08.Provincie Zuid Holland; Financieel toezicht begroting 2024

VOORBLAD

Provincie Zuid-Holland Postadres Provinciehuis

provincie

Zuid

Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441 66 11 www.zuid-holland.nl

Holland

Datum

Zie verzenddatum linksonder

Gemeente Nissewaard T.a.v. College van burgemeester en wethouders Postbus 25 3200 AASPIJKENISSE

gemeente Nissewaard

2 0 DEC. 2023 Geachte ontvanger,

Hierbij zenden wij u het bijgaande ter informatie.

Provincie Zuid-Holland

Verzonden op 19-12-2023

6/1-6 ċp

provincie Zuid'Holland

Gedeputeerde Staten Domein bestuur en omgeving Team financieel toezicht Postadres Provinciehuis

Postbus 90602 2509 LP Den Haag 070-441 66 11 www.zuid-holland.nl Datum

Zie verzenddatum linksonder Gemeenteraad van Nissewaard T.a.v. de raadsgriffier Postbus 25 3200 AASPIJKENISSE

Ons kenmerk

PZH-2023-843856046 DOS-2023-0000180 Uw kenmerk

n.v.t. Bijlagen

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2024

Geachte raad, Wij danken u voor het tijdig indienen van uw begroting. De provincie heeft een toezichthoudende taak. Voorafgaand aan het begrotingsjaar toetsen wij of uw begroting structureel en reëel in evenwicht is. »

Structureel evenwicht houdt in dat in het desbetreffende begrotingsjaar de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Hiermee zorgt u ervoor dat u structurele taken en beleid voorziet van structurele dekking.

»

Reëel ramen houdt in dat de ramingen realistisch en haalbaar zijn.

Naast onze toezichthoudende taak hebben wij een adviserende rol, waarmee wij gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en waterschappen helpen hun financiële positie te verbeteren. Deze brief is bedoeld om u te informeren over de toets die wij hebben uitgevoerd en ons besluit of uw gemeente komend jaar onder repressief (regulier) Bezoekadres Zuid-Hollandplein 1

of preventief (verscherpt) begrotingstoezicht staat. Daarnaast informeren wij u over

2596 AW Den Haag

specifieke aandachtspunten voor uw gemeente.

Tram 9 en bus 65

Besluit

stoppen dichtbij het

Naar ons oordeel voldoet uw begroting aan de criteria voor repressief toezicht. Dit

provinciehuis. Vanaf station Den Haag CS is

betekent dat u uw begroting komend jaar kunt uitvoeren.

het tien minuten lopen. De parkeerruimte voor

Hoe komen wij tot dit besluit?

auto's is beperkt.

Wij voeren het financieel toezicht risicogericht en proportioneel uit. Op basis van een aantal indicatoren krijgt iedere gemeente bij de begroting een risicokleur toegekend, waarbij groen staat voor weinig risico en geel en oranje voor meer risico. De risicokleur is geen norm, maar slechts een indicatie over de financiële positie. Concreet betekent dit dat er meer aandacht uit gaat naar gemeenten met een gele of oranje risicokleur. Wij nemen

1/5

Verzonden op 19-12-2023

PZH-2023-843856046 dd. 19-12-2023

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2023-843856046

de risicokieur van iedere gemeente op in ons jaarverslag financieel toezicht. Deze kunt u vinden op onze website1. Uw gemeente kennen wij op basis van uw begroting 2024 de risicokieur groen toe. Hieronder hebben wij de risicokieur van uw gemeente van de afgelopen drie jaar opgenomen. Risicokleuren 2022 tot en met 2024 Begroting

2022

2023

2024

Risicokieur

Groen

Geel

Groen

De risicokieur is veranderd van geel naar groen door een aantal risicofactoren die verbeterd zijn ten opzichte van afgelopen jaar. Zo zijn de ramingen met betrekking tot het sociaal domein naar boven bijgesteld waardoor het risico op budgetoverschrijding afneemt. Daarbij zijn ten opzichte van afgelopen jaar minder nog te realiseren taakstellingen en bezuinigingen in de begroting verwerkt. Door beide factoren is de kans op tekorten in de begroting minder groot geworden.

