CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2023.pdf

Commissie (besloten) 22 mei 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: MeerjarenPrognose Grondbedrijf 202316.855 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het woonrijp maken. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 102.000.

MPG 2023

Pagina 29 van 49

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat

tMPG 2022

Nominale waarde Eindwaarde Netto contante waarde

-1.325.725

tMPG 2022 op prijspeil 2023

MPG 2023

Verschil

-1.349.018

-1.355.641

-6.623

-1.379.284

-1.372.438

6.846

-1.345.528

6.712

-1.352.239

Ten opzichte van de tMPG 2022 is het voorzien resultaat van de grondexploitatie nagenoeg ongewijzigd. Faciliterende deel Resultaat

tMPG 2022

Nominale waarde Eindwaarde Netto contante waarde

2.001.652

tMPG 2022 op prijspeil 2023

MPG 2023

Verschil

2.061.913

2.076.046

14.133

2.082.519

2.075.065

-7.454

2.034.377

-7.308

2.041.685

Ten opzichte van de tMPG 2022 is het voorzien resultaat van de grondexploitatie nagenoeg ongewijzigd.

6.3 Doornsteeg: fase 3 Voortgang De planontwikkeling ten aanzien van fase 3 is eind 2019 opgestart. Dit heeft geresulteerd in een kaderstellend document dat op 22 april 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. In het derde kwartaal van 2021 is een stedenbouwkundig ontwerp met bijbehorende proefverkaveling beschikbaar gekomen. Bij de actualisatie van de grondexploitatie zijn deze in financiële zin vertaald en is een vergelijk gemaakt met de uitgangspunten en globale berekeningen die voorheen werden gehanteerd voor de grondexploitatie van fase 3. Ook de effecten van de Woonvisie 2020+ op het programma en de beoogde samenwerking met de marktpartijen zijn in de actualisatie meegenomen. Zoals gebruikelijk wordt de exploitatie gedurende het planontwikkelingsproces verder aangepast, in eerste instantie op basis van een optimalisatie van de verkaveling en de definitief te maken afspraken met de marktpartijen. Het is de verwachting dat hierover in de eerste helft van 2023 meer duidelijkheid ontstaat. Hierna kan ook de bestemmingsplanprocedure worden opgestart.

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen (incl. beekzone) Water Te handhaven Totaal Programma Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

MPG 2023

Oppervlakte 102.555 m² 55.705 m² 98.490 m² 7.001 m² 33.626 m² 297.377 m² Koop 0 62 110 228 400

Huur 227 0 0 0 227

Percentage 34,5% 18,7% 33,1% 2,4% 11,3% 100,0% Totaal 227 62 110 228 627

Percentage 36,2% 9,9% 17,5% 36,4% 100,0%

Pagina 30 van 49

Uitgifte Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

t/m 2022 0 0 0 0 0

2023 0 0 0 0 0

2024 42 20 11 41 114

2025 41 20 12 41 114

2026 42 20 11 41 114

2027 41 20 12 42 115

na 2027 0 0 0 0 0

De uitgiftetabel heeft alleen betrekking op door de gemeente uit te geven gronden. Voor de gemeente komt dit neer op ongeveer 73% van het programma. De woningen die worden toegerekend aan het eigendom van BV Doornsteeg, BKO en Langverwacht zijn daarentegen wel meegenomen in de programmatabel. Binnen de proefverkaveling is verder een ruimtereservering opgenomen van ongeveer 500 m 2 voor een voorziening zoals een gezondheidscentrum.

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondverkopen en exploitatiebijdragen. Hierbij bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 3,5 miljoen.

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat

tMPG 2022

Nominale waarde

14.862.908

13.944.377

-918.531

Eindwaarde

13.343.204

12.015.893

-1.327.311

Netto contante waarde

11.848.384

10.669.769

-1.415.582

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2022

MPG 2023

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

tMPG 2022 op prijspeil 2023

12.085.351

MPG 2023

Verschil

5.000

5.000

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen

2.075.211

1.935.955

-139.256

Eindwaarde

11.272.993

10.084.938

-1.188.055

Ten opzichte van de tMPG 2022 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 1,3 miljoen verslechterd. Dit is met name het gevolg van de prijsontwikkeling in de GWW-sector. Faciliterende deel Resultaat Nominale waarde

tMPG 2022

tMPG 2022 op prijspeil 2023

74.966

Eindwaarde

-504.414

Netto contante waarde

-447.905

-456.863

MPG 2023

Verschil

-246.189

-321.155

-1.022.484

-518.070

-907.937

-451.073

Ten opzichte van de tMPG 2022 is het voorziene resultaat met circa € 518.000 op eindwaarde verslechterd.

MPG 2023

Pagina 31 van 49

6.4 Deelplanoverstijgende investeringen Voortgang Om het gebied Doornsteeg te ontwikkelen, is een geluidswerende voorziening langs de A28 nodig. Onderzoek heeft plaatsgevonden op welke wijze deze voorziening gefaseerd en zo efficiënt mogelijk kan worden gerealiseerd. Hierbij is het financiële aspect belangrijk, maar ook de stedenbouwkundige inpassing en de afstemming met Rijkswaterstaat. De aanleg van de eerste fase van de geluidswal (het aanbrengen van het grondlichaam) is afgerond. Naar verwachting wordt in 2024, op het moment dat de ontwikkeling van fase 3 ten uitvoer kan worden gebracht, het grondlichaam verplaatst. Rijkswaterstaat eist namelijk dat het ontwerp rekening houdt met een mogelijke verbreding van de snelweg naar 2x 4 rijstroken. Na verplaatsing van het grondlichaam wordt hier bovenop een geluidswerend scherm geplaatst. Het noordelijke deel van de geluidswerende voorziening wordt aan de binnenzijde van de Arkemheenweg gerealiseerd. Deze zijde van de wijk krijgt een park en recreatiefunctie. Voor de gehele geluidswerende voorziening is inmiddels een voorlopig ontwerp opgesteld, uitgaande van de door Rijkswaterstaat gestelde eisen en een goede stedenbouwkundige inpassing. Dit ontwerp is het vertrekpunt van de nog te doorlopen aanbesteding.

Tevens is het noodzakelijk om een bestemmingsplanprocedure te doorlopen voor het laatste gedeelte van de geluidswal alsmede voor de bouw van het scherm op de wal.

