03.Vereniging Verontruste Burgers van Voorne; nieuwe studie Energietoekomst 2030 – 2050 vervolg op RES 2020 – 2030

1

Rockanje, 14 mei 2021 Aan: Het college B&W gemeente Nissewaard & gemeenteraadsleden & fractie-assistenten Raadhuislaan 106, 32015 EL Spijkenisse t.a.v. griffie@nissewaard.nl Uw kenmerk:

Betreft: Nieuwe studie energietoekomst 2030-2050, vervolg op RES 2020-2030. Geacht college en leden, De Vereniging Verontruste Burgers van Voorne (VVBV) is een vereniging die statutair tot doel heeft de internationaal befaamde natuurgebieden van en in de nabijheid van Voorne en de kwaliteit van de woon- en leefomgeving van de bewoners te beschermen. De vereniging tracht dit doel te bereiken door onder meer kritisch de ontwikkelingen te volgen die een negatieve invloed kunnen hebben op de woon- en leefomgeving van de bewoners dan wel afbreuk doen aan de eerdergenoemde natuurgebieden. Vanuit deze doelstelling heeft de VVBV al zienswijzen over de inhoud en aanpak van de Regionale Energie Strategie voor de gemeenten Westvoorne, Brielle, Hellevoetsluis en Nissewaard, opgesteld op 27 april 2020 en 1 maart 2021. Samenvatting DE VVBV is van mening dat het RES proces door EZK is opgezet om op korte termijn veel te investeren in de verduurzaming, waarbij het besef van samenhang van vraag en productie in tijd en plaats, ontbrak. In het recent verschenen rapport “Het energiesysteem van de toekomst”, integrale infrastructuurverkenning 2030-2050 wordt die samenhang aangebracht en ontstaat er zicht op de kostenstijging, de benodigde landoppervlakken en de investeringen.

Bezwaar tegen RES Ofschoon de Vereniging Verontruste Burgers van Voorne (VVBV) zich in eerste instantie sterk wilde inzetten voor de uitwerking van de opdracht van EZK m.b.t. de Regionale Energie Strategie (RES), werd gaandeweg duidelijk dat in het RES proces:  

Het EZK, de organisatie en de gemeente geen besef hadden van het ontbreken van samenhang Er vanuit de buiten parlementaire Klimaattafels met milieugroeperingen, lobbyisten van de maakindustrie (windmolens, zonnepanelen, warmtepompen, energie-koepels,

Secretariaat: Zonnemare 2 3235 ET Rockanje Tel.: 0181 – 283821

Kamer van Koophandel 40348151 Rabobank NL50 RABO 0350 2580 07 mail: info@vvbv-voorne.nl Web site : www.vvbv-voorne.nl



  

stadsverwarmingsbedrijven) en onderzoeksinstituten, zonder eindverantwoordelijkheid en vanuit eigenbelang op korte termijn, de nadruk lag op investeren waardoor onvoldoende de lange termijn belangen van de burgers en overige industrie, die de rekening betalen, behartigd werden. Banken, energiebedrijven, duurzame opwekkers en overkoepelende organisaties ook niet aanspreekbaar waren op de noodzaak om de verduurzaming niet te beperken tot bouwen van windturbines en zonnepanelen Uiteindelijk in deze geliberaliseerde wereld van energie niemand verantwoordelijkheid neemt voor de energievoorziening als geheel De ruimte ontbrak voor burgerparticipatie Met de Crisis en Herstel Wet en de Omgevingswet de rechtspositie van de burger bij de Raad van State aanzienlijk is verzwakt waardoor met deze wetten de projecten door het burgerlijk verzet konden worden gedrukt.

