleur van uw gemeente van de afgelopen drie jaar opgenomen. Risicokleuren 2023 tot en met 2025 Begroting

2023

2024

2025

Risicokleur

Geel

Groen

Geel

De risicokleur ten opzichte van vorig jaar is verslechterd. Uw begroting is structureel in evenwicht maar uw meerjarenraming vertoont structurele tekorten. Daarnaast zijn de saldi afhankelijk van nog te realiseren bezuinigingsmaatregelen. Verder is uw weerstandsratio uitstekend maar is uw solvabiliteitsratio laag en dalende. Ongeacht de risicokleur kijken we ieder jaar naar het structurele begrotingsresultaat omdat dit bepaalt onder welk toezichtregime u valt. Het structurele begrotingsresultaat is het saldo van baten en lasten zonder de incidentele baten en lasten. Naast het structurele resultaat onderzoeken wij of de ramingen reëel en concreet onderbouwd zijn. Zo niet, dan kunnen wij het begrotingsresultaat bijstellen. Op het bijgestelde structurele resultaat baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Dit leidt tot het volgende beeld:

Saldi begroting en meerjarenraming 5,000

™

10,000

-

« -15,000

20,000 J-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-

2025

2026

2027

2028

Jaar B Begrotingsresultaat

B Structureel en reëel resultaat

--------------------------------------------------------------------------------------------------—

1 https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/lokaal-bestuur/financieel-toezicht/

2/6

PZH-2024-862783063 dd. 16-12-2024

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2024-862783063

In bovenstaande diagram en in ons oordeel gaan wij uit van de cijfers exclusief het deel van de bezuinigingen dat nog niet voldoende concreet is onderbouwd om voor ons als reëel gezien te worden. In totaal betreft dit een aanpassing van het structureel saldo van C 1,9 miljoen in het begrotingsjaar oplopend tot C 17 miljoen in 2028. (lees kopje: bezuinigingsopgave). Conclusie Omdat het structurele resultaat van uw begroting positief is valt uw gemeente in 2025 onder regulier (repressief) toezicht. Wel maken wij ons zorgen over uw financiële positie op de langere termijn omdat uw meerjarenraming niet structureel in evenwicht is. Hieronder lichten wij dit nader toe. Financiële positie en specifieke aandachtspunten voor uw gemeente Bezuinigingsopgave Uw gemeente is de afgelopen periode voortvárend aan de slag gegaan met het inventariseren van oplossingen voor de ontstane begrotingstekorten. Dit traject heeft tot meer dan honderd maatregelen geleid die in de begroting en meerjarenraming zijn verwerkt. Wij spreken onze waardering hiervoor uit. Een groot deel van deze maatregelen vinden wij voldoende onderbouwd om vooraf rekening te houden met de te verwachte besparingen. Een ander deel van de maatregelen zijn nog onvoldoende uitgewerkt en wij vinden het daarmee te risicovol dat u op dit moment al rekening houdt met de te verwachten besparingen hiervan.

Met name de ombuigingen in het sociaal domein vinden wij op dit moment onvoldoende onderbouwd. Ambtelijk zijn wij met uw gemeente in gesprek hierover. Op dit moment is uw begroting structureel sluitend en heeft u de tijd om deze bezuinigingen nader uit te werken. Daarnaast willen wij u, mede gelet op de omvang van de te realiseren besparingen, vragen om de voortgang van de maatregelen nauwlettend te monitoren en wanneer de realisatie achterblijft bij te sturen. Inzet surplus algemene reserve Volgens de geldende wet- en regelgeving zijn reservemutaties in principe naar aard incidenteel. Uitzondering daarop zijn de onttrekkingen ter dekking van kapitaallasten en de inzet van dat deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). Deze onttrekkingen mogen als structurele baat aangemerkt worden wanneer zij aan de geldende voorwaarden voldoen. Naast een dekkingsreserve voor kapitaallasten maakt u ten behoeve van het begrotingssaldo in 2025 gebruik van de inzet van een deel van de algemene reserve dat niet nodig is om de risico's af te dekken (het surplus). U heeft voldaan aan de voorwaarden: - doordat een adequate risico-inventarisatie aan ons is overlegt; - het surplus correct is berekend, de solvabiliteit op het moment van onttrekken boven de ondergrens van 200Zo is;

P)įļļļtiţia

ĩmFnwć provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2024-862783063

- en de onttrekking maximaal J.0% van het surplus is. Daarbij zet u het surplus van de algemene reserve in ter dekking van beleidsimpulsen, u heeft hierbij voldaan aan de voorwaarden doordat de dekkingsreserve op basis van een raadsbesluit in één keer volledig is gevormd en is gekoppeld aan een specifiek programma of beleidsdoel. Hierdoor kunt u bovenstaande onttrekkingen als structurele onttrekkingen aanmerken en opnemen in het verplichte overzicht van structurele reservemutaties. Ondanks dat er meer mogelijkheden zijn gekomen om de reserves in te zetten ten behoeven van het structurele saldo willen wij u wel meegeven dat op de lange termijn de financiële positie van de gemeente hierdoor verminderd. Ontwikkelingen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond Voor de uitvoering van de taken met betrekking tot de jeugdzorg bent u aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (GRJR). Naar aanleiding van de begroting van deze gemeenschappelijke regeling (GR) heeft u een afschrift ontvangen van de brief die wij de GRJR hebben gestuurd. Vanwege de stijgende lasten in de jeugdzorg zijn wij vorig jaar met de GRJR in gesprek gegaan t.b.v. het verbeteren van de lastenramingen in de begroting.