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van de civieltechnische werkzaamheden en de plankosten. Het gewogen risicoprofiel voor de geluidswerende voorzieningen is bepaald op € 709.000.

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Geluidsvoorziening Resultaat

tMPG 2022 tMPG 2022 op prijspeil 2023

MPG 2023

Verschil

Nominale waarde

-4.726.306

-6.368.727

-1.642.422

Eindwaarde

-5.171.189

-6.976.521

-1.805.332

Netto contante waarde

-4.591.868

-4.683.705

-6.445.227

-1.761.522

Resultaat tMPG 2022

GREX

FAC

Totaal

Nominale waarde

-5.373.875

-994.852

-6.368.727

Eindwaarde

-5.831.495

-1.145.026

-6.976.521

Netto contante waarde

-5.387.400

-1.057.827

-6.445.227

Ten opzichte van de tMPG 2022 neemt het voorzien resultaat op eindwaarde af met ongeveer € 1,8 miljoen. Dit is voornamelijk het gevolg van de nadere planuitwerking en de prijsontwikkeling in de GWW-sector. Volkstuinen De verplaatsing van de volkstuinen is volledig afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2020 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 203.797. Fietstunnels De realisatie van twee fietstunnels naar Doornsteeg is volledig afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2022 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 1.549.063.

MPG 2023

Pagina 32 van 49

6.5 Doornsteeg op totaalniveau Resultaten Resultaat

tMPG 2022

Nominale waarde Eindwaarde Netto contante waarde

8.671.726 6.086.791 5.262.112

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo Tussentijdse winstnemingen Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen Eindwaarde

tMPG 2022 op prijspeil 2023

MPG 2023

Verschil

5.803.626 2.473.274 1.759.215

-2.868.100 -3.613.516 -3.608.140

tMPG 2022

MPG 2023

Verschil

458.000 2.083.136 4.461.655

458.000 1.943.879 987.395

0 -139.256 -3.474.260

5.367.355

Ten opzichte van de tMPG 2022 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 3,6 miljoen verslechterd.

MPG 2023

Pagina 33 van 49

7. Strategische gronden De gemeente Nijkerk heeft enkele strategische gronden in eigendom die momenteel nog niet in exploitatie zijn genomen. Hieronder vallen onder meer fase 2 van Spoorkamp en het landelijke deel van deelplan 2 in Nijkerkerveen. De geheime bijlage geeft inzicht in de boekwaarden, voorziene marktwaarden en risico’s van deze strategische gronden. Hieronder wordt per grondcomplex ingegaan op het toekomstperspectief.

7.1 Nijkerkerveen deelplan 2 (Landelijk) Na afronding van het dorpse deel van deelplan 2 zal in eerste instantie deelplan 3 worden ontwikkeld. Afhankelijk van de integrale ontwikkelingsvisie zal de planontwikkeling van het landelijke deel in deelplan 2 worden opgestart. In dit gedeelte zullen minimaal 45 woningen worden gebouwd. Vooruitlopend op de ontwikkeling zal door ontwikkelaar Plankenburg een tweetal vrijstaande kavels nabij de Vrouwenweg 27 worden aangebonden. Hiervoor is de bestemmingsplanprocedure momenteel in voorbereiding. Conform de werkwijze van andere deelplannen wordt het resultaat van deze ontwikkeling voor 50% gedeeld met de gemeente. In dit specifieke geval zal de grondexploitatie echter niet worden gevoerd door de gemeente, maar zelfstandig door Plankenburg. Het resultaat wordt achteraf gedeeld met de gemeente.

7.2 Nijkerkerveen deelplan 4 Als gevolg van een onzeker economische perspectief heeft een particuliere grondeigenaar in 2022 aangegeven geen deel uit te maken van de beoogde ontwikkeling van deelplan 3. Dat heeft tot gevolg dat ook een klein deel van de gezamenlijke gronden van de gemeente en Plankenburg pas op een later moment ontwikkeld kunnen worden. Het gaat om een relatief klein gebied van ongeveer 5.100 m 2. De betreffende gronden, voortaan aan te duiden als deelplan 4, worden op een later moment in exploitatie genomen.

7.3 Spoorkamp fase 2 Op 24 september 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het realiseren van tijdelijke huisvesting voor diverse doelgroepen in fase 2 van Spoorkamp. Daarnaast is de raad via een raadsinformatiebrief (9 maart 2022) geïnformeerd over de gebiedsuitwerking voor Spoorkamp. Voor deelgebied Spoorkamp 2 is hierin een programma opgenomen dat, naast de al gerealiseerde tiny houses, voorziet in de realisatie van maximaal 250 tijdelijke wooneenheden voor diverse aandachtsgroepen (periode van 15 jaar). Voor een ander gedeelte van Spoorkamp 2 wordt, aanvullend op de uitgifte van kantorenkavels, gekeken naar ontwikkelruimte voor de vestiging van bepaalde vormen van economische vrijetijdsbesteding (leisure) en eventuele komst van een station/OV-hub. Gelet op de beschikbare capaciteit in Spoorkamp 1 zal in een periode van 10-15 jaar zeer waarschijnlijk weinig tot geen kantorenkavels in Spoorkamp 2 worden uitgegeven. Om die reden is de grond van fase 2 per 1 januari 2021 niet langer opgenomen in de grondexploitatie, maar wordt deze verantwoord onder de voorraad strategische gronden (nog in exploitatie te nemen gronden). Op het moment dat uitgifte in fase 2 aan zet is, zo mogelijk op basis van de beoogde gebiedsuitwerking, zal de gemeenteraad worden voorgelegd om opnieuw een grondexploitatie voor fase 2 te openen.

Dit kan mogelijk ook gaan om een kleinere ontwikkeling binnen fase 2 voor bijvoorbeeld de concrete uitgifte van kavels voor sport en leisure.