De VVBV meent, het geheel overziende dat een nieuwe start met de verduurzaming gemaakt moet worden met een Ministerie voor Energie en Klimaat omdat gebleken is dat bij EZK economische belangen en klimaat onverenigbaar zijn. Nu in 2021 wordt al duidelijk dat RES niet samenhangend was: de netbeheerders constateren dat het moeilijk wordt om de aansluitingen tijdig te realiseren en de stroomprijs wordt steeds volatieler. Bij veel wind en zon zakt de prijs naar 0 Euro/MWhe en bij schaarste in de winter gaat de prijs naar de 400 Euro/MWhe. Het energiesysteem van de toekomst 2030 -2050 Al een jaar na de start van RES 2020-2030 is door deskundigen van Gas Unie, Tennet en vele netbedrijven in april 2021 het rapport “Het energiesysteem van de toekomst”, integrale infrastructuurverkenning 2030-2050, opgesteld. Bij de totstandkoming ervan hebben ministeries, belangen organisaties en industrie bijgedragen. Het is een omvangrijk rapport en te downloaden via: https://www.netbeheernederland.nl/_upload/files/NetbeheerNL_RapportEnergiesysteem_A4_FC.pdf. Door het inbrengen van samenhang in tijd en plaats van vraag en productie via netten en vergaande integratie van elektriciteit en gas-conversie, wordt het gemis in het RES-proces goed gemaakt.

Het geeft aan dat er meerdere wegen gevolgd kunnen worden om te komen tot verduurzaming van alle sectoren in hun behoefte aan gas, elektriciteit en warmte, waarbij kosten sterk verschillen. In aanvulling op het RES-proces blijkt dat er vele maatregelen extra nodig zijn:      

2

zeer zware uitbreidingen van de elektriciteits- en gasnetten overplanting en curtailment om kostbare investeringen in netten te vermijden energiebuffers om kortdurende overschotten en tekorten op te vangen (seconden tot uren; zowel voor elektriciteit, warmte als voor gas) conversietechnieken naar H2: om overtollige elektriciteitsproductie in de zomer om te zetten in gas dat kan worden opgeslagen voor gebruik in de winter power to heat: het omzetten van overtollige stroom in warmte voor industrie en stadsverwarming nieuwe elektriciteitscentrales om tekorten op te vangen, in het bijzonder bij windstiltes en/of donkere dagen in de winter

In tegenstelling tot eerdere berichten blijkt dat duurzame opwekking zal leiden tot een verdubbeling van de opwekkosten van 40 naar 80 Euro/MWhe. Gemiddeld genomen is er zo’n 10000 km2 aan ruimte nodig voor de windturbines en zonneparken. Dat wil zeggen bijna 25 % van het oppervlak van Nederland 41. 543 km2. Analyse Wezenlijke zaken in het rapport zijn:     

Het oppervlak in Nederland met zonnepanelen zal 25 maal groter worden; het oppervlak met windturbines 9 maal Gedurende 7000h per jaar wordt er meer stroom geproduceerd dan de huidige vraag. Conversie van elektriciteit naar gas en vervolgens opslag worden noodzakelijk Beperken van de aansluitwaarde (overplanting) en afkappen van de productie (curtailment) worden noodzakelijk en zullen leiden tot lagere inkomsten van de duurzame opwekking Kennis, mankracht en materialen zouden weleens ontoereikend kunnen zijn om de doelen te bereiken

Vervolg op Het energiesysteem van de toekomst 2030 -2050 De werkgroep concludeert dat er een lange termijn perspectief en integraliteit van de energiescenario’s noodzakelijk is om inzichten te ontwikkelen over een kosteneffectieve transitie naar een betrouwbaar en klimaatvriendelijk energiesysteem. Een complexe opdracht om een duurzame, betrouwbare energievoorziening met leveringszekerheid te realiseren met als randvoorwaarden dat deze duurzaam, energetisch optimaal en betaalbaar moet zijn. Duidelijk moet dan worden welke planning en keuze gemaakt moet worden in:        

Zonnepanelen, met keuzes in MWe en lokatie Windturbines met keuzes in MWe en rendement (hoogte, diameter) en plaats Netaansluiting in MWe Transportcapaciteit in MWe Energieopslag met keuzes in MWe en MWhe (accu’s, Valmeer) Conversie van elektriciteit naar gas in MWe Gasopslag in MWhe en MWe Pieklastcentrales in MWe en rendement (prijs = f(rendement)

Het resultaat moet robuust zijn want er zijn vele onzekerheden m.b.t de energievraag en het patroon, het klimaat en de in de tijd veranderende kosten, rendementen en levensduur van de technieken.

