100.Voorontwerpbestemmingsplan Bliekstraat Spijkenisse; Bijlagen bij toelichting Bijlage 6 Quickscan archeologie

Quickscan Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumlaan, Spijkenisse Gemeente Nissewaard

Figuur 1: Deelgebied 1, de D.C. Meesstraat Parking. (bron: Google streetview) In opdracht van : Rho Adviseurs Auteur : dr. A.W.E. Wilbers Redactie : drs. S. Moerman Projectnummer : A2440 Versie : 1.2

© Noordwijk, juni 2022

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

INHOUDSOPGAVE:

1. INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3

1.1. Aanleiding.......................................................................................................................... 3 1.2. Doel en vraagstelling van het onderzoek ............................................................................ 3 1.3. Ligging van het plangebied ................................................................................................ 4 2. QUICKSCAN .................................................................................................................................................... 5

2.1. Bestemmingsplan .............................................................................................................. 5 2.2. Gemeentelijke archeologische beleid ................................................................................. 5 2.3. Eerder onderzoek in het plangebied ................................................................................... 5 3. AANBEVELINGEN........................................................................................................................................... 7 LITERATUUR ....................................................................................................................................................... 8

BIJLAGEN 1. Periodentabel 2. Tekenwerk DZH

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

1. Inleiding 1.1. Aanleiding In opdracht van Rho Adviseurs heeft IDDS Archeologie een archeologische quickscan uitgevoerd ten behoeve van de geplande bouw van twee wooncomplexen aan de P.J. Bliekstraat in Spijkenisse, gemeente Nissewaard. Het betreft twee deelgebieden waarbij deelgebied 1 nu bestaat uit een parkeerplaats en fietsenstalling en deelgebied 2 nu een groenstrook betreft (Figuur 2). In deelgebied 1 wordt mogelijk een gebouw geplaatst met 6 verdiepingen en onder een gedeelte een parkeerkelder (Figuur 3). In deelgebied 2 is men van plan een woontoren van 8 verdiepingen te realiseren. Vooralsnog is er geen informatie beschikbaar over de geplande bodemingrepen, behalve dan dat er een parkeerkelder staat gepland van 1 verdieping met een vloer op ongeveer 3,0 m -mv en dat beide gebouwen geplaatst zullen worden op paalfunderingen waarvan aannemelijk is dat deze niet zullen voldoen aan de RCE-richtlijnen voor een archeologievriendelijk heipalenplan.. De kans is aanwezig dat bij deze ontwikkelingen eventueel aanwezige archeologische waarden verstoord dan wel vernietigd zullen worden. Voor de in deze quickscan gebruikte geologische en archeologische tijdsaanduidingen wordt verwezen naar bijlage 1. De beschikbare plantekeningen voor deze ontwikkelingen zijn opgenomen in Bijlage 2.

Figuur 2: De twee deelgebieden van het plangebied. 1.2. Doel en vraagstelling van het onderzoek Een quickscan heeft tot doel om in een vroeg stadium van de planvorming een inschatting te geven of, in hoeverre en op welke manier archeologisch onderzoek noodzakelijk zal zijn alvorens graafwerkzaamheden plaats gaan vinden in het kader van de planvorming. Deze quickscan kan niet beschouwd

3

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

worden als een onderdeel van een inventariserend archeologisch onderzoek, of als een locatiecheck zoals vereist door de gemeente Rotterdam (zie volgende hoofdstuk). 1.3. Ligging van het plangebied Het plangebied bestaat uit deelgebied 1 dat ligt aan de P.J. Bliekstraat in Spijkenisse, tussen het busstation bij het Metrostation Spijkenisse Centrum en de woningen aan de P. Kwakstraat, en tussen het Schelpenpad en de Centrumlaan (Figuur 2). Deelgebied 2 ligt ten zuidoosten van de P.J. Bliekstraat, tussen deze straat en de verhoogd liggende metrolijn (Figuur 2).

Figuur 3: Impressie van het geplande gebouw in deelgebied 1.

4

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

2. Quickscan 2.1. Bestemmingsplan Op het bestemmingsplan “Centrum 2012” (vastgesteld 22-06-2013) ligt het plangebied (beide deelgebieden) in een zone met dubbelbestemming Waarde – Archeologie – 3. In deze zone is het verplicht een rapport te overleggen van een archeologisch deskundige waarin de archeologische waarde van het terrein in voldoende mate is vastgesteld. Deze verplichting geldt bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor het bouwen van bouwwerken inclusief het aanbrengen van palenfunderingen en het slaan van damwanden, maar ook bij andere grondbewerkingen en het ingraven van kabels en leidingen als deze dieper reiken dan 50 cm -mv en een terreinoppervlakte omvatten dat groter is dan 200 m 2. De huidige plangebieden zijn groter dan deze vrijstellingsgrenzen en bij het bebouwen van de deelgebieden zullen de werkzaamheden dieper reiken dan de grens van 50 cm -mv. 2.2. Gemeentelijke archeologische beleid Het plangebied ligt op de gemeentelijke Waardenkaart (van toen nog de gemeente Spijkenisse) uit 2011 in een gebied met een redelijk hoge archeologische verwachting waarbij archeologische waarden te verwachten zijn vanaf een diepte van 50 cm beneden maaiveld. Deze verwachting is daarmee direct overgenomen in het bestemmingsplan. De gemeente Nissewaard heeft een overeenkomst met Archeologie Rotterdam.