7.4 Overige gronden Naast gronden die de gemeente in het verleden strategisch heeft verworven, is sprake van een aantal vrijkomende locaties die voor herontwikkeling kunnen worden ingezet. De betreffende gronden c.q. opstallen zijn intern nog niet overgeheveld vanuit de Algemene Dienst naar het Grondbedrijf. Naar alle waarschijnlijkheid zal dit plaatsvinden bij het openen van de grondexploitaties voor de betreffende locaties. Op korte termijn (2023-2024) gaat het in ieder geval om de volgende locatie: MPG 2023

Pagina 34 van 49

▪

Stadhuislocatie aan de Kolkstraat in Nijkerk (Stadshaven, fase 1a) Naar verwachting komt de bestaande stadhuislocatie begin of medio 2024 vrij. Het uitgangspunt voor de herontwikkeling is een gevarieerd woningbouwprogramma waarbij het monumentale stadhuis een nieuwe functie en een prominente plek krijgt. In 2021 hebben enkele bijeenkomsten plaatsgevonden met omwonenden en belanghebbenden. Op basis hiervan is een definitieve stedenbouwkundige visie voor fase 1a opgesteld. Deze is op 14 oktober 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Vervolgens is het bestemmingsplan voor fase 1 op 15 december 2022 vastgesteld, maar deze heeft op dit moment nog geen onherroepelijke status. Ook heeft de raad op 23 juni 2022 ingestemd met het openen van de grondexploitatie Stadshaven Nijkerk (met inbegrip van fase 1a). De grondexploitatie maakt sindsdien deel uit van de MPG. Op het moment dat de stadhuislocatie leeg en ontruimd is, zal deze formeel worden ingebracht in de grondexploitatie.

▪

Paasbos Op 21 februari 2019 heeft de gemeenteraad verzocht te starten met het opstellen van een gebiedsvisie voor Paasbos. Deze visie dient een nieuwe impuls te geven aan het gebied. Het huidige winkelcentrum is sterk gedateerd. Het is daarom van belang om een breed gedragen gebiedsvisie op te stellen waarbij, in overleg met de samenleving, zowel de ruimtelijke als sociale componenten betrokken worden. Daarbij werd aangegeven dat ook de verbinding zal worden gelegd met het aanwezige gemeentelijk vastgoed in deze omgeving (sporthal Strijland, De Wulfshoeve en de voormalige basisschool aan de Bizetlaan) en de aanwezige groene ruimte rondom het winkelcentrum. Inmiddels is een globale gebiedsvisie opgesteld en is deze begin 2022 ter consultatie aan de samenleving en betrokken stakeholders aangeboden. De komende periode wordt verder gewerkt aan het definitief maken van deze visie en zal deze ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Na positieve besluitvorming kan de nadere uitwerking met betrekking tot inrichting, samenwerking en financiën plaatsvinden, waarna de planologische procedure in gang gezet kan worden.

MPG 2023

Pagina 35 van 49

8. Private projecten Naast gebiedsontwikkelingen waar de gemeente gronden in haar bezit heeft, is binnen de gemeente sprake van een aantal private ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente Nijkerk. Hierbij zijn de risico’s voor de gemeente beperkt aangezien de grondexploitaties door de ontwikkelende marktpartijen worden gevoerd. Bij de projecten die de gemeente faciliteert, kan echter wel sprake zijn van een financiële component als gevolg van het wettelijk verplichte kostenverhaal. Hierbij bestaat het risico dat de gemeente meer kosten maakt dan contractueel is overeengekomen. Private projecten lopen qua financiën echter via de Algemene Dienst en zijn derhalve niet in de MPG opgenomen. Ten behoeve van het totaalbeeld wordt onderstaand wel een korte toelichting gegeven op enkele omvangrijke private projecten.

De Hofstee Smink Vastgoed heeft binnen het gebied Doornsteeg 52 woningen gerealiseerd. Het gaat om een gebied van ongeveer twee hectare dat is gelegen aan de oostzijde ter hoogte van het tankstation aan de bestaande weg Doornsteeg. Bij de ontwikkeling is onder meer uitgegaan van een programma met minimaal 35% sociale woningbouw en het realiseren van woningen conform de BENG-eisen per 1 juli 2020. Ook de reconstructie van het kruispunt aan de Holkerweg/Doornsteeg maakt deel uit van de ontwikkeling. Voor deze reconstructie heeft de gemeente een bedrag beschikbaar gesteld van € 80.000. In het eerste kwartaal van 2023 zijn de woningen en het openbaar gebied definitief opgeleverd.

Euretco-terrein Het voornemen bestaat om de bestaande bedrijven- en kantorenlocatie van Euretco aan de Koninginneweg 1 in Hoevelaken te herontwikkelen naar woningbouw. Op 22 febuari 2018 heeft de gemeenteraad de kaders vastgesteld voor deze herontwikkeling. De nadien plaatsgevonden stedenbouwkundige en programmatische uitwerking wijkt echter op onderdelen af van de vastgestelde kaders, bijvoorbeeld doordat Euretco in de tussentijd heeft aangegeven op de locatie niet te voorzien in de bouw van een nieuw kantoorpand, maar ook vanwege onduiidelijkheid over de aanpak van Knooppunt Hoevelaken en het vooralsnog niet komen tot een financieel haalbaar plan. Het streven is echter om medio 2023 alsnog tot een hernieuwde kaderstelling te komen. Omdat een gedeelte van de grond binnen het beoogde plan in eigendom is van de gemeente, zal bij deze kaderstelling ook worden ingegaan op de financiële uitvoerbaarheid en de wijze van samenwerking tussen de initiatiefnemers en de gemeente.

Kerkplein (Wonen bij de Toren) Op de plek van de voormalige Jumbo-supermarkt aan de Torenstraat beogen Van Wijnen en Smink Vastgoed een herontwikkeling naar woningbouw en ondergrondse parkeergarage. Op dit moment wordt voorzien in een woonprogramma dat bestaat uit huurappartementen, koopappartementen en stadswoningen. In 2020 heeft reeds besluitvorming over de ruimtelijke kaders plaatsgevonden en is een uitwerkingsplan in procedure gebracht. Hierop zijn destijds geen zienswijzen binnengekomen. Het was verder de bedoeling om een ondergrondse parkeergarage te realiseren met 147 parkeerplaatsen waarvan minimaal 80 openbaar ten behoeve van de binnenstad van Nijkerk. De gemeenteraad heeft echter niet ingestemd met de financiële kaderstelling ten aanzien van de aankoop en exploitatie van de openbare parkeerplaatsen. Op basis van de door de raad aangenomen motie van 24 februari 2022 wordt thans onderzocht of de realisatie van het beoogde bouwplan zonder bronpunt technisch en financieel haalbaar is of dat een nieuw ruimtelijk plan moet worden opgesteld. Verder hebben initiatiefnemers zich genoodzaakt gevoeld de gemeente aansprakelijk te stellen voor alle geleden en nog te lijden schade als gevolg van de besluiten van de raad. Duidelijkheid over diverse onderwerpen wordt medio 2023 verwacht. MPG 2023