Meerjarenbegroting De zorgen met betrekking tot de tekorten in de meerjarenraming en de gevolgen hiervan voor de financiële positie van de gemeente uiten zich nu niet in de risicokieur maar zijn wel degelijk aanwezig. Ongeacht de risicokieur kijken we ieder jaar naar het structurele begrotingsresultaat omdat dit bepaalt onder welk toezichtregime u valt. Het structurele begrotingsresultaat is het saldo van baten en lasten zonder de incidentele baten en lasten. Ook onderzoeken wij of de ramingen reëel en concreet onderbouwd zijn. Zo niet, dan kunnen wij het begrotingsresultaat bijstellen. Op het bijgestelde structurele resultaat baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Dit leidt tot het volgende beeld:

Saldi begroting en meerjarenraming

-5,000 10,000

-

-15,000 2024

a Begrotingsresultaat

B Structureel en reëel resultaat

1 https://www.zuid-holland.nl/onderweroen/lokaal-bestuur/financieel-toezicht/

PZH-2023-843856046 dd. 19-12-2023

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2023-843856046

In bovenstaand structureel en reëel resultaat zijn wij uitgegaan van de saldi uit het overzicht van baten en lasten van de begroting en de meerjarenraming exclusief de negatieve stelpost sociaal domein in de járen 2026 (C 4,4 miljoen) en 2027 (C 5,3 miljoen) en de taakstellingen. De taakstellingen zijn voor nu onvoldoende onderbouwd met concrete maatregelen om vooraf rekening te houden met mogelijke financiële effecten. Conclusie Omdat het structurele resultaat van uw begroting positief is valt uw gemeente in 2024 onder repressief (regulier) toezicht. Wel maken wij ons zorgen over uw financiële positie omdat uw structureel resultaat op de korte termijn beperkt is en afhankelijk is van de inzet van het surplus van de algemene reserve en op de langere termijn, omdat de meerjarenraming niet structureel in evenwicht is. Hieronder lichten wij dit nader toe. Ook benoemen wij enkele andere aandachtspunten ter verbetering van uw begroting.

Financiële positie en specifieke aandachtspunten voor uw gemeente Niet structureel sluitende meerjarenraming Uw meerjarenraming sluit met een nadelig structureel resultaat van C 11 miljoen in 2026 en C 12 miljoen in 2027. Het structurele tekort wordt voor een groot deel veroorzaakt doordat het Rijk in het Gemeentefonds een voorschot neemt op een nieuwe financieringssystematiek en doordat de opschalingskorting nog niet van de baan is. Omdat uw begroting 2024 structureel en reëel in evenwicht is, heeft dit geen gevolgen voor het toezichtregime voor 2024. Zolang uw meerjarenraming niet sluitend is moet u volgens de Gemeentewet bij iedere toekomstige begroting zorgen voor structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar. Dit is risicovol, omdat het niet altijd mogelijk is om structureel begrotingsevenwicht op korte termijn te bewerkstelligen. Wij hebben er begrip voor dat u, zolang het Rijk geen duidelijkheid geeft over mogelijke compensatie ervan, de tekorten in uw meerjarenraming laat zien. Wel vragen wij u bij de voorbereiding van uw begroting 2025 na te denken over concrete maatregelen om het structurele evenwicht te herstellen wanneer er geen volledige compensatie vanuit het Rijk komt.

Inzet surplus algemene reserve Uw gemeente gebruikt, conform artikel 7.4 uit het gemeenschappelijk financieel toezichtskader (GTK), een deel van het surplus van de algemene reserve voor dekking van enkele structurele lasten. Uw gemeente voldoet aan de voorwaarden waaronder deze wijze van dekken ingezet kan worden. Gezien de financiële positie van uw gemeente levert dit op korte termijn geen risico op. Voor de lange termijn is dit echter geen duurzame oplossing. Wij zullen bij iedere begroting toetsen of deze onttrekking nog voldoet aan de voorwaarden en gaan ervanuit dat u in de tussentijd actie onderneemt om meer structurele ruimte in de begroting te creëren. Budgetten beheer Voor het egaliseren van de lasten voor groot onderhoud maakt u gebruik van diverse

