CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

Ruimtelijke motivering opvanglocatie De Middelaar

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Adviesrecht bij opvang asielzoekers en starterswoningen aan De Middelaar in Hoevelaken15.604 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Ruimtelijke motivering

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Inhoudsopgave

Ruimtelijke motivering

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding project 1.2 Ruimtelijk en bouwtechnisch deel 1.3 Leeswijzer

7 7 7 7

Hoofdstuk 2 Projectomschrijving 2.1 Bestaande situatie 2.2 Nieuwe situatie 2.3 Toets omgevingsplan

9 9 11 13

Hoofdstuk 3 Relevante regelgeving en beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid en beleid waterschap 3.4 Gemeentelijk beleid

17 17 19 22 22

Hoofdstuk 4 Aspecten fysieke leefomgeving 4.1 Bodem 4.2 Cultureel erfgoed en archeologie 4.3 Duurzame ontwikkeling, waaronder begrepen bouwen 4.4 Geluid door activiteiten 4.5 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen 4.6 Geur 4.7 Gezondheid 4.8 Klimaat 4.9 Landschappelijke en stedenbouwkundige aspecten 4.10 Luchtkwaliteit 4.11 Mobiliteit 4.12 Natuur en ecologie 4.13 Externe veiligheid 4.14 Ontplofbare oorlogsresten 4.15 Water

27 27 28 29 30 31 32 32 35 35 36 37 39 40 41 42

Hoofdstuk 5

45

Milieueffectrapportage

Hoofdstuk 6 Maatschappelijke en financiële uitvoerbaarheid 6.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 6.2 Financiële uitvoerbaarheid

47 47 47

Hoofdstuk 7 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties 7.1 Toetsingskader 7.2 Afweging

49 49 49

Hoofdstuk 8

51

Voorstel verwerking in omgevingsplan

3

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

4

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Ruimtelijke motivering

5

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

6

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding project

De gemeente Nijkerk is voornemens om 278 nieuwe opvangplaatsen te realiseren voor asielzoekers. Deze opvangplekken zullen verspreid over de drie kernen in de gemeente Nijkerk gerealiseerd worden. In totaal gaat het om vier kleinschalige locaties. Deze locaties worden niet ontwikkeld en geëxploiteerd door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), maar door de gemeente zelf. De voorliggende ruimtelijke motivering omvat de ontwikkeling van een opvanglocatie voor 75 asielzoekers en aanvullend 20 woningen voor starters. Zowel de gebouwen voor asielopvang als de starterswoningen zijn tijdelijk en worden maximaal 10 jaar gebruikt op deze locatie. Na die periode kan de gemeente alle gebouwen nog 30 jaar gebruiken op een alternatieve locatie waarbij de gebouwen voor asielopvang gebruikt kunnen worden voor andere doelgroepen. Ook zal tussen de opvanglocatie en korfbalvereniging Telstar een parkeervoorziening en een waterbergingsvoorziening gerealiseerd worden. Deze ontwikkeling is op grond van het geldende planologisch-juridische kader niet toegestaan. Met een omgevingsvergunning voor een zogeheten buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna 'BOPA') kan worden afgeweken van het omgevingsplan om de ontwikkeling mogelijk te maken.

Bij een BOPA moet met een motivering worden aangetoond dat een ruimtelijke ontwikkeling voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ook wel afgekort tot 'ETFAL'). De voorliggende motivering voorziet daarin.

1.2

Ruimtelijk en bouwtechnisch deel

Deze ruimtelijke motivering ziet enkel toe op het ruimtelijk deel. Het bouwtechnisch deel wordt via een aparte vergunningaanvraag geregeld.

1.3

Leeswijzer

Deze motivering bestaat uit diverse hoofdstukken. Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige en toekomstige situatie in het plangebied. In hoofdstuk 3 volgt een toetsing van het initiatief aan het geldende relevante beleid. Vervolgens komen in hoofdstuk 4 de relevante onderzoeks- en milieuaspecten aan de orde. Hoofdstuk 5 gaat in op de aanmeldnotitie mer. Daarna behandelt hoofdstuk 6 de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 7 vervolgt met een eindconclusie over de evenwichtige toedeling van de nieuwe functie aan de locatie. Hoofdstuk 8 gaat in op de verwerking van deze aanvraag in het omgevingsplan. Tot slot volgen de bijlagen.

7

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

8

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Hoofdstuk 2

Projectomschrijving

Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de uitvoering van de activiteiten die met het project samenhangen.

2.1

Bestaande situatie

Het plangebied is gelegen aan de zuidoostzijde van de kern Hoevelaken, in de gemeente Nijkerk. Het projectgebied heeft betrekking op een gedeelte van het kadastrale perceel HVL00-C-5718. Het oppervlak van het terrein waarop de opvanglocatie en woningbouw wordt gerealiseerd is ca. 7.333 m². Bij het plangebied bevinden zich op dit moment nog geen ontsluitingswegen.

Figuur 2.1: Globale ligging plangebied

9

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Figuur 2.2: Luchtfoto plangebied

Figuur 2.3: Aanzicht achterzijde plangebied vanaf de Middelaarseweg

10

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Figuur 2.4: Aanzicht achterzijde plangebied met aan de linkerkant de korfbalvereniging

2.2

Nieuwe situatie

Plan van aanpak opvang van asielzoekers algemeen Op 24 oktober 2024 heeft de gemeenteraad van Nijkerk een plan van aanpak vastgesteld voor de opvang van asielzoekers. Het plan van aanpak van de gemeente Nijkerk richt zich op de realisatie van vier kleinschalige opvanglocaties voor 278 asielzoekers in eigen beheer. Met een visie op gastvrije, integratieve opvang streeft de gemeente naar sociale cohesie, zelfredzaamheid en samenwerking tussen bewoners, vrijwilligers en omwonenden. De gemeente kiest voor eigen beheer vanwege de flexibiliteit, lokale binding en maatwerk, terwijl nadelen worden beheerst door samenwerking met het COA en efficiënt financieel beheer. Het proces is gebaseerd op participatie, met aandacht voor veiligheid, sociale ondersteuning en een gefaseerde realisatie tussen 2025 en 2026. Ontwikkeling Middelaarseweg De ontwikkeling aan de Middelaarseweg is onderdeel van een afzonderlijk opgesteld plan van aanpak voor de opvang van asielzoekers. Dit afzonderlijke plan van aanpak is op 26 juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Op de locatie aan de Middelaarseweg zal een opvang voor asielzoekers gerealiseerd worden. Het gaat hierbij om een locatie voor langdurig dag- en nachtverblijf van 75 asielzoekers. Naast een opvang voor asielzoekers worden er 20 starterswoningen gerealiseerd voor 1 à 2 personen per woning.

Zie het stedenbouwkundig plan (Bijlage 1) en het beeldkwaliteitsplan (Bijlage 2) voor het definitieve ontwerp. Bebouwing De opvang- en woonlocatie wordt vormgegeven als een erf. Dit erf volgt een traditionele erfopzet: het hoofdgebouw ligt aan de weg, met bijgebouwen daarachter. Het wonen concentreert zich hoofdzakelijk in de bijgebouwen, die bestaan uit één bouwlaag met een kap, waarbij de kap geen woonfunctie heeft. De entrees van deze woningen zijn waar mogelijk aan de binnenzijde van het erf gepositioneerd, zodat ontmoeting en sociale interactie op het midden-erf worden gestimuleerd.

