Onderzoeksopzet Peutz
Tekst van het document
Geluidsoverlast wegverkeer in de wijk Corlaer te Nijkerk Planaanpak, eerste versie, 26 mei 2025 Referentie: JO/VA 1495-planaanpak-v1-20250526 1 Inleiding
In de wijk Corlaer wordt geluidsoverlast ondervonden door bewoners. Door de gemeenteraad is een besluit genomen om nader onderzoek te doen naar de omvang en oorzaak van de geluidsoverlast en op welke manier de geluidsoverlast het beste in kaart kan worden gebracht. Door de gemeente is in het kader van de tender het document “Uitvraag opstellen onderzoeksplan Geluidsoverlast Corlaer” opgesteld. Hierin worden de volgende onderzoeksvragen gesteld: a) In welke mate is er sprake van geluidsoverlast in de wijk Corlaer. b) Wat is de oorzaak van de overlast. c) Op welke manier kan de geluidsoverlast het beste worden gemeten. d) Wat kan de gemeente doen om de overlast te beperken. In deze notitie is een eerste versie van een planaanpak opgenomen, waarin de volgende aspecten worden omschreven: Samenstelling van de klankbordgroep. Onderzoek naar de omvang en oorzaak naar de geluidsoverlast (belevingsonderzoek). Onderzoek naar geluidsoverlast op basis van metingen. Opstellen advies voor mogelijk toe te passen maatregelen. Kostenindicatie, doorlooptijd en communicatie. 2 Samenstelling klankbordgroep
Het doel van de klankbordgroep is om bewoners te laten participeren in het onderzoek. De gemeente geeft aan te hechten aan een evenwichtige vertegenwoordiging van alle bewonersgroepen. In eerste instantie worden de bewoners uitgenodigd die reeds deel uitmaken van de huidige klankbordgroep. Op basis van het belevingsonderzoek zal nagegaan worden of de klankbordgroep nog uitgebreid moet worden met bewoners uit delen van de wijk, die nu nog niet vertegenwoordigd blijken te zijn. 3 Onderzoek naar omvang en oorzaak van de geluidsoverlast (belevingsonderzoek)
Aan alle bewoners van de wijk Groot-Corlaer (buurten De Bogen, De Kamers, Boerderijakkers en De Terrassen), wordt per post een uitnodiging gestuurd om online een vragenlijst in te vullen, waarmee de aard en omvang van eventuele geluidsoverlast inzichtelijk kan worden gemaakt. De vragen in de lijst worden gebaseerd op de in vergelijkbare situaties vaak toegepaste norm ISO/TS 15666:2021: “Akoestiek - Vaststelling van geluidshinder met behulp van sociologisch en sociologisch-akoestisch onderzoek”. Gevraagd zal worden naar de ondervonden geluidsoverlast ten gevolge van de volgende geluidbronnen: Rijksweg A28; Arkemheenweg; Wijkonsluitingswegen; Brommers/scooters; Bedrijven/industrie; Buren; Treinverkeer; Vliegverkeer. De ontvangen antwoorden op de vragenlijst worden op een grafische wijze (grafieken/tabellen/kaartmateriaal) gepresenteerd en gerapporteerd. In de rapportage zal een analyse gemaakt worden van de omvang en de oorzaak van
de geluidsoverlast in de wijk. Tevens zal op basis van de antwoorden het onderzoek naar het geluid op basis van metingen (zie hierna) nader worden vorm gegeven. Het aantal en de locatie van de meetposities en het aantal te beschouwen beoordelingsposities is immers afhankelijk van de uitkomsten van het belevingsonderzoek. 4 Onderzoek geluid op basis van metingen 4 .1 Inz i cht el i jk ma ken ge lui d van sp ec if i e k e b ronn en
Een belangrijke vraag s hoe de feitelijke geluidoverlast ter plaatse van de woningen in de wijk Corlaer ten gevolge van de A28 en mogelijk andere bronnen inzichtelijk gemaakt kan worden. Een erg geschikte manier om dit inzichtelijk te maken bestaat uit het toepassen van het door Peutz ontwikkelde Noise Emission Mapping (NEM) systeem. Dit systeem bepaalt geautomatiseerd de bronlocaties en geluidemissie van relevante bronnen op basis van geluidmonitoring en maakt ook het effect op de geluidbelasting ten gevolge van specifieke bronnen inzichtelijk. 4 .2 N ois e E missi on M apping
Noise Emission Mapping gaat uit van een geluidmeetnetwerk, waarbij microfoons op meerdere locaties nabij en op afstand van relevante geluidbronnen in een gebied worden geplaatst. De gemeten equivalente geluidniveaus (middelingstijd hangt af van de specifieke situatie) worden gevoed aan een systeem dat een samenspel is van AIzoekalgoritmes en fysische overdrachtsmodellen. De AI-algoritmes zoeken naar een akoestisch model dat de gemeten geluidniveaus op een consistente manier beschrijft en verklaart. De combinatie van meten en rekenen maakt het mogelijk om met een hoge mate van betrouwbaarheid dominante geluidbronnen te lokaliseren en te bepalen wat het geluidvermogen is per bron. Met de bepaalde geluidemissie in een gebied kan per geluidbron inzichtelijk gemaakt worden wat het specifieke effect op de geluidbelasting is ter hoogte van geluidgevoelige bestemmingen. Het uitgangspunt voor het bepalen van geluidemissie en effect op de omgeving is de geluidmeetdata. Voor het bepalen van de specifieke geluidbelasting ten gevolge van geluidbronnen wordt hetzelfde model gebruikt als het model dat wordt toegepast om de geluidemissie op basis van de geluidmeetdata te bepalen.