Pagina 36 van 49

Klaarwater In de Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040 is het gebied Klaarwater aangewezen als dorpse uitbreiding voor woningbouw aan de oostkant van Hoevelaken. Hierbij wordt uitgegaan van een gefaseerde realisatie van in eerste instantie circa 900 woningen (dichtheid van 25-30 woningen per hectare). Het plangebied is grotendeels in eigendom van twee ontwikkelende partij en enkele particulieren. De gemeenteraad heeft op 21 februari 2019 besloten om voor het project een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Dit heeft inmiddels geresulteerd in een bestuursopdracht, een eerste verkenning naar relevante omgevingsaspecten en een projectplan. In 2021 is gestart met de participatie met omwonenden en belanghebbenden alsook met de uitwerking van een stedenbouwkundige visie. Naar verwachting wordt de gemeenteraad in het derde kwartaal van 2023 voorgesteld om de kaders voor de ontwikkeling van Klaarwater vast te stellen. Vooruitlopend hierop heeft het college reeds het principebesluit genomen dat basisschool ’t Blokhuus zal verhuizen naar Klaarwater.

Locatie Meubel- en Tapijthal Aan de Bruins Slotlaan 76 in Nijkerk is de Meubel- en Tapijthal gevestigd. Bouwbedrijf J. Timmer, Giza Vastgoed en Blokhuis Braakman architectenbureau hebben het initiatief genomen om de locatie te herontwikkelen naar woningbouw. Op 23 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kaders. Daarbij voorziet de ontwikkeling in de realisatie van maximaal 44 woningen met als uitgangspunt de Woonvisie 2020+. Aangezien een gedeelte van de grond binnen het beoogde plan in eigendom is van de gemeente, is tussen partijen overeenstemming bereikt over een grondverkoop. Tevens is een anterieure eovereenkomst gesloten met de initiatiefnemer. Het ontwerpbestemmingsplan en -beeldkwaliteitsplan voor deze ontwikkeling hebben in het najaar van 2022 ter inzage gelegen. De stukken worden in de eerste helft van 2023 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Oude Barneveldseweg (Ooststreeck) Op de locatie Oude Barneveldseweg (projectnaam Ooststreeck) is op initiatief van SamenThuis, Kreeft B.V. en D.E. van Dijk Beheer B.V. sprake van een herontwikkeling naar woningbouw. Het gebied heeft een bruto oppervlakte van ongeveer 5,2 hectare en voorziet in de realisatie van 165 woningen. Daarbij wordt het bestaande kindercentrum Prokino ingepast. De overige functies maken plaats voor woningbouw. De raad van de gemeente heeft op 10 december 2020 de kaders vastgesteld voor de woningbouwontwikkeling. Op basis hiervan is gestart met de uitwerking van een stedenbouwkundig ontwerp en zijn een ontwerpbestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het planologisch kader is op 2 februari 2023 (gewijzigd) vastgesteld. Met ingang van 16 februari 2023 is het vaststellingsbesluit van het gewijzigde bestemmingsplan en alle bijbehorende stukken daarom opnieuw ter inzage gelegd voor de beroepstermijn.

Poort naar Hoevelaken (Eiken Schuur) De westelijke entree van Hoevelaken staat bij vele Hoevelakers bekend als de locatie ‘Eiken Schuur’. Deze meubelwinkel is echter niet meer actief in Hoevelaken. Voor de locatie en nabijgelegen gronden bestaan dan ook herontwikkelingsplannen. In december 2021 heeft de gemeenteraad kaders voor de herontwikkeling vastgesteld. Hierbinnen wordt momenteel een plan uitgewerkt dat voorziet in 47 woningen. In de loop van 2023 zal een bestemmingsplanprocedure worden opgestart en met de initiatiefnemer Schoonderbeek een anterieure overeenkomst worden gesloten. De uitvoering is voorzien per eind 2024 of kort daarna.

Spaanse Leger Voor het driehoekige gebied tussen de Amersfoortseweg, Barneveldseweg en de spoorlijn Amersfoort-Zwolle is een herontwikkeling naar woningbouw voorzien. Na diverse momenten van kaderstelling voor de planontwikkeling van het Spaanse Leger is een bestemmingsplan in procedure gebracht. Dit bestemmingsplan is in 2020 vastgesteld en onherroepelijk geworden. De circa 325 woningen worden gesitueerd in kleine buurtschappen rondom een gezamenlijke brink of erf. Deze buurtschappen worden van elkaar gescheiden door MPG 2023

Pagina 37 van 49

groene zones, waarbij de bestaande landschappelijke elementen zoveel mogelijk blijven gehandhaafd. Het initiatief van de herontwikkeling ligt bij De Bunte Vastgoed, Lithos, Van den Tweel Vastgoed en Schoonderbeek. De gemeente heeft met deze partijen in 2020 een tweetal anterieure overeenkomsten gesloten. In 2021 is de eerste fase van het Spaanse Leger in verkoop gegaan, waarna de bouw is gestart. Begin 2023 worden de eerste buurtschappen opgeleverd. Naar verwachting wordt ook de laatste fase van de gebiedsontwikkeling in 2023 in verkoop gebracht.

Woonpark Hoevelaken In 2017 is de gemeente een overeenkomst aangegaan met BPD Ontwikkeling voor de herontwikkeling van de voormalige kantorenlocatie van Bouwfonds in Hoevelaken. In 2019 is het kantoorpand gesloopt en is de eerste fase succesvol in verkoop gegaan. De bouw van de eerste woningen in het noordelijke plandeel (Het Landgoed) is gestart in het tweede kwartaal van 2020. Eind 2020 is ook gestart met de bouw van het zuidelijk plandeel (het Erf). In 2022 is voorzien in de volledige oplevering van het project, inclusief de openbare ruimte. Ook is Woonpark Hoevelaken in 2022 door de Provincie Gelderland genomineerd voor de Gelderse Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit.