11

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Het hoofdgebouw vormt het centrale element van het erf en huisvest de gemeenschappelijke voorzieningen op de begane grond. Dit gebouw telt twee bouwlagen met een kap. Ook hier heeft de kap geen gebruiksfunctie. Het hart van het erf vormt een gezamenlijke (moes)tuin waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Deze tuin kan bijvoorbeeld ingevuld worden met ruimte voor spel, ontspanning en gemeenschappelijk tuinieren. De starterswoningen krijgen elk een privé buitenruimte van circa drie meter diep, grenzend aan de gemeenschappelijke tuin. Groen De erfstructuur wordt landschappelijk ingepast door een zorgvuldig ontworpen groen raamwerk. Aan de zuidzijde zorgt een aarden wal met struweel en boomvormers voor een geleidelijke overgang naar de omliggende agrarische gronden, waarbij het zicht op het terrein vanaf de bestaande woningen wordt beperkt. Een nieuw aan te planten elzensingel sluit het erf aan de westzijde af. Voor de begin fase zal hier ook een raster worden geplaatst. Aan de oostzijde blijft de bestaande elzensingel behouden en wordt deze versterkt als voortzetting van de karakteristieke landschappelijke structuur. Het voorerf krijgt een strakke, lage erfafscheiding wat zorgt voor een representatieve en verzorgde uitstraling.

Binnen het erf wordt ingezet op biodiversiteit door gebruik te maken van een lokaal sortiment aan beplanting, passend bij de oorspronkelijke vegetatie van het veenontginningslandschap. Ten westen van het nieuw in te richten terrein zal -tussen de opvanglocatie en de nieuw aan te leggen parkeerplaats bij Telstar- een wadi worden aangelegd om zo te voorzien in voldoende waterberging. Mobiliteit Het erf wordt ingericht als een autoluwe omgeving, waarin langzaam verkeer en ontmoeting centraal staan. Parkeren vindt deels plaats aan de zijkant van het erf, op halfverhard terrein en afgeschermd met een groene haag, zodat de auto's niet dominant aanwezig zijn in het beeld. De parkeerplaatsen die niet op het terrein zelf ingepast kunnen worden, zullen worden gerealiseerd op een nieuw aan te leggen parkeervoorziening tussen de planlocatie en korfbalvereniging Telstar (zie figuur 2.5). Het achtererf krijgt een informeel karakter met halfverharding die aansluit bij het landelijke en functionele karakter van het boerenerf. Om het plangebied te ontsluiten wordt de oprit vanaf de Middelaarseweg ten behoeve van de korfbalvereniging Telstar aan de westzijde doorgetrokken tot in het plangebied. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 4.11.

12

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Figuur 2.5: Ontwerp Voorzieningen Bij de entree van het terrein komt een hoofdgebouw met daarin de volgende functies: Werkplek voor de locatiemanager & woonbegeleiders; Beveiliging; Wasruimte; Spreekkamer; Gemeenschappelijke ruimte/ontmoetingsruimte inclusief keuken. Verder kunnen de asielzoekers van De Middelaar gebruik maken van de voorzieningen aan de Nijverheidsstraat 7 in Nijkerk. Aan de Nijverheidsstraat bevinden zich de volgende voorzieningen: Dagbesteding; Onderwijs voor volwassenen; Eenvoudige cateringvoorzieningen en een café; Zorg en onderwijs voor kinderen; Speelterrein met speeltoestellen en een trapveldje. De asielzoekers hebben dagelijks de mogelijkheid om met een pendelbus naar de Nijverheidsstraat vervoerd te worden.

2.3

Toets omgevingsplan

Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden en vanaf dat moment beschikt iedere gemeente over een gemeentedekkend omgevingsplan. Het gemeentelijk omgevingsplan bestaat voorlopig uit het omgevingsplan van rechtswege. Dit betreft het tijdelijk deel van het omgevingsplan, bestaande uit (art. 22.1 Ow): de besluiten, bedoeld in artikel 4.6, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet; de kaarten, bedoeld in artikel 3.5, tweede lid, van de Aanvullingswet bodem Omgevingswet, en de besluiten, bedoeld in artikel 3.5, derde lid, van die wet;

13

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

de regels waarvoor op grond van artikel 22.2, eerste lid, is bepaald dat ze tijdelijk deel uitmaken van het omgevingsplan. De besluiten, kaarten en regels die voor dit planvoornemen relevant zijn, komen hieronder nader aan de orde. Omgevingsplan In het omgevingsplan, deel 'bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2' vastgesteld op 30 mei 2024, heeft de locatie de bestemming 'agrarisch met waarden - landschappelijke waarden'. Onderstaande afbeelding geeft door middel van rode lijnen het projectgebied op een uitsnede van de verbeelding van voornoemd bestemmingsplan. Naast de agrarische bestemming geldt de dubbelbestemming 'waarde-archeologie', met de functieaanduiding 'specifieke vorm van waarde - 8' die duidt op de archeologische verwachtingswaarde. Verder ligt op het perceel de gebiedsaanduiding 'overige zone - slagenlandschap'. Het voorliggende initiatief voorziet in de realisatie van een opvanglocatie voor 75 asielzoekers samen met een aantal starterswoningen. Dit is op het betreffende perceel niet mogelijk, omdat hier de bestemming 'agrarisch met waarden - landschapswaarden'' op rust. Binnen de regels van deze bestemming kan de functie 'Wonen' met eerder genoemde voorzieningen niet worden toegelaten. Hiermee is het voornemen in strijd met het omgevingsplan en zal er van het omgevingsplan afgeweken moeten worden.

Figuur 2.6: Uitsnede bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2

14

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

15

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

16

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Hoofdstuk 3 3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Spreidingswet

Relevante regelgeving en beleid

De Spreidingswet, officieel bekend als de 'Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen', is ontworpen om een evenwichtige verdeling van opvangplekken voor asielzoekers over gemeenten in Nederland te realiseren. Momenteel gebeurt de verdeling van opvangplaatsen op vrijwillige basis, maar de wet biedt de mogelijkheid om gemeenten te dwingen opvangplekken te realiseren als zij hier niet aan voldoen. Gemeenten die meer opvangplekken realiseren, kunnen een financiële tegemoetkoming ontvangen. De wet richt zich uitsluitend op het realiseren van voldoende opvangplekken en heeft geen betrekking op migratie naar Nederland. Als een gemeente de Spreidingswet niet uitvoert, kan zij in het uiterste geval gedwongen worden om opvangplekken te realiseren. Dit kan leiden tot juridische stappen of andere maatregelen om naleving af te dwingen. De wet biedt de minister de bevoegdheid om in te grijpen wanneer gemeenten niet vrijwillig meewerken aan de verdeling van opvangplekken

3.1.2

Nationale Omgevingsvisie

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke prioriteiten de Rijksoverheid stelt bij de inrichting van Nederland en hoe het Rijk keuzes maakt in de uitvoering daarvan. Keuzes die samenhangen met toekomstbeelden over de fysieke leefomgeving, maatschappelijke opgaven en bijbehorende economische perspectieven. Steeds duidelijker wordt dat de opgaven alleen goed aangepakt kunnen worden als dat in samenhang gebeurt, het ontwikkelpotentieel van heel Nederland optimaal wordt benut en gezorgd wordt voor een duurzame verbinding van alle delen van Nederland en met de landen om ons heen. Het beleid in de leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken overheden. De NOVI geeft aan waar het Rijk zich op nationale schaal aan bindt, waar het Rijk regie voert richting medeoverheden of waar het juist aan de medeoverheden is om keuzes te maken.