De deelnemers aan de GRJR werden gedurende het jaar geconfronteerd met stijgingen van de deelnemersbijdrage waar vooraf in de gemeentelijke begroting nog geen rekening mee werd gehouden. Een reële lastenraming in de begroting en meerjarenraming van de GR is van belang voor de realiteit van de begroting van de gemeenten. Het feit dat de GRJR geen rekening hield met volumestijgingen in de meerjarenraming heeft gevolgen gehad voor de structurele ruimte die de gemeenten in de meerjarenraming begroten. De deelnemende gemeenten hebben hierdoor een te rooskleurig beeld van de meerjarenraming gehad. De GRJR heeft in de begroting 2025 een volumestijging verwerkt op basis van de trend de afgelopen járen. Wij achten deze volumestijging en het daar bijbehorende lastenniveau reëel. Uw gemeente heeft besloten de meerjarige volumestijging te verwerken en hiertegenover bezuinigingsmaatregelen in te boeken waardoor de meerjarige volumestijging beperkt is verwerkt. De onderbouwing van de maatregelen is voor nu nog onvoldoende om deze raming als reëel te zien. Komend jaar bespreken we met de gemeente op welke wijze deze bezuiniging verder onderbouwd dient te worden (zie ook kopje: bezuinigingsopgave).

Naast de bovenstaande noodzakelijke volumestijging hebben wij u door middel van het afschrift van de brief aan de GRJR op de hoogte gebracht van de nieuwe begrotingssystematiek van de gemeenschappelijke regeling. Wij willen u hierbij nogmaals attenderen op het feit dat vanaf 2024 een groot deel van de lasten met betrekking tot de regionale jeugdzorg, in plaats van in de jaarrekening van de GR, in de jaarrekening van de gemeente verantwoord moeten te worden.

4/6

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2024-862783063

Informatiewaarde begroting In de brief naar aanleiding van de vorige begroting van uw gemeente hebben wij u geattendeerd op zaken ter versterking van de informatiewaarde. Wij zien dat onze aanbevelingen actief zijn opgepakt en ten opzichte van vorig jaar de kwaliteit van de begroting aanzienlijk is verbeterd. Naast de stappen die reeds in de begroting zijn gemaakt met betrekking tot de informatiewaarde willen wij u het volgende nog meegeven. Na de decentralisatie van het sociaal domein heeft uw gemeente ervoor gekozen om te werken met een gesloten systeem voor dit domein. Dit onderscheid wordt echter niet meer gemaakt in de algemene uitkering. Door de inkomsten en uitgaven van het sociaal domein en de algemene dienst te scheiden bemoeilijkt dit een integrale afweging van de gemeentelijke financiën. Daarnaast beperkt het hanteren van een aparte stelpost de leesbaarheid van uw begroting. Wij verzoeken u dan ook deze wijze van begroten met betrekking tot het sociaal domein te heroverwegen. Verder valt het ons op dat de grote investeringsambities zoals die uit het IHP niet in het investeringsschema zijn verwerkt en zo ook niet in het meerjarenbeeld van de geprognosticeerde balans, de kengetallen en de paragraaf financiering zijn meegenomen. Dit beperkt de informatiewaarde van het meerjarenbeeld met name op de financiële positie van de gemeente.

Gezien de onrustige tijden voor wat betreft de gemeentefinanciën vinden wij het belangrijk dat de focus niet alleen ligt op het begrotingsjaar maar dat ook voldoende inzicht is in het financiële meerjarenbeeld. Wij adviseren u om de meerjarige investeringsambities in de verschillende onderdelen van de begroting mee te nemen en daarmee een compleet beeld te tonen van de geprognosticeerde financiële positie. Aanbod Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schríftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek samen met uw ambtelijke organisatie een taakveldanalyse uitvoeren. Een taakveldanalyse geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. Wij voeren taakveldanalyses alleen uit in het eerste halfjaar, zodat de uitkomsten kunnen worden betrokken bij de voorbereiding van uw begroting voor het volgende jaar. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. We zoeken samen met uw ambtelijke organisatie naar verklaringen voor eventuele verschillen in de lasten per taakveld tussen uw gemeente en de referentiegemeenten.

Hiervoor is het noodzakelijk dat uw organisatie bereid is tot inzet van voldoende capaciteit om samen met ons tot een bruikbaar advies te komen. Als u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor tot uiterlijk 1 februari 2025 via uw griffier contact opnemen met de provincie.

5/6

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2024-862783063

Tot slot Meer financiële informatie, waaronder de kengetallen op basis van uw begroting, vindt u op het Dashboard financieel toezicht gemeenten. Deze brief wordt ook digitaal naar de griffier van uw gemeente gezonden, zodat u gebruik kunt maken van de digitale links. Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2025 een schríftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen.

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nissewaard

6/6

PZH-2024-862783063 dd. 16-12-2024