02.Schrijven CvM; Reactie ter ondersteuning besluit windturbine project Brielse Maasdijk.

Gemeenteraad Nissewaard Postbus 25 3200 AA Spijkenisse

Onderwerp: Raadsvergadering 3 juli 2024 - Windturbines Brielse Maasdijk

Hellevoetsluis, 4 juli 2024

Geachte Raadsleden, Gisteravond volgde ik de raadsvergadering en na het inspreken werd aan de inspreker gevraagd, waarom de provincie en HVC het project niet kunnen doorzetten. De inspreker gaf als antwoord de niet goed onderzochte dijkveiligheid. Ik beweeg mij inmiddels al zo’n 20 jaar op het dossier plaatsing windturbines en ben ook meerdere keren daarvoor komen inspreken bij de commissies en raad van de gemeente Nissewaard, om de zorgen die er zijn met betrekking tot plaatsing van Industriële windturbines (verder te noemen IWT) kenbaar te maken. Nu er kennelijk behoefte is vanuit de raad, om te weten waarom een provincie geen doorzettingsmacht kan toepassen en HVC niet kan komen met een schadeclaim wil ik u hierover informeren, omdat ik meer informatie heb op dit dossier dan dat de inspreker u kon geven. Deze informatie is van belang bij de afweging die u in september moet maken bij het afgeven van een verklaring van geen bezwaar. Ter ondersteuning zijn ook nog wat bijlagen bijgevoegd. Notitie Schaap advocaten inzake schadeclaim windturbines Brielse Brug Allereerst bijgevoegd een notitie van Schaap advocaten betreffende de schadeclaim inzake bij weigering windproject Brielse Brug. Algemeen Bepalend voor alle onrust rond IWT normen uit het Activiteitenbesluit- en regeling is de onderliggende SMB-richtlijn. Deze richtlijn had al vanaf 2001 geïmplementeerd moeten worden.

Dit is nergens gebeurd, niet bij het Rijk, niet bij provincies en niet bij gemeenten, wanneer het gaat om plannen of programma's. De clash kwam op 30-06-2021 bij de uitspraak Delfzijl. Waar de overheid eerst nog dacht dat het alleen de windturbines zou raken komt men er steeds meer achter dat alle programma's en plannen SMB proef moeten zijn. Vandaar ook de Notitie Reikwijdte en Detail (NRD) bruidsschat Omgevingswet, NRD Ruimte voor Defensie etc. En velen zullen er nog volgen. RES Al eerder heb ik bij de gemeente Nissewaard bij het vaststellen van de RES 1.0 destijds bezwaar ingediend, dat deze MER plichtig is, omdat het een plan c.q een programma is volgens de SMB richtlijn. Daarop kreeg ik een besluit toegezonden dat het bezwaar niet ontvankelijk was verklaard. Ik ben er destijds niet voor naar de rechtbank gegaan, omdat contact met Albert Koers het oploste. Hij is met het bezwaarschrift- omdat hij er achter stond qua redenatie- naar de VNG gegaan. Resultaat: RES is MER plichtig, maar RES 1.0 1

terugdraaien was een beetje lastig. Dus is de RES 2.0 MER plichtig geworden, mede omdat de gevolgen daaruit iets concreter zijn, is de motivatie. De MER-plicht wordt nu omzeilt door voortgangsrapportages te maken op de RES 1.0. Daarmee worden risico’s genomen ten aanzien van het milieu en leefomgeving, omdat essentiële effecten (nu bewust) niet in kaart worden gebracht. VRM provincie en Module Energietransitie niet conform SMB Naast de doorzettingsmacht waar ik straks op in ga, kijk ik naar het bovenliggende beleidsplannen. Zowel de VRM als de Module zijn niet conform de SMB richtlijn getoetst en had wel gemoeten. Alle rechtshandelingen die vandaaruit worden gepleegd zorgen voor onrechtmatig handelen omdat ze niet getoetst zijn. Peter de Lange, advocaat die procedeert tegen IWT-plannen, baseert ook zijn intrekkingsverzoeken daarop voor verleende vergunningen. Kortom de eerder afgesproken 18 MW staat in principe al ter discussie vanwege dat de VRM (2017) wel MER getoetst is, maar niet voldoet aan de voorwaarde van de SMB-richtlijn. Dit geldt voor de verhoging naar meer IWT ter plekke des te meer, omdat de Module Energietransitie op 14-12-2022 is vastgesteld en dat is na 30-06-2021. Men had dus kunnen weten dat deze herziening SMB-getoetst had moeten worden en dus MER-plichtig is.