Provincies en (samenwerkende) gemeenten zullen in hun omgevingsvisies uiting geven aan hun eigen verantwoordelijkheid en keuzes in de fysieke leefomgeving. Met de NOVI wordt in beeld gebracht waar kansen liggen. Kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren. Kansen om sociale samenhang, gezondheid en economisch herstel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een circulaire samenleving - stevig te verankeren in onze manier van leven en werken. Daartoe zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

17

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Ten behoeve van die afweging gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Een kleinschalige opvanglocatie in Hoevelaken draagt bij aan de NOVI doordat het ruimte efficiënt gebruikt, evenwichtige regionale opvang bevordert en past binnen de dorpse identiteit zonder overbelasting van de omgeving.

Wanneer het duurzaam en klimaatbestendig wordt ingericht, versterkt het bovendien de toekomstbestendige inrichting van het gebied.

3.1.3

Instructieregels Besluit kwaliteit leefomgeving

Het Rijk heeft instructieregels gegeven waar het omgevingsplan aan moet voldoen. De regels zijn hoofdzakelijk opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Niet alle instructieregels zijn relevant. In onderstaande tabel zijn de voor dit planvoornemen van toepassing zijnde thema's waarover in het Bkl instructieregels staan opgenomen. In de tabel is per thema aangegeven in welke paragraaf in deze motivering hier nader op in is gegaan. Deze instructieregels richten zich op de volgende thema's: Thema

Paragraaf Bkl

Verwijzing paragraaf

Veiligheid

5.1.2

4.13

Waterbelangen

5.1.3

4.15

Luchtkwaliteit

5.1.4.1

4.10

Geluid door Activiteiten

5.1.4.2

4.4

Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen

5.1.4.2a

4.5

Bodemkwaliteit

5.1.4.5

4.1

Ladder voor duurzame verstedelijking

5.1.5.4

3.4.4

Cultureel erfgoed en werelderfgoed

5.1.5.5

4.2

Tabel 3.1 Voor deze BOPA relevante Rijksinstructieregels

Deze ruimtelijke motivering onderbouwt in navolgende paragrafen en hoofdstukken in hoeverre er aan de eisen uit voornoemde instructieregels wordt voldaan.

18

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie

De omgevingsvisie Gaaf Gelderland schetst de toekomstvisie van de provincie Gelderland, waarin een gezond, veilig, schoon en welvarend leefklimaat centraal staat. Het document benadrukt het behoud van natuurlijke en culturele waarden, terwijl het inspeelt op grote uitdagingen zoals de energietransitie, klimaatverandering, digitalisering en verstedelijking. De visie legt de nadruk op duurzaamheid, verbondenheid en economische kracht. Zeven kernambities vormen de leidraad: energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en woon- en leefomgeving. Maatregelen worden uitgewerkt volgens vier “Doe-principes”: Doen, Laten, Zelf en Samen, waarbij samenwerking met inwoners, bedrijven en organisaties essentieel is. De visie streeft naar een toekomst waarin de Gelderse unieke kwaliteiten – zoals natuur, innovatie en gemeenschapszin – behouden blijven en bijdragen aan een leefbare, dynamische en duurzame provincie voor toekomstige generaties. Toepassing Hoewel deze ontwikkeling niet direct aansluit op de omgevingsvisie van provincie Gelderland, zijn er ook geen elementen van deze ontwikkeling strijdig met de inhoud van de omgevingsvisie. 3.2.2

Plan Asielopvang Gelderland 2025-2026

Het Provinciaal Plan Asielopvang Gelderland 2025-2026 beschrijft de afspraken en taakstellingen voor de opvang van asielzoekers, ontheemden uit Oekraïne en statushouders in de provincie Gelderland. De gemeenten hebben de opdracht om uiterlijk 1 juli 2025 in totaal 11.704 opvangplaatsen voor asielzoekers te realiseren, waarvan 992 plekken specifiek voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Op dit moment hebben de gemeenten samen bijna 90% van deze taakstelling ingevuld, waarbij sommige gemeenten hun opgave ruimschoots overtreffen, terwijl andere nog geen besluit hebben genomen. Voor de gemeente Nijkerk is de doelstelling om voor 1 januari 2027 278 opvang plekken voor asielzoekers gerealiseerd te hebben. Met de opvanglocatie aan de Middelaarseweg wordt een belangrijke stap gezet richting het realiseren van dit doel. 3.2.3

Omgevingsverordening

De Omgevingsverordening van provincie Gelderland is een juridisch document met daarin de provinciale regels. De regels zijn bedoeld om de plannen uit de omgevingsvisie waar te maken. De Omgevingsverordening bevat onder andere regels over natuur, landschap, milieu, provinciale wegen en water. Voor het initiatief aan de Middelaarseweg zijn de volgende artikelen relevant: Artikel 5.37 (beschermen landschap Gelderse streken: Gelderse Vallei) Volgens dit artikel moet bij een nieuwe activiteit of ontwikkeling binnen deze streek rekening gehouden worden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap. Het gaat hierbij om de volgende kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen die horen bij de streek Gelderse Vallei: Kernkwaliteiten

Ontwikkeldoelen

19

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

1

Contrast- en gradiëntrijk Ruimtelijke ontwikkelingen houden valleilandschap tussen de hoger rekening met en dragen zo gelegen stuwwallen van de Veluwe mogelijk bij aan de kernkwaliteiten en de Utrechtse Heuvelrug. Met van de Gelderse Vallei. Zoveel een zuid-noord gerichte afwatering mogelijk de landschappelijke via Grift, Valleikanaal en Eem, gradiënt respecteren, zichtbaar en tussen Rijn en Randmeren. Met in beleefbaar maken. De regionale het zuiden de Grebbedijk als waterhuishouding als basis voor markante begrenzing. ruimtelijke ontwikkeling. Versterken van de Grebbedijk met ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit en de dijk als scenic route.

2

Zacht glooiend dekzandlandschap Ruimtelijke ontwikkeling houdt met oost-west afstromende beken. rekening met de ruimtelijke en Met in het noorden een landschappelijke indeling van de afwisselend mozaïek- en Gelderse Vallei. Afstromende landgoederenlandschap (inclusief beken zijn aanleiding voor verdere Scherpenzeel), in het midden een natuurontwikkeling, agrarisch cultuurlandschap en in landschapsbouw en het zuiden het sterk verstedelijkt klimaatadaptatie. Verduurzaming landschap van Ede, Wageningen, van het agrarisch cultuurlandschap Veenendaal (U) en Rhenen (U). door de transitie naar duurzame landbouw binnen het concept Food Valley.

