Na verwerking aangenomen amendement 2025-071 Bijlage 1 Ontwerp Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028
Tekst van het document
Monitoren van het aangeboden afval geeft inzicht in het effect van maatregelen op de kwaliteit van grondstoffen. Omdat de landelijke doelstellingen vooral hameren op zuivere grondstofstromen voor goede recycling, is het controleren van onze aangeboden grondstofstromen van belang. Wordt een nieuwe maatregel uitgevoerd, of wordt bijvoorbeeld een pilot gestart, dan is monitoring voor, tijdens en na afronding van een pilot nodig om het effect van een pilot of maatregel te kunnen meten. Door aangeboden grondstoffen als GFE en PMD regelmatig op wijkniveau te controleren op de kwaliteit kan ook de communicatiewijze effectiever worden ingezet. Met extra inzet op monitoring en (maatwerk)communicatie wordt gestreefd een gedragsverandering van inwoners te bereiken en wordt naar verwachting een volgende milieurendement behaald:
Actie 4
Vermindering restafval (in kg per
Stijging afvalscheiding (%)
inwoner) Extra inzet communicatie en
-2 kg
+0,5%
monitoring afvalaanbod
Actie 5: Invoeren keuzeplicht brievenbussticker Huishoudens worden gevraagd actief aan te geven of zij nog ongeadresseerd reclamedrukwerk willen ontvangen. Door deze keuze verplicht te laten maken, wordt onnodig drukken en verspreiden van ongeadresseerd reclamedrukwerk voorkomen. Alleen huishoudens met een JA/JA sticker ontvangen nog ongeadresseerd reclamedrukwerk. Huishoudens zonder sticker, een NEE/NEE of NEE/JA sticker ontvangen geen ongeadresseerd reclamedrukwerk. De gemeente stelt de brievenbusstickers gratis beschikbaar. Inwoners worden geheel vrijgelaten in de keuze die zij maken. In een verordening kan worden opgenomen wat we onder reclamedrukwerk verstaan, zodat bijvoorbeeld de mogelijkheid blijft bestaan een ongeadresseerde stadskrant (en daarmee de gemeentepagina) te blijven bezorgen op deze adressen
Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028 – Gemeente Nijkerk
31
Volgens Milieu Centraal wordt er per huishouden zo’n 30 kilo per jaar aan reclamedrukwerk bespaard als een huishouden ervoor kiest geen ongeadresseerd reclamedrukwerk meer te ontvangen. Daarnaast voorkomt het productiekosten en transportuitstoot. Omdat de inwoners van de gemeente Nijkerk het oud papier al goed scheiden, zal deze actie een beperkt effect hebben op het aanbod van restafval. Het leidt vooral tot vermindering van de totale hoeveelheid aangeboden oud papier. Actie 5
Vermindering restafval (in kg per
Stijging afvalscheiding (%)
inwoner) Invoeren brievenbussticker
-1 kg
+0,2%
Actie 6: Ruimte voor een pilot Omgekeerd Inzamelen Om het aanbod van restafval verder te verlagen moeten we open staan voor andere mogelijke wijzen van inzamelen. In de wijk Doornsteeg is eerder een pilot Omgekeerd Inzamelen 13 uitgevoerd waaruit blijkt dat in die wijk significant minder restafval wordt aangeboden dan elders in Nijkerk. Mede door deze uitkomst wordt verwacht dat deze inzamelwijze gemeente breed kan leiden tot een verdere daling van het restafvalaanbod. Door het houden van een nieuwe pilot Omgekeerd Inzamelen in een bestaande wijk willen we naast cijfermatige data (als het effect op de hoeveelheid restafval en op grondstofvervuiling) ook lering trekken over hoe dit het beste kan worden opgezet en verder uitgerold over de wijken, in samenwerking met de betreffende inwoners. Het succes van een andere inzamelwijze gaat nu eenmaal gepaard met draagvlak onder de inwoners die het moeten doen, dus de ervaring vanuit een pilot is heel nuttig mee te nemen. Een plan van aanpak (inclusief raming en een voorstel voor de dekking van de kosten) voor de pilot in een bestaande wijk wordt in 2026 opgesteld en aan u voorgelegd. Daarna zal de pilot in 2027 worden uitgevoerd. Zou na de pilotfase worden besloten verder te gaan met het uitrollen van Omgekeerd Inzamelen, dan wordt verwacht dat het restafvalaanbod gemiddeld met ca. 10 kg per inwoner daalt.
Echter, de uitkomst van de pilot moet hiervoor worden afgewacht.
13
Met omgekeerd inzamelen wordt bedoeld dat inwoners hun restafval moeten wegbrengen naar ondergrondse brengvoorzieningen in de wijk. De mogelijkheid om restafval via een minicontainer of koopzak aan straat te zetten, verdwijnt. Het GFT en PMD wordt wel aan huis opgehaald.
Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028 – Gemeente Nijkerk
32
Totaaloverzicht milieurendement Acties
Vermindering restafval
Stijging afvalscheiding
(kg/inw)
(%)
-2
0,5%
-4
+1%
Actie 2: GFE inzameling bij hoogbouw
-3
+1%
Actie 3: GFE aanrechtbak
-2
+0,5%
Actie 4: Extra inzet communicatie en ruimte
-2
+0,5%
Actie 5: keuzeplicht brievenbussticker
-1 kg
-0,2%
Actie 6: Pilot Omgekeerd Inzamelen
Te onderzoeken
Te onderzoeken
Raming totaal
-10/-12 kg restafval per inw/jr
+3% verbeterde
Actie 1: Stapsgewijze optimalisatie brengvoorzieningen oud papier en karton en oplossen van witte vlekken (optie 1) Actie 1: Gehele optimalisatie brengvoorzieningen oud papier en karton en oplossen van witte vlekken (optie 2)
voor monitoring
afvalscheiding Een kanttekening is te maken. Het aantal kilogram restafval per inwoner per jaar en het totale afvalscheidingspercentage geven beperkte informatie over de mate waarin grondstoffen gerecycled kunnen worden. De kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen is minstens zo belangrijk. Niet voor niets dat monitoring op ingezamelde grondstoffen deze periode als maatregel wordt genoemd. Daarnaast kan een lager afvalscheidingspercentage ook wijzen op minder aangeboden afval.
Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028 – Gemeente Nijkerk
33
Planning Acties
2025 - juli-dec
2026 - jan-jun
2026 - juli-dec
2027 - jan-jun
Actie 1 – Optimalisatie brengvoorzieningen OPK
X Locatiebepaling nieuwe ondergrondse containers
Aanschaf ondergrondse containers
X monitoring inzamelaars + uitbreiden netwerk containers + evaluatie
X monitoring inzamelaars + uitbreiden netwerk containers
Actie 2 - GFE-inzameling hoogbouw
Pilot
Pilot
X Aanbestedingsproce dure aanschaf en plaatsing containers
X Voorbereiding, inkopen en communicatie
X Start uitzetten (afstemmen timing met actie 2)
X X Start voorbereidingen inzameling plaatsing, incl. communicatie en informatie X X X
X
Actie 3 - Aanrechtbak voor voedselafval
2027 - juli-dec
2028 - jan-jun
2028 - juli-dec
Actie 4 – Monitoring en extra inzet communicatie
X Opstart met communicatieplan: per uit te voeren actie doelgroepen vaststellen en communicatieaanpak (welke middelen waar inzetten, wat bereiken?)
X uitvoering communicatieplan
X
X
X
X
X
Actie 5: Invoeren keuzeplicht brievenbussticker
Meenemen in aanpassing verordening/uitvoeringsbesluit
X voorbereiding en informeren reclamebranche, MKB en inwoners
X start
X
X
X
X
X Starten opstellen plan van aanpak
X Starten informeren X voorzieningen X inwoners en met en 0-metingen plaatsen starten pilotperiode (jaar)
X Evaluatie
X Besluitvorming
Actie 6: Pilot Omgekeerd Inzamelen in een bestaande wijk
Kostenraming* Maatregel
Investeringskosten
Kosten per jaar
Kosten per huishouden/jr (afgerond naar boven)
1. Optimalisatie brengvoorzieningen OPK – stapsgewijs (optie 1)
€
267.275
€
12.237
€
1,00
1. Optimalisatie brengvoorzieningen OPK – geheel (optie 2)
€
742.096
€
109.168
€
6,00
2. GFE - Inzameling GFE bij hoogbouw
€
302.878
€
22.800
€
2,00
3. GFE - uitgifte aanrechtbakken (vrijwillige basis), incl. informatiesticker en eenmaal een rol zakken
€
49.874
€
827
€
0,10
4. Monitoring en (maatwerk)communicatie
n.v.t.
€
63.709
€
4,00
5. Inzet keuzeplicht brievenbussticker
€
€
13.184
€
1,00
6. Pilot Omgekeerd Inzamelen in een bestaande wijk
Volgt
TOTAAL met maatregel OPK 1A (stapsgewijze optimalisatie)
€
695.763
€
112.757
€
8,10
TOTAAL met maatregel OPK 1B (gehele optimalisatie)
€
1.170.583
€
209.688
€
13,10
75.735
Volgt
Volgt
*Het gaat om een kostenraming gebaseerd op de meest recente bekende tarieven en afvalgegevens 2023. Wijzigingen in deze tarieven en gegevens kunnen van (grote) invloed zijn op de kostenraming. In de investeringskosten is altijd een post onvoorzien meegenomen van 5%. De afschrijvingstermijn en het rentepercentage zijn met de gemeente afgestemd. In de "Kosten per jaar" zijn de kapitaalslasten over de investeringen, inclusief een post onderhoud meegenomen, alsook jaarlijks terugkerende kosten als inzamel- en verwerkingskosten.
Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028 – Gemeente Nijkerk
35
de Jonge Milieu Advies Utrechtseweg 9, 3704 HA Zeist T. 030 699 15 99 - info@jma.nl www.jma.nl Actieprogramma van afval naar grondstof 2025-2028 – Gemeente Nijkerk
37