MPG 2023

Pagina 38 van 49

9. Projectresultaten Exploitatieresultaten In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1/1/2023. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van ongeveer € 9,1 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Naar verwachting worden eind dit jaar geen exploitaties afgesloten. Resultaten Nijkerkerveen - deelplan 3 (actieve grondexploitatie) - deelplan 3 (faciliterende exploitatie) Nautenaseweg Arkerpoort De Flier* Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Totaal

*

Type

Einddatum

Eindwaarde

Netto contante waarde

GREX FAC GREX GREX GREX GREX GREX

31-12-2028 31-12-2028 31-12-2025 31-12-2024 31-12-2032 31-12-2032 31-12-2030

2.381.717 -167.043 1.559.373 298.624 6.169.650 1.093.280 -5.366.769

2.114.896 -148.329 1.469.432 287.028 5.061.262 896.871 -4.580.486

GREX FAC

31-12-2028 31-12-2028

4.811.960 -92.445

3.936.842 68.614 9.106.129

Conform het BBV moet voor de waardering worden uitgegaan van een maximale looptijd van 10 jaar. Om die reden is voor grondexploitatie De Flier de eindwaarde bepaald per 31-12-2032. De feitelijk voorziene einddatum is echter 31-12-2034 met een eindwaarde van ongeveer € 8,0 miljoen.

Resultaatnemingen Binnen project Nijkerkerveen zijn wat betreft deelplannen 1a, 2 en 3a de laatste werkzaamheden in 2022 afgerond. Hierdoor kunnen de exploitaties voor deze projecten met terugwerkende kracht per 31 december 2022 worden afgesloten. Hetzelfde geldt voor de exploitaties ten aanzien van de Fietstunnels Doornsteeg. Op eindwaarde gaat het om een totaal negatief resultaat van ongeveer € 1,2 miljoen. Voor de deelplannen in Nijkerkerveen geldt dat in het verleden tussentijdse winsten zijn genomen voor een totaalbedrag van ongeveer € 2,7 miljoen. Dit bedrag maakt geen deel uit van onderstaande resultaatneming. Resultaatnemingen

Type

Nijkerkerveen, deelplan 1a (Buntwal) Nijkerkerveen, deelplan 2 (Dorp) Nijkerkerveen, deelplan 3a (Laakweg) Fietstunnels Doornsteeg (GREX-deel) Fietstunnels Doornsteeg (FAC-deel) Totaal

GREX GREX GREX GREX FAC

Jaarrekening 2022 140.659 72.190 125.024 -906.976 -642.087 -1.211.190

Het BBV stelt gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Periodiek zal bij de vaststelling van de jaarrekening worden voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan. In 2022 is het op basis van de regelgeving noodzakelijk om bij 2 grondexploitaties tussentijdse winst te nemen, al gaat het bij Spoorkamp om het gedeeltelijk terugdraaien van eerder genomen tussentijdse winst. Op totaalniveau gaat het om een bedrag van € 327.000. MPG 2023

Pagina 39 van 49

Tussentijdse winstnemingen

Type

Arkerpoort De Flier Spoorkamp Doornsteeg fase 1 Doornsteeg fase 3 Totaal

GREX GREX GREX GREX GREX

Voorgaande jaren 6.218.000 5.824.000 820.000 906.000 10.000 13.778.000

Jaarrekening 2022 873.000 -546.000

327.000

Totaal 6.218.000 6.697.000 274.000 906.000 10.000 14.105.000

Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde of eindwaarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de MPG 2023 is het noodzakelijk om de verliesvoorziening voor Stadshaven Nijkerk op te hogen. Daarnaast moet een voorziening worden getroffen voor het faciliterende deel van Nijkerkerveen deelplan 3. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen inzichtelijk gemaakt ten opzichte van de tMPG 2022. Verliesvoorzieningen Stadshaven Nijkerk Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) Totaal

Type GREX FAC

tMPG 2022 2.940.000 0 2.940.000

MPG 2023 4.580.000 148.000 4.728.000

Verschil 1.640.000 148.000 1.788.000

Bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen nog plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2022 moeten zijn. Afdracht bovenwijkse voorzieningen De Flier Totaal

Type GREX

Totaal 251.175 251.175

In onderstaande tabel is per project de totaal voorziene afdracht voor bovenwijkse voorzieningen inzichtelijk gemaakt. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen de afdrachten die reeds hebben plaatsgevonden tot 1/1/2023 en de afdrachten die in de toekomst nog moeten plaatsvinden via de (tussentijdse) resultaatsbestemming. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Nijkerkerveen - deelplan 3 Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk Doornsteeg Totaal

MPG 2023

Totaal

Afgedragen

Prognose

2.319.800 188.463 1.410.099 7.087.649 1.627.410 0 3.528.047 16.161.468

0 0 1.331.687 3.375.869 986.230 0 1.592.093 7.285.878

2.319.800 188.463 78.413 3.711.780 641.180 0 1.935.955 8.875.590

Pagina 40 van 49

Strategische gronden De geheime bijlage geeft een overzicht weer van de boekwaarden en voorziene marktwaarden van de strategische gronden.

Bouwclaims In het verleden zijn met ontwikkelende partijen zogeheten bouwclaimovereenkomsten getekend. Hierbij hebben de ontwikkelende partijen grond aan de gemeente verkocht in ruil voor het recht om een bepaald aantal woningen te bouwen. De nog resterende bouwclaim per 1/1/2023 bedraagt 423,0 woningen. Een deel van de woningbouwproductie in Nijkerkerveen en fase 3 van Doornsteeg zal op basis van deze resterende bouwclaim worden gerealiseerd.

MPG 2023

Pagina 41 van 49

10. Programmabegroting De grondexploitaties hebben twee raakvlakken met de Programmabegroting, namelijk het toerekenen van interne plankosten en het toerekenen van rentekosten.

Interne plankosten Hieronder vallen zowel de interne planontwikkelingskosten (POK) als de interne kosten voor voorbereiding, toezicht en beheer (VTB). Jaarlijks wordt bepaald welke medewerkers een deel van hun werktijd besteden aan de grondexploitaties. Dit wordt per functionaris uitgedrukt als een percentage van de betreffende fulltimeequivalent (fte). Op basis van deze percentages en de daadwerkelijke salariskosten per medewerker wordt een totaalbedrag aan salariskosten bepaald dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. De verdeling over de grondexploitaties van de gemeente vindt vervolgens plaats aan de hand van een tijdschrijfmodule. Naast het doorbelasten van een deel van de salariskosten wordt ook overhead toegerekend. Dit betreft een jaarlijks vast te stellen percentage van de salariskosten. Het voordeel van bovenstaande systematiek is dat het verschil tussen voorcalculatie (Programmabegroting) en nacalculatie (Jaarrekening) in het algemeen relatief klein zal zijn. Het nadeel is echter dat de relatie met de daadwerkelijke tijdsbesteding aan grondexploitatieprojecten beperkt is. Bijvoorbeeld op het moment dat in bepaalde projecten veel ontwikkelingen zijn of wanneer nieuwe grondexploitaties worden geopend.