3

Microreliëf door dekzandruggen, natuurlijke beeklopen, gave broekgebieden en markante oude bouwlanden in de vorm van open engen of enken, vooral op de flanken van de Veluwe.

Zoveel mogelijk het microreliëf respecteren. De open gebieden bewaren door passende voortzetting van huidig grondgebruik en terughoudendheid ten aanzien van verdere bebouwing.

4

In het noordelijk deel van de vallei een kleinschalige landschap rond o.a. de Veldbeek met sterke afwisseling van natuur, heide, bos, weiden, landgoederen en kleine kernen.

Kleinschaligheid behouden en versterken door aanleg, herstel en beheer van groene landschapselementen, passende grondgebruiksvormen en verbetering van recreatieve toegankelijkheid.

5

In het agrarisch middengebied een Gronden en opstallen waar hoge dichtheid aan erven met mogelijk inzetten voor transitie (voormalige) boerderijen, én de naar duurzame landbouw. hoge dichtheid aan verspreide Intensiveren van landschapsbouw. landschapselementen.

20

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

6

Het Binnenveld als Balans brengen in verdere landschappelijk, grootmazig verstedelijking (inclusief contrast (nat, weidegrond, campusontwikkeling) en het openheid en stilte) tussen openhouden van de waardevolle verstedelijkingskernen Ede, open delen van het Binnenveld. Wageningen, Veenendaal (U) en Introductie en voortzetting van Rhenen (U) en stuwwallen. Inclusief agrarisch natuurbeheer, waar karakteristieke rechtlijnige mogelijk combineren met wegenstructuur. waterberging, klimaatadaptatie en recreatieve toegankelijkheid. De openheid behouden van het gebied waar de Veluwezoom en de Utrechtse Heuvelrug (Grebbeberg) de Rijn kussen. Hier geen blikvangende gebouwen of objecten plaatsen.

7

Aanwezigheid van de historische Grebbelinie.

De Grebbelinie behouden en herstellen, recreatief toegankelijk maken en benutten van voormalige inundatievelden voor klimaatadaptatie en natuur.

8

Ecologische waarden met name langs beken en andere watergangen, in landgoederen. Natura 2000 waarden in Het Binnenveld, o.a. bijzondere natte schraalgraslanden.

Intensief inzetten op het verder aanleggen van ecologische verbindingszones (o.a. tussen Utrechtse Heuvelrug en Veluwe). Beschermen van Natura 2000 waarden. Waar mogelijk combineren met klimaatadaptatie en recreatieve toegankelijkheid.

De bovenstaande kernkwaliteiten komen specifiek op de locatie niet voor. Wel is er in de omgeving sprake van een karakteristiek slagenlandschap. Hier is met deze ontwikkeling rekening gehouden, zie ook het definitief ontwerp (Bijlage 1) en het beeldkwaliteitsplan (Bijlage 2). Artikel 4.16 Intrekgebied Dit artikel voorziet in de bescherming van het intrekgebied van het grondwater. Ter plaatse van de intrekgebieden is het niet toegestaan om vervuilende activiteiten uit te voeren. Deze ontwikkeling voorziet niet in de toevoeging van vervuilende activiteiten. Onderzoek of maatregelen zijn niet noodzakelijk. Conclusie Deze ontwikkeling is in lijn met de Gelderse omgevingsverordening.

21

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

3.3

Regionaal beleid en beleid waterschap

3.3.1

Woondeal 2022-2030 Regio Foodvalley

Het doel van de woondeal Regio Foodvalley 2022-2030 is om samen met het Rijk, de provincies, gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen de grote woningbouwopgave in de regio aan te pakken. De woondeal richt zich op het versnellen en verhogen van de woningbouwproductie, met speciale aandacht voor betaalbaarheid en het realiseren van voldoende woningen voor verschillende doelgroepen, waaronder starters, jongeren en mensen met een lager of middeninkomen. Er wordt gestreefd naar het toevoegen van ruim 25.000 woningen tot en met 2030, waarvan minimaal 56% betaalbaar moet zijn en minimaal 28% sociale huur. De woondeal legt afspraken vast over de verdeling van de opgave, de samenwerking tussen partijen, en de noodzakelijke randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, stikstofruimte, netcapaciteit en voldoende ambtelijke capaciteit. Door deze gezamenlijke aanpak moet het woningtekort worden teruggedrongen, de doorstroming op de woningmarkt worden bevorderd en de leefbaarheid en vitaliteit van de regio worden versterkt. De woondeal vormt daarmee de basis voor een langjarige samenwerking en programmatische sturing op de woningbouwopgave in Regio Foodvalley. De opgave voor de gemeente Nijkerk is de bouw van 3.857 woningen tussen 2022-2030. Een van de doelen die genoemd wordt is de bouw van woningen voor inwoners die moeite hebben om een passende woning te vinden, zoals starters.

Omdat er naast de woningen voor asielzoekers ook woningen voor starters gerealiseerd worden, draagt dit plan bij aan het oplossen van het woningtekort in de regio en de gemeente.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie

De Omgevingsvisie Nijkerk 2040 beschrijft de strategische keuzes en ontwikkelingsrichting voor de fysieke leefomgeving van de gemeente tot 2040. De visie richt zich op zes hoofdthema’s: duurzame ontwikkeling, wonen, werken, mobiliteit, voorzieningen en het landelijk gebied. De belangrijkste uitgangspunten zijn het realiseren van een energieneutrale gemeente in 2050, het verhogen van de woningbouwproductie naar 250 woningen per jaar, en het stimuleren van economische groei met aandacht voor duurzame landbouw en biodiversiteit. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan betere mobiliteit met nadruk op fiets- en openbaar vervoerverbindingen, en aan een versterking van de cultuurhistorische waarden en landschappelijke kwaliteiten van de gemeente. De visie hanteert drie kernwaarden: balans, kwaliteit boven kwantiteit en verbinding. Deze vormen de basis voor afwegingen bij nieuwe ontwikkelingen. Het MER-rapport (Milieueffectrapportage) heeft geholpen om de keuzes te onderbouwen met aandacht voor duurzaamheid en leefkwaliteit. In de komende jaren wordt de omgevingsvisie dynamisch aangepast aan maatschappelijke ontwikkelingen, met thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en gezondheid. De visie beoogt samenwerking met inwoners en partners om Nijkerk aantrekkelijk, toekomstbestendig en leefbaar te maken voor de huidige en toekomstige generaties.