PZH-2023-843856046 dd. 19-12-2023

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2023-843856046

reserves beheer en onderhoud. Omdat structureel egaliseren niet mogelijk is via een reserve loopt u het risico op grote schommelingen van de onderhoudslasten in uw exploitatie. Wij adviseren u om de beheer- en uitvoeringsplannen uit te breiden met een doorkijk naar de lange termijn zodat u een voorziening kunt vormen van waaruit de onderhoudslasten geëgaliseerd kunnen worden. Door jaarlijks aan de voorziening te doteren egaliseert u de lasten in de begroting en voorkomt u schommelingen in uw structureel saldo. Hierdoor wordt de informatie met betrekking tot de onderhoudslasten transparanter en kunt u hier beter op sturen. Informatiewaarde begroting De begroting is voor u een belangrijk sturingsinstrument en deze dient te voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), hier toetsen wij op. Wij verwachten dat u in de begroting 2025 de volgende elementen conform BBV opneemt zodat de informatiewaarde van de begroting verbetert. -Bij het overzicht van baten en lasten dient naast het begrotingsjaar ook een meerjarenraming opgenomen te zijn. Hierdoor krijgt u als raad meer inzicht in het verloop van de baten en lasten per programma voor de komende járen en kunt u hier beter op anticiperen. Momenteel is deze informatie alleen los opgenomen bij de programma's.

- In de paragraaf financiering ontbreken een aantal onderdelen dat conform BBV thuishoort in deze paragraaf zoals de berekening van de financieringsbehoefte, het EMU-saldo en het renteschema. Hierdoor heeft u onvoldoende inzicht in de wijze waarop uw gemeente gefinancierd is en de daar bijbehorende rentelasten. - Het investeringenoverzicht laat geen volledig beeld zien van de te voteren investeringen. Zo ontbreekt voor C 3,7 miljoen aan kredieten. Hierdoor heeft u geen beeld voor welke investering u krediet heeft gevoteerd. Daarnaast is ook het meerjarenbeeld niet volledig. - Het kengetal solvabiliteit is niet op de juiste wijze berekend en laat hierdoor een vertekend beeld zien van de financiële positie. Wij berekenen de solvabiliteit op 221*6, in de begroting wordt een solvabiliteit van 340A gepresenteerd. Dit is fors lager. Hetzelfde geldt voor de meerjarige ontwikkeling van dit kengetal. - Wij adviseren bij de geprognosticeerde balans en bij de berekening van de kengetallen in de begroting rekening te houden met de resultaten uit de begroting en meerjarenraming. Het BBV stelt verplicht dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een beoordeling opgenomen wordt van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

Zowel de geprognosticeerde balans als de kengetallen zijn hulpmiddelen voor u als raad bij de sturing op een duurzaam financieel gezonde gemeente. Nu gemeenten door de terugval van de algemene uitkering veelal kampen met forse tekorten in 2026 en 2027 vinden wij het verstandig deze tekorten te verwerken in de informatievoorziening over de meerjarige ontwikkeling van de financiële positie.

PZH-2023-843856046 dd. 19-12-2023

provincie Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2023-843856046

Ontwikkelingen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond U bent voor de uitvoering van de taken met betrekking tot de jeugdzorg aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg Rijnmond (GRJR). Uit de tweede bestuursrapportage van de gemeenschappelijke regeling blijkt dat de reeds genomen maatregelen nog niet het gewenste effect hebben. Hierdoor vallen de lasten voor de jeugdzorg hoger uit dan in de begroting 2024 van de GRJR is verwerkt en dan nu in uw begroting is opgenomen. Voor uw gemeente komt dit neer op C 2,9 miljoen. In het kader van realistisch ramen verzoeken wij de deelnemende gemeenten van de GRJR om in gesprek te gaan over het effect van de maatregelen om met de volgende begroting zoveel als mogelijk te voorkomen dat gemeenten gedurende het jaar grote lastenstijgingen voorgelegd krijgen.

Tot slot Wij zijn altijd bereid om een mondelinge toelichting aan u als raad te geven en/of schríftelijke vragen over de financiële positie van uw gemeente te beantwoorden. Ook kunnen we op uw verzoek een taakveldanalyse uitvoeren. Dit geeft uw gemeente meer inzicht in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. Als u vragen hebt, of belangstelling voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor via uw griffier contact opnemen met de provincie. Wij wijzen u erop dat u volgens de Gemeentewet verplicht bent alle begrotingswijzigingen ter kennisname binnen twee weken na vaststelling aan ons toe te sturen. Wij vragen u erop toe te zien dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2024 een schríftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, Drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Domein bestuur en omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen.

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nissewaard

PZH-2023-843856046 dd. 19-12-2023