Die overeenkomst houdt in dat bij iedere aanvraag voor een omgevingsvergunning een locatiecheck wordt uitgevoerd door Archeologie Rotterdam om na te gaan of archeologisch onderzoek noodzakelijk wordt geacht of niet. Indien archeologisch onderzoek noodzakelijk is wordt op last van de gemeente Nissewaard door Archeologie Rotterdam een Programma van Eisen (PvE) opgesteld waarin staat aangegeven waaruit het archeologisch onderzoek zal moeten bestaan. De locatiecheck kan ook voorafgaand aan het aanvragen van de omgevingsvergunning worden gedaan. De initiatiefnemer kan de gemeente vragen een locatiecheck te laten doen, waarbij wel (liefst gedetailleerde) bouwplannen moeten worden aangeleverd. Een locatiecheck kan alleen worden gedaan door Archeologie Rotterdam op aanvraag van de gemeente. Deze quickscan is geen locatiecheck. 2.3. Eerder onderzoek in het plangebied In het plangebied en de directe omgeving (400 m rondom) zijn geen archeologische onderzoeken uitgevoerd. Op basis van daarvan kan dus geen inschatting worden gemaakt van de archeologische verwachting. Op ongeveer 100 m ten zuiden van het plangebied zijn twee vondstlocaties bekend van aardewerk uit de Romeinse tijd en de Late Middeleeuwen. Het betreft vondsten gedaan bij niet archeologisch onderzoek in 1978 en 1979.

Van deze vondsten zijn geen details bekend over de exacte herkomst en dergelijke, maar ze kunnen mogelijk wijzen op de aanwezigheid van archeologische waarden, ook in het plangebied. In het plangebied is reeds milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd en hoewel deze resultaten nog niet gepubliceerd zijn blijkt uit de boorstaten dat in deelgebied 1 de bodemopbouw tot ongeveer 1,1-1,4 m -mv bestaat uit zand, waarschijnlijk ophoogzand. Daaronder is tot ongeveer 2,7-3,1 m -mv een kleipakket aanwezig dat soms humeus is en soms veenlaagjes bevat en daaronder is tot een diepte van 3,5 m -mv een veenpakket aanwezig. Bij deelgebied 2 is de zandige ophooglaag dikker en reikt tot ongeveer 2,3 m -mv. Daaronder is direct veen aanwezig, maar dit is slechts een 20 cm dikke laag en daaronder is een kleipakket aanwezig. Uit paleogeografische reconstructies van Nederland (Vos et al. 2018) blijkt dat het plangebied tot ongeveer 2000 voor Chr. in zee of onder directe invloed van de zee ligt. Daarna ligt het plangebied op de grens van de kleiige en venige komgebieden van de Maas en wordt er in het plangebied dus klei

5

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

afgezet bij overstromingen vanuit de rivier of ontstaat er veen in het natte en moerassige landschap. Deze situatie houdt aan tot de inpoldering en bedijking in de Late Middeleeuwen, waarna het plangebied in een polder komt te liggen. De aangetroffen klei- en veenlagen in het milieukundige bodemonderzoek horen dus bij de periode 2000 voor Chr. tot ongeveer 1250 na Chr. In de top van deze klei- en veenlagen kunnen daarom archeologische waarden voorkomen uit bijvoorbeeld de Romeinse tijd en de Middeleeuwen, overeenkomstig de vondsten uit de jaren 70 van de 20 e eeuw.

6

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

3. Aanbevelingen Uit deze quickscan blijkt dat voor de nu geplande ingrepen op basis van het bestemmingsplan een archeologisch onderzoek noodzakelijk is. De locatie is niet eerder archeologisch onderzocht, maar op basis van de boorstaten van het milieukundige bodemonderzoek komen in de bodem verschillende kleien veenlagen voor waarop een hoge verwachting geldt voor archeologische waarden uit de Romeinse tijd en de Middeleeuwen. Deze waarden kunnen aanwezig zijn vanaf een diepte van ongeveer 1,5 m mv, onder een ophoogpakket. IDDS Archeologie adviseert voor deze locatie een gecombineerd bureauonderzoek en verkennend booronderzoek. Op deze wijze wordt inzicht verkregen in hoe de bodemopbouw in het plangebied er uit ziet en op welke dieptes eventuele archeologische resten te verwachten zijn. Het verkennende onderzoek moet daarbij reiken tot ten minste een diepte van 4,0 m -mv. De beslissing of archeologisch onderzoek noodzakelijk is in het plangebied en zo ja, in wat voor vorm, ligt bij de gemeente Nissewaard die hierin geadviseerd wordt door Archeologie Rotterdam. Het aanvragen van een locatiecheck bij de gemeente is verplicht. De eisen aan het archeologisch onderzoek worden door Archeologie Rotterdam gesteld in een Programma van Eisen. Deze kunnen afwijken van hetgeen hierboven is aanbevolen.

7

IDDS Archeologie P.J. Bliekstraat-Centrumplan, Spijkenisse Quickscan, versie 1.2

Literatuur Bestemmingsplan gemeente Nissewaard, Centrum 2012, onherroepelijk (vastgesteld 2013-06-14). Vos, P./ M. van der Meulen/ H. Weerts/ J. Bazelmans, 2018: Atlas van Nederland in het Holoceen. Landschap en bewoning vanaf de laatste ijstijd tot nu, Amsterdam (Prometheus).

8

Bijlage 1: Periodentabel

Bijlage 2: Tekenwerk DZH