Relatie tot planvoornemen De ontwikkeling van een opvanglocatie voor asielzoekers past binnen de doelen en kernwaarden die worden gesteld in de omgevingsvisie. De opvanglocatie die gerealiseerd wordt, biedt ruimte aan de opvang van ca. 75 asielzoekers en is daarmee relatief kleinschalig. Daarnaast worden er 20 starterswoningen gerealiseerd. Hiermee past de ontwikkeling bij de maat en schaal van de gemeente en de beoogde locatie. De locatie aan de Middelaarseweg zal naar verwachting 10 jaar in gebruik zijn. Mede hierom is ervoor

22

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

gekozen om de bebouwing op de locatie te realiseren door middel van modulaire bouw. Dit biedt de mogelijkheid om de bebouwing na het beëindigen van de activiteiten met betrekking tot het asielzoekerscentrum op een andere manier of locatie in te zetten. Hiermee sluit deze ontwikkeling aan op de kernwaarde 'balans' uit de omgevingsvisie. Op hetzelfde terrein als de opvanglocatie voor asielzoekers worden er een aantal starterswoningen gerealiseerd. Deze worden samen met de woningen voor de asielzoekers gecentreerd rond een 'erf'. Door deze indeling wordt interactie gestimuleerd. Hiermee draagt dit initiatief bij aan de kernwaarde 'verbinding'.

3.4.2

Adviesrecht gemeenteraad

In de ‘Nota Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het omgevingsplan’, van 14 december 2023, is beschreven voor welke aanvragen om een omgevingsvergunning voor het college de plicht bestaat advies te vragen aan de gemeenteraad. Getoetst aan deze nota is een advies van de gemeenteraad aan de orde. Het wijzigen van het huidige gebruik van de locatie van agrarisch naar maatschappelijk raakt de kaderstellende rol van de gemeenteraad. Het is belangrijk de gemeenteraad in een vroeg stadium te informeren over de conceptaanvraag, zodat met een eventueel advies in de definitieve aanvraag rekening kan worden gehouden. Mits in de definitieve aanvraag het advies van de raad is verwerkt, kan in de formele procedure de vergunning binnen de termijn van zes weken worden verleend. Om deze reden heeft het college van B&W de gemeenteraad per brief, d.d. 19 november 2025 (kenmerk 2018740) al op de hoogte gebracht van de aanstaande aanvraag. De raad heeft de conceptstukken ontvangen ter onderbouwing van de aanvraag. Voorts is de raad geïnformeerd over de uitkomsten uit de participatie met de omgeving. In de brief staat vermeld op welke punten het plan is aangepast naar aanleiding van deze uitkomsten.

Het college heeft aangegeven op basis van de ruimtelijke motivering, inclusief de uitkomsten van de onderzoeken en de participatie, het voornemen te hebben om voor de opvanglocatie een aanvraag omgevingsvergunning in te dienen. De gemeenteraad heeft twee weken de tijd gehad om het college te laten weten of hij gebruik wenste te maken van het recht om het college te adviseren over de aanvraag. Op deze vraag heeft de gemeenteraad niet gereageerd. Daarmee heeft de raad het college laten weten geen gebruik te willen maken van het adviesrecht. Door niet te reageren heeft de raad te kennen gegeven geen gebruik te willen maken van zijn recht het college in deze aanvraag te adviseren. Nadat de definitieve aanvraag is ingediend, ontvangt de gemeenteraad een herhaald verzoek om advies. De Omgevingswet schrijft het college namelijk voor dat de raad in de formele fase de aanvraag voorgelegd moet krijgen. Over deze definitieve aanvraag neemt het college binnen acht weken een besluit. 3.4.3

Woonvisie 2024

De woonvisie van gemeente Nijkerk gaat niet expliciet in op de huisvesting van asielzoekers. Wel wordt er aandacht gegeven aan de vraag naar flexibele woonvormen. Ook duurzame huisvesting neemt een centrale plaats in de gemeentelijke woonvisie. De bouw van een asielzoekerscentrum door middel van modulaire bouw kan bijdragen aan deze doelen. Een groep die wel aandacht krijgt in de visie zijn starters. In de visie wordt benoemd dat er een tekort aan woningen bestaat voor deze doelgroep. Flexwoningen, met eventueel gedeelde voorzieningen, worden als oplossing genoemd. Dit initiatief draagt hierdoor bij aan de doelen uit de woonvisie van de gemeente

23

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Nijkerk. 3.4.4

Ladder voor duurzame verstedelijking

Wettelijk kader Als een ruimtelijk plan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en (als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied) de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien (artikel 5.219g Bkl). Dit wordt de ‘Laddertoets’ genoemd. Voor het toetsen aan de Ladder voor Duurzame verstedelijking dienen de volgende vragen te worden beantwoord: 1. 2. 3. 4. 5.

Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Is er behoefte aan de ontwikkeling? Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied?

Onderzoek 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? In artikel 5.129g Bkl staat de instructieregel dat de Ladder wordt toegepast bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op grond van het Bkl is een stedelijke ontwikkeling als volgt gedefinieerd: "ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is." Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Als een plan met overige functies wordt aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling moet de Ladder worden toegepast. In een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de juridische lijn ten aanzien van de toepassing van de Ladder voor duurzame verstedelijk uiteengezet (ECLI:NL:RVS:2017:1724). Uit de uitspraak blijkt dat een plan dat voorziet in minder dan 11 woningen niet voorziet in een stedelijke ontwikkeling zoals deze in het toenmalige Besluit ruimtelijke ordening (Bro) was gedefinieerd. Voor wonen geldt dus de lijn dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. De definitie van een stedelijke ontwikkeling uit het Bro is nagenoeg identiek aan de definitie uit het Bkl.

Voor deze BOPA wordt deze uitspraak daarom gebruikt om te beoordelen of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De voorliggende BOPA ziet op de realisatie van een tijdelijke opvanglocatie voor 75 asielzoekers en 20 starterswoningen. Op grond van bovenstaande definitie is de ontwikkeling te categoriseren als een stedelijke ontwikkeling. 2. Is de ontwikkeling nieuw? De vervolgvraag is of de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. De Laddertoets moet worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. In beginsel is er geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als het ruimtebeslag gelijk blijft of de planologische functiewijziging een zodanige aard en omvang heeft dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het plan heeft ten opzichte van het geldende omgevingsplan een afwijkende functie. Daarnaast zal er op deze locatie bebouwing toegevoegd worden, waar er op dit moment niet het geval is. Dit project is dus een nieuwe stedelijke ontwikkeling. 3. en 4.

Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied en is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Opvanglocatie asielzoekers De opvanglocatie is een initiatief van de gemeente Nijkerk om invulling te geven aan de opgave om voor 1 januari 2027 278 opvangplekken voor asielzoekers te realiseren binnen de gemeente. Provincie Gelderland

24

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

heeft per gemeente doelen voor asielopvang vastgelegd in het document 'Plan Asielopvang Gelderland 2025-2026. Met deze doelstellingen wil de provincie bijdragen aan het invullen van de landelijke vraag naar opvangplekken van asielzoekers en de spreidingswet. Starterswoningen Dit voornemen voorziet in een urgente (tijdelijke) woningbehoefte, op te lossen door provincies en gemeenten. Deze woningbehoefte is gemeentebreed en daarmee is het verzorgingsgebied de gehele gemeente. Wonen is een basisbehoefte en moet voor iedereen toegankelijk zijn. In de huidige situatie staat dit echter onder druk. Veel mensen ervaren problemen bij het vinden van een passende woning, wat nauw samenhangt met de betaalbaarheid van het wonen. Voor een groeiende groep huishoudens zijn de woonlasten te hoog, of is er simpelweg geen betaalbare woning beschikbaar die aansluit bij hun levensfase of woonwensen. Daarnaast speelt ook de kwaliteit van het woningaanbod een steeds grotere rol. Veel woningen voldoen niet aan de eisen van deze tijd, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid of geschiktheid voor alternatieve warmtevoorzieningen. Hierdoor ontstaat een knelpunt op drie fronten: beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van woningen. De vraag naar betaalbare huisvesting is groot, terwijl het aanbod beperkt is.

