05.Stichting Winturbines N57 Nee; Bijlage Inspreeknotitie commissie leefomgeving Nissewaard- 29 september 2021

Inspreeknotitie commissie Leefomgeving Nissewaard 29-09-2021 In mei van dit jaar heb ik u toegesproken met betrekking tot de RES 1.0. dat deze niet aan de EU-richtlijnen getoetst is. En heb ik u attent gemaakt dat de gestelde en gebruikte normen van het Activiteitenbesluit en regeling niet correct zijn voor de grote windturbines van deze tijd. Ik heb daarbij de vergelijking gemaakt tussen een kleine Fiat Panda goedgekeurd door de RDW die in verhouding 4x zo wordt groot gemaakt. Waarbij in verhouding alles klopt maar op basis van eerder gestelde normen geen goedkeuring meer kan krijgen van de RDW. Ik liep daarmee vooruit op de uitspraak van de Raad van State van 30 juni jl.. Nu deze uitspraak effect heeft voor in ieder geval nog te vergunnen windparken is in den lande een beweging gaande om de voortgang van plaatsing van windenergie er in te houden. Eigen normen vaststellen lijkt een aanlokkelijke optie. Zo ook hier aangegeven door het college van Nissewaard. Reden waarom ik opnieuw heb gemeend om deze commissie toe te spreken om u op dit complexe onderwerp bij te kunnen staan.

Allereerst citeer ik een aantal passages uit een reactie van professor Albert Koers genaamd: DIE LOSSE SCHROEVEN VAN WINDPARKEN ZIJN NIET ZO MAAR WEER AANGEDRAAID In 2010 stelde de Rijksoverheid landelijke normen vast voor geluid, slagschaduw en externe veiligheid van windturbines met het doel de besluitvorming over de bouw van windparken te versnellen. Weg met alle vertraging door gekissebis over lokale voorschriften en weg met bezwaar en beroep van lastige burgers. Maar - en dat is de ware oorzaak van de losse schroeven - die landelijke normen werden vastgesteld zonder een door het EU recht geëiste “milieueffectrapportage”(MER). Dat is niet alleen een juridisch defect, maar - veel belangrijker - het betekent dat die nieuwe normen werden vastgesteld zonder onderzoek naar de gevolgen voor milieu en mens. Ook niet voor wat betreft de effecten op welzijn en gezondheid van omwonenden. Het duurde tot de uitspraak van 30 juni voordat deze “truc” onderuit werd gehaald. Dat deed de Raad van State niet op eigen initiatief, maar omdat de Raad na het Nevele arrest van het Europese Hof geen keuze had. En dus moeten de voorschriften uit 2010 buiten toepassing blijven wegen strijd met het EU recht, moet er alsnog een MER worden opgesteld en mogen er pas daarna nieuwe voorschriften worden vastgesteld.

Daarin komen nu wel de effecten van windturbines op welzijn en gezondheid van omwonenden aan de orde. En als een gemeente of provincie dan weer zelf lokale voorschriften wil gaan vaststellen? Ook dan eerst een MER voordat er besluiten genomen mogen worden. Zie overweging 49 in de 30 juni uitspraak. En dan moet ook die MER voldoen aan de eisen van de SMB-richtlijn van de EU. Het is daarom een illusie te denken dat de losse schroeven in een paar maanden weer vastgezet kunnen worden. De Staatssecretaris rekent voor de Rijks-MER zelf op 1 ½ tot 2 jaar - dat worden er in de praktijk dus 2 ½ tot 3. En die tijdslijn geldt ook als een gemeente of provincie besluit zelf een MER uit te (laten) voeren. Wat mij dus hoogst onverstandig lijkt. En anders dan de Staatssecretaris van EZK suggereert, het is ook een illusie te denken dat de 30 juni uitspraak geen gevolgen heeft voor bestaande parken. EU recht gaat boven nationaal recht en daarom kunnen vergunningen die naar nationaal recht onherroepelijk zijn geworden, dat zo maar niet meer zijn als ze zijn gebaseerd op besluiten die in strijd zijn met het EU recht. Zo ook voor de nu lopende procedure voor HVC Landwind.

Tot dusver de citaten. Het college geeft in haar beantwoording aan dat U als raad het laatste woord heeft bij de vaststelling van het normatief toetsingskader. Beseft u straks waarvoor u verantwoordelijk bent? In dat kader sta ik hier voor U Nieuwe op te stellen normen of eigen normen zijn niet voorafgaand en integraal getoetst. Nu vast windturbines neerzetten en later de plannen of programma’s toetsen op hun aanzienlijke milieugevolgen, of aanpassen met een nu vooraf te sluiten anterieure overeenkomst om de normen later aan te kunnen passen staat opnieuw volledig haaks op de SMB richtlijn. De SMB-norm is de bescherming over en van de gezondheid van de mens en diens leefomgeving en stelt daarvoor eisen. Een initiatiefnemer/exploitant dient daarom vooraf (wetenschappelijk) aan te tonen dat voldaan wordt aan deze norm. En dat de gezondheid en leefomgeving niet verslechterd door het voorgenomen plan. De thans lopende MER opgesteld door HVC Landwind dient daarom een integrale PlanMER te zijn waarin deze afwegingen ten aanzien van de SMB-richtlijn moeten zijn meegenomen. Bovendien blijkt een verband tussen windturbines en mogelijke gezondheidsschade (voorkom het windturbinesyndroom). De Nederlandse overheid neemt zelfs voor lief dat (ten minste) 9% van de omwonenden ernstig gehinderd is. Dat kan en mag dus helemaal niet.

Ook dit effect dient te worden herstelt bij het stellen van eigen normen. Een bestuur dat het beginsel van Unierecht willens en wetens schendt, gelet op dit EU arrest loopt extra risico in de vorm van claims en financiële schade voor de gemeente. Reden waarom het opstellen van eigen normen een groot risico in houden en wordt afgeraden. De uitspraak van de RvS geeft in ieder geval ook een herstel van de rechtspositie van de burger. Indien eigen normen worden opgesteld dient hierdoor een goed burgerparticipatie traject te worden doorlopen en op het besluit is bezwaar en beroep mogelijk. De vraag is of een Omgevingsadviesraad en het Bewonersplatform een voldoende afspiegeling vormen. Het is jammer dat de wethouder gevoelig is voor de dreiging van de provincie. De provincie heeft inderdaad de bevoegdheid om de vergunningen voor een windpark te coördineren wanneer een gemeente geen medewerking verleent. In deze is daar echter geen sprake van. Er is een bepaalde overmacht ontstaan door de uitspraak van de Raad van State waar ook de provincie tegen aan loopt. Ook zij doet er verstandig aan om samen met het Rijk de tijd te nemen om de Plan MER voor algemene regels in overeenstemming te brengen met hetgeen de SMB richtlijn voorschrijft . Haastige spoed in deze is ook ditmaal zelden goed.