Hierdoor bestaat er een direct verband tussen de gemeten geluidbijdrage van een bron in de omgeving en de met het systeem bepaalde geluidbelasting ter hoogte van specifieke geluidgevoelige bestemmingen zoals de woningen. Dit geeft een uniek inzicht in de akoestische situatie en geeft het benodigde inzicht op het gewenste detailniveau. Peutz heeft inmiddels ruime ervaring met dit zelf-ontwikkelde systeem. Een voorbeeld van een andere toepassing dan thans aan de orde is, is het geautomatiseerd in kaart brengen van het nestgeluid van zeeschepen in de Rotterdamse haven (het geluid dat zeeschepen karakteriseren wanneer ze aangemeerd liggen zonder overige activiteiten). Een ander voorbeeld betreft meerdere toepassingen bij bouw- en sloopactiviteiten om te monitoren wat de geluidbelasting is ter hoogte van woningen in de omgeving en hier zo nodig op te sturen om de geluidbelasting te minimaliseren. 4 .3 To epass ing NE M ten b eho e ve van b epa l ing fei tel ijke gelu ido verl as t
Het Noise Emission Mapping systeem kan de geluidbelasting ten gevolge van de A28 middels metingen op een beperkt aantal locaties in de omgeving ter hoogte van alle woningen in de wijk inzichtelijk maken. Dit kan per gewenst tijdsinterval uitgevoerd worden, zodat ook middels geluidmetingen inzichtelijk kan worden gemaakt onder welke omstandigheden de bijdrage van de A28 het grootst is op de gehele wijk. Vooralsnog wordt uitgegaan van 10 tot 15 meetposten, 3 maanden meten en 100 beoordelingsposities in de woonwijk. Op basis van het belevingsonderzoek kunnen deze aantallen nog aangepast worden. Als mogelijke optie kunnen middels een webportal de resultaten ontsloten worden. De opdrachtgevers en (indien gewenst) bewoners van de wijk kunnen op deze manier semi-realtime inzicht krijgen in de bijdrage van de A28 en mogelijk overige relevante geluidbronnen. Hiermee krijgen opdrachtgevers of bewoners van de wijk feitelijke informatie met betrekking tot de invloed van de A28 op het lokale akoestisch klimaat. De resultaten van het onderzoek worden gerapporteerd.
5 Opstellen advies mogelijk toe te passen maatregelen
Op basis van de resultaten van het onderzoek naar de feitelijke geluidsbelasting wordt advies gegeven over mogelijk toe te passen maatregelen. Hierbij zal gebruik gemaakt worden van de eerder onderzochte maatregelen in rapport V 1495-3-RA-003 van 25 oktober 2024. Daarnaast zal nagegaan worden of op basis van het belevingsonderzoek en de uitgevoerde geluidmetingen nog andere maatregelen in aanmerking komen om de ondervonden geluidsoverlast te verminderen. Als uitgangspunt hierbij zal gehanteerd worden dat de te reduceren geluidbronnen daadwerkelijk overlast veroorzaken en dat de maatregelen een merkbare geluidreductie van ten minste 5 dB 1 oplevert ter plaatse van ten minste één woning. De resultaten van het onderzoek worden gerapporteerd. 6 Kostenindicatie, doorlooptijd en communicatie
De kosten voor het belevingsonderzoek worden indicatief geraamd op € 15.000,- à € 19.000,- ex btw. De kosten voor de toepassing van NEM worden indicatief geraamd op € 45.000,- à € 60.000,-- ex btw, uitgaande van 10 tot 15 meetposten, 3 maanden meten en 100 beoordelingsposities in de woonwijk. Het opstellen van een advies over mogelijk toe te passen maatregelen wordt indicatief geraamd op € 10.000,- à € 12.000,- ex btw. De totale kosten worden hiermee indicatief geraamd op € 70.000,- à € € 91.000,- ex btw. Deze kosten kunnen als volgt onderverdeeld worden in de gevraagde uitsplitsing (nota van inlichtingen van 14 mei 2025) (alle bedragen ex btw): Projectmanagement: € 7.000,-- à € 9.100,Participatie: € 4.000,-- à € 5.200,Onderzoek: € 42.000,-- à € 54.600,Rapportage: € 17.000,-- à € 22.100,Voor de doorlooptijd van het onderzoek kan uitgegaan worden van de volgende termijnen: Onderzoek omvang en oorzaak geluidsoverlast: 2 tot 3 maanden; Meting feitelijke geluidsoverlast: 5 tot 7 maanden; Advies mogelijke toe te passen maatregelen: 1 tot 2 maanden. Gedurende de fasen van het onderzoek zal voor de start en na afronding van een fase een vergadering van een klankbordgroep bestaande uit raadsleden en bewoners een overleg worden ingepland (digitale voor de start en fysiek na afronding).
In het startoverleg zal een toelichting worden gegeven op de uitvoering van de fase, waarbij input van de klankbordgroepsleden zal worden gevraagd. Dit betreft de volgende overlegmomenten: - Startoverleg (fysiek): uitleg over het belevingsonderzoek. - Overleg na afronding van het belevingsonderzoek (digitaal): toelichting op de resultaten, uitleg over het onderzoek naar het geluid op basis van metingen. - Overleg na afronding van het onderzoek naar geluid op basis van metingen (digitaal): toelichting op resultaten, uitleg over het onderzoek naar mogelijke maatregelen. - Eindoverleg (fysiek): Toelichting resultaten van het totale onderzoek.
In het doelmatigheidscriterium is als één van de criteria opgenomen dat een geluidbeperkende maatregel op ten minste één geluidgevoelig gebouw tot een afname van het geluid van 5 dB moet leiden: artikel 3.49 lid 2 uit het Besluit kwaliteit leefomgeving 1