Starterswoningen kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan het vergroten van dit aanbod. Door de gestegen woningprijzen zijn de woonlasten voor veel huishoudens toegenomen, waardoor het vinden van een geschikte woning steeds lastiger wordt. Op basis van een inventarisatie van de Woningstichting Nijkerk (WSN) is vastgesteld dat er nog ruimte is voor maximaal 40 tijdelijke huurwoningen. Met de starterswoningen aan de Middelaarseweg -ook rekening houdend met de tijdelijke woningen die op de locatie in Nijkerkerveen worden gerealiseerd- wordt voorzien in een deel van deze behoefte. 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied, dan wordt voldaan aan de ladder. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca en de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. In de periode van het voorjaar tot en met het begin van het najaar 2024 is een groot aantal locaties onderzocht op haalbaarheid en kansrijkheid voor het opvangen van asielzoekers. Het proces zag er als volgt uit: Van 13 juni tot en met 13 juli liep het participatieproces. Hier kwamen 127 ideeën voor opvangplekken voor asielzoekers uit.

Vervolgens is een afwegingskader opgesteld. De gemeente heeft hierbij als basis een voorbeeld genomen aan het kader van de gemeente Barneveld. Dit kader is samen met verschillende disciplines geoptimaliseerd en uitgebreid. Ook is er gekeken naar punten die als belangrijk uit het participatieproces naar voren kwamen. Het concept afwegingskader is besproken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Alle locaties die de samenleving heeft aangedragen zijn op basis van het afwegingskader onderzocht. Ook kwam er tijdens het onderzoek een aantal locaties naar voren die mogelijk ook geschikt waren. Deze zijn ook meegenomen in het onderzoek. Het resultaat was een lijst met 28 locaties die geschikt bleken als opvangplek. De gemeente heeft vervolgens een afweging gemaakt over grootschalige en kleinschalige opvang, verspreid over de kernen of centraal. De gemeente is uitgekomen op een scenario van kleinschalige opvang met 4 opvangplekken verspreid over de kernen. Na twee afwegingsrondes, een groot aantal adviezen van de Omgevingsdienst en de gemeentelijke vakspecialisten en afstemming met het COA heeft de gemeenteraad een besluit genomen over vier opvangplekken: twee in Nijkerk, één met 75 en één met 78 plekken, één in Hoevelaken met 75 plekken en één in Nijkerkerveen met 50 plekken. De locatie aan de Middelaarseweg in Hoevelaken kwam in het afwegingskader op een hoge score uit.

Daarnaast speelde mee dat de locatie geschikt was voor een kleinschalige opvang en dat de gemeente met de grondeigenaar snel en accuraat afspraken kon maken

25

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

over het tijdelijke gebruik van de gronden voor de opvang. De keuze voor de locatie is uitvoerig onderbouwd in een afzonderlijke notitie Keuze opvangplekken Gemeente Nijkerk, d.d. september 2024, vastgesteld door de gemeenteraad op 24 oktober 2024. 3.4.5

Welstandsnota

Met ingang van 1 januari 2014 is de welstandsnota in werking getreden. In de welstandsnota wordt vastgelegd hoe het welstandstoezicht in de gemeente Nijkerk is geregeld. De nota geeft tevens uitgangspunten en criteria voor het welstandsoordeel. Het doel van het welstandstoezicht is om een bijdrage te leveren aan de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de (bebouwde) omgeving. Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente in alle openheid een effectief en inzichtelijk welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen.

In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes: welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK); beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving (de stedenbouwkundige benadering); regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de architectonische benadering); bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de esthetische benadering); beeldkwaliteitsplan: voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd. Daarnaast is een beeldkwaliteitsplan nodig, liefst in combinatie met supervisie. In zo'n beeldkwaliteitsplan wordt vooruitgelopen op de nieuwe structuur en aangegeven hoe de bebouwing een plaats moet krijgen in het nieuwe, stedenbouwkundig plan. De welstandskaart geeft een overzicht waar welk welstandsregime van toepassing is. Het plangebied aan de Middelaarsweg bevindt zich in een gebied wat op de welstandskaart is aangemerkt als 'beperkt'.

Het beperkte welstandsregime richt zich op de volgende aspecten: het aansluiten bij de ruimtelijke structuur van de omgeving: open, half open of gesloten verkaveling het reageren op de bebouwing aan laan, straat of plein of in bouwblok: vrijstaand, twee aaneen gebouwd, in rijen, grondgebonden of gestapeld het handhaven of versterken van de specifieke kenmerken van het gebied: stedelijk, suburbaan, dorpsachtig of landelijk de vormgeving van de overgang tussen openbaar en privé gebied: haag, hek of muur Voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, zoals het geval is voor voorliggende ontwikkeling, biedt de welstandsnota geen soulaas, omdat het raamwerk hier niet meer of nog niet aanwezig is. Voor deze ruimtelijke ingrepen wordt een stedenbouwkundige plan gemaakt waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd (zie Bijlage 1). Ook is er een beeldkwaliteitsplan opgesteld (zie Bijlage 2). Het beeldkwaliteitsplan biedt richting voor de inrichting van het terrein met aandacht voor ruimtelijke samenhang, materiaalgebruik, architectuur, beplanting en de overgang naar de omliggende gronden. Zie voor een verdere toelichting ook paragraaf 4.9.

26

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Hoofdstuk 4

Aspecten fysieke leefomgeving

In dit hoofdstuk worden de relevante aspecten van de fysieke leefomgeving beschreven die van belang zijn voor de beoordeling van het planvoornemen. Het betreft de milieu- en omgevingsaspecten zoals bodem, cultuurhistorie en archeologie, duurzaamheid, geluid, geur, gezondheid, klimaat, landschap en stedenbouw, luchtkwaliteit, mobiliteit, natuur en ecologie en externe veiligheid. De in dit hoofdstuk beschreven onderzoeken zijn uitgevoerd op basis van het Voorlopig Ontwerp (VO). Daarbij is uitgegaan van de in het VO vastgelegde positionering van de bouwvolumes. Deze positionering vormt het uitgangspunt voor de onderzoeksresultaten en is bepalend voor de beoordeling van de verschillende milieu- en omgevingsaspecten Tijdens het planproces is de plangrens aangepast. Deze aanpassing had tot gevolg dat een beperkt deel van het plangebied is gewijzigd dan wel toegevoegd. Naar aanleiding hiervan zijn, waar nodig, aanvullende onderzoeken uitgevoerd en zijn reeds uitgevoerde onderzoeken aangevuld of geactualiseerd, zodat deze ook betrekking hebben op de gewijzigde plangrens. De resultaten van deze aanvullende en aangepaste onderzoeken zijn in dit hoofdstuk integraal verwerkt en betrokken bij de beoordeling van de betreffende milieu- en omgevingsaspecten.