Rentekosten Conform het BBV moeten de aan de grondexploitaties toerekenbare rentekosten worden bepaald aan de hand van het (daadwerkelijke) gewogen gemiddelde rentepercentage en de bruto boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Met name het boekwaardeverloop van de grondexploitaties kan in werkelijkheid aanzienlijk afwijken ten opzichte van de primaire raming, bijvoorbeeld op het moment dat sprake is van een groot aantal grondverkopen. Het verloop van het gewogen gemiddelde rentepercentage is over het algemeen beter in te schatten. De regelgeving betekent dat altijd sprake zal zijn van een verschil tussen voorziene toerekenbaarheid van rentekosten (Programmabegroting) en de daadwerkelijke toerekening (Jaarrekening).

MPG 2023

Pagina 42 van 49

11. Vennootschapsbelasting De gemeente Nijkerk is met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Uit de inventarisatie destijds kwam naar voren dat de Vpb-plicht onder meer geldt voor het voeren van grondexploitaties. Aan belastingadviseurs du ROI (tegenwoordig Juyst) is daarom gevraagd om voor deze activiteit de Vpb-druk in beeld te brengen. Dit heeft geleid tot een totale belastingdruk van ongeveer € 1.140.000 over de jaren 2016 t/m 2022. De Vpb komt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie en zal niet worden verwerkt in de individuele grondexploitaties. Samen met Juyst heeft de gemeente inmiddels aangifte gedaan over alle jaren tot en met 2020. Hierbij zijn grotendeels de uitgangspunten en systematiek gevolgd uit de vaststellingsovereenkomst (VSO) die de gemeente Oosterhout eind 2018 met de Belastingdienst heeft gesloten. De Belastingdienst heeft namelijk aangegeven dat andere gemeenten mogen aansluiten bij de pragmatische werkwijze uit de VSO. Inmiddels heeft de Belastingdienst de aanslagen over de jaren 2016 t/m 2019 definitief opgelegd. Deze weken niet af van de door de gemeente ingediende aangiften. De aangifte ten aanzien van 2021 zal medio dit jaar worden gedaan.

MPG 2023

Pagina 43 van 49

12. Risicoanalyse De ramingen van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties zijn gebaseerd op reële uitgangspunten. Als gevolg van projectspecifieke of -overstijgende omstandigheden kunnen hierop afwijkingen ontstaan, zowel in negatieve als in positieve zin. Dit wordt gezien als risico. Een risico kan worden gekwantificeerd als de kans op een bepaalde gebeurtenis met een bepaald effect. De kans van optreden wordt uitgedrukt in een percentage tussen nul en honderd procent. Conform de Nota Risicomanagement zijn de volgende kansklassen gehanteerd: kleine kans (25%); middelgrote kans (50%) en grote kans (75%). Risico’s met een kans van optreden van meer dan 75% worden niet meer als risico’s gezien, maar als (bijna) zekere gebeurtenissen. Deze gebeurtenissen worden daarom als kosten geraamd en ingeboekt in de grondexploitatie. Per project zijn de risico’s geïnventariseerd en gekwantificeerd aan de hand van de kans van optreden en het maximale effect. Dit resulteert per project in een gewogen risico-effect. Veiligheidshalve zijn hierbij geen positieve risico’s meegenomen. Het gewogen risico-effect per project is vervolgens afgezet tegen het voorziene netto resultaat, hetgeen gelijk is aan de verwachte eindwaarde minus de beoogde afdracht in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Dit netto resultaat is feitelijk een eerste buffer om risico’s op te vangen.

Voor sommige projecten is het netto resultaat voldoende om het gewogen risico-effect volledig te kunnen dekken. Voor andere projecten resteert echter een netto risico-effect. Op totaalniveau gaat het om een bedrag van ongeveer € 8,4 miljoen. Conform de Nota Risicomanagement is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 6,7 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. De risico’s ten aanzien van de grondexploitaties zijn toegenomen met ongeveer € 2,1 miljoen ten opzichte van de tMPG 2022. De oorzaak hiervan ligt met name bij de toegenomen onzekerheid als het gaat om bijvoorbeeld toekomstige prijsstijging in de GWW-sector en de mogelijke daling van grondopbrengsten. De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de afzonderlijke risico’s van de grondexploitaties en strategische gronden.

MPG 2023

Pagina 44 van 49

13. Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het doel van de reserve is meervoudig, namelijk het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties, het afwaarderen van strategische gronden voor zoveel de boekwaarde hoger is dan de verwachte marktwaarde en het afdekken van projectrisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen uit grondexploitaties. In onderstaande tabel is de stand van de Reserve Bouwgrondexploitatie inzichtelijk gemaakt. Teneinde een inschatting te maken of de reserve toereikend is, is voor de komende jaren tevens het verloop van de reserve in beeld gebracht. Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Stand per 1-1 (bruto) 2. Verliesvoorzieningen per 1-1 3. Reserveringen per 1-1

2022 15.102.657 0 1.000.000

2023 15.147.866 4.728.000 0

2024 15.294.354 4.823.000 0

2025 15.254.565 4.920.000 0

2026 16.365.475 5.018.000 0

4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.