3

Rechtspositie van de burger en de tegenmacht Het RES-proces heeft dezelfde kenmerken als de bonnetjes affaire, Zorgtoeslag affaire en het proces “Omtzigt”. Kenmerkend voor het banale kwaad in overheidsprocessen van de laatste tijd waar geen tegenmacht tegenover staat. Het zijn in stukjes gehakte processen met halve waarheden, waarin iedereen met de beste bedoeling een besluit neemt, niemand het desastreuze resultaat wil overzien en niemand persoonlijk verantwoordelijk is, of zich verantwoordelijk voelt, voor de negatieve consequenties van de besluiten. Niemand verzet zich tegen het gezamenlijke; want anders lig je er uit. En als het er op aankomt, dan heeft iedereen gedaan wat hij moest doen, is er niet kritisch nagedacht om zich zelf niet in moeilijkheden te brengen, zijn de bonnetjes verdwenen, notities niet te vinden, zijn essentiële alinea’s afgelakt, heeft men geen actieve herinnering er aan, is er alleen in de marge over gesproken, was men er niet bij aanwezig, was de verantwoordelijkheid niet goed geregeld en is Raad van State uiteindelijk bereid om “mee” te denken.

De VVBV meent dat niet alleen EZK of het kabinet verantwoordelijk is voor het teloor gaan van het vertrouwen en de rechtspositie van de burger in dit RES proces, maar dat die verantwoordelijkheid ook ligt bij allen, die hier aan hebben deelgenomen en niet actief bezwaar aangetekend tegen deze onsamenhangende gang van zaken. Het gevoel is ontstaan dat uit politieke correctheid de verduurzaming door slaat en er slechts 1, naar nu blijkt duur, spoor wordt ontwikkeld, waar de maatschappij wordt in gefrommeld. Conclusie Het lezen van het veel omvattende rapport “Het energiesysteem van de toekomst 2030-2050”, geschreven door deskundigen voor de lange termijn, biedt een goede basis om de juiste besluiten te nemen inzake de met een beperkte scope opgestelde RES voor de korte termijn. Het wijst op het bos achter de groene boom, waardoor de energiekosten verdubbelen. Overwegende dat:   

men niet bereid is om in te zetten op vergaande energiebesparing. nu duidelijk is dat de duurzame opwekking niet in staat is om zelfstandig de leveringszekerheid en betrouwbaarheid van de energievoorziening te realiseren. er grote bezwaren zijn tegen opwekking met wind en zon vanuit de maatschappij en de natuur vanwege de nabijheid, grote oppervlakten, visuele hinder en geluidshinder.

is het wenselijk, nu we aan de vooravond staan van grote kostbare besluiten, om ter vergelijking ook de kosten en overige consequenties te kennen van een geheel andere opzet van het energiesysteem:     

volledig lokaal, waardoor kostbare verbindingen vermeden kunnen worden. meer kernenergie, waardoor de kosten voor de leveringszekerheid, betrouwbaarheid en verbindingen vermeden worden. fossiele brandstof met volledige CCS (afvang en opslag van CO2). een mix van dergelijke systemen. Het deliberaliseren van de energieopwekking, omdat er zoveel collectief geld nodig is om het systeem te laten werken.

Ons inziens moeten de nieuwe inzichten leiden tot bijstelling van de RES strategie.

4

Verzendlijst Het college B&W gemeente Hellevoetsluis & gemeenteraadsleden & fractie-assistenten Postbus 13, 3220 AA Hellevoetsluis t.a.v. griffie@hellevoetsluis.nl Het college B&W gemeente Westvoorne & gemeenteraadsleden & fractie-assistenten Raadhuislaan 6, 3532 AP Rockanje t.a.v. r.devries@westvoorne.nl Het college B&W gemeente Nissewaard & gemeenteraadsleden & fractie-assistenten Raadhuislaan 106, 32015 EL Spijkenisse t.a.v. griffie@nissewaard.nl Het college B&W gemeente Brielle & gemeenteraadsleden & fractie-assistenten Slagveld 36, 3231 AP Brielle E-mail: griffie@brielle.nl Algemeen Dagblad, janet@vanklink.eu

5