In de verdere uitwerking van het plan naar het Definitief Ontwerp (DO) vinden geen wijzigingen plaats in de situering van de bouwvolumes, waardoor de conclusies uit de onderzoeken onverkort van toepassing blijven. Eventuele nadere detaillering blijft binnen de kaders van het VO en de aangepaste plangrens. Daarmee blijven de conclusies uit de uitgevoerde onderzoeken onverkort van toepassing op het planvoornemen zoals dit met deze buitenplanse omgevingsplanactiviteit mogelijk wordt gemaakt.

4.1

Bodem

4.1.1

Toetsingskader

Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie worden opgenomen in het definitieve omgevingsplan (artikel 5.89i Bkl). Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het Aanvullingsbesluit Bodem. Regels over specifieke activiteiten zijn opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving: Regels over nazorg van de bodem na saneren op grond van het Besluit activiteiten leefomgeving, het omgevingsplan, een omgevingsvergunning of een maatwerkvoorschrift; Regels over graven in de bodem; Regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem- en grondwaterkwaliteit. 4.1.2

Onderzoek

In augustus en september 2025 heeft er op de projectlocatie een bodemonderzoek plaatsgevonden door onderzoeksbureau Sigma, zie Bijlage 3. In het opgeboorde monstermateriaal zijn geen bijzonderheden waargenomen die duiden op een vorm van bodemverontreiniging. Daarnaast is er geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. In zowel de boven- als ondergrond zijn geen verhoogde gehalten aangetroffen ten opzichte van de maximale waarden die gelden voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur. In het grondwater zijn

27

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

enkele gehalten gemeten die de streefwaarde overschrijden, maar de signaleringsparameters voor de beoordeling van een grondwatersanering worden niet overschreden. Op basis van de gemeten waarden in de bodem en het grondwater bestaat er, vanuit milieuhygiënisch oogpunt geen aanleiding om aanvullend onderzoek uit te voeren. Uit het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek conform NEN 5740 blijkt dat er, wat betreft de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem, geen belemmeringen zijn voor het beoogde gebruik van de onderzoekslocatie. Tijdens het ontwerpproces zijn meerdere varianten aan de orde geweest. In het uiteindelijke ontwerp is een deel van het plangebied over een watergang komen te liggen. Om ook op deze plek de bodemkwaliteit in beeld te brengen is er een aanvullend (water)bodemonderzoek uitgevoerd, zie Bijlage 4. Uit dit onderzoek blijkt het volgende: De grond is heterogeen opgebouwd en bestaat tot de maximaal geboorde diepte van 2,5 m-mv uit zand en klei. In de grond zijn geen bijmengingen waargenomen. Het uitgegraven en opgeboorde materiaal is zintuiglijk beoordeeld op voorkomen van asbestverdachte materialen (>20 mm). Hierbij zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. De (water)bodem van het onderzoeksgebied voldoet aan de klasse landbouw/natuur. Op basis van dit onderzoek zijn bij de voorgenomen (grond)werkzaamheden geen belemmeringen te verwachten.

Daarnaast zijn geen belemmeringen aanwezig voor de voorgenomen functiewijziging. 4.1.3

Conclusie

Het aspect bodem vormt geen belemmering voor het planvoornemen.

4.2

Cultureel erfgoed en archeologie

4.2.1

Cultureel erfgoed

Ter plaatse van het plangebied is in het geldende omgevingsplan de dubbelbestemming 'Agrarisch met waarden - Landschappelijke waarden'. Deze gronden zijn onder andere bestemd voor de instandhouding van de aldaar voorkomende dan wel daaraan eigen landschaps- en natuurwaarden, zoals geomorfologische, bodemkundige, landschapsvisuele, en ecologische waarden. Ter plaatse van de aanduiding 'overige zone - slagenlandschap' zijn de gronden, naast het bepaalde in de andere, voor die gronden aangewezen bestemmingen, tevens bestemd voor de instandhouding van de volgende cultuurhistorische, landschappelijke en natuurwaarden: opstrekkende verkaveling van rechte, lange percelen; laaggelegen nat landschap met kenmerkend slotenpatroon; half-open landschap met elzen- en wilgensingels op perceelsgrenzen; natuurwaarden inherent aan het landschap; lange rechte wegen met wegbeplanting. Zoals blijkt uit het ontwerp (zie Bijlage 1) en beeldkwaliteitsplan (zie Bijlage 2) wordt de bebouwing in het plan compact georganiseerd binnen een erfstructuur die aansluit bij de traditionele opbouw van erven in het buitengebied. Daarbij wordt aangesloten bij het principe van een voorerf en achtererf, waarbij het hoofdgebouw een representatieve positie inneemt aan de voorzijde van het erf en richting de openbare ruimte is georiënteerd.

De overige bebouwing, waaronder de opvangunits en de starterswoningen, wordt ondergeschikt gepositioneerd ten opzichte van het hoofdgebouw en gesitueerd achter de voorgevelrooilijn daarvan. Hiermee wordt een duidelijke hiërarchie in het erf aangehouden en blijft het karakteristieke onderscheid tussen hoofdgebouw en bijgebouwen behouden. Door deze opzet ontstaat een compact en samenhangend erf, waarbij het halfopen karakter van het omliggende slagenlandschap behouden blijft en de lange zichtlijnen zoveel mogelijk worden gerespecteerd.

28

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

Tegelijkertijd wordt met de erfstructuur aangesloten bij de traditionele ruimtelijke opbouw van agrarische erven, zonder dat strikt wordt uitgegaan van een lineaire opstelling achter het hoofdgebouw. Daarnaast worden bestaande landschappelijke structuren, zoals elzensingels en houtwallen, behouden en waar nodig versterkt, zodat de nieuwe bebouwing zorgvuldig wordt ingepast in het bestaande landschap. Hiermee wordt geborgd dat de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het gebied behouden blijven en waar mogelijk worden versterkt.

4.2.2

Archeologie

Toetsingskader Voor de uitvoering van plannen en projecten moet onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van archeologische en cultuurhistorische waarden. In het Europese beleid is namelijk vastgelegd dat plannen en projecten zoveel mogelijk rekening houden met het voornoemde. Daarmee is het behoud van archeologische resten in de bodem en bescherming van het cultureel erfgoed en landschap belangrijk. De beginselen uit het Bkl richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Onderzoek In het omgevingsplan is ter plaatse van het projectgebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie' opgenomen, waarbij voor een gedeelte van de gronden de functieaanduiding 'specifieke vorm van waarde 8' is opgenomen. Deze gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud en bescherming van waardevolle archeologische informatie in de bodem. Vanwege deze archeologische waarden is onderzoek uitgevoerd, zie Bijlage 5. Dit onderzoek is in augustus/september 2025 uitgevoerd en bestaat uit een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek.