14.102.657 4.728.000 1.000.000 -884.190 -602.183 0 1.531.582 10.419.866

10.419.866 95.000 0 702.627 -556.139 0 0 10.471.354

10.471.354 97.000 0 220.211 -260.000 0 0 10.334.565

10.334.565 98.000 0 1.370.910 -260.000 0 0 11.347.475

11.347.475 101.000 0 -6.976.521 -260.000 0 0 4.009.954

2022 14.102.657 493.000 13.609.657 28,61

2023 10.419.866 6.734.000 3.685.866 1,55

2024 10.471.354 6.734.000 3.737.354 1,55

2025 10.334.565 6.734.000 3.600.565 1,53

2026 11.347.475 6.734.000 4.613.475 1,69

Stand per 1-1 (netto) Mutaties verliesvoorzieningen Mutaties reserveringen Resultaatnemingen Onttrekkingen Dotaties Algemene Reserve Stortingen Stand per 31-12

Weerstandsvermogen A Aanwezige weerstandscapaciteit per 1-1 B Benodigde weerstandscapaciteit per 1-1 C Resultaat weerstandsvermogen D Ratio weerstandsvermogen

Toelichting Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Dit is de bruto stand per 1 januari van de genoemde jaren exclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 2. Dit zijn de reeds getroffen verliesvoorzieningen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van het negatief resultaat onder 5. 3. Dit zijn de reserveringen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van de reserveringen onder 6. 4. Dit is de netto stand per 1 januari van de genoemde jaren inclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 5. Dit zijn de mutaties in de verliesvoorzieningen. In 2022 is een verliesvoorziening gevormd voor een bedrag van € 2,94 miljoen ten aanzien van het openen van grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. Bij de herziening van de grondexploitatie is dit bedrag opgehoogd naar € 4,58 miljoen. Ook is een verliesvoorziening getroffen voor het faciliterende deel van Nijkerkerveen deelplan 3. Vanaf 2023 gaat het telkens om een prijspeilaanpassing van de verliesvoorzieningen. MPG 2023

Pagina 45 van 49

Mutaties negatief resultaat Stadshaven Nijkerk Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) Jaarlijkse prijspeilaanpassing Totaal

2022 4.580.000 148.000 4.728.000

2023

2024

2025

2026

95.000 95.000

97.000 97.000

98.000 98.000

101.000 101.000

6. Dit zijn de mutaties in de reserveringen. In 2022 valt een reservering van € 1 miljoen vrij die was gekoppeld aan de subsidieaanvraag WBI als gedeeltelijke dekking van het publiek financieel tekort. Inmiddels is in 2022 een grondexploitatie geopend voor Stadshaven Nijkerk en is voor het geraamde verlies en voorziening getroffen. De reservering is hierdoor komen te vervallen. 7. Dit zijn de resultaatnemingen. In 2022 komen de (tussentijdse) winst- en verliesnemingen in totaal uit op ongeveer € 884.000 negatief. Vanaf 2023 gaat het telkens om een netto resultaat, ofwel de voorziene eindwaarde van de grondexploitatie minus de fondsafdracht die nog moet plaatsvinden in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Als gevolg van verplichte tussentijdse winstnemingen zal de resultaatneming bij positieve grondexploitaties in de praktijk gefaseerd plaatsvinden. Dit is echter niet verwerkt in onderstaande tabel omdat de tussentijdse winsten afhankelijk zijn van de Percentage of Completion per project en deze pas bij iedere jaarrekening met voldoende zekerheid is vast te stellen.

Resultaatnemingen Nijkerkerveen deelplan 1a Nijkerkerveen deelplan 2 Nijkerkerveen deelplan 3a Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp Doornsteeg fase 2 (GREX-deel) Doornsteeg fase 2 (FAC-deel) DPOI Fietstunnels (GREX-deel) DPOI Fietstunnels (FAC-deel) DPOI Geluidswal (GREX-deel) DPOI Geluidswal (FAC-deel) Totaal

2022 140.659 72.190 125.024

2023

2024

2025

2026

1.370.910 220.211 873.000 -546.000 -1.372.438 2.075.065 -906.976 -642.087

-884.190

702.627

220.211

1.370.910

-5.831.495 -1.145.026 -6.976.521

8. Dit zijn de onttrekkingen die worden gedaan aan de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2022 gaat het om een bedrag van ongeveer € 602.000, onder meer ten behoeve van de aangifte Vpb en voorbereidingskosten voor Klaarwater (Middelaar-Oost). Voor toekomstige projecten geldt het uitgangspunt dat voorbereidingskosten binnen 5 jaar worden ingebracht in een grondexploitatie of kostenverhaal van toepassing is. In dat geval is er geen effect op de reserve. Veiligheidshalve is echter geen correctie opgenomen voor de tot dusver gemaakte kosten. Verder is vanuit de tussentijdse winstnemingen een bedrag van € 251.175 bestemd als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Dit bedrag is bepaald naar rato van gronduitgifte binnen de grondexploitaties. Onttrekkingen Acquisitie en promotie Afdracht BoVo Aanslag Vpb Voorbereidingskosten Middelaar-Oost Tijdelijke huisvesting Spoorkamp II Advieskosten Didam-arrest Gebiedsuitwerking Slichtenhorst Gebiedsuitwerking Luxool Totaal

MPG 2023

2022 -60.000 -251.175 -113.926 -39.733 -117.849 -19.500

-602.183

2023 -60.000

2024 -60.000

2025 -60.000

2026 -60.000

-200.000 -111.139

-200.000

-200.000

-200.000

-260.000

-260.000

-260.000

-92.500 -92.500 -556.139

Pagina 46 van 49

9. Dit betreffen de dotaties aan de Algemene Reserve. 10. Dit zijn de stortingen die worden gedaan in de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2022 gaat het om een bedrag van € 1,42 miljoen vanuit de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen. Dit is te relateren aan de vrijval van het investeringskrediet voor de inrichting van het plein van de Havenkom en omgeving van de Havenkom/Koetsendijk (raadsbesluit d.d. 23 juni 2022). De kosten voor deze inrichting zijn thans opgenomen in grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. Aanvullend gaat het om een bedrag van € 111.582 vanwege het belasten van de grondexploitatie Stadshaven Nijkerk wat betreft in het verleden gemaakte plankosten voor de WBI-aanvraag. 11. Dit is de stand per 31 december van de genoemde jaren. Toelichting Weerstandsvermogen A. De aanwezige weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De aanwezige weerstandscapaciteit is gelijk aan het vrij besteedbare deel van de Reserve Bouwgrondexploitatie per 1 januari van de genoemde jaren. B. De benodigde weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig dient te zijn om de niet-begrote financiële tegenvallers af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan het berekende risicoprofiel van de grondexploitaties en strategische gronden. C.

Het resultaat weerstandsvermogen betreft het saldo van het vrij besteedbare deel van de reserve minus het risicoprofiel. D. De ratio van het weerstandsvermogen maakt inzichtelijk in hoeverre de Reserve Bouwgrondexploitatie in staat is om financiële tegenvallers af te dekken. De ratio is gelijk aan het quotiënt van de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Conclusie Uit de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit blijkt dat de Reserve Bouwgrondexploitatie bij gelijkblijvende uitgangspunten toereikend is om het risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2023 is namelijk sprake van een ratio van 1,55. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren ongeveer op hetzelfde niveau blijft liggen, hoewel toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn. Bij de tMPG 2022 was nog sprake van een voorziene ratio per 1 januari 2023 van 2,85. De lagere ratio is met name het gevolg van een afname van de aanwezige weerstandscapaciteit (teruglopende exploitatieresultaten en ophogen verliesvoorzieningen) en een toename van de benodigde weerstandcapaciteit (hoger risicoprofiel door potentieel negatieve marktontwikkelingen). Ondanks de afname van de ratio van het weerstandsvermogen, komt de ratio overeen met de kwalificatie ruim voldoende (zijnde een ratio tussen 1,4 en 2,0).

Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Dit betekent dat vrij besteedbare middelen niet automatisch naar de Algemene Reserve vloeien. Onttrekking van middelen kan alleen plaatsvinden op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. Periodiek zal daarom worden onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Op basis van de thans voorziene gebiedsontwikkelingen waar de gemeente (deels) een actieve rol zal hebben met bijbehorend risicoprofiel, wordt een dotatie aan de Algemene Reserve op dit moment afgeraden.

MPG 2023

Pagina 47 van 49

14. Conclusies & Besluiten De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) 2023 vormt een actualisatie van alle door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties en de voorraad aan strategische gronden. De actualisatie van de exploitaties betreft met name een aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In 2022 zijn enkele projecten afgerond, namelijk de deelplannen 1a, 2 en 3a in Nijkerkerveen en de Fietstunnels Doornsteeg (actief en faciliterend deel). Hierdoor kunnen de bijbehorende exploitaties met terugwerkende kracht per 31 december 2022 worden afgesloten met een negatieve eindwaarde van in totaal ongeveer € 1,2 miljoen. Verder stelt het BBV gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. In 2022 betreft het per saldo een bedrag van € 327.000. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van circa € 9,1 miljoen op netto contante waarde. Ten opzichte van de tMPG 2022 gaat het – met een correctie voor de af te sluiten exploitaties – om een afname van het resultaat met ongeveer € 3,0 miljoen op netto contante waarde. Daarbij is binnen de portefeuille sprake van enkele belangrijke mutaties.

In de eerste plaats gaat het om een overwegend negatieve bijstelling van voorziene projectresultaten, in het bijzonder voor Stadshaven Nijkerk en fase 3 van Doornsteeg (inclusief investering in de geluidswerende voorzieningen). Dit is voor een groot deel te relateren aan de in 2022 doorgevoerde en voor de komende jaren voorziene kostenstijging. Deze ligt beduidend hoger dan eerder werd aangenomen. In de tweede plaats is bij meerdere projecten vanwege voortgang en complexiteit de looptijd van de exploitatie met 1 jaar opgeplust. Dit heeft gevolgen voor de cashflow en toerekenbare rentekosten, maar qua effect is dit een stuk minder omvangrijk dan de doorgevoerde kostenstijgingen. Een positief effect gaat dan weer uit van De Flier in relatie tot de maximale termijn van 10 jaar voor de waardering van de grondexploitatie (conform BBV). Bij de herziening vallen meer opbrengsten binnen deze maximale termijn (de jaarschijf 2032 wordt nu ook meegenomen in de waardering). Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Bij de tMPG 2018 is daarom besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen.

Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2022 is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2022 moeten zijn. Dit komt neer op een totaalbedrag van € 251.175. Conform huidige prognose zal in de toekomst nog een bedrag van circa € 8,9 miljoen moeten worden afgedragen uit het resultaat van lopende grondexploitaties. Op het gebied van de verliesvoorzieningen moet bij de MPG 2023 een aanvullende verliesvoorziening worden getroffen van € 1,64 miljoen ten behoeve van Stadshaven Nijkerk (verslechtering exploitatie). Ook is sprake van een nieuwe voorziening voor een bedrag van € 148.000. Dit is bedoeld om het voorziene negatieve resultaat op te vangen van het faciliterende deel van Nijkerkerveen deelplan 3. De geactualiseerde risicoanalyse resulteert in een risicoprofiel van ongeveer € 6,7 miljoen. Dit betreft een toename ten opzichte van de tMPG 2022 met ongeveer € 2,1 miljoen. De toename is onder meer het gevolg van toegenomen onzekerheid als het gaat om bijvoorbeeld toekomstige prijsstijging in de GWW-sector en de mogelijke daling van grondopbrengsten. De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de kwantificering van het risicoprofiel.

MPG 2023

Pagina 48 van 49

Het risicoprofiel van € 6,7 miljoen is aangemerkt als benodigde weerstandscapaciteit. Bij gelijkblijvende uitgangspunten is de Reserve Bouwgrondexploitatie toereikend om dit risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2022 is namelijk sprake van een 1,55. Dit komt overeen met de kwalificatie ruim voldoende. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren ongeveer op hetzelfde niveau blijft liggen, hoewel tussentijdse winstnemingen nog positief van invloed zullen zijn. Bij de tMPG 2022 was nog sprake van een voorziene ratio per 1 januari 2023 van 2,85. De lagere ratio is met name het gevolg van een afname van de aanwezige weerstandscapaciteit (teruglopende exploitatieresultaten en ophogen verliesvoorzieningen) en een toename van de benodigde weerstandcapaciteit (hoger risicoprofiel door potentieel negatieve marktontwikkelingen). Aangezien de ratio alleen iets zegt over de verhouding tussen de vrij besteedbare middelen en de risico´s, is ook het resultaat van het weerstandsvermogen een belangrijke indicator. Bij de MPG 2023 is dit vermogen per 1 januari 2023 ongeveer € 3,7 miljoen. In absolute zin kent de reserve dus nog steeds een gezond niveau. Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Dit betekent dat vrij besteedbare middelen niet automatisch naar de Algemene Reserve vloeien.

Onttrekking van middelen kan alleen plaatsvinden op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. Periodiek zal daarom worden onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Op basis van diverse marktonzekerheden en de thans voorziene gebiedsontwikkelingen waar de gemeente (deels) een actieve rol zal hebben met bijbehorend risicoprofiel, wordt een dotatie aan de Algemene Reserve op dit moment afgeraden.

Besluiten 1.

Vast te stellen de MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2023, behorende bij de Jaarrekening 2022.

MPG 2023

Pagina 49 van 49

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=8be31c88-81cb-4c2e-8fcc-5f53958a1791