De Herziening Omgevingsbeleid Module Energietransitie had daarom rekening moeten houden met de voorwaarden die gesteld zijn in deze SMB-richtlijn en deze nader uit te werken. Dit is niet tot onvoldoende gebeurd. Het ontwerp van de Herziening Omgevingsbeleid Module Energietransitie (verder te noemen dit Ontwerp) biedt geen deugdelijk materieel toetsingskader, terwijl er wel degelijk verbanden bestaan tussen windturbines en mogelijke veroorzaking van gezondheidsschade. Maar wordt geheel buiten beschouwing gelaten en niet meegenomen in de MER Kortom de basis om deze windturbines neer te zetten, VRM en de module is onjuist, daardoor onrechtmatig. U moet het dus hoger opzoeken in het beleid in plaats van locatie gebonden vergunningverlening, waarom de vergunningverlening niet door kan gaan. De provincie moet beter haar huiswerk doen, voordat zij beleid voorstelt en van daaruit naar gemeenten gaat blazen. De juiste basis ontbreekt daarvoor en een daarop genomen besluit is daardoor in strijd met de algemeen beginselen van behoorlijk bestuur. Ambtelijke capaciteit en kosten 14-12-2022 is de herziening Module Energie door Provinciale Staten vastgesteld. Ongewijzigd op een paar dingetjes na. Waarbij de zoeklocaties in omvang zijn verdubbeld, behalve die bij het Spui.

Ik vermoed dat gedeputeerde Potjer, te veel last binnen zijn organisatie heeft om de klachten die omwonenden hebben ten aanzien van dit windpark weg te krijgen. Na jaren inzet hierop o.a. met gedragspsychologen lukt het hem niet de overlast weg te krijgen. Tijdens de Statenvergadering heeft hij aangegeven dat deze locatie absoluut niet verdubbeld mag worden. Wanneer de provincie er zelf capaciteit in moet steken, omdat zij in deze bevoegd gezag is, waait er kennelijk een andere wind. U als raadslid moet zich daarom afvragen of u alle klachten die na realisatie gaan komen met betrekking tot het project Brielse Maasdijk ook binnen uw organisatie wilt ontvangen en afhandelen qua capaciteit en kosten. Een voorbeeld van kostenraming kunt u wellicht eens onderzoeken binnen uw eigen organisatie ten aanzien van de IWT nabij Geervliet/Heenvliet. Hierbij was u niet de vergunningverlener, maar de ambtelijke inzet ten aanzien van bemoeienis op dit dossier zal navenant of hoger zijn, wanneer u vergunningverlener wordt van het project Brielse Maas. Zijn deze kosten meegenomen in de begroting? Gelet op de vermindering van de Rijksbijdrage waarbij bezuinigd dient te worden in 2027, is dit juist een kostenpost erbij.

2

Overzicht doorzettingsmacht provincie Vijf reden ingrijpen volgens klimaatakkoord De situatie dat de RES’en niet optellen tot de landelijke doelstelling voor Elektriciteit tenminste 35 TWH (TeraWattuur); De situatie dat RES regio-overstijgende infrastructuurproblemen oplevert; Dat een overheid in de regio niet meer wil deelnemen aan de RES-vorming, dan wel de RES niet wil verankeren in omgevingsbeleid; De situatie dat een RES niet tot uitvoering komt; Planningsafspraken tafels Elektriciteit en Gebouwde Omgeving niet gehaald (kunnen) worden. Beleid InterProvinciaal Bestuur (IPO). Het IPO-bestuur heeft op 19 november 2020 besloten dat: een maatregel in de vorm van een projectbesluit provincie UITSLUITEND zou moeten gelden als de opwekking van 35 TWh duurzame elektriciteit niet zou worden gehaald; ‘Route 35’ - met de daarin aangegeven verdeelsystematiek - zou alleen van toepassing zijn als onverhoopt die 35TWh niet gehaald zou worden; Projectbesluit moet dan wel met duidelijk publiek belang onderbouwd en gerechtvaardigd worden; Minister Jetten heeft afgezien van het verhogen van de 35TWh op land.

Argumenten 35TWh > 55,1 TWh opgegeven Ingrijpen (nog) alleen mogelijk bij regio overstijgende infrastructuur problemen Publiek belang zeker niet: - aantasting flora en fauna - uitputten subsidies - brengen van gezondheidsrisico’s naar inwoners - democratisch genomen besluiten gemeenteraden ‘opzij willen schuiven’ (bijv. Nissewaard) Houden aan bestuursakkoord - juridisch niet bindend > slechts intentie vastgelegd - doorzettingsmacht beperkt - uitvoering niet of nauwelijks afdwingbaar Op 3 april 2023 heeft de verantwoordelijk minister R. Jetten bij de Tweede Kamer aangegeven dat de 35 THw voor 2030 reeds gehaald is en wind op land daardoor niet meer nodig is. Zie bijlage. De rest zal naar zee verplaatsen. De nut en noodzaak om nog meer wind op land te zetten is niet meer aanwezig. Dat de provincie de capaciteit van de bestaande zoeklocaties heeft verdubbeld in 2022 behalve het spui". Dat heeft de gemeente dus niet gedaan. Dus kan de provincie de gemeente er niet aan houden. Dat is geheel tegen het principe van biedingen vanaf bottumup in. En weer: het participatieproces voor de locatie en het proces voor vergunningen zouden starten NADAT de doelen van het Klimaatakkoord al in 2023 zijn behaald. De provincie kan zich echt nergens op beroepen dan hun eigen ambities. Dat is geen zwaarwichtig algemeen belang en dus kan er niet overruled worden door de provincie.