Het veldonderzoek vond plaats door het uitzetten van boringen. Er is geen potentieel archeologisch niveau aangetroffen in het plangebied. Er zijn geen indicatoren aangetroffen tijdens het onderzoek. De archeologische verwachting kan worden bijgesteld naar laag voor alle archeologische periodes in het gehele plangebied. Er wordt in het onderzoek dan ook geadviseerd om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.2.3

Conclusie

Met de voorgenomen ontwikkeling wordt aangesloten bij de karakteristieke erfopzet van het buitengebied, waarbij het hoofdgebouw aan de voorzijde is gesitueerd en overige bebouwing ondergeschikt en achter de voorgevelrooilijn wordt geplaatst. Tegelijkertijd wordt de oorspronkelijke slagenverkaveling niet volledig gevolgd en in zekere mate aangetast. Deze afwijking is het resultaat van een bewuste ontwerpkeuze, waarbij de bebouwing wordt geconcentreerd in een compact erf. Hierdoor wordt versnippering van het landschap voorkomen en blijft het omliggende gebied grotendeels open. Door het behoud en de versterking van bestaande groenstructuren en de toevoeging van nieuwe landschappelijke elementen wordt voorzien in een zorgvuldige inpassing van het plan. Gelet op het voorgaande vormt het aspect cultureel erfgoed en archeologie geen belemmering voor het planvoornemen.

4.3

Duurzame ontwikkeling, waaronder begrepen bouwen

Duurzame ontwikkeling vormt een centraal uitgangspunt bij de realisatie van de tijdelijke opvanglocatie en woonlocatie aan de Middelaarseweg. Dit uit zich in meerdere opzichten: Flexibiliteit en hergebruik: De keuze voor modulaire bouw betekent dat de gebouwen niet permanent

29

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

zijn, maar uit losse modules bestaan die eenvoudig kunnen worden gedemonteerd en elders opnieuw ingezet. Dit voorkomt sloopafval en maakt het mogelijk om de materialen en modules na afloop van de tijdelijke functie opnieuw te gebruiken. Levensduur: De gebruikte modulaire bebouwing heeft een verwachte levensduur van circa 40 jaar. Omdat de locatie naar verwachting slechts 10 jaar als opvanglocatie en woonlocatie wordt gebruikt, kunnen de modules daarna nog 30 jaar voor andere doeleinden worden ingezet. Dit maximaliseert het gebruik van grondstoffen en voorkomt verspilling. Tijdelijke fundering en infrastructuur: Modulaire bouw vraagt vaak om minder ingrijpende funderingen en infrastructuur, waardoor de bodem en het landschap minder worden aangetast. Na afloop van de gebruiksperiode kan het terrein relatief eenvoudig worden teruggebracht in de oorspronkelijke staat. Beperkte CO2-uitstoot: Door hergebruik van modules en materialen wordt de CO2-uitstoot die normaal gepaard gaat met sloop en nieuwbouw aanzienlijk verminderd. Groene inpassing: Het plan voorziet in een groene inrichting met behoud en versterking van bestaande landschapselementen (elzensingels, houtwallen, grondwal met inheemse beplanting). Dit draagt bij aan biodiversiteit, waterberging en een gezond leefklimaat.

Autoluwe inrichting: Het erf wordt autoluw ingericht, wat leidt tot minder verkeersbewegingen, minder uitstoot en een veiligere, gezondere leefomgeving. Meervoudig ruimtegebruik: Door het combineren van opvang en jongerenhuisvesting wordt het terrein efficiënt benut en ontstaat een sociale meerwaarde voor verschillende doelgroepen. Toekomstbestendigheid: De modulaire opzet maakt het mogelijk om het terrein na afloop van de opvangperiode snel en efficiënt te transformeren naar een andere functie, zonder langdurige leegstand of desinvestering.

4.4

Geluid door activiteiten

4.4.1

Toetsingskader

Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn er instructieregels van het Rijk over geluid van activiteiten (paragraaf 5.1.4.2 van het Bkl). Het omgevingsplan moet ervoor zorgen dat het geluid van activiteiten op geluidsgevoelige gebouwen (zoals woningen en woonschepen) aanvaardbaar is. Daartoe moet het omgevingsplan in beginsel hierover regels bevatten. Het gaat om 'gewoon' geluid in een stedelijke omgeving, dat wil zeggen de combinatie wonen met (lichte) bedrijvigheid. De benodigde regels over geluid zijn opgenomen in de bruidsschat (zie paragraaf 22.3.4). Om na te gaan of activiteiten aanvaardbaar zijn, is ervoor gekozen om de VNG-brochure Activiteiten en milieuzonering, editie 2024 te raadplegen. Door middel van zogeheten milieuzonering waarborgt men doorgaans dat er voldoende afstand wordt gehouden tussen hinderveroorzakende functies en gevoelige functies. Richtlijnen voor milieuzonering zijn opgenomen in de VNG-brochure zoals genoemd. De richtafstanden die hierin zijn opgenomen, hebben betrekking op geluid en geur. 4.4.2

Onderzoek

Geluid omgeving richting plangebied Voor dit onderzoeksaspect is een quickscan milieuzonering uitgevoerd, zie Bijlage 6. Uit het onderzoek blijkt dat de opvanglocatie voor asielzoekers en de voorziene woningen op voldoende afstand van de milieuhinderlijke activiteiten in de omgeving liggen. Het plan vormt dus geen beperking voor de uitvoering van deze milieubelastende activiteiten. Geluid plangebied richting omgeving Door middel van een akoestisch onderzoek zijn de effecten van de ontwikkeling op de omgeving gedetailleerd in beeld gebracht, zie Bijlage 7. Uit de rekenresultaten blijkt dat ter plaatse van geluidgevoelige gebouwen in de omgeving ruimschoots aan alle standaardwaarden voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en de maximale geluidniveaus volgend uit het Bkl wordt voldaan. Ook zal er door de toename in verkeer geen toename plaatsvinden groter dan 1,5 dB. Daarnaast blijkt dat ter plaatse van alle geluidgevoelige gebouwen voldaan wordt aan de rechtstreeks werkende (geluid)regels

30

Tijdelijke opvanglocatie De Middelaar Hoevelaken

van het (gemeentedekkende) omgevingsplan. Het opstellen van maatwerkvoorschriften is dan ook niet aan de orde. 4.4.3

Conclusie

Op basis van het uitgevoerde akoestisch onderzoek en de aanvullende berekeningen kan worden geconcludeerd dat zowel voor het plangebied als voor de omliggende geluidgevoelige functies wordt voldaan aan de geldende normen uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de rechtstreeks werkende regels van het omgevingsplan. De beoogde opvanglocatie voor asielzoekers en de voorziene woningen beschikken over een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Ook veroorzaakt de ontwikkeling geen overschrijding van de standaardwaarden bij omliggende functies. Maatregelen ter beperking van geluid door activiteiten zijn niet noodzakelijk. Het aspect geluid door activiteiten vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoering van het plan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=6501f2e5-f1d2-42cb-b320-f0ca29e72b59