Hierover loopt nog steeds een bewaarprocedure bij de provincie Utrecht en het bezwaar wordt gesteund door professor Elzinga. Daarnaast: Een commissie onder leiding van Greetje Bos heeft geadviseerd de 35TWh doelstelling van het KA/de RES niet te verhogen, maar wel de ambitie van 55TWh (biedingen provincies RES) als streefdoel te hanteren. 3

Motivatie: “omdat het formeel ophogen van het doel zo lang zou duren”, is de officiële lezing; feit is dat in het klimaatakkoord staat dat bij het ophogen van het doel, eerst gekeken moet worden of we het redden met wind op zee en zon op dak. En ja dat zou kunnen, dus dat zou einde wind op land betekenen. Dus een formele ophoging is niet handig voor de industrie. En nu zitten we in de vage situatie dat er dus geen formele verplichting is om meer te leveren, maar de minister dat niet duidelijk zegt en de regio’s zeggen door te gaan met de RES totdat de minister zegt dat het niet meer hoeft. Veel Ressen bevatten een overmaat aan zoeklocaties, vanuit een bepaalde zekerheidstelling dat het bod ook gerealiseerd kan worden omdat na praktijkbeoordeling er toch mogelijke locaties zullen afvallen. In de praktijk zijn deze zoeklocaties op de RES-kaart als het ware vrijgegeven, Waardoor vergunningaanvragen blijven binnenstromen. Beoordeeld zonder wetenschappelijk veldonderzoek welk effect de plaatsing van X(X)L IWT op de leefomgeving en de gezondheid van mens en dier heeft en de provincies gemeenten dwingen om medewerking te verlenen. Vergunningverlening en DCMR Bijgevoegd de zienswijze van de DCMR, uw eigen omgevingsdienst, op het Ontwerpbesluit Windturbinebepalingen Leefomgeving, omdat de vergunningaanvraag van HVC aan alle kanten rammelt.

Hetgeen ook is gebleken vanuit het advies van de Commissie MER. Met de zienswijze van de DCMR op de nieuwe normen (zeg maar) kunt u zelf ook eens kijken naar wat er ontbreekt in de vergunningaanvraag. Als raad kunt u naast maatwerk tevens ook extra vergunningsvoorwaarden opstellen. Laat hierbij de zienswijze van de DCMR leidend zijn. Tevens heb ik vernomen dat de DCMR een advies heeft uitgebracht specifiek op dit project, waarbij duidelijk is dat vele huishoudens ( ik meen gehoord te hebben 7000 > dat zijn dus meer personen omdat een huishouden uit meer dan 1 persoon bestaat) veel ernstige hinder gaan ondervinden van dit project als het er eenmaal staat. In het kader van secundaire ambtelijke aansprakelijkheid zijn er ontwikkelingen en initiatieven op dit gebied gaande, wanneer bestuurders en ambtenaren willens en wetens dergelijke hinder voor collateral damage voor lief nemen. Dit is geen dreigement, maar slechte een attenderen op landelijke ontwikkelingen en initiatieven. Schadeclaim De VNG hanteert model-formats voor anterieure overeenkomsten tussen gemeenten en projectontwikkelaars van windparken. In de toelichting staat de volgende tekst: Om deze reden moeten in een bevoegdhedenovereenkomst geen ongeclausuleerde toezeggingen worden geformuleerd, maar dienen afspraken het karakter te hebben van een inspanningsverplichting.

Ook dient duidelijk gemaakt te worden dat de overeenkomst op geen enkele wijze het publiekrechtelijk bevoegde orgaan bindt en dat bezwaren, zienswijzen et cetera van derden kunnen nopen om geen medewerking te verlenen aan de overeenkomst in de vorm van een gewenst besluit. Mocht er in de anterieure overeenkomst tussen de gemeente Nissewaard en HVC wel iets opgenomen zijn over schadevergoeding, dan is de vorige wethouder daar niet toe niet gemandateerd geweest door de raad om van het model VNG af te wijken. Ik hoop dat u deze informatie ter harte neemt bij het nemen van uw besluit ten aanzien van het al dan niet verlenen van een Verklaring van geen bedenkingen voor het project Brielse Maasdijk en lef geeft om uw eerder getoonde spierkracht op dit dossier te volharden. met vriendelijke